Issuu

Jaarverslag 2020

Basisschool De Brug - Bocholt © AG Real Estate

AGION

| INHOUDSTAFEL 1 | OVER AGION 1.1 Situering AGION 1.2 Opdracht AGION

2 | MASTERPLAN SCHOLENBOUW 3 | CIJFERS 2020 3.1 Jaarbudget 3.2 Betalingen 3.3 Waarborgverlening 3.4 De lijst met subsidieaanvragen 3.5 Het principeakkoord 3.6 Investeringen in Brussel en de Rand 3.7 Gunningen

4 | CAPACITEIT 5 | DBFM 5.1 Scholen van Morgen 5.1.1 182 individuele projecten 5.1.2 Stand van zaken 2020 5.2 Nieuw projectspecifiek DBFM-programma

6 | HUUR 7 | FOCUS OP SCHOOLGEBOUWEN VAN DE TOEKOMST 7.1 Klimaatmaatregelen 7.2 Asbestverwijdering in scholen 7.3 Multifunctionaliteit

8 | PASSIEFSCHOLEN 9 | COMMUNICATIE, SENSIBILISERING EN ADVIESVERLENING

| WOORD VOORAF De Vlaamse Regering keurde op 10 juli 2020 de conceptnota goed van het Masterplan Scholenbouw 2.0. Dit masterplan wil via verschillende doelstellingen en acties, de noden en uitdagingen in het schoolpatrimonium aangaan. Het plan behandelt vijf belangrijke doelstellingen: • Investeringen in de vervanging van de bestaande schoolinfrastructuur • Investeringen in uitbreidingen om de capaciteitstekorten aan te pakken • Alternatieve financiering van schoolinfrastructuur • Evolueren naar multifunctionele infrastructuur • Zorgen voor een infrastructuur met aandacht voor klimaat, duurzaam bouwen en effectieve leeromgevingen. Meewerken aan de uitvoering van deze boeiende doelstellingen loopt als een rode draad doorheen de werkzaamheden van AGION. AGION blikt in dit jaarverslag even terug op de verwezenlijkingen van 2020. In 2020 keurde het agentschap € 236 169 241 aan subsidies voor scholenbouwprojecten goed. € 150 460 828 gaat naar grote nieuwbouw- en renovatieprojecten. Het overige deel is bestemd voor verbouwingswerken voor vernieuwing van het bestaande schoolpatrimonium. Daarnaast kende de raad van bestuur van AGION in totaal € 31 531 631 aan capaciteits middelen toe: goed voor in totaal 4 278 nieuwe plaatsen in het gesubsidieerd onderwijs.

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

Binnen het DBFM-programma ‘Scholen van Morgen’ ondertekenden in 2020 zes schoolbesturen een individueel DBFM-contract. Daardoor kwam het totaal aantal ondertekende individuele DBFM-contracten eind 2020 op 181. In 2020 werden ook tien nieuwe werven opgestart en drie projecten opgeleverd. Voor het projectspecifieke DBFM-programma werden vijf clusters gepubliceerd. Zo zijn reeds elf van de dertien clusters gepubliceerd. Het agentschap publiceerde in 2020 de derde editie van de schoolgebouwenmonitor, verstuurde tien digitale nieuwsbrieven ‘Focus op scholenbouw’ en maakte zijn aanvraagformulieren gebruiksvriendelijker. Daarnaast zette AGION in 2020 vol in op de sensibilisering en communicatie rond ventilatie en goede luchtkwaliteit om de verspreiding van het COVID- 19 virus in scholen te voorkomen: • Met een extra rubriek ventilatie op de website en de uitbreiding van de bestaande rubriek binnenluchtkwaliteit • Met extra aandacht voor het thema in zijn maandelijkse digitale nieuwsbrieven ‘Focus op scholenbouw’, in de rubriek ‘In de kijker’ op de homepage van de AGION website en in de correspondentie met de schoolbesturen Het agentschap maakte ook deel uit van de werkgroep ventilatie binnen het beleidsdomein Onderwijs en Vorming. Jean Eliaerts Afgevaardigd bestuurder

1 | OVER AGION

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

1.1 SITUERING AGION AGION, voluit Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs, is één van de entiteiten die samen de Vlaamse onderwijsadministratie vormen. Op 31 december 2020 telde het agentschap 70 personeelsleden; 43 vrouwen en 27 mannen.

BELEIDSDOMEIN ONDERWIJS & VORMING

Minister Vlor

personeelsleden Beleidsraad

De minister stuurt samen met de leidend ambtenaren de entiteiten aan. De Vlaamse Onderwijsraad is de strategische adviesraad voor het beleidsdomein.

Vlaams Ministerie van Onderwijs & Vorming

43 vrouwen

Departement Onderwijs & Vorming

en AHOVOKS

AGODI

AGION AGENTSCHAP VOOR INFRASTRUCTUUR IN HET ONDERWIJS

27 mannen MANAGEMENTCOMITÉ TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

AGION IS EEN PUBLIEKRECHTELIJK EXTERN VERZELFSTANDIGD AGENTSCHAP MET EEN RAAD VAN BESTUUR VAN 17 LEDEN. DE RAAD STUURT HET AGENTSCHAP AAN. DE RAAD VAN BESTUUR TELDE OP 31 DECEMBER 2020 12 STEMGERECHTIGDE LEDEN:

Nancy Libert

vertegenwoordiger van het onderwijspersoneel

Filip Fonteyn OVSG, officieel gesubsidieerd onderwijs

DE RAAD VAN BESTUUR IS VERANTWOORDELIJK VOOR:

Hannelore Lambrighs ouderkoepel

Eva Perremans leerlingenkoepel

Katrien De Veuster

Katholiek Onderwijs Vlaanderen vrij gesubsidieerd onderwijs

Filip Smets

(ondervoorzitter) OVSG, officieel gesubsidieerd onderwijs

Dirk De Broey

het opstellen van de begroting

POV, officieel gesubsidieerd onderwijs

Frederik Christiaens

van het Vlaams Energiebedrijf

De raad van bestuur telt 12 stemgerechtigde leden, 2 vertegenwoordigers van de Vlaamse Regering en 3 experts voor advies en raad

Anne Malliet van de Vlaams Bouwmeester

Jesse Verleije leerlingenkoepel

DE AFGEVAARDIGD BESTUURDER HEEFT DE VOLGENDE BEVOEGDHEDEN:

Dirk Vanstappen

(voorzitter) Katholiek Onderwijs Vlaanderen, vrij gesubsidieerd onderwijs

Ann Huybrechts

Bavo Smits

vertegenwoordiger van de Vlaamse Regering op voordracht van de minister bevoegd voor Financiën en Begroting

het goedkeuren van de subsidieaanvragen voor de verschillende afwijkende subsidieprocedures (o.a. de verkorte procedure, spoedprocedure en kleine verhogingen van reeds goedgekeurde aanvragen)

Katholiek Onderwijs Vlaanderen vrij gesubsidieerd onderwijs

Rudi Warson

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

het goedkeuren van subsidiedossiers

het opstellen van het ondernemingsplan

Jean Eliaerts

Griet Pitteljon van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap

Dries Verhaeghe

op voordracht van de Vlaamse minister bevoegd voor Onderwijs

de afgevaardigd bestuurder van AGION

vertegenwoordiger van het onderwijs personeel

het dagelijks bestuur met onder andere - het personeelsbeleid - het financieel beleid - het beheer van de eigen infrastructuur - de communicatie de coördinatie, sturing en regie van de publiekprivate samenwerking voor schoolinfrastructuur (DBFM ‘Scholen van Morgen’, projectspecifieke DBFM)

| 1.2 DE OPDRACHT

« De realisatie van schoolinfrastructuur is niet het verhaal van AGION alleen. »

SUBSIDIEERT:  de aankoop  de nieuwbouw  de verbouwing  de eerste uitrusting van schoolgebouwen voor het niet-hoger onderwijs. AGION zorgt voor de coördinatie en de betoelaging van de scholen die deelnemen aan het DBFM-project. ‘Scholen van Morgen’ en voor de uitwerking van het projectspecifieke DBFM-programma.

DOET AAN:  kennisopbouw rond schoolinfrastructuur  sensibilisering, advisering en ondersteuning van schoolbesturen op het vlak van kwaliteitsvolle scholenbouw De realisatie van schoolinfrastructuur is niet het verhaal van AGION alleen. Het agentschap zet met verschillende partners netwerken op, sluit samenwerkingsverbanden af of zet aangegane engagementen verder om in concrete beleidsactiviteiten.

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

CVO De Verdieping Heusden-Zolder @ Vandenbroele-Griet Janssens

2 | MASTERPLAN SCHOLENBOUW

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

De Vlaamse Regering keurde op 10 juli 2020 de conceptnota goed van het Masterplan Scholenbouw 2.0. Dit masterplan wil via verschillende doelstellingen en acties, de noden en uitdagingen in het schoolpatrimonium aangaan.

Het plan bestaat uit vijf belangrijke doelstellingen. 1 INVESTERINGEN IN DE VERVANGING VAN DE BESTAANDE SCHOOLINFRASTRUCTUUR Deze legislatuur wordt er voor 500 miljoen euro extra geïnvesteerd in onderwijsinfrastructuur. 2 INVESTERINGEN IN UITBREIDINGEN OM DE CAPACITEITSTEKORTEN AAN TE PAKKEN De Vlaamse Regering heeft als ambitie om voor elk kind een kwaliteitsvolle plaats in het onderwijs te garanderen. De focus ligt vooral op de bouw van nieuwe schoolgebouwen in het secundair onderwijs, waar de komende jaren de noden het hoogst zullen zijn. 3 ALTERNATIEVE FINANCIERING VAN SCHOOLINFRASTRUCTUUR Alternatieve financiering kon in het verleden al op zeer grote interesse rekenen van de scholen en heeft ook geleid tot concrete realisaties. Het DBFM-programma Scholen van Morgen had onmiskenbaar een belangrijke invloed op hoe omgaan met en investeren in schoolinfrastructuur. Momenteel wordt ook het huidig projectspecifieke DBFM-programma uitgevoerd. Daarnaast plant minister Ben Weyts een bijkomende totale investeringsgolf via alternatieve financiering van ongeveer 1 miljard euro. Hierbij is het de beleidsintentie om de beschikbare spaargelden te mobiliseren voor de financiering van nieuwe DBFM-projecten. Daarnaast voorziet het Masterplan een jaarlijkse oproep voor huursubsidies telkens in het najaar van de komende jaren. 4 EVOLUEREN NAAR MULTIFUNCTIONELE INFRASTRUCTUUR Demografische ontwikkelingen en de beperkte ruimte in Vlaanderen en Brussel zetten aan tot het effectief delen van schoolinfrastructuur. Maar ook de budgettaire context dwingt ons om de geïnvesteerde scholenbouwmiddelen zo efficiënt mogelijk in te zetten en zo goed mogelijk te laten renderen. Schoolgebouwen van de toekomst moeten daarom ook multifunctioneel zijn. Daarom verkiest Vlaams minister van Onderwijs bij voorkeur voor de principiële verplichting voor de openstelling van schoolinfrastructuur in combinatie met het blijven informeren en sensibiliseren over dit thema. Hij wil scholen ook stimuleren om hun schoolspeelplaatsen gevarieerd in te richten met aandacht voor groen en beweging.

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

5 ZORGEN VOOR INFRASTRUCTUUR MET AANDACHT VOOR KLIMAAT, DUURZAAM BOUWEN EN EFFECTIEVE LEEROMGEVINGEN De Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen bepaalt dat vanaf 2021 alle nieuwe schoolgebouwen bijna-energieneutraal (BEN) moeten zijn. Daarnaast ligt de klemtoon ook op duurzaam bouwen. Een duurzaam gebouw heeft aandacht voor veel meer dan het energieverbruik alleen: duurzaam ruimtegebruik, duurzame mobiliteit, duurzaam afvalbeleid, sociale duurzaamheid, duurzaam watergebruik, enz. De CO2-neutraliteit is slechts één van de verschillende aspecten die men moet uitwerken om een duurzaam gebouw te krijgen. Ook is het belangrijk dat zowel nieuwe, gerenoveerde als bestaande schoolgebouwen het onderwijs effectief ondersteunen. Het gaat over kwaliteiten die te maken hebben met functionaliteit, belevingswaarde of binnenklimaat, waarvan we weten dat ze een invloed kunnen hebben op de kwaliteit van het onderwijs.

Centrumschool De Knipoog - Tollembeek @ Sepp van Dun

3 | CIJFERS 2020

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

3.1 JAARBUDGET

3.2 BETALINGEN

AGION kan rekenen op kredieten ingeschreven in de Vlaamse begroting om engagementen voor infrastructuurdossiers aan te gaan.

De scholen bezorgen de facturen van de uitgevoerde werken aan AGION om hun subsidies te verkrijgen. Om deze facturen te kunnen betalen, voorziet de begroting betalingskredieten voor AGION. De uitgevoerde subsidie-uitgaven voor 2020 binnen de reguliere financiering en het DBFM-programma ‘Scholen van Morgen’ geven volgend overzicht:

In 2020 was er € 226 722 471 beschikbaar voor het gesubsidieerd niet-hoger onderwijs. Opgesplitst betekende dit € 39 372 139 voor het officieel gesubsidieerd onderwijs en € 187 350 332 voor het vrij gesubsidieerd onderwijs.

2020

totaal gesubsidieerd niet-hoger onderwijs

€ 226 722 471

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

DBFM

Reguliere financiering

€ 56 877 000

€ 157 385 000

Gemeentelijk gesubsidieerd onderwijs

€ 11 371 000

€ 47 333 000

Provinciaal gesubsidieerd onderwijs

€ 1. 333 000

€ 7 601 000

OMSCHRIJVING

€ 39 372 139

€ 187 350 332

officieel gesubsidieerd onderwijs

vrij gesubsidieerd onderwijs

Vrij gesubsidieerd onderwijs

GO! Totaal

€ 18 366 000 € 87 947 000

€ 212 319 000

3.3 WAARBORGVERLENING AGION subsidieert niet de totale kostprijs van het infrastructuurproject. Afhankelijk van het onderwijsniveau moet de inrichtende macht 30% (basisonderwijs) of 40% (de andere onderwijsniveaus) van de investeringskost zelf financieren. De inrichtende macht of het schoolbestuur van het gesubsidieerd onderwijs kan hiervoor een lening aangaan. AGION kan een waarborg verlenen voor de terugbetaling van kapitaal, intresten en bijhorende kosten van deze leningen.

ZELFFINANCIERING basisonderwijs

30%

70%

andere onderwijsniveaus

60%

40%

De leningen moeten worden aangegaan bij een financiële instelling erkend door de Vlaamse Regering en hun looptijd mag de duur van 20 jaar (exclusief de opnameperiode) niet overschrijden. Een samenwerkingsovereenkomst tussen de Vlaamse ministers van Financiën en Onderwijs en AGION enerzijds en de Federatie voor de Belgische financiële sector anderzijds geeft de scholen een ruime keuze aan vaste of variabele intrestvoeten en verschillende herzieningstermijnen voor deze leningen.

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

AGION 2020

247

leningen

totaal leningsbedrag

€ 54 016 918

3.4 DE LIJST MET SUBSIDIEAANVRAGEN De inrichtende machten of schoolbesturen van de onderwijsinstellingen, internaten en centra voor leerlingenbegeleiding (CLB’s) uit de gesubsidieerde vrije en officiële sector kunnen voor investeringen in hun onderwijspatrimonium een relatief eenvoudige subsidieaanvraag indienen bij AGION. Welke procedure een inrichtende macht best volgt, hangt af van de aard en de (geraamde) kostprijs van de geplande bouw- of verbouwingswerken en van het onderwijsnet waartoe de inrichtende macht behoort. Afhankelijk van de gevolgde procedure doorloopt de aanvraag een wachttijd vooraleer de behandeling opstart. Voor de aanvragen van het officieel gesubsidieerd onderwijs, worden de aanvragen goedgekeurd in overleg met de Onderwijskoepel van Steden en Gemeenten (OVSG) voor het gemeentelijk onderwijs en het Provinciaal Onderwijs Vlaanderen (POV) voor het provinciaal onderwijs. Voor het vrij gesubsidieerd onderwijs worden de aanvragen chronologisch behandeld. Op 1 januari 2021 telde de samengestelde lijst met subsidieaanvragen voor het vrij en officieel gesubsidieerd onderwijs 1751 dossiers voor een geraamd subsidiebedrag van € 3 684 093 714. Dit is de optelsom van alle subsidieaanvragen die AGION over de jaren heen heeft ontvangen. Op het moment dat een dossier in aanmerking komt voor goedkeuring ontvangt het schoolbestuur een uitnodiging om het bouwprogramma van hun dossier(s) te actualiseren. Op 1 januari 2021 was een bedrag van € 801 526 181 in actualisatie. Hieronder een opsplitsing tussen het vrij gesubsidieerd onderwijs en het officieel gesubsidieerd onderwijs (gemeentelijk en provinciaal).

OMSCHRIJVING Vrij gesubsidieerd onderwijs Officieel gesubsidieerd onderwijs (gemeentelijk) Officieel gesubsidieerd onderwijs (provinciaal) Totaal TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

Aantal dossiers

Raming subsidie

1 548

€ 3 228 122 701

200

€ 451 150 882

€ 4 820 131

1 751

€ 3 684 093 714

VBS Lucernacollege - Anderlecht @ Sepp van Dun

3.5 HET PRINCIPEAKKOORD Eenmaal de wachttijd doorlopen, kan de behandeling van het subsidiedossier starten. De inrichtende macht ontvangt de vraag om het ingediende dossier te actualiseren. AGION neemt vervolgens een principiële beslissing over het bouwprogramma en het toe te kennen subsidiebedrag. In 2020 keurde AGION voor € 236 169 241 aan subsidiebedragen goed. Per net bedroeg dit respectievelijk € 38 715 962 (officieel gemeentelijk onderwijs), € 2 296 683 (officieel provinciaal onderwijs) en € 195 156 596 (vrij gesubsidieerd onderwijs). Ruim 150 miljoen euro ging naar grote werken zoals een volledige nieuwbouw. Het resterende bedrag ging naar kleinere verbouwingsen renovatiewerken die bestaande schoolgebouwen moderniseren en duurzamer maken. Als we het aandeel goedgekeurde standaardprocedures voor nieuw bouw en substantiële verbouwing van 2020 vergelijken met 2015 stellen we vast dat het totale budget voor deze procedures in het gesubsidieerd vrij onderwijs de voorbije jaren gestegen is. In 2015 bedroeg het aandeel standaardprocedures € 67 905 879,67 in 2020 € 109 448 183.

Vrij gesubsidieerd onderwijs

Officieel gesubsidieerd onderwijs (gemeentelijk)

Officieel gesubsidieerd onderwijs (provinciaal)

Totaal

Standaardprocedure

€ 109 448 183

€ 38 715 962

€ 2 296 683

€ 150 460 828

Verkorte procedure

€ 34 926 804

€ 50 149 714

€ 631 895

Type

Uitzonderingsprocedure Spoedprocedure Totaal

€ 195 156 596

€ 38 715 962

€ 2 296 683

€ 236 169 241

Ook het gemeentelijk onderwijs investeert reeds langer in grotere (ver)bouwprojecten.

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

SUBSIDIES PER GEMEENTE (EURO) Aalst Aalter Aarschot Aartselaar Affligem Alken Alveringem Antwerpen Anzegem Ardooie Arendonk As Asse Assenede Avelgem Baarle-Hertog Balen Beernem Beerse Beersel Begijnendijk Bekkevoort Beringen Berlaar Berlare Bertem Bever Beveren Bierbeek Bilzen Blankenberge Bocholt Boechout Bonheiden Boom Boortmeerbeek Borgloon Bornem Borsbeek Boutersem Brakel

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

3 840 662 2 230 746 362 433 1 047 310 79 868 8 737 149 819 27 490 752 232 836 134 076 178 646 84 512 172 676 123 744 98 187 90 967 370 254 459 955 401 717 1 174 897 462 398 67 761 68 387 3 815 601 273 844 356 883 96 721 91 669 87 450 50 133 554 309 2 199 838 121 444 10 946 1 745 123 156

Brasschaat Brecht Bredene Bree Brugge Buggenhout Damme De Haan De Panne De Pinte Deerlijk Deinze Denderleeuw Dendermonde Dentergem Dessel Destelbergen Diepenbeek Diest Diksmuide Dilbeek Dilsen-Stokkem Drogenbos Duffel Edegem Eeklo Erpe-Mere Essen Evergem Galmaarden Gavere Geel Geetbets Genk Gent Geraardsbergen Gingelom Gistel Glabbeek Gooik Grimbergen Grobbendonk Haacht Haaltert Halen Halle

318 906 266 652 128 005 1 685 378 3 088 428 25 302 139 615 87 450 3 550 450 367 705 1 190 868 2 827 794 1 397 100 092 1 317 803 1 288 865 6 399 974 83 643 33 281 503 200 19 315 1 219 348 698 712 34 748 88 976 307 941 813 036 17 260 148 881 855 519 146 101 878 36 025 151 239 7 782 398 854 25 193 590 854

Ham Hamme Hamont-Achel Harelbeke Hasselt Hechtel-Eksel Heers

9 405 103 003 311 462 10 718 342 2 783 -

Heist-op-denBerg

1 938 563

Hemiksem Herent Herentals Herenthout Herk-de-Stad Herne Herselt Herstappe Herzele Heusden-Zolder Heuvelland Hoegaarden Hoeilaart Hoeselt Holsbeek Hooglede Hoogstraten Horebeke

3 984 432 796 829 1 530 754 15 133 1 788 36 494 1 596 410 542 324 105 414 580 202 1 962 333 433 117 4 372 350 463 127 -

HouthalenHelchteren Houthulst Hove Huldenberg Hulshout Ichtegem Ieper Ingelmunster Izegem Jabbeke Kalmthout Kampenhout Kapellen

203 277 200 025 9 930 211 126 2 023 608 558 298 2 822 988 950 856 117 434 105 256 103 121

Kapelle-op-denBos

103 317

Kaprijke Kasterlee Keerbergen

15 093 109 911 61 784

Kinrooi Kluisbergen Knokke-Heist Koekelare Koksijde Kontich Kortemark Kortenaken Kortenberg Kortessem Kortrijk Kraainem Kruibeke Kruisem Kuurne Laakdal Laarne Lanaken Landen LangemarkPoelkapelle Lebbeke Lede Ledegem Lendelede Lennik Leopoldsburg Leuven Lichtervelde Liedekerke Lier Lierde Lievegem Lille Linkebeek Lint Linter Lochristi Lokeren Lommel Londerzeel Lo-Reninge Lubbeek Lummen Maarkedal Maaseik

1 699 252 273 18 632 140 215 179 267 124 413 52 381 6 191 576 167 656 36 031 990 925 789 736 102 025 33 595 25 759 103 655 161 813 102 950 33 560 4 042 039 109 772 72 094 499 416 75 290 64 494 217 085 1 334 353 584 532 308 375 87 252 2 101 378 3 612 790

Maasmechelen Machelen Maldegem Malle Mechelen Meerhout Meise Melle Menen Merchtem Merelbeke Merksplas Mesen Meulebeke Middelkerke Moerbeke Mol Moorslede Mortsel Nazareth Niel Nieuwerkerken Nieuwpoort Nijlen Ninove Olen Oostende Oosterzele Oostkamp Oostrozebeke Opwijk Oudenaarde Oudenburg Oud-Heverlee Oudsbergen Oud-Turnhout Overijse Peer Pelt Pepingen Pittem Poperinge Putte PuursSint-Amands Ranst

3 223 086 3 324 284 5 817 396 023 1 718 984 758 937 5 574 3 681 042 608 416 135 407 121 672 6 279 95 890 392 814 100 432 102 025 1 260 992 1 617 877 707 612 203 165 2 936 5 693 156 511 2 447 752 948 521 1 407 1 470 244 624 821 152 419 322 055 102 025 260 508 85 603 2 644 992 1 249 946 135 018 1 421 268 1 235 319 4 540

Ravels Retie Riemst Rijkevorsel Roeselare Ronse Roosdaal Rotselaar Ruiselede Rumst Schelle Scherpenheuvel-Zichem

552 997 1 804 088 17 847 5 891 959 1 512 251 366 087 451 19 733 213 760 929 387 101 476

Schilde Schoten

1 265 658 667 617

SintGenesius-Rode

2 085 046

Sint-Gillis-Waas

Sint-KatelijneWaver

371 443

Sint-Laureins

Sint-LievensHoutem

360 456

Sint-MartensLatem

39 381

Sint-Niklaas

743 736

Sint-PietersLeeuw

18 392

Sint-Truiden Spiere-Helkijn Stabroek Staden Steenokkerzeel Stekene Temse Ternat Tervuren Tessenderlo Tielt Tielt-Winge Tienen Tongeren Torhout Tremelo Turnhout Veurne

927 035 88 430 2 301 102 025 102 025 87 450 2 042 579 527 862 1 843 191 73 736 810 922 278 855 568 544 1 398 838 232 064

Vilvoorde Vleteren Voeren Vorselaar Vosselaar Waasmunster Wachtebeke Waregem Wellen Wemmel Wervik Westerlo Wetteren Wevelgem

1 203 212 92 347 158 563 3 708 684 102 025 128 284 270 814 414 122 -

WezembeekOppem

633 389

Wichelen Wielsbeke Wijnegem Willebroek Wingene Wommelgem

13 893 87 450 72 302 104 662

WortegemPetegem Wuustwezel Zandhoven Zaventem Zedelgem Zele Zelzate Zemst Zoersel Zonhoven Zonnebeke Zottegem Zoutleeuw Zuienkerke Zulte Zutendaal Zwalm Zwevegem Zwijndrecht

7 171 803 563 87 450 1 567 524 104 407 389 150 572 1 751 847 108 434 875 976 4 907 109 92 029 95 716 283 340 96 643 281 646 -

Naar de digitale kaart.

SUBSIDIES BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

West-Vlaanderen € 49 128 814

SUBSIDIES PER PROVINCIE

Oost-Vlaanderen € 46 622 642

Antwerpen € 57 762 298

8 14

Limburg € 41 316 751

Naar de digitale kaart.

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

2 17

Vlaams-Brabant € 34 794 417

1 - Anderlecht 2 - Brussel 3 - Elsene 4 - Etterbeek 5 - Evere 6 - Ganshoren 7 - Jette 8 - Koekelberg 9 - Oudergem 10 - Schaarbeek 11 - Sint-Agatha-Berchem 12 - Sint-Gillis 13 - Sint-Jans-Molenbeek 14 - Sint-Joost-ten-Node 15 - Sint-Lambrechts-Woluwe 16 - Sint-Pieters-Woluwe 17 - Ukkel 18 - Vorst 19 - Watermael-Bosvoorde

€2 123 870 €808 789 €486 701 €88 051 €768 118 €101 783 €2 370 482 €7 310 €104 808 €300 892 €14 232 -

3.6 INVESTERINGEN IN BRUSSEL EN DE RAND Om de aantrekkingskracht en de kwaliteit van het Nederlandstalig onderwijs in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest te behouden én te versterken investeert de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) extra in de verbetering van de Nederlandstalige onderwijsinfrastructuur in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Deze supplementaire middelen zijn bestemd voor de subsidiëring van de schoolgebouwen in het basisen secundair onderwijs. De Vlaamse Gemeenschapscommissie en AGION sloten hiervoor protocolakkoorden af. De VGC legt jaarlijks deze bijkomende middelen vast. AGION wendt dit extra budget aan om de subsidieaanvragen versneld te financieren volgens de subsidiëringsprocedures en subsidieregels die AGION hanteert, d.w.z. de geldende percentages van 60% en 70%. In 2020 werd er zo voor € 4 325 483 aan subsidie voor het basisonderwijs vastgelegd.

2020 gesubsidieerd basisonderwijs in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

€ 4 325 483

Voor scholenbouwprojecten in de Vlaamse Rand werd met reguliere subsidies € 15 443 352 subsidie vastgelegd. Voor projecten in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest gaat het om € 7 175 034.

Scholenbouwprojecten Vlaamse rand Scholenbouwprojecten Brussels Hoofdstedelijk Gewest

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

€ 15 443 352

€ 7 175 034

3.7 GUNNINGEN Als u kijkt hoe de investeringsbudgetten en beslissingen zich concreet vertalen op het veld, door de scholen zelf, dan bieden de gunningen aan de aannemers die in de markt geplaatst worden daarvoor een aanknopingspunt. Hierna vindt u een overzicht van de aanbestedingen volgens de reguliere financiering evenals de investeringen inclusief de lopende DBFM-operatie ‘Scholen van Morgen’. Op basis van de goedgekeurde aanbestedingsdossiers bij AGION ziet de evolutie van de daadwerkelijke investeringen in scholenbouw (exclusief de aanbestedingen van de DBFM-operatie) op het terrein er uit zoals weergegeven in onderstaande grafiek. Het gaat hier om de totale bouwkosten van de schoolgebouwen, inclusief het gedeelte dat de inrichtende machten zelf financieren (toewijzingsbedragen excl. btw).

Bouwkost reguliere financiering (excl. btw en de aanbestedingen van de DBFM-operatie)

400 000 000 350 000 000

Uit de grafiek blijkt dat de jaarlijkse aanbestedingen in de Vlaamse scholenbouw (reguliere financiering) op een erg hoog niveau staan.

300 000 000 250 000 000

Op basis van de verhoogde begrotingsmiddelen kunnen we aannemen dat het hoge volume zich de komende jaren wellicht zal blijven aanhouden.

200 000 000

Daarnaast zijn er nog de hele reeks gunningen van de overheidsopdrachten in het kader van het DBFM-programma ‘Scholen van Morgen’. De grafiek hieronder geeft visueel weer wat de impact is van de DBFM-inhaalbeweging Scholen van Morgen op het bouwvolume aan scholen in Vlaanderen. De grafiek toont dat de bouwpiek van Scholen van Morgen zich situeerde in de periode 2013-2016.

150 000 000 100 000 000

50 000 000 0 2005

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Impact van de inhaalbeweging (DBFM) op het bouwvolume aan scholen in Vlaanderen

2 200 000 000 2 000 000 000 1 800 000 000 1 600 000 000 1 400 000 000 1 200 000 000 1 000 000 000 800 000 000 600 000 000 400 000 000 200 000 000 0 2005 - 2008

2009 - 2012

Regulier

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

2013 - 2016

2017 - 2020

DBFM

4 | CAPACITEIT

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

Sinds 2010 maakt Vlaanderen extra middelen vrij met het oog op het uitbreiden van de beschikbare plaatsen in het basisonderwijs. Deze middelen worden toegekend op basis van de noden die vanuit de lokale onderwijsverstrekkers worden aangeleverd. Elke drie jaar levert de capaciteitsmonitor schoolinfrastructuur leerplichtonderwijs prognoses aan over de vraag- en aanbodzijde van de capaciteitsproblematiek. De capaciteitsbudgetten worden op basis hiervan voor drie jaar bepaald. Zo kunnen scholen in steden en gemeenten op langere termijn plannen. In 2020 kende de raad van bestuur van AGION in totaal € 31 531 631 aan capaciteitsmiddelen toe via principeakkoorden: goed voor in totaal 4 278 nieuwe plaatsen in het gesubsidieerd onderwijs.

Toegekende capaciteitsmiddelen per capaciteitsgemeente en per onderwijsnet in 2020:

Vrij onderwijs

Aantal plaatsen via nieuwe projecten

Gemeentelijk/ Provinciaal onderwijs

Aantal plaatsen via nieuwe projecten

Antwerpen

€ 4 536 239

321

€ 2 803 080

290

Beveren

€ 1 896 394

340

€ 1 072 500

300

Brussels Hoofdstedelijk Gewest

€ 2 366 000

205

Denderleeuw

€ 988 125

225

Edegem

€ 503 200

100

Gent

€ 2 711 458

326

€ 1 630 303

480

Halle

€ 81 000

€ 4 478 711

410

Kortrijk

€ 169 600

200

€ 787 059

200

Leuven

€ 47 487

Lokeren

€ 936 457

144

€ 3 086 451

200

Machelen

€ 237 833

Mechelen

€ 852 404

120

Oostende

€ 345 377

180

Roeselare

€ 664 318

120

Zaventem

€ 1 337 636

€ 25 238 689

3 008

€ 6 292 942

1 270

Hasselt/Zonhoven

Maasmechelen

De Regenboog - Kortenberg © AGION

Totaal * Gefaseerde uitvoering

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

Gemeentelijke Basisschool Den Top - Sint-Pieters-Leeuw © Bart Gosselin

Sinds januari 2020 kunnen de leerlingen van de Gemeentelijke Basisschool Den Top in Sint-Pieters-Leeuw genieten van een nieuwe aanbouw aan de school van 1 260 m2.

Vrije Basisschool Edward Poppe in Hoboken realiseerde via capaciteitsmiddelen een nieuwbouw voor 240 leerlingen.

Er werden vijf extra klassen gecreëerd om het capaciteitsprobleem op te vangen en de school kreeg een volledig nieuwe sporthal (met kleedkamers met douches en toiletten en een bergruimte) en een polyvalente zaal. Daarnaast omvatte het bouwprogramma ook een directieruimte, een leraarskamer, een kleine EHBO-ruimte en een ruime inkomhal en aansluitend op de polyvalente ruimte een extra speelruimte.

De nieuwbouw huisvest tien klaslokalen, een refter, een polyvalente zaal, een turnzaal, een speelplaats, burelen, een fietsenstalling en een parking. Dit is de tweede fase van het bouwproject.

Tijdens het ontwerpen bouwproces was er veel aandacht voor de functionaliteit, het comfort en het onderhoudsgemak van de nieuwe ruimtes. Ook (sport)verenigingen kunnen in de sporthal terecht voor trainingen en wedstrijden.

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

Vrije Basisschool Edward Poppe - Hoboken © VBS Edward Poppe

De eerste fase omvatte de bouw van zes klaslokalen, bestemd voor de kleuters en de eerste twee leerjaren en werd opgeleverd midden 2018. Een overdekte patio verbindt het hoofdgebouw en achtergebouw met elkaar.

5 | DBFM

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

5.1 SCHOLEN VAN MORGEN Het publiek-privaat investeringsprogramma Scholen van Morgen is goed voor 182 projecten, meer dan 200 nieuwe of grondig gerenoveerde schoolgebouwen in Vlaanderen en Brussel en een investering van ongeveer 1,5 miljard euro. De DBFM-vennootschap ‘Scholen van Morgen’ is een publiek-private samenwerking tussen de Vlaamse overheid en AG Real Estate en BNP Paribas Fortis.

In ruil hiervoor betaalt de betrokken inrichtende macht aan de DBFM-vennootschap gedurende 30 jaar vanaf de voorlopige oplevering per kwartaal een prestatiegebonden beschikbaarheidsvergoeding die door AGION wordt betoelaagd. Na de periode van 30 jaar wordt de inrichtende macht eigenaar van de schoolinfrastructuur.

De DBFM-vennootschap ‘Scholen van Morgen’ staat in voor het ontwerp, de bouw, de financiering en het eigenaarsonderhoud van de scholen gedurende 30 jaar.

« ‘Scholen van Morgen’ is het grootste publiekprivate scholenbouwprogramma in Europa »

geeft advies in ontwerpfase en goedkeuring na aanbesteding bij de individuele DBFM-projecten.

betoelaagt een percentage van de beschikbaarheidsvergoeding die de inrichtende macht aan de vennootschap moet betalen gedurende 30 jaar vanaf het voorlopig beschikbaarheidscertificaat.

betoelaagt de onderwijskoepels en het Gemeenschapsonderwijs voor de begeleiding van hun inrichtende machten in het kader van het DBFM-programma ‘Scholen van Morgen’.

In 2016 startte de Vlaamse overheid een nieuw DBFM-programma op, het projectspecifiek DBFM-programma. TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

5.1.1 182 INDIVIDUELE SCHOLENBOUWPROJECTEN Aan het initiële DBFM-programma van 165 projecten zijn in 2016 17 extra projecten toegevoegd, de zogenaamde inbreiding. Dat was mogelijk door de verlaging van het btw-tarief op scholenbouw waardoor extra investeringsruimte vrijkwam.

165 + 17 = 182 initieële projecten

extra projecten dankzij verlaging BTW-tarief

totaal aantal DBFM-projecten

De 182 individuele scholenbouwprojecten omvatten een totale gebouwoppervlakte van circa 708 000 m2 voor meer dan 125 000 leerlingen en zijn verspreid over alle onderwijsnetten:

117

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

projecten

Vrij gesubsidieerd onderwijs

Officieel gesubsidieerd onderwijs (waarvan 26 gemeentelijke en 3 provinciale scholen)

Gemeenschapsonderwijs

De DBFM-projecten zijn verspreid over heel Vlaanderen. Met het DBFMprogramma worden in meer dan 100 verschillende Vlaamse steden of gemeenten nieuwe scholen gebouwd. De steden met het grootst aantal projecten binnen ‘Scholen van Morgen’ zijn Antwerpen (10), Kortrijk (8), Gent (8), Vilvoorde (7), Hasselt (5) en Roeselare (5).

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

0 DBFM-projecten

3 DBFM-projecten

1 DBFM-project

4 DBFM-projecten

2 DBFM-projecten

meer dan 4 DBFM-projecten

Naar de digitale kaart.

Aantal projecten per provincie

38 29

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

projecten

basisonderwijs

secundair onderwijs

zowel basis als secundair onderwijs

internaten

project centrum voor volwassenenonderwijs

Meer dan 60 verschillende architectenbureaus en een 10-tal grote aannemersconsortia ontwerpen, bouwen en onderhouden de DBFM-projecten.

5.1.2 STAND VAN ZAKEN EIND 2020 Sinds december 2019 hebben alle 182 ‘Scholen van Morgen’ projecten een bouwvergunning verkregen. In 2020 ondertekenden zes schoolbesturen een individueel DBFM-contract, na goedkeuring door AGION. Daardoor kwam het totaal aantal ondertekende individuele DBFM-contracten eind 2020 op 181. De ondertekening van het laatste individueel DBFM-contract (het project Hasp-O Centrum in Sint-Truiden) is voorzien voor maart 2021 zodat deze werf daarna ook kan worden opgestart. In 2020 werden tien nieuwe werven opgestart. Eind 2020 zijn 15 projecten in bouwfase, veertien projecten uit de zogenaamde inbreiding en de laatste fase van het CADIX-project in Antwerpen. De meeste projecten zijn gebouwd en in gebruik genomen in 2016 en 2017. In 2020 werden nog eens 3 projecten opgeleverd, waaronder de eerste projecten uit de zogenaamde inbreiding: de vrije basisschool Trapop in Retie en de vrije basisschool De Krinkel in Ruisbroek. Dat bracht het totaal eind 2020 op 166 projecten. Volgens de actuele planning worden in 2021 13 bijkomende projecten opgeleverd. De laatste ‘School van Morgen’ wordt in het voorjaar van 2023 opgeleverd.

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

2020 166

projecten in gebruik

projecten in bouw of aanbestedingsfase Oplevering in 2021 (13), 2022 (1) en 2023 (1)

De vier meest in het oog springende voorbeelden van de laatste opgestarte werven in 2020:

PARIDAENSINSTITUUT - LEUVEN Het bestaande, verouderde gebouw van de basisschool werd gesloopt en vervangen door een nieuwbouw van 4 161 m2 die voldoet aan de hedendaagse onderwijsnoden. Het nieuwe gebouw verbindt als sluitstuk twee vleugels met elkaar waardoor de oude structuur van het Holland College terug herkenbaar wordt. De nieuwe vleugel voor de basisschool en de secundaire school creëert nieuwe mogelijkheden. De nieuwbouw zorgt voor een verbeterde circulatie, ruime vaklokalen en gekoppelde klaslokalen om klasoverstijgend les te geven. Naast de nieuwbouw omvat het bouwprogramma ook om gevingswerken, waaronder een open en overdekte speelplaats.

Paridaensinstituut - Leuven © LAVA Architecten

De oplevering is voorzien eind december 2021.

TECHNISCHE CAMPUS BLUE GATE ANTWERPEN Dit project voor het stedelijk onderwijs Antwerpen omvat een nieuwe Technische Campus van circa 10 000 m2 op een nieuwe locatie voor de bestaande scholen Stedelijk CVO Encora en CDO Werkend Leren Antwerpen Zuid. Eén technische campus clustert zo de opleidingen harde technieken van beide scholen. Hierdoor is het tekort aan atelier ruimte verholpen en kunnen de beschikbare voorzieningen efficiënter en opleidingsoverschrijdend ingezet worden. Het bouwprogramma voorziet ook een open (dak)speelplaats en een fietsenberging.

Technische Campus Blue Gate - Antwerpen © POLO Architects

De oplevering is voorzien eind mei 2022. TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

VTI EN CVO - BRUGGE Dit bouwproject omvat een complete nieuwbouw van circa 17 500 m2 ter vervanging van de huidige campus in de Boeveriestraat. De huidige schoolgebouwen in de Boeveriestraat voldoen niet meer aan de huidige normen inzake functionaliteit, energetische voorschriften, brandveiligheid, milieu-eisen … De nieuwe campus moet de moderne inzichten uitstralen zowel op vlak van opleiding in nieuwe en duurzame technieken als op vlak van de pedagogische processen. De nieuwbouw zal plaats bieden aan de afdelingen mechanica, elektriciteit, garage, carrosserie, theoretisch technische rich tingen en de bijhorende 1ste graad. Ook het internaat en het volwassenenonderwijs worden erin ondergebracht. De oplevering is voorzien eind november 2021.

CVO en VTI - Brugge © Van Den Berg Kruisheer Effers Architecten Rotterdam

TOPSPORTINTERNAAT - WILRIJK Dit project omvat een nieuw Topsportinternaat voor het stedelijk onderwijs Antwerpen in de buurt van de bestaande Topsportschool in Wilrijk. Op termijn zal het internaat drie volumes omvatten, waarvan dit DBFM-project het eerste blok inhoudt. Dit blok kan 60 topsportleerlingen huisvesten. Naast de circa 2 000 m2 aan nieuwbouw behelst het bouw programma ook fietsenberging en parkeer- en manoeuvreer ruimte. De nieuwbouw zal een tijdloze en frisse look uitstralen. Alle kamers zijn naar buiten georiënteerd met een groot raam op het landschap. Naast de kamers zijn er o.a. een studieruimte en een collectieve eet- en ontmoetingsruimte, die een rustgevende sfeer zullen uitstralen.

Topsportinternaat - Wilrijk © POLO Architects

De oplevering is voorzien eind oktober 2021. TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

5.3 PROJECTSPECIFIEK DBFM-PROGRAMMA De Vlaamse overheid zet de samenwerking met de private sector om scholen te bouwen verder. Het Vlaams Parlement keurde op 25 november 2016 het decreet voor een nieuw DBFM-projectspecifiek investeringsprogramma goed.

In dit DBFM-programma zijn de scholen rechtstreeks betrokken. Schoolbesturen zijn zelf verantwoordelijk voor de aanbestedingsprocedure die moet leiden tot de aanduiding van een privaat consortium. De DBFM-aanpak blijft behouden. • Eén of meer schoolbesturen plaatsen het ontwerp, de bouw, de financiering en het onderhoud (gedurende 30 jaar) van verschillende schoolbouwprojecten in de markt. • Een privaat consortium met een financier, ontwerper en aannemer stelt zich kandidaat om verschillende schoolbouwprojecten te realiseren en gedurende 30 jaar te onderhouden. Daarvoor ontvangt de private partner een beschikbaarheidsvergoeding gedurende de periode van 30 jaar.

AGION voert in opdracht van de Vlaamse Onderwijsminister dit projectspecifiek DBFMprogramma uit.

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

CVO Miras - Kortrijk @ Fotec.be

AG Campus - Beringen @ AG Real Estate

40 Nieuwe DBFM-projecten Het projectspecifiek DBFM-programma omvat 40 projecten verspreid over 13 clusters bestaande uit een tot zeven scholenbouwprojecten. De totale geraamde investeringskost bedraagt 550 miljoen euro. Voor de betoelaging van dit DBFMprogramma voorziet de Vlaamse Regering, naast de middelen voor de reguliere financiering voor scholenbouw, jaarlijks 36,5 miljoen euro.

projecten selectie Vlaamse Regering

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

clusters

{

Deze projecten leveren een totale oppervlakte van circa 261 000 m2 aan nieuwe of grondig gerenoveerde schoolgebouwen op in alle Vlaamse provincies en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De inrichtende machten van de projecten kunnen rekenen op de ondersteuning van een projectbureau en AGION. Zij ondersteunen de inrichtende machten in de aanbestedingsprocedure voor het aanduiden van de private contractanten.

261 000 m2 aan gebouwoppervlakte

550 miljoen euro investeringskost

Het projectbureau is samengesteld uit vertegenwoordigers van: • de onderwijsnetten • de Vlaamse overheid • externe deskundigen m.b.t schoolinfrastructuur of PPS

261 992 M2 VERDEELD OVER HEEL VLAANDEREN

Naar de digitale kaart.

Project

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

Sint-Norbertus en Sint-Lodewijk Stedelijke Basisschool en Stedelijk Lyceum Madras Technicum Noord-Antwerpen De Leerexpert Schotensesteenweg (Deurne) Moretus bovenbouw (Ekeren) Gesubsidieerde vrije basisschool JOMA (Merksem) Gemeentelijke basisschool De Sleutelbloem Basisschool Kiliaan Basisschool De Regenboog (Ertvelde) Basisschool Voskenslaan Scholengroep van het Katholiek Onderwijs Gent Stadsgebouw Fabiolalaan Stadsgebouw Steenakker Scholen Sint-Jozef (Zwijnaarde) BuO De Brug en BS De Krekel Sint-Maartensscholen BuSO en BuBa De 3master Basisschool het klavertje vier (Knesselare) Basisschool Reynaert Campus Alicebourg

Bouwlocatie

Opp. (m2)

Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Brecht Duffel Evergem Gent Gent Gent Gent Gent Haaltert Ieper Kasterlee Aalter Kruibeke Lanaken

8 500 5 909 2 838 12 997 3 213 3 046 3 465 3 495 2 450 3 863 23 702 3 847 5 473 8 066 3 683 22 880 6 736 2 849 2 536 4 624

Project Scholengemeenschap Lanaken Campus Leopoldsburg Campus Sint-Ursula Maricolen Marktstraat 15 Sint-Jan Berchmanscollege Campus Zandpoort Basisschool De Lettertuin Bertinus Collectief Poperinge Campus Noord Roeselare Basisschool De Croly Egied Van Broeckhovenschool Technisch Heilig Hart Instituut en Pius X-college Basisschool De Smiskens Scholen Sint-Victor MS Groenhove Gemeentelijke lagere school De Notelaar Kleuterschool 't Notendopje Site Centrumschool Wingene Scholen Sint-Laurens - KISP

Bouwlocatie

Opp. (m2)

Lanaken Leopoldsburg Lier Maldegem Malle Mechelen Ninove Poperinge Roeselare Ronse Sint-Jans-Molenbeek Tessenderlo Turnhout Turnhout Waregem Wijnegem Wijnegem Wingene Zelzate

12 500 3 552 6 720 9 000 2 149 2 400 3 207 4 164 15 649 2 320 12 121 20 540 2 736 6 329 4 465 4 828 1 290 5 795 8 055

Voor elke cluster vindt er een afzonderlijke plaatsingsprocedure plaats, bestaande uit een selectiefase en een gunningsfase. Daarbij wordt gebruik gemaakt van een mededingingsprocedure met onderhandeling. De schoolbesturen van het gesubsidieerd onderwijs geven voor de selectiefase een mandaat aan AGION waarbij AGION als aankoopcentrale optreedt. Eind 2020 zijn al 11 van de 13 clusters gepubliceerd (selectiefase). De markt toont een grote interesse.

In 2020 werden deze vijf onderstaande clusters gepubliceerd:

PROJECTCLUSTER ANTWERPEN - BRECHT Deze projectcluster omvat drie scholenbouwprojecten: • Het bouwprogramma van De Leerexpert Deurne omvat deels een volledige nieuwbouw van ongeveer 8 000 m2 en deels een renovatie van 5 000 m2. Ook omgevingswerken, sportinfrastructuur, centrale admini stratie, praktijklokalen en lokalen voor kleuters en lagere schoolkinderen behoren tot het programma. • De Sleutelbloem Brecht realiseert een nieuwe basisschool op een nieuwe site. Een overdekte en open speelplaats en een fietsenberging maken deel uit van het bouwprogramma. De éénklassenstructuur met instructieklassen in combinatie met polyvalente en flexibele werkplekken zorgt voor een begeleiding op maat. Externe en lokale (sport)verenigingen kunnen de sportzaal en speelplaats ook aanwenden. • Het bouwprogramma van de Stedelijke basisschool 'Madras' en Stedelijke Middenschool Lyceum Cadix in Antwerpen omsluit een nieuwbouw van 5 909 m2 inclusief een sporthal en buitenaanleg. Het project betreft een nieuwe school voor 240 leerlingen basisonderwijs en 144 leerlingen secundair onderwijs eerste graad.

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

PROJECTCLUSTER KOBA Deze projectcluster omvat zeven scholenbouwprojecten: • JOMA Merksem realiseert een nieuwbouw met een open en overdekte speelplaats en fietsenberging voor kleuter- en basisonderwijs (t.e.m. het 4de leerjaar). De nieuwbouw bestaat o.a. uit verschillende soorten klaslokalen, administratieve en personeelslokalen en sanitair. Derden kunnen de conditieruimte met kleedkamers en het lokaal voor motorische beweging buiten de schooluren gebruiken. • Het bouwproject van Moretus Ekeren omvat een nieuw inkomgebouw met onder meer onthaalruimte, bureau, EHBO- lokaal, vergaderzalen en douches voor personeel, theorie- en praktijklokalen, twee openleercentra waarvan één met een didactische keuken, sanitair en technische ruimte. Een nieuwbouw vervangt het bestaande blok met sanitair, en technischeen opslagruimten. Bij het ontwerp van de school werd rekening gehouden om co-teaching en klasoverschrijdend te werken. • Sint-Norbertus en Sint- Lodewijk in Antwerpen delen op een nieuwe site één campus. Sint-Norbertus wil een zorgcluster creëren met theorie- en praktijklokalen, didactische keukens en verzorgingslokalen, administratieve lokalen en een openleercentrum. Het bouwprogramma van Sint-Lodewijk omvat theorie- en vaklokalen, administratieve lokalen, een studiezaal en een openleercentrum. De scholen delen het sanitair en de bergingen. De sportinfrastructuur met berging, sanitair en kleedkamers kan verhuurd worden buiten de schooluren. Ook omgevingswerken werden in het bouwprogramma opgenomen. • Het bouwproject voor het Sint-Jan Berchmanscollege Malle behelst een fitnessruimte met bijhorende bergruimte, sanitair en kleedkamers, drie volledig uitgeruste wetenschapslokalen met bijhorende preparatielokalen en twee techniekenlokalen met een tussenliggende ingerichte werkklas en theorielokalen. • Het nieuw schoolgebouw voor Sint-Catharina Stabroek huisvest 18 klaslokalen, twee zorglokalen, een open leercentrum, administratief lokaal, sanitair en technische ruimtes. Externen kunnen buiten de schooluren het openleercentrum huren. TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

• Het bouwprogramma van Sint-Ursula Lier omvat voor de kleuter en lagere school gewone leslokalen, een polyvalente ruimte, een zorglokaal, een turnzaal, administratieve en sanitaire ruimten. Voor het secundair onderwijs wordt voorzien in gewone klaslokalen en enkele specifieke wetenschapslokalen en vaklokalen, een turnzaal, eetzaal/polyvalente ruimte en lokalen voor administratie en sanitair. De buitenaanleg omvat een veld voor balsporten, een amfitheater, een groene hangzone en een overdekte ruimte. • Technicum Noord-Antwerpen realiseert een nieuwe school met 15 theorie lokalen met vrije werkhoeken, een ontspanningsruimte, dakspeelplaatsen, een openleercentrum met kitchenette en administratieve lokalen voor zowel de bovenbouw als het CVO. Externen kunnen buiten de schooluren het openleercentrum huren.

PROJECT SCHOLENGEMEENSCHAP LANAKEN Het project omhelst een nieuwbouw voor de drie fuserende onderwijsinstellingen: Technisch Instituut Sparrendal, Sint Vincentiusmiddenschool en het Heilig Hartcollege met de unilocatie-gedachte. Eén schoolgebouw waar de verschillende graden en types onderwijs gecombineerd worden. Het bouwprogramma van de middenschool bestaat uit gewone klaslokalen, een eigen eetzaal en speelplein die een onderscheiden geheel vormen met een eigen identiteit en de nodige geborgenheid. Het bouwprogramma van de bovenbouw omvat theorielokalen en wetenschapslokalen, specifieke vaklokalen en werkplaatsen, praktijklokalen, eetzalen en sanitair en alle lokalen voor administratieve, ondersteunende en directiefuncties.

PROJECTCLUSTER GO! 02 Deze projectcluster omvat zeven scholenbouwprojecten: • De 3master in Kasterlee realiseert een nieuw compact gebouw met stamgroepen ingedeeld volgens leeftijd en niveau. Elke stamgroep beschikt over een homebase, een herkenbare uitvalsbasis waar instructiemomenten kunnen plaatsvinden. Daarnaast zijn er flexplekken en ontmoetingsplaatsen die uitnodigen tot leren. • De nieuwbouw voor het project van basisschool de Kiliaan in Duffel huisvest de volledige school op één site en is opgedeeld in vier onderwijsunits (landschapsleslokalen), die allen rechtstreeks aansluiten op een atrium. Er komt een groene speelplaats met voldoende aandacht voor variatie in inrichting en infrastructuur en een moestuin. De volkstuintjes en de turnzaal worden opengesteld voor breed gebruik. • Het Klavertje 4 in Knesselare verwezenlijkt een nieuw gebouw voor 300 leerlingen. Er zijn vijf ruime landschapsleslokalen met een mix aan verschillende plekken en leeromgevingen voorzien, een grote STEAM ruimte, een multifunctionele foyer met eetzaal en keuken, een turnzaal en de nodige administratieve functies. Ook een aantal omgevingswerken behoren tot het bouwpakket: een (overdekte) speelplaats, een fietsenstalling, de aanleg van een personeelsparking. • Op de site van de Campus Leopoldsburg komt een nieuwbouw voor de basisschool Piramide en een sportruimte. Het nieuwe schoolgebouw omvat: leerzones voor instappers, kleuters en lagere school, administratie, project rooms, sanitair … Er wordt een sporthal gebouwd voor de hele campus (BS, MS en Atheneum). Aansluitend zijn er ook omgevingswerken noodzakelijk: een groene binnenstraat, open en overdekte speelplaats voor BS, sportterreinen …

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

• Deze DBFM-opdracht bevat de afbraak van een bestaand gebouw en bijgebouwen en de realisatie van een nieuw gebouw voor de middenschool Groenhove. Het nieuwe schoolgebouw zal leerzones voor de 1ste graad SO, praktijklokalen (didactische keuken, kapsalon, labo, techniek, hout, metaal …), lokalen voor administratie, een refter met opwarmkeuken, sport- en polyvalente ruimtes, sanitair omvatten. Ook een (overdekte) speelplaats, een fietsenstalling en de aanleg van een personeelsparking zijn in het bouwprogramma opgenomen. • KS Het Notendopje (GO!), samen met LS De Notelaar (gemeente Wijnegem) en de kunstacademie bouwen samen een nieuwe school. Het bouwprogramma omvat een compacte nieuwbouw en de afbraakwerken. Er wordt ingezet op een Brede Open School die buiten de schooluren ook nog zal openstaan voor de buitenschoolse kinderopvang, (sport)verenigingen … • De opdracht voor Reynaert in Kruibeke betreft afbraakwerken en de realisatie van één nieuw kwaliteitsvol, duurzaam en innovatief schoolgebouw op één site voor twee scholen, basisschool Reynaert en middenschool Stapsteen Reynaert. De nieuwbouw omvat ruimtes met leereilanden ronde een grote flexibele ruimte (projectroom), een administratief eiland en een sporteiland. De projectroom doet dienst als inkomruimte, refter, voor- en naschoolse opvang, tentoonstellingsruimte, podium … Bepaalde lokalen zullen worden opengesteld voor breed gebruik door lokale verenigingen.

PROJECTCLUSTER BROEDERS VAN LIEFDE KISP Deze projectcluster omvat drie scholenbouwprojecten: • Het project voor STYRKA – Campus De Deyne Gent (Zwijnaarde) omvat de afbraak van de gebouwen en de realisatie van een nieuwbouw. Het bouwprogramma voor het Bijzonder Lager Onderwijs omvat klaslokalen, therapieruimtes, sanitair en omgevingswerken. Voor het BuSo wordt voorzien in klaslokalen, atelierruimtes, sanitair en omgevingsaanleg. Er is ook ruimte voor een aantal gemeenschappelijke functies (onthaal , administratie, vergaderruimtes, refter …) voor het BuLo, BuSo en het MultiFunctioneelCentrum (MFC). • Het bouwprogramma voor Sint-Victor Turnhout betreft de afbraak van de gebouwen, het behoud en herconditionering van het gebouw E (kapel) tot schoolgebouw. Het gaat hier om een integrale renovatie. Er wordt een nieuwbouw gerealiseerd voor het basisonderwijs en secundair onderwijs (klaslokalen, sanitair en omgevingsaanleg). • Voor het project van Sint-Laurens + KISP Zelzate zijn er afbraakwerken voorzien, de realisatie van een nieuwbouw voor het basisonderwijs (klaslokalen, leraarskamer, sanitair en omgevingsaanleg) en secundair onderwijs (onthaal, burelen administratie, klaslokalen, HACCP-conforme refter, sanitair en omgevingsaanleg) evenals voor het volwassenenonderwijs (theorielokalen, praktijklokalen, secre tariaat, vergaderzalen, berging, pauzelokaal en sanitair).

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

In 2020 werden zes selectiebeslissingen genomen: 1 - Projectbundel GO! 01 2 - Project Ieper 3 - Project Egied van Broeckhovenschool 4 - Projectcluster Gent-Ninove 5 - Project SKOG 6 - Projectcluster Antwerpen-Brecht. Eind 2020 is daardoor in zeven clusters al een selectiebeslissing genomen en werd dus een lijst met kandidaten geselecteerd. Vanaf midden 2020 stuurden de schoolbesturen van vier clusters ook de eerste bestekken (opstart gunningsfase) naar de geselecteerde kandidaten uit: Project Egied van Broeckhovenschool, Projectcluster Gent-Ninove, Projectcluster Maldegem-Poperinge-Wingene en Projectbundel GO! 01. De eerste offertes worden verwacht in de periode eind 2020 - eerste helft 2021. AGION volgt de status van de geselecteerde projecten nauwgezet op en overlegt regelmatig met de schoolbesturen over de opmaak van de nodige opdrachtdocumenten, de procedure en de planning.

6 | HUUR

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

Alternatieve financiering blijft noodzakelijk om de grote behoefte aan moderne school infrastructuur effectief aan te pakken. Naast de nieuwe specifieke DBFM-projecten moet ook de piste van de huur(subsidie)mogelijkheden versterkt worden, niet enkel in capaciteitsgebieden, maar in alle andere Vlaamse gemeenten. Huursubsidies maken het mogelijk om vlot en snel bijkomende plaatsen te realiseren of bestaande schoolinfrastructuur te vervangen. Zo kan flexibel omgegaan worden met de invulling van gebouwen. Een bestaand kantoorgebouw kan snel omgebouwd worden tot een school en later opnieuw een andere bestemming krijgen. Dat kan nuttig zijn in bijvoorbeeld een nieuwe woonwijk of in complexere stadsvernieuwingsprojecten. Zo kan snel ingespeeld worden op een hogere vraag of nood aan extra onderwijscapaciteit en op een veranderend onderwijslandschap en ruimtelijke ontwikkelingen in steden en gemeenten. Een gebouw dat vandaag nog geen onderwijsbestemming heeft, kan morgen als school dienst doen en overmorgen opnieuw een andere maatschappelijke invulling krijgen.

De goedgekeurde huursubsidiedossiers geven volgende kerncijfers:

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

12 116

63 622

344 765

extra plaatsen

leerlingen/cursisten/ personeel die gebruik zullen maken van de te huren infrastructuur

vierkante meter oppervlakte

7 | FOCUS OP

SCHOOLGEBOUWEN VAN DE TOEKOMST

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

7.1 KLIMAATMAATREGELEN Het Vlaamse Klimaatbeleidsplan 2021-2030 bevat een actieplan voor schoolgebouwen. Voor onderwijsgebouwen geldt een minder streng E-peil (E55) dan voor residentiële gebouwen (omdat er geen gebruik ’s nachts is en minder in vakantiedagen), maar wel veel hogere ventilatie-eisen. Daarnaast moeten alle niet-residentiële gebouwen tegen 2050 volledig CO2-neutraal zijn en een jaarlijkse primaire energiebesparing realiseren van 2,09% over de periode 2019 tot en met 2030. De Vlaamse Klimaatstrategie 2050 herhaalt dit streven naar een koolstofneutraal gebouwenpark voor verwarming, sanitair warm water, koeling en verlichting voor het bestaande niet-residentiële gebouwenpark tegen 2050. Dit heeft een impact op de verwarming, sanitair, warm water, verlichting en koeling van scholen. Deze technieken moeten in 2050 zonder hulp van fossiele brandstoffen functioneren. Om de scholen te helpen deze doelstelling te halen vult AGION al sinds 2015 actief de klimaaten energiecomponent van het schoolpatrimonium in. De initiatieven spelen duidelijk in op een nood tot verduurzaming van het schoolpatrimonium binnen onderwijs. TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

2050 alle niet-residentiële gebouwen volledig CO2-neutraal

2019-2030 2,09% jaarlijkse primaire energiebesparing

1. REG-investeringen leerplichtonderwijs Naar aanleiding van het Vlaams Klimaat- en Energiepact van 2016 werden in de periode 20162019 middelen voorzien uit het Klimaatfonds voor investeringen in Rationeel energiegebruik voor het gesubsidieerd onderwijs (de zogenaamde REG-investeringen). Voor deze subsidiedossiers werd 11,26 miljoen euro aan subsidies uitbetaald in 2020.

2. Zonneplan Eén van de klimaatmaatregelen voor het beleidsdomein Onderwijs dat voortvloeide uit het Vlaams Klimaat- en Energiepact was het 'Zonneplan voor schoolgebouwen' van AGION. Vanaf 2017 konden scholen voor zonnepanelen op schooldaken bij AGION interessante leningen afsluiten voor een periode van 15 jaar, met een interest van maximum 1%. Sinds begin 2020 maakte Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts er een renteloze lening van om zo de investeringsdrempel te verlagen. In 2018 werd het instrument van de zonnelening al uitgebreid: van een lening voor fotovoltaïsche installaties tot een lening voor investeringen in hernieuwbare energie: zonneboilers, warmtepompen en warmtekrachtkoppelingscentrale (WKK-centrale). De naam 'zonnelening' werd dan ook aangepast naar 'energielening'. Er werd nog een bijkomende uitbreiding gerealiseerd: alle investeringen in hernieuwbare energie en energieefficiëntie komen nu in aanmerking voor een energielening bij AGION. Het maximumbedrag voor zo’n lening bedraagt momenteel maximum € 500 000 exclusief btw.

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

De scholen kunnen bovendien gebruik maken van raamovereenkomsten (die het VEB aanbiedt voor het vrij gesubsidieerd onderwijs en beschikbaar zijn bij de distributienetbedrijven voor het officieel gesubsidieerd onderwijs) waarbij een prijsreductie beoogd wordt en ze zelf geen tijdrovende aanbestedingsprocedure moeten uitschrijven voor de investeringen in hernieuwbare energie en energie-efficiëntie. Om ervoor te zorgen dat de investeringsprojecten geschikt zijn, kunnen vooraf haalbaar heidsstudies uitgevoerd worden binnen een raamcontract. De bijhorende kosten voor dit advies kunnen ook deel uitmaken van de energielening. In 2020 zijn 63 energieleningen afgesloten in het gesubsidieerd onderwijs. Alles samen zijn ze goed voor een vermogen van 1 509,90 kilowattpiek. Daarnaast werden vijf energieleningen afgesloten voor andere investeringen (isolatie, hoogrendementsglas, stookplaatsrenovatie).

63 leningen VERMOGEN

1 509,90

kilowattpiek

verlaging energiefactuur

goed voor klimaat

lage werkingskost

LENING

euro

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

verlaging CO2

= 1 763 556

hernieuwbare energie

Om de energieleningen nogmaals onder de aandacht te brengen lanceerde het Vlaams Energiebedrijf (VEB) in opdracht van AGION in het najaar van 2020 een mailingcampagne. Alle schoolbesturen ontvingen een digitale brief met duidelijke informatie over de voordelen van deze leningen.

2.1 Overzicht van de toegekende leningen voor fotovoltaïsche installaties In het vrij gesubsidieerd onderwijs werden van 1 januari 2020 tot en met 31 december 2020 63 energieleningen voor zonnepanelen toegekend. In totaal werd er € 1 763 556 ontleend. Onderstaande grafiek geeft een overzicht van de verdeling over de provincies van 1 januari 2020 tot en met 31 december 2020:

Antwerpen

Limburg

Oost-Vlaanderen

Vlaams-Brabant

West-Vlaanderen 0

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

100K

200K

300K

400K

500K

600K

700K

Op 1 januari 2021 bedroeg het totale leningsbedrag van de 153 energieleningen € 5 340 547.

Provincie

Onderwijsnet

Leningsbedrag

Antwerpen

Gemeentelijk onderwijs

€ 40 670

Antwerpen

Vrij gesubsidieerd onderwijs

€ 2 181 108

Limburg

Vrij gesubsidieerd onderwijs

€ 643 045

Oost-Vlaanderen

Vrij gesubsidieerd onderwijs

€ 1 125 554

Vlaams-Brabant

Vrij gesubsidieerd onderwijs

€ 504 805

West-Vlaanderen

Vrij gesubsidieerd onderwijs

€ 845 364

Totaal

Er werd voor 8 422 m2 zonnepanelen gelegd, die in totaal 1 509,9 kWpiek kunnen opwekken. Hiermee worden de eerste stappen gezet in het behalen van de economische én ecologische winst van de scholen.

gecumuleerde CO2-emissiereductie

€ 5 340 547

2025

6,94 kiloton

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

2033

16,19 kiloton

2050

35,86 kiloton

7.2 ASBESTVERWIJDERING IN SCHOLEN Eind 2014 heeft de Vlaamse Regering een versneld asbestafbouwbeleid goedgekeurd. Tegen 2040 wil Vlaanderen asbestveilig zijn. Een van de prioritaire doelgroepen die aan bod komen zijn scholen. Elke school, elk centrum voor leerlingenbegeleiding of elk internaat in Vlaanderen kan een beroep doen op subsidies van de OVAM om asbest in de gebouwen versneld en veilig te verwijderen. Hiervoor ondertekenden de Vlaams ministers bevoegd voor onderwijs en Omgeving, Natuur en Landbouw, de OVAM, AGION, de verschillende onderwijskoepels en het Gemeenschaps onderwijs (GO!) in 2018 een samenwerkingsovereenkomst. Deze overeenkomst zet onder andere extra in op sensibilisering en informatie over asbest in de realiteit van een schoolse omgeving, voorziet een opleiding voor eenvoudige handelingen om asbest zelf te verwijderen en geeft een overzicht van de verschillende ondersteuningsmogelijkheden en bijhorende financiële vergoeding bij de verwijdering van de asbest. Eind 2020 waren er 1 236 aangemelde scholen, waarbij in totaal voor 5,1 miljoen euro subsidie aan werken al werden uitgevoerd.

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

7.3 MULTIFUNCTIONALITEIT De overheidsmiddelen en de ruimte in Vlaanderen en Brussel worden steeds schaarser om kwalitatieve infrastructuur te realiseren om aan vrije tijd, sport, cultuur of spel te doen. Het slim delen van schoolinfrastructuur kan hier één van de oplossingen zijn. AGION wil multifunctionaliteit en het medegebruik van schoolgebouwen stimuleren. Informeren en sensibiliseren is hierbij een belangrijke taak voor het agentschap. AGION onderzocht 14 nieuwe projecten van multifunctionele onderwijsinfrastructuur en formuleerde 16 praktische aanbevelingen. Een handige folder ‘Word een multifunctionele school tips en tricks’ bundelt tips en tricks over multifunctionaliteit.

Wat maakt een schoolgebouw multifunctioneel?

multi-inzetbaar verwijst naar het meervoudig gebruik van een schoolgebouw waarin verschillende gebruikers een ruimte afwisselend gebruiken.

combineerbaar betekent dat er meerdere functies gekoppeld zijn aan een schoolgebouw.

aanpasbaar verwijst naar een zekere flexibiliteit van de ruimte waardoor die aanpasbaar is aan verschillende activiteiten of functies.

Meer info over de subsidiemogelijkheden en het regelgevend kader. TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

Wie overweegt om een gebouw te realiseren dat zowel welzijns- als onderwijs voorzieningen huisvest (gecombineerde infrastructuur) kan bij het Forum Multifunctionele Infrastructuur Zorg - Onderwijs terecht. Dit Forum bestaat uit vertegenwoordigers van de beleidsdomeinen Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (WVG), Onderwijs en Vorming (OV), het GO! Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap en AGION, die hierover een samenwerkingsprotocol hebben afgesloten.

Het Forum neemt een informerende en begeleidende rol op, waarbij het klantgericht probeert mee te denken en oplossingen probeert aan te reiken. Door de projecten samen te bekijken, wil het tot meer geïntegreerde oplossingen komen. De behandeling van het infrastructuurdossier en beslissingen hierover verlopen verder via de gebruikelijke procedures van AGION.

Laat je inspireren …

Gazometersite Sint-Ritaschool - Sint-Truiden @ Luc Kempeneers

De site van de Gazometersite Sint-Ritaschool in Sint-Truiden omvat een mix van verschillende publieke functies: een basisschool, een muziekschool, de stedelijke dienst jeugd en de dienst evenementen, een jongerencampus met fuifzaal en feestzaal, een welzijnscampus, een ondergrondse parking en 15 appartementen. Ruimte delen is het uitgangspunt van de ontwikkeling van de Gazometersite. Het schoolgebouw is het hart van de site. De basisschool en de stedelijke academie delen een aantal lokalen.

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

Overige ruimtes zoals o.a. de speelplaats en de sportzaal zijn toegankelijk voor multifunctioneel gebruik en diverse andere lokalen worden gebruikt tijdens schoolvakanties.

Stadsgebouw Melopee - Gent @ XDGA en Maxime Delvaux

Het stadsgebouw Melopee in Gent huisvest op vijf verdiepingen een school, een crèche, een buitenschoolse kinderopvang, het Muzische LeerThuis en een buurtsporthal. De school functioneert volgens het principe van de Brede School. Organisaties uit verschillende sectoren kunnen van het gebouw gebruik maken om bij te dragen aan de brede ontwikkeling van kinderen en jongeren, zowel op school als in de vrije tijd. Ook bewoners van de wijk kunnen van de infrastructuur genieten.

8 | PASSIEFSCHOLEN

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

Binnen het pilootproject passiefscholen worden 19 Vlaamse passiefscholen gebouwd, verspreid over alle provincies en onderwijsnetten. Het gaat om tien scholen van het basisonderwijs, acht in het secundair onderwijs en 1 centrum voor volwassenen onderwijs. De scholen vertegenwoordigen samen een bouwoppervlakte van 65 000 m2.

DE ROL VAN AGION BINNEN DIT PILOOTPROJECT BESTAAT UIT: • de subsidiëring van de passiefscholen • het begeleiden en adviseren van schoolbesturen, architecten en studiebureaus in hun rol van 'voorbeeldproject' • de coördinatie van de communicatie rond de realisatie van de passiefscholen

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

8.1 19 VLAAMSE PASSIEFSCHOLEN Alle scholen uit het pilootproject zijn in gebruik. 16 scholen van de 19 pilootprojecten hebben ondertussen het certificaat ontvangen waaruit blijkt dat ze voldoen aan de criteria van de passiefhuisstandaard.

GO! Antwerpen (DBFM) Etterbeek Turnhout (DBFM) Zandhoven (DBFM)

Officieel gesubsidieerde sector

Vrij gesubsidieerde sector

Heusden-Zolder

Anzegem

Londerzeel (DBFM)

Zwevegem

Assenede (DBFM)

Kalmthout

Dilsen-Stokkem

Bocholt

Kruishoutem

Waregem (DBFM)

Mortsel (DBFM)

Bilzen Groot-Bijgaarden Wuustwezel Oudenaarde (DBFM)

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

8.2 OPVOLGING EN MONITORING Tijdens het ontwerpen bouwproces detecteren AGION en een onafhankelijke kennisinstelling (Pixii) aandachtspunten waarover de passiefbouwprojecten een advies krijgen. Bij de oplevering worden de projecten geëvalueerd op het behalen van de decretaal vastgelegde criteria. Het voldoen aan de criteria van de passiefhuisstandaard moet blijken uit een kwaliteitsverklaring. Daarnaast volgt AGION de pilootprojecten op en wordt er hierover ook gerapporteerd. Het rapport legt de focus op passiefbouw in scholen en wat de passiefbouwmethodiek betekent voor scholen. In 2019 schreef AGION een derde evaluatierapport rond het proefproject passiefscholen, Dit rapport werd in 2020 gepubliceerd. Deze derde resultaten van de ondertussen opgeleverde passiefscholen zijn opnieuw positief. Ze kunnen richtinggevend zijn voor het verdere beleid inzake energiezuinigheid en duurzaamheid in scholenbouw. Raadpleeg hier het derde rapport

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

9 | COMMUNICATIE,

SENSIBILISERING EN ADVIESVERLENING

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

Basisschool De Brug - Bocholt @ AG Real Estate

AGION informeert, stimuleert en sensibiliseert scholen om aandacht te hebben voor goede planning, kostenefficiënt bouwen … Via verschillende kanalen adviseert AGION de schoolbesturen over diverse thema’s.

DE NIEUWSBRIEF HEEFT ALS DOEL

9.1 FOCUS OP SCHOLENBOUW

• actuele informatie over scholenbouw aan te bieden

AGION verspreidde in 2020 10 digitale nieuwsbrieven ‘Focus op scholenbouw’.

• realisaties in de kijker te plaatsen

• de doelgroep te wijzen op belangrijke wijzigingen, beslissingen, evoluties van de organisatie • dringende berichten te verspreiden • het opbouwen en versterken van de relatie met onze doelgroep.

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

9.2 SCHOOLGEBOUWENMONITOR AGION verzamelde de data voor de nieuwe schoolgebouwenmonitor. Het agentschap vroeg directies van scholen, CLB’s en internaten om de kwaliteit van hun schoolgebouw te beoordelen. De schoolgebouwenmonitor beschrijft de kwaliteit, het gebruik en het beheer van het schoolgebouwenpark in Vlaanderen via criteria zoals hygiëne, bewoonbaarheid, veiligheid, oppervlakte … Het is een grootschalige vrijwillige bevraging, die AGION, i.s.m. een externe partner, periodiek uitvoert bij alle onderwijsinstellingen in Vlaanderen (uitgezonderd het hoger onderwijs), over alle netten heen. De resultaten werden in 2020 gepubliceerd in de derde editie van de schoolgebouwenmonitor.

9.3 AANGEPASTE FORMULIEREN AGION wil graag duidelijk communiceren met de schoolbesturen en hen zo snel mogelijk verder helpen. Bij de subsidieaanvraag van een infrastructuurproject bezorgt het schoolbestuur een aanvraagformulier aan AGION.

9.4 EXTRA AANDACHT VOOR VENTILATIE Luchtkwaliteit in schoolgebouwen is van belang voor het comfort en de gezondheid van de leerlingen en leerkrachten. De coronacrisis bracht dit nogmaals aan het licht en zette het thema definitief in de kijker. Om scholen snel heldere informatie aan te reiken over de voorzorgsmaatregelen om de verspreiding van het COVID-19-virus te voorkomen: • bracht het agentschap de info over ventilatie extra onder de aandacht in de rubriek ‘In de kijker’ op de AGION website, in 2021 kreeg deze informatie een plek in een extra rubriek ventilatie • informeerde AGION meermaals via zijn maandelijkse nieuwsbrief 'Focus op Scholenbouw' • breidde de bestaande rubriek binnenluchtkwaliteit uit met een extra pagina Ventilatie en COVID-19 en actualiseerde de reeds gepubliceerde pagina’s met accurate info • communiceerde ook in zijn brieven bij de dossierbehandeling de mogelijke subsidiemogelijkheden voor structurele aanpassingen aan ventilatie en verluchting. Het agentschap maakte ook deel uit van de werkgroep ventilatie binnen het beleidsdomein Onderwijs en Vorming.

Om de dienstverlening vlotter te laten verlopen, voerde AGION een update van zijn formulieren uit en maakte zijn formulieren gebruiksvriendelijker.

TERUG NAAR INHOUDSTAFEL

Koning Albert II Laan 15, 1210 Brussel Telefoon: 02 221 05 11 www.agion.be