UITZEND IN DE BINNENSCHEEPVAART
Advies van de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen, Wetstraat 34-36, 1040 Brussel W www.serv.be – T +32 2 209 01 11 – E info@serv.be
Adviesvraag
Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 10 december 2010 tot uitvoering van het decreet betreffende de private arbeidsbemiddeling, wat betreft de invoering van een erkenning voor het verrichten van uitzendactiviteiten in de binnenscheepvaartsector
Adviesvrager
Jo Brouns - Vlaams minister van Economie, Innovatie, Werk, Sociale Economie en Landbouw
Ontvangst adviesvraag
16 september 2022
Decretale opdracht
SERV-decreet 7 mei 2004 art. 20 (SAR-functie)
Goedkeuring raad
13 oktober 2022
Contactpersoon
Niels Morsink
nmorsink@serv.be
De heer Jo Brouns Vlaams minister van Economie, Innovatie, Werk, Sociale Economie en Landbouw Ellipsgebouw Koning Albert-II laan 35 1030 Schaarbeek
Uitzend in de binnenscheepvaart Mijnheer de minister De sociale partners merken dat er behoefte is aan verder overleg met de sectorale sociale partners en het fonds om de problematiek verder uit te klaren. Hoogachtend Pieter Kerremans
Hans Maertens
administrateur-generaal
voorzitter
Bijlage 1: Standpunt ABVV, ACV, ACLVB, VOKA, Verso, Boerenbond De sociale partners met uitzondering van UNIZO verlenen een positief advies en vragen dat de Vlaamse Sociale Inspectie van het controleren van de effectieve controles van de afloscentrales een prioriteit maakt. Vandaag zijn er tientallen niet-erkende terbeschikkingsstellers (afloscentrales, vaak buitenlandse) die dringend moeten worden gecontroleerd en desgevallend aangemaand om een erkenning aan te vragen. De sociale partners met uitzondering van UNIZO verwachten een concreter plan in de bisnota dan de summiere zin: “Het is daarnaast ook de bedoeling om in te zetten op een betere handhaving. Er wordt bekeken hoe een structurele samenwerking kan worden opgezet tussen de verschillende inspectiediensten en de scheepvaartpolitie.”
Bijlage 2: Standpunt UNIZO Uit de nota van de Vlaamse Regering leiden we vooreerst af dat niet alle sectorale sociale partners van de binnenvaart werden gehoord. Zo werden de sectorale werkgeversorganisaties het Algemeen Aktiecomite der Belgische Binnenvaartorganisaties, de Unie Der Continentale Vaart, Aequitas, de Federatie Belgische Binnenvaart en het Kenniscentrum Binnenvaart Vlaanderen niet gehoord. We vragen dan ook aan de minister dat deze sectorale werkgeversorganisaties dringend gehoord worden. De sector van de binnenvaart is een zeer specifieke sector in Vlaanderen en België en werkt op een transnationale wijze. Bovendien gebeurt een zeer groot gedeelte van het vervoer dat over Vlaamse binnenwateren wordt uitgevoerd niet door ondernemingen die in Vlaanderen of België gevestigd worden, en ook de Vlaamse binnenvaartondernemingen werken vooral transnationaal. Het (beperkte) gedeelte op de Vlaamse binnenwateren is vaak onderdeel van een langer traject. Tot voor 2018 was uitzendarbeid verboden binnen de binnenvaartsector. In het licht van art. 4.1 van de Richtlijn 2008/104/EG van het Europees parlement werd beslist dit verbod op te heffen. Een welgekomen extra instrument om flexibel te kunnen werken. Immers, de bemanningsvoorschriften verschillen naargelang het vaarregime. Deze bemanningsvoorschriften zijn daarenboven internationale afspraken. Daarnaast speelt de krapte op de arbeidsmarkt ook ontzettend hard binnen de binnenvaartsector. De vereiste (en terechte) kwalificaties om aan boord te komen van een schip zijn daar niet vreemd aan. De controle op de naleving of bemanningsleden voldoen aan de kwalificatie-eisen en over de vereiste kwalificatiecertificaten beschikken, is daarbij reeds zeer lang in de scheepvaartreglementering geregeld en geschiedt reeds decennialang door de scheepvaartpolitie, waarbij evident geen onderscheid wordt gemaakt tussen bemanningsleden die in dienst zijn van de exploitant en deze die ingehuurd worden.
4
Het voorstel om een extra erkenning aan uitzendbureaus op te leggen om te kunnen werken in de binnenvaartsector, zal geen soelaas brengen aan het probleem van sociale fraude. Sociale fraude gebeurt na het proces van erkenning. Bovendien zijn er slechts 3 uitzendkantoren actief in de binnenvaartsector. Gezien de overheid deze reeds kent, lijkt een strikte controle op deze uitzendkantoren een betere piste. UNIZO en de sectorale werkgeversorganisaties stellen bovendien vast dat de vaststellingen van sociale fraude onvoldoende gestaafd worden in de nota aan de Vlaamse Regering. Hieruit kan onmogelijk worden afgeleid hoe groot het probleem is binnen de sector en of een erkenning hiertoe het gepaste instrument is. Tevens merken we op dat geen enkel ander land in de EU specifieke eisen stelt met betrekking tot de erkenning van uitzendkantoren voor binnenvaartactiviteiten. Daarnaast wordt in de nota Vlaamse Regering ook gesproken over de ‘crewing agencies’ en ‘afloscentrales’, alsof deze uitzendkantoren zouden zijn. In Vlaanderen en België zijn geen beide organisaties terug te vinden. Crewing agencies en afloscentrales bestaan al zeer lang binnen de sector en houden zich specifiek bezig met het bemannen van schepen. Dit gebeurt niet via uitzendarbeid maar wel via het systeem van onderaanneming/detachering aan de exploitant van het betrokken schip, gezien de transnationale werking van de binnenvaart. Deze vallen volgens de sector bijgevolg niet onder de toepassingsgebied van de uitzendarbeid, laat staan dat het steeds onder Belgisch/Vlaams recht valt. Indien er problemen zouden zijn met deze crewing agencies en afloscentrale en gezien de Europese en internationale context vragen de sectorale werkgeverorganisaties dan ook om dit op Europees niveau te benaderen. Tot slot wensen UNIZO en de sectorale werkgeverorganisaties te benadrukken dat zij openstaan voor overleg om de problematiek en werkbare oplossingen te bespreken.
5