Beheerplan_beschermd_landschap_Vloethemveld_(2020).pdf by Vlaanderen-be

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

COLOFON PROJECT: SITUERING:

Beheerplan beschermd landschap Vloethemveld Jabbeke, Zedelgem – West-Vlaanderen

Dit beheerplan werd opgemaakt door: Team Vloethemveld: buro voor vrije ruimte landschapsarchitecten bvtl Raas van Gaverestraat 67b, 9000 Gent T. 09 225 56 65 E. info@bvvr.be – W. www.bvvr.be

Architectenbureau Bressers Kasteellaan 479/001, 9000 Gent T. 09 225 94 54 E. architectuur@bressers.be – W. www.bressers.be

Bailleul ontwerpbureau Burggravenlaan 321, 9000 Gent T. 09 222 93 95 E. info@bailleul.be – W. www.bailleul.be

Erfgoedstudio Legeweg 249, 8020 Oostkamp T. 0496 86 27 71 E. christophe@erfgoedstudio.be – W. www.erfgoedstudio.be

In opdracht van: Vlaamse Landmaatschappij (VLM) Velodroomstraat 28, 8200 Brugge T. 050 45 81 00 E. info@vlm.be – W. www.vlm.be

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Agentschap voor Natuur en Bos VAC West-Vlaanderen Koning Albert I-laan1/2 bus 75 8200 Brugge

ERFGOEDSTUDIO

PROJECTLEIDER:

Hans Druart (buro voor vrije ruimte)

PROJECTVERANTWOORDELIJKE:

Bart Depotter (Vlaamse Landmaatschappij)

AUTEURS/REDACTIE:

Stijn Vyncke, Hans Druart (buro voor vrije ruimte) Maarten Van Landeghem, Kaurie Vleugels (Architectenbureau Bressers)

STUURGROEP:

Vlaamse Landmaatschappij (VLM) Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) Gemeente Zedelgem Gemeente Jabbeke Onroerend Erfgoed West-Vlaanderen Buro voor vrije ruimte Architectenbureau Bressers Bailleul ontwerpbureau Erfgoedstudio

INVENTARISATIES:

Olivier Descamps, Hans Druart, Stijn Vyncke (buro voor vrije ruimte) Maarten Van Landeghem, Kaurie Vleugels (Architectenbureau Bressers)

ILLUSTRATIES EN FOTOGRAFIE

Buro voor vrije ruimte, Architectenbureau Bressers, tenzij anders vermeld

DEFINITIEVE VERSIE: februari 2020 Deze publicatie is eveneens digitaal beschikbaar als Word- en pdf-bestand

© GEHELE OF GEDEELTELIJKE OVERNAME OF VERVEELVULDIGING OP WELKE WIJZE DAN OOK VAN DELEN UIT DIT BEHEERPLAN IS NIET TOEGESTAAN, TENZIJ HIERVOOR UITDRUKKELIJK SCHRIFTELIJKE TOESTEMMING IS VERLEEND DOOR DE AUTEUR/REDACTIE

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

INHOUD Colofon .............................................................................................................................................................................................................................................. 1 Inhoud ................................................................................................................................................................................................................................................ 5 Inleiding ............................................................................................................................................................................................................................................. 9 1.

Identificatie van het domein .....................................................................................................................................................................................................10 1.1

Kadastraal overzicht en situering van het beschermd landschap ......................................................................................................................................10

1.1.1 1.2

Situering van het beschermd landschap ............................................................................................................................................................................23

1.2.1

Situering op macroniveau ............................................................................................................................................................................................23

1.2.2

Situering op microniveau .............................................................................................................................................................................................24

1.3

Statuut van wegen en waterlopen ......................................................................................................................................................................................26

1.3.1

Atlas der buurtwegen ...................................................................................................................................................................................................26

1.3.2

Watertoets ....................................................................................................................................................................................................................29

1.4

Bos- en heidegebied ....................................................................................................................................................................................................11

Juridisch kader....................................................................................................................................................................................................................30

1.4.1

gewestplan ...................................................................................................................................................................................................................30

1.4.2

Ligging in speciale beschermingszones ......................................................................................................................................................................32

1.5

Onroerend erfgoed .............................................................................................................................................................................................................34

1.6

Beleidskader .......................................................................................................................................................................................................................36

1.6.1

Provinciaal ruimtelijk structuurplan ..............................................................................................................................................................................36

1.6.2

Gemeentelijk ruimtelijk structuurplan Jabbeke ............................................................................................................................................................36

1.6.3

Gemeentelijk ruimtelijk structuurplan Zedelgem ..........................................................................................................................................................38

Historische nota........................................................................................................................................................................................................................39 2.1

De vroege middeleeuwen ...................................................................................................................................................................................................39

2.2

De late middeleeuwen tot de Franse Revolutie .................................................................................................................................................................40

2.3

De Franse Revolutie tot WO I ............................................................................................................................................................................................44

2.4

Het interbellum....................................................................................................................................................................................................................47

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

2.5

De Tweede Wereldoorlog ...................................................................................................................................................................................................50

2.6

Het domein in eigendom van het Belgisch leger (1952 – 1995) ........................................................................................................................................56

2.7

Recente ontwikkelingen ......................................................................................................................................................................................................59

2.8

Samenvatting ......................................................................................................................................................................................................................60

Inventarisatie erfgoedelementen ..............................................................................................................................................................................................61 3.1

3.1.1

Beschrijving abiotisch milieu ........................................................................................................................................................................................61

3.1.2

Beschrijving biotisch milieu ..........................................................................................................................................................................................66

3.2

Bouwkundig erfgoed ...........................................................................................................................................................................................................77

3.2.1

Hoevegebouwen ..........................................................................................................................................................................................................84

3.2.2

Militair erfgoed ...........................................................................................................................................................................................................131

3.2.3

Kunstwerken ..............................................................................................................................................................................................................234

3.3

Algemene beschrijving, typering en ruimtelijke context......................................................................................................................................................61

Landschappelijk erfgoed ...................................................................................................................................................................................................249

3.3.1

Groenstructuren: lijn- en puntelementen ...................................................................................................................................................................251

3.3.2

Groenstructuren: vlakvormige elementen ..................................................................................................................................................................274

3.3.3

Wegen en perceelstructuren ......................................................................................................................................................................................283

3.3.4

Reliëf ..........................................................................................................................................................................................................................289

3.3.5

Waterhuishouding ......................................................................................................................................................................................................297

3.4

Archeologisch erfgoed ......................................................................................................................................................................................................306

3.5

Overzicht van de landschappelijke erfgoedstructuren en -elementen .............................................................................................................................309

3.6

Overzicht van de bouwkundige erfgoedelementen ..........................................................................................................................................................314

Beschrijving erfgoedwaarden .................................................................................................................................................................................................317 4.1

Beschermingsbesluit cultuurhistorisch landschap Vloethemveld .....................................................................................................................................317

4.2

Beschermingsbesluit Vloethemhoeve ..............................................................................................................................................................................318

Visie en doelstellingen ...........................................................................................................................................................................................................319 5.1

Visie ..................................................................................................................................................................................................................................319

5.2

Doelstellingen ...................................................................................................................................................................................................................321

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

5.2.1

conservatie van de bestaande bouwkundige erfgoedwaarden .................................................................................................................................321

5.2.2

conservatie van de waardevolle landschappelijke elementen ...................................................................................................................................332

5.2.3

Integratie van de erfgoedwaarden in een onthaal- en herbestemmingsplan ............................................................................................................356

beheermaatregelen ................................................................................................................................................................................................................357 6.1

Conservatie van de bouwkundige erfgoedwaarden .........................................................................................................................................................357

6.1.1

Privé ...........................................................................................................................................................................................................................358

6.1.2

agentschap voor natuur en bos (ANB) ......................................................................................................................................................................361

6.1.3

Gemeente (beheerder) ..............................................................................................................................................................................................369

6.2

conservatie van de waardevolle landschappelijke elementen .........................................................................................................................................378

6.2.1

Dreven langs wegen en paden ..................................................................................................................................................................................378

6.2.2

Bomenrijen langs voormalige spoorwegen ................................................................................................................................................................379

6.2.3

Bomenrijen .................................................................................................................................................................................................................379

6.2.4

Houtkanten .................................................................................................................................................................................................................380

6.2.5

Hagen.........................................................................................................................................................................................................................381

6.2.6

Boomgaarden ............................................................................................................................................................................................................381

6.2.7

Solitaire bomen ..........................................................................................................................................................................................................382

6.2.8

Historisch permanent grasland ..................................................................................................................................................................................383

6.2.9

Bosbeheer ..................................................................................................................................................................................................................383

6.2.10

Heide- en graslandbeheer .......................................................................................................................................................................................383

6.2.11

Kasseiwegen ............................................................................................................................................................................................................385

6.2.12

Historische circulatieassen ......................................................................................................................................................................................385

6.2.13

Voormalige spoorlijninfrastructuur ...........................................................................................................................................................................385

6.2.14

Keiorum ....................................................................................................................................................................................................................386

6.2.15

Vossenbarm .............................................................................................................................................................................................................386

6.2.16

Merlons ....................................................................................................................................................................................................................386

6.2.17

Walgrachten rondom boerderijen ............................................................................................................................................................................388

6.2.18

Beken en afwatering buiten voormalig militair domein ............................................................................................................................................388

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

6.2.19

Rabattenstructuur ....................................................................................................................................................................................................388

6.2.20

Waterelementen gelinkt aan militair domein ............................................................................................................................................................389

6.2.21

Waterelementen gelinkt aan natuurherstel ..............................................................................................................................................................389

Opvolging en evaluatie beheerdoelstellingen ........................................................................................................................................................................390 7.1

7.2

Bijlagen ...................................................................................................................................................................................................................................414

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

INLEIDING Het Vloethemveld te Snellegem en Zedelgem werd beschermd als landschap bij ministerieel besluit van 9 juni 1995. Het gebied omvat het militair domein met het omliggend natuurgebied. Binnen het Vloethemveld bevinden zich verschillende hoeven, waaronder de als monument beschermde Vloethemhoeve. (AGENTSCHAP ONROEREND ERFGOED 2016; militair domein en natuurgebied (online) https://inventaris.onroerenderfgoed.be/aanduidingsobjecten/11843. (geraadpleegd op 23 april 2018)

Het Vloethemveld is vooral bekend als het voormalig munitiedepot en militair kamp te Zedelgem en Snellegem. Het beschermd landschap is echter groter dan dat en omvat in zijn geheel het gaaf bewaard landschap met zowel het voormalig munitiedepot, de omliggende bossen als het landbouwlandschap ten noorden hiervan. Dit landschap is beschermd omwille van zijn algemeen belang gevormd door de historische, wetenschappelijke en esthetische waarde. In dit beheerplan wordt zowel een beschrijving gegeven van de historiek van het gebied als van de aanwezige landschappelijke en bouwkundige elementen. Op deze manier wordt een duidelijk beeld geschetst van de erfgoedwaarde van het beschermd landschap om zo een heldere visie en concrete doelstellingen te formuleren voor de instandhouding en versterking van de aanwezige erfgoedelementen. Deze doelstellingen worden bijgevolg gekoppeld aan concrete maatregelen die als leidraad zullen gebruikt worden bij het beheer van het beschermd landschap. Dit beheerplan is niet enkel opgemaakt op basis van studiewerk en inventarisaties, uitgevoerd door team Vloethemveld zelf. Dit beheerplan bundelt en updatet ook enkele, reeds in het verleden opgemaakte, studies die de erfgoed- en natuurwaarde van het Vloethemveld beschrijven en waarnaar regelmatig verwezen wordt. Ten eerste gaat het om het ‘Geïntegreerd beheerplan complex Vloethemveld, Duvelsnest, Vuile Moere’, opgemaakt door de WVI in 2008 en de bijhorende monitoring uit 2014 die een uitgebreid overzicht geven van de aanwezige natuurwaarden en het beheer hiervan in het voormalig militair domein en de omliggende domeinbossen. Ten tweede gaat het om ‘De militairhistorische erfgoedwaarden van het voormalig munitiedepot en POW-camp Vloethemveld’, opgemaakt door Sumresearch in 2013 die een uitgebreid overzicht geeft van de erfgoedwaarden van de aanwezige gebouwen die zich in het voormalig militair domein bevinden. Parallel met de opmaak van dit beheerplan, wordt door team Vloethemveld eveneens een onthaalplan opgemaakt. De verschillende betrokken partijen (ANB, VLM, AOE, Zedelgem en Jabbeke) hebben het engagement aangegaan om bepaalde delen van het voormalig munitiedepot open te stellen om zo de belangrijke historische en ecologische elementen bekend te maken bij het publiek. Het onthaalplan schetst de manier waarop dit kan gebeuren, rekening houdend met de randvoorwaarden, beschreven in dit beheerplan.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

IDENTIFICATIE VAN HET DOMEIN

1.1 Kadastraal overzicht en situering van het beschermd landschap In functie van het inrichtingsplan Moubeek – Vloethemveld wordt het beschermd landschap onderverdeeld in verschillende deelgebieden. In dit beheerplan wordt enkel verder ingegaan op de deelgebieden die binnen het beschermde landschap vallen. 1. Bos- en heidegebied 1. Natuurzone, voormalig militair domein In eigendom en beheer door ANB 2. Natuur- en erfgoedsite, voormalig militair domein In eigendom en beheerd door ANB 3. Zone beheerloodsen ANB, voormalig militair domein In eigendom en beheerd door ANB 4. Onthaalparking, voormalig militair domein In eigendom en beheerd door ANB 5. Boszone domein Vloethemveld In eigendom en beheerd door ANB 6. Boszone Os en Ezel In eigendom en beheerd door private eigenaars 2. Landbouwgebied In eigendom en beheerd door landbouwers De totale oppervlakte van het beschermd landschap bedraagt 435ha 20a 58,37ca

Figuur 1: Verschillende zones binnen Moubeek - Vloethemveld

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

1.1.1 1.1.1.1

BOS- EN HEIDEGEBIED Natuurzone, voormalig militair domein (deelgebied 1.1) Deze zone omvat het grootste gedeelte van het voormalig militair domein. Het gaat om het noordoostelijke gebied van het militair domein en heeft grote natuurwaarde. Dit gebied wordt in zijn geheel behandeld in het geïntegreerd beheerplan uit 2012. De totale oppervlakte van deelgebied 1.1 bedraagt 122ha 71a 54,04ca

Figuur 2: Situering zone 1.1 TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Percelen en hun oppervlakte die binnen zone 1.1 vallen: Perceel A10b A10c A11b A11c A13a A13b A15a A15b A17a A19 A1a A1b A24e A25d A26e A26e A26f A27b A27c A27c A27d A28d A29 A29b A2a A2b A30a A30b A30c A30c A31a A31b A32a A32a A32b A32c A32d A32d A32e A32h

Oppervlakte 24908,06 424,51 2342,67 1210,5 19808,74 1243,87 21029,35 9925,97 2363,18 1620,81 23696,6 1620,6 113,76 1083,92 2197,49 8335,47 7169,27 26102,54 906,51 13091,59 17107,1 7557,88 635,96 4424,19 8378,25 857,24 4734,79 730,87 2243,17 3046,65 7954,56 21890,52 6406,5 2409,5 3336,71 12463,76 4305,81 3446,97 3141,64 4567,61

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Perceel A32k A33 A34c A34c A35e A37a A39a A3b A3c A44a A4b A4c A5a A6a C166a C173e C174a C175e C184b C184c C185a C185b C186b C186c C221a C222b C223b C225b C226a C228b C229 C230k C231 C232 C233 C234 C235 C236 C237

Oppervlakte 3457,41 34286,39 3633,42 9194,7 7225,59 10942,71 17507,82 8065,83 1621,15 11930,08 1361,68 107,82 2299,52 9897,12 715,86 4882,99 30224,32 50290,25 18636,78 5465,75 10032,17 8929,18 30975,52 883,27 4321,39 4394,27 2682,93 5297,71 5869,02 6970,57 1271,26 3551,78 4485,31 2870,76 3826,1 542,27 3371,57 9075,55 2795,97

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Perceel C238b C238c C239a C239b C240a C240b C241a C241b C242a C242b C243a C244a C246a C247a C248a C251b C252a C253b C254a C254b C254c C256a C262a C263a C264a C266a C267a C268a C269b C269c C271a C272a C272c C272d C274b C274c C274d C275a C275b

Oppervlakte 1388,94 1388,76 6234,46 5032,77 3153,77 3175,43 3991,44 4473,32 11407,04 8272,13 2884,83 7464,32 15279,15 2662,8 25019,35 14444,26 2056,47 6576,34 20596,5 1587,35 27438,58 15363,31 3486,82 5598,1 5700,35 4524,05 68726,48 4141,24 26212,44 21465,4 25920,06 4363,16 657,75 3353,88 6200,42 8486,6 14944,96 146,31 223,97

BAILLEUL Ontwerpbureau

Perceel C276a C276b C276c C276d C277a C278 C279 C280 C281 C282a C283a C284a C285 C286 C287 C289 C290a C291a C292a C292a C292b C292c C292d C297b C304c C307f C307g C307k C307l C307n C307p C309/2 C309b C312c C313c C314c C315d C317c C318c

Oppervlakte 1582,22 19506,86 1002,4 3083,78 51968,43 5610,19 3548,46 3147,13 2803,35 3397,03 2761,57 2494,5 1607,38 2273,09 2308,99 2626,57 4957,65 1151,28 12912,02 23,16 6953,47 841,56 187,28 4958,27 752,22 1194,9 930,1 1053,42 408,22 26410,24 11646,66 7581,58 19674,59 15155,37 461,65 1406,72 1304,58 1892,21 3217,48

ERFGOEDSTUDIO

1.1.1.2

Natuur- en erfgoedsite, voormalig militair domein (deelgebied 1.2) Deze zone omvat bijna het gehele overgebleven deel van het militair domein. Het gaat om het zuidwestelijke deel van het militair domein. Dit gedeelte heeft behalve een grote natuurwaarde ook een belangrijke erfgoedwaarde. De doelstellingen in deze deelzone zullen dus anders zijn dan deze in deelzone 1.1. Dit gebied werd –op de bebouwde zone in het noordoosten navolledig behandeld in het geïntegreerd beheerplan uit 2012. De totale oppervlakte van deelgebied 1.2 bedraagt 32ha 62a 35,56ca

Figuur 3: Situering zone 1.2

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Percelen en hun oppervlakte die binnen zone 1.2 vallen: Perceel A10b A11b A13a A14a A15a A18c A1a A1b A21b A22b A23c A24d A25c A26c

Oppervlakte 24908,06 2342,67 19808,74 11310,82 21029,35 1808,58 23696,6 1620,6 691,33 3262,91 3401,33 4903,06 3047,48 2272,76

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Perceel A28c A28d A32a A32d A33 A34a A34b A34b A34c A34c A35e A36c A36d A37f

Oppervlakte 1713,56 7557,88 2409,5 3446,97 34286,39 36020,54 14564,73 2706,57 9194,7 3633,42 7225,59 14959,66 9692,82 1118,88

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Perceel A37h A40a A41c A42f A43c A43x A44a A44b A44c A45a A45b A45b A46b A46c

Oppervlakte 2204,3 18208,63 3647,47 16591,9 746,08 46770,48 11930,08 17489,57 4035,66 7237,2 3027,96 17918,29 17559 7206,54

BAILLEUL Ontwerpbureau

Perceel A47b A49b A50b A51a A52b A52d A53d A5a A6a A7a A7b A8b

Oppervlakte 11226,84 2063,44 2528,41 1297,38 25238,02 7483,88 968,53 2299,52 9897,12 4468,98 3159,92 4062,05

ERFGOEDSTUDIO

1.1.1.3

Zone beheerloodsen ANB, voormalig militair domein (deelgebied 1.3) Deze zone omvat de beheerloodsen die momenteel in gebruik zijn door het ANB en die deel uitmaken van het voormalig militair domein. De deelzone bestaat uit de voormalige toegang van dit militair domein. Van deze zone werd maar een klein deel in perceel A39a behandeld in het geïntegreerd beheerplan uit 2012. De totale oppervlakte van deelgebied 1.3 bedraagt 2ha 88a 43,01ca

Percelen en hun oppervlakte die binnen zone 1.3 vallen: Perceel A33a A37a A39a A42c A43w A43x

Oppervlakte 1864,42 10942,71 17507,82 2730,7 122,54 46770,48

Figuur 4: Situering zone 1.3

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

1.1.1.4

Onthaalparking, voormalig militair domein (deelgebied 1.4) Deze zone omvat de huidige onthaalparking en atletiekpiste aan de zuidwestzijde van het beschermd gebied. Deze fungeert als nieuwe toegang tot het domein. Het grootste deel van deze zone is niet opgenomen in het geïntegreerd beheerplan uit 2012, aangezien dit nog geen eigendom was van de Vlaamse overheid. De huidige onthaalparking wordt in de toekomst verplaatst naar een andere locatie, buiten het beschermd landschap. De totale oppervlakte van deelgebied 1.4 bedraagt, inclusief openbare wegenis, 5ha 10a 99,42ca

Percelen en hun oppervlakte die binnen zone 1.4 vallen: Perceel

Oppervlakte

A42b A42d A54a A57c^2 A57d^2 A57r A57s A57w A57x A57y A57z

5042,08 344,8 3893,74 3866,48 267,5 923,07 1279,37 3938,25 14967,78 9938,25 9201,64

Figuur 5: Situering zone 1.4

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

1.1.1.5

Boszone domein Vloethemveld (deelgebied 1.5) Deze zone bevat zowat al de rest van het bosgebied dat zich binnen het beschermd landschap bevindt. Dit ligt zowel ten noorden, ten oosten als ten zuiden van het voormalig militair domein. Dit gebied was geen militair domein, maar vormt wel één bebost geheel hiermee. Het grootste deel van dit gebied wordt dan ook behandeld in het geïntegreerd beheerplan uit 2012. De totale oppervlakte van deelgebied 1.5 bedraagt, inclusief openbare wegenis, 134ha 66a 30,41ca

Figuur 6: Situering zone 1.5

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Percelen en hun oppervlakte die binnen zone 1.5 vallen: Perceel A108c A108d A109a A109a/2 A109d A109e A109f A109g A110a A111a A112a A113a A114a A114b A114c A115a A116a A117a A118a A123 A124b A125 A126 A127 A138b A140b A141a A142a A142b A142c A142d A26h A30b A31a A32d A35f A35g A35h A37e

Oppervlakte 61,41 349,25 39818,43 6128,86 9403,17 4793,1 14821,14 13522,73 2163,3 37617,91 2429,44 15326,16 55670,02 6934,24 5456,78 3980,16 11902,93 1905,14 6517,61 2899,3 267,15 1234,87 408,39 1951,92 16796,09 256,56 6423,62 33019,36 27959,61 1974,62 2789,71 24311,69 5732,74 9377,42 3446,97 5162,88 7686,5 22176,14 1807,65

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Perceel A37g A41a A41b A42b A42b A42c A43b A43b A43c A43d A43e A43f A43g A43h A43m A43p A43s A43v A43y A43z A44b A46b A48a A48b A49b A49c A50a A50c A52c A53a A53e A54a A54a A55a A55b A56b A56c A56d A57b^2

Oppervlakte 715,86 21845,64 1191,07 21133,27 5042,08 2730,7 3774,49 63,35 171,89 165,42 309,26 314,21 176,39 175,59 166,9 154 321,73 2460,14 166,67 303,01 17489,57 21856,13 27982,66 4143,5 10569,49 763,54 2204 2069,84 32523,4 29429,52 1828,42 12577,65 3893,74 1134,77 441,42 5067,25 4281,99 4173,54 436,23

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Perceel A57f A57k A57n A58a A61a A62a A62k A63a A64a A64g A65h A66c A67a A67b A68a A68a A69a A70a A71a A71a A72a A73a A74a A75a A77b A79b A86e A87e A96b A97b C251c C253c C293p C299b C300a C301a C302a C303a C303a

Oppervlakte 4193,96 4530,67 6138,74 25611,8 14378,7 3842,63 3721,23 26037,8 16026,73 8508,51 6096,12 4269,49 4334,45 447,46 13091,9 3505,08 4012,82 5537,38 5740,37 8494,95 7536,31 9762,73 3425,33 3867,95 2059,82 524,56 2666,67 4187,13 124,89 2083,84 1788,57 5339,73 8374,43 2287,66 2809,57 2964,75 3246 42831,44 55740,22

BAILLEUL Ontwerpbureau

Perceel C303b C304b C305a C306b C307c C307h C307m C309c C312b C313b C314b C315a C317b C318b C319b C320a C322a C343/2 C372 C373 C374 C375 C376 C377c C396a C400/2 C644b C644c C645a C646a C646b C648a C649a C650a C650b C650c

Oppervlakte 4742,32 4676,85 12658,1 4763,9 4535,62 6458,51 22284,42 12949,03 2609,66 2118,5 14191,78 1745,02 2833,5 26869,66 290,01 12649,5 7388,79 4366,63 2249,4 2432,17 3097,6 4889,33 4623,39 17753,63 1831,13 1057,19 8019,24 21612,33 34324,07 5704,4 940,5 3922,19 2966,83 36357,25 33670,94 9221,35

ERFGOEDSTUDIO

1.1.1.6

Boszone Os en Ezel (deelgebied 1.6) Deze zone bevat een aansluitend bosgebied ten westen van het voormalig militair domein. Vroeger viel dit bijna helemaal binnen het beschermde landschap, maar sinds de nietigverklaring van een deel van het beschermd landschap uit 2008 is er nog maar een kleine zone die binnen het beschermde landschap valt. Het gaat om enkele landbouwpercelen in het zuiden van deelzone 1.6, terwijl de beboste percelen niet binnen het beschermde landschap vallen. Deze zone is niet opgenomen in het geïntegreerd beheerplan uit 2012. De totale oppervlakte van deelgebied 1.6 bedraagt, inclusief openbare wegenis, 2ha 77a 37,26ca

Percelen en hun oppervlakte die binnen zone 1.6 vallen: Perceel C182b C182c C188d

Oppervlakte 9547,24 8913,53 5022,88

Figuur 7: Situering zone 1.6

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

1.1.1.7

Landbouwgebied (deelgebied 2) Deze zone is het gehele open landbouwgebied ten noorden van de bossen van het voormalig militair domein en het domeinbos Vloethemveld. Aangezien die bijna uitsluitend uit landbouwgebied en bijgevolg in private eigendom is, werd dit gebied (op enkele uitzonderingen na) niet opgenomen in het geïntegreerd beheerplan uit 2012. De totale oppervlakte van deelgebied 2 bedraagt, inclusief openbare wegenis, 134ha 66a 41,03ca

Figuur 8: Situering zone 2

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Percelen en hun oppervlakte die binnen zone 2 vallen: Perceel A114b A142a A142b A142c A142d A147d A149g A218c C133b C133d C161 C162a C163k C163l C164a C166a C167a C170a C171a C172a C173e C251b C251c C253c C303b C305a C307c C309c C313b C314b C315a C317b C318b C319a C319b C320a C321a C322a C327h C328a

Oppervlakte 6934,24 33019,36 27959,61 1974,62 2789,71 13795,9 2935,08 13056,76 10633,76 8071,2 3992,71 7605,31 785,76 10378,71 7345,8 715,86 7663,82 7314,63 4171,2 12973,58 4882,99 14444,26 1788,57 5339,73 4742,32 12658,1 4535,62 12949,03 2118,5 14191,78 1745,02 2833,5 26869,66 6716,14 290,01 12649,5 5254,27 7388,79 3429,82 6148,97

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Perceel C329 C330 C331 C332 C333 C334 C335 C336 C337 C338 C339 C340 C341 C342 C343 C343/2 C344 C345 C346 C347 C348 C349 C350 C351 C352 C353 C354 C355 C356 C357 C358 C359 C360 C361 C366a C370a C372 C373 C374 C374

Oppervlakte 7793,4 18527,09 9288,31 12838,44 9446,38 5384,81 4355,11 6415,16 13770,47 7039,07 6128,26 5759,21 4195,17 4867,78 7575,88 4366,63 7082,79 4524,48 3002,01 2752,88 4838,79 11619,71 5972,49 4301,23 3306,75 2472,17 1669,51 2362,97 2986,43 1070,58 6518,64 7340,82 4443,38 7044,09 10144,87 8770,43 2249,4 2432,17 2596,3 3097,6

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Perceel C375 C376 C377c C378 C381a C384b C385 C386 C387d C387e C388g C389 C390 C391 C392 C394a C395a C396a C398d C400/2 C400a C400b C401d C401e C402b C403g C403h C404 C405 C406a C407 C408 C409 C410a C410b C411 C412a C413a C414a C415

Oppervlakte 4889,33 4623,39 17753,63 3789,45 561,14 5828,8 4301,49 4882,41 33,53 5447,96 2112,86 1404,74 3890,38 2408,16 5824,85 13357,45 3440,63 1831,13 1239,68 1057,19 4189,55 1077,7 23,24 2554,62 2350,86 1296,33 1076,66 1669,18 2943,4 5292,11 5600,09 6521,92 8931,11 1467,87 6394,28 7688,94 2985,32 3834,69 2502,25 1156,49

BAILLEUL Ontwerpbureau

Perceel C416 C417 C418 C419 C420 C421 C422 C423 C424 C425 C426 C427 C428 C430c C432a C433b C434 C435 C436 C437 C438 C439 C440 C441 C442 C443 C444 C445 C446 C447 C448 C449 C450 C451 C452a C453 C454 C455a C456a C457

Oppervlakte 10437,32 5526,45 2726,22 2490,52 1112,24 4180,52 1185,39 9550,86 4376,98 1748,49 1235,83 3351,47 7161,85 699,68 4729,53 6022,83 15400,54 5589,8 8098,47 1643,27 1218,8 2538,46 1144,68 2919,94 1867,38 3380,92 1555,56 4770,58 705,35 602,3 1459,97 1214,8 1489,88 5398,41 963,76 1085,73 2175,39 2408,89 1921,96 1020,91

ERFGOEDSTUDIO

Perceel C458a C459 C460 C461 C462 C463 C464a C465h C466c C467 C468c C470 C473a C475 C476 C477 C478 C479 C482f C482h C486c C486d C493c C494 C496h C502 C503 C504 C511d C518 C519 C520a C520b C521 C522

Oppervlakte 1407,3 284,81 2266,03 7260,05 7726,03 11374,32 3328,1 3513,73 3365,4 3291,82 5772,41 3686,63 29064,64 854,84 1000,2 3258,85 2092,72 8307,48 400,06 9488,23 2932,18 3757,45 14580,47 2913,12 14334,54 1398,3 4107,87 1541,27 4619,39 7016,07 7737,26 3556,46 3279,8 5090,71 1784,73

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Perceel C523 C524 C525 C526 C527a C529d C535b C536f C538d C538e C538f C540s C547a C549a C552a C555a C556 C557a C560p C565g C566b C567b C568a C575a C577a C579b C579c C582b C584b C586b C586c C595a C596g C596h C597b

Oppervlakte 2255,7 829,37 2525,17 1390,11 3483,75 1626,21 5432,93 553,7 394,96 325,66 191,25 368,84 20623,14 10671,69 6548,97 27349,45 4555,3 9666,34 527,63 6837,68 5323,94 1361,54 9211,32 8265,8 11017,2 18,03 201,24 23023,54 8340,68 18,9 48,35 4838,75 757,24 5466,47 11,9

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Perceel C597c C599b C601b C602 C605c C606a C607a C608a C609a C611a C615a C618 C619b C622a C623a C624a C625a C626a C627/2 C627a C628d C630a C631b C632a C638a C639a C640a C641a C642a C643a C644b C644c C645a C646b C649a

Oppervlakte 2268,44 12867,36 16098,99 8143,42 9173,2 5727,2 4404,56 5127,9 895,45 8155,83 15781,91 2965,22 2759,87 4798,34 3239,36 4050,05 4079,78 3978,67 3365,94 15767,97 2348,02 4629,88 1187,58 226,74 3679,93 2746,86 2755,15 2646,48 5214,51 1949,77 8019,24 21612,33 34324,07 940,5 2966,83

BAILLEUL Ontwerpbureau

Perceel C650b C650c C651 C652 C653 C654 C655 C656b C657c C658b C659b C660b C662a C663b C664b C665b C666b C667b C669c C669f C670c C670c C676a C677c C677f C677g C678g C698a C699e C703a C703b C95b C96b C99b

Oppervlakte 33670,94 9221,35 1610,27 3520,63 7380,88 2531 5754,08 3740,25 2173 3503,42 4095,8 3210,59 2304,34 2618,52 5222,79 3792,92 4179,23 2133,04 6775,49 729,77 4341,1 2342,59 8616,85 4603,32 4550,17 419,75 13608,55 6167,68 10940,73 9687,29 9445,9 4998,73 4352,86 10864,7

ERFGOEDSTUDIO

1.2 Situering van het beschermd landschap 1.2.1

SITUERING OP MACRONIVEAU Het beschermd landschap situeert zich in West-Vlaanderen. Het noordelijke gedeelte van het beschermd landschap ligt in de gemeente Jabbeke, het zuidelijke deel in de gemeente Zedelgem. Deze gemeentes liggen ongeveer midden tussen de steden Brugge en Oostende. Het beschermd landschap Vloethemveld wordt volgens de kaart van traditionele landschappen ingedeeld in de ‘zandstreek buiten de Vlaamse vallei, meer bepaald in het ‘bosgebied Zedelgem – Sint-Andries’. Dit gebied wordt beschreven als een bosgebied met kleine compartimenten landbouwgrond, ruimten van kleine omvang worden begrensd door plaatselijk sterk opgaande vegetatie. Historische bebouwing bestaat uit geïsoleerde elementen. Het voorkomen van heidebiotopen is waardevol en moet verder ontwikkeld worden. In het noorden wordt dit gebied begrensd door het bosgebied Sint-Andries – Jabbeke en in het zuiden door het Houtland.

Figuur 9: macrosituering van het Vloethemveld op de kaart van de traditionele landschappen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

1.2.2

SITUERING OP MICRONIVEAU Het noordelijke gedeelte van het beschermd landschap sluit aan bij het landbouwgebied tussen Jabbeke en Snellegem, een deelgemeente van Jabbeke waarvan de kern raakt aan het beschermd landschap. Ten zuidoosten van het beschermd landschap ligt de kern van Zedelgem. Meer dan de helft van het beschermd landschap bestaat uit bos en sluit hierdoor aan bij de verschillende bosgebieden die zich ten zuiden van Brugge bevinden.

Figuur 10: Microsituering van het Vloethemveld tussen Zedelgem en Jabbeke en de verschillende bosgebieden in de omgeving.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Figuur 11: Ortohoto Vloethemveld TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

1.3 Statuut van wegen en waterlopen 1.3.1

ATLAS DER BUURTWEGEN

Figuur 12: atlas der buurtwegen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

De atlas der buurtwegen is een gedetailleerde kaart uit 1841 met een inventarisatie van alle wegen en buurtwegen. Opvallend in het gebied van het Vloethemveld is het bijna volledig ontbreken van buurtwegen en wegen. Rondom het beschermd landschap zijn wel verschillende wegen en buurtwegen terug te vinden. De tabel geeft een overzicht van de wegen en buurtwegen in en in de directe nabijheid van het beschermd landschap. Atlas der buurtwegen

Huidige benaming

GEMEENTE JABBEKE Steenweg Jabbeke - Aartrijke Weg nr. 2 Weg nr. 4 Weg nr. 6 Weg nr. 7

Aartrijksesteenweg Hageweg Zandweg naar Aartrijke / Eernegemweg Isenbaartstraat Zomerweg

Weg nr. 9

Woudweg naar Zedelgem

Weg nr. 10 Weg nr. 17 Weg nr. 21 Weg nr. 22 Weg nr. 38 Buurtweg nr. 12 Buurtweg nr. 24 Buurtweg nr. 26 Buurtweg nr. 29

Zandweg naar Aartrijke Hildeghemweg Meersbeekstraat Woudweg naar Zedelgem -

Afgeschaft

Hageweg

Omgevormd tot volwaardige weg

GEMEENTE ZEDELGEM Weg nr. 3 Weg nr. 4 Weg nr. 5 Weg nr. 9

Opmerkingen

Kleine wijziging op kruispunt met weg nr. 7 Recht getrokken Doorheen Vloethemveld, traject gewijzigd Traject op verschillende plaatsen gewijzigd

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Gemeenteweg (Jabbeke) Gemeenteweg (Jabbeke) Gemeenteweg (Jabbeke) Gemeenteweg (Jabbeke) Gemeenteweg (Jabbeke) Gemeenteweg (Jabbeke) Gemeenteweg (Jabbeke) Gemeenteweg (Jabbeke) Gemeenteweg (Jabbeke) Gemeenteweg (Jabbeke)

Diksmuidse Heirweg Snellegemse straat Vloethemveld Zabekestraat

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Wegbeheerder

Gemeenteweg (Jabbeke) Gemeenteweg (Jabbeke) Gemeenteweg (Jabbeke) Gemeenteweg (Jabbeke)

Gemeenteweg (Zedelgem) Gemeenteweg (Zedelgem) Gemeenteweg (Zedelgem) Gemeenteweg (Zedelgem)

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

1.3.2

WATERTOETS Het Vloethemveld behoort tot het verzamelgebied van de noordelijk gelegen Jabbeekse beek, die haar water loost in het kanaal Brugge-Oostende (Nieuwe polder van Blankenberge, bekken Brugse polder, deelbekken oudlandpolder Blankenberge). Nadat een deel van de oorspronkelijk 1600m lange dijk door het Vloethemveld afgevoerd werd (cfr. historiek), leidde men het water van het Vloethemveld via allerlei grachten van uiteenlopende dimensies (gemiddelde diepte 100cm) naar de Walebeek of Kastanjebeek. Deze mondt in het landbouwgebied ten noorden van het voormalig militair domein uit in de Jabbeekse beek. Niet ver hiervandaan mondt ook de Zerkegembeek die vanuit het oosten het beschermd landschap instroomt uit in de Jabbeekse beek. De Walebeek of Kastanjebeek is een onbevaarbare waterloop van 2de categorie net als het grootste deel van de Jabbeekse beek en een klein deel van de Zerkegembeek. De meeste van deze beken ontstaan ter hoogte van het beschermd landschap en worden in eerste instantie als onbevaarbare waterloop van 3de categorie geklasseerd. Het uiterste zuidwesten van het beschermd landschap watert af richting de Moerletebeek, een onbevaarbare waterloop van 3de categorie. Deze behoort tot het deelbekken Gistel – ambacht (Middenkustpolder).1 De watertoets2 leert ons verder dat de bodems bijna overal infiltratiegevoelig zijn. Vooral het noordelijke gedeelte van het beschermd landschap (landbouwgebied is erg vlak. Op het voormalig militair domein zijn enkele kleinere hellingen aanwezig op de randen van de taluds rondom de munitiedepots. De plaats waar de Jabbeekse beek, Walebeek (Kastanjebeek) en de Zerkegembeek samen vloeien wordt beschreven als effectief overstromingsgevoelig, de ruimere omgeving als mogelijk overstromingsgevoelig. Dit wordt ook vermeld in actiepunt 10 van het bekkenbeheerplan Brugse polders3. Dit is niet de enige plaats waar de Jabbeekse beek overstroomt, in het eerder genoemd bekkenbeheerplan wordt bijgevolg voorgesteld om op deze locatie een actief overstromingsgebied te realiseren die dient als belangrijke waterbuffer. Zo probeert men wateroverlast verder stroomafwaarts (in woongebieden) te voorkomen.

1 2 3

Zwaenepoel, De Cat, Cosyns, Lambrechts, Jacobs, David, Vereecke. 2012. Geïntegreerd beheerplan complex Vloethemveld, Duvelsnest, Vuile Moere. (pp. 8-9) watertoets via geopunt.be (geraadpleegd 30-03-2017) Secretariaat van het bekken van de Brugse polders. 2008. Het bekkenbeheerplan van het bekken van de Brugse polders. (pp. 327-329)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

1.4 Juridisch kader 1.4.1

GEWESTPLAN Het gewestplan is een planningsinstrument dat voor het gehele Vlaamse grondgebied de bodembestemming weergeeft. Het gewestplan is een verouderd instrument maar blijft geldig zolang het niet vervangen wordt door ruimtelijke uitvoeringsplannen. De bestemmingen van het gewestplan zijn het belangrijkste criterium voor het al dan niet toestaan van een stedenbouwkundige vergunning. Binnen het beschermd landschap zijn volgende bodembestemmingen terug te vinden4: -Gebieden voor dagrecreatie (oranje aanduiding met ster): Deze zijn bestemd voor het aanbrengen van recreatieve en toeristische accommodatie, bij uitsluiting van alle verblijfsrecreatie. In deze gebieden kunnen de handelingen en werken aan beperkingen worden onderworpen ten einde het recreatief karakter van de gebieden te bewaren. - Natuurgebieden (groene aanduiding met letter N): De natuurgebieden omvatten de bossen, wouden, venen, heiden, moerassen, duinen, rotsen, aanslibbingen, stranden en andere dergelijke gebieden. In deze gebieden mogen jagers- en vissershutten worden gebouwd voor zover deze niet kunnen gebruikt worden als woonverblijf, al ware het maar tijdelijk -Natuurreservaten (groene aanduiding met letter R): Natuurreservaten zijn de gebieden die in hun staat bewaard moeten worden wegens hun wetenschappelijke of pedagogische waarde. In deze gebieden zijn enkel de handelingen en werken toegestaan, welke nodig zijn voor de actieve of passieve bescherming van het gebied.

Ruimtelijke ordening Vlaanderen - gewestplan: legende en voorschriften via http://www2.vlaanderen.be/ruimtelijk/gewestplan/gewestplan_legende_kb1972.html (geraadpleegd 30-03-2017)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

- Natuureducatieve infrastructuur5 (groene aanduiding met letters NE) Het gebied bestemd voor natuureducatieve infrastructuur maakt inherent deel uit van het omringende natuurgebied. De bestaande gebouwen en infrastructuur mogen gebruikt en aangepast worden in het kader van het natuureducatief-recreatief medegebruik van het gehele domein (als onthaalcentrum, museum, bosklassen, ...). - Bosgebieden (groene aanduiding zonder letter): De bosgebieden zijn de beboste of de te bebossen gebieden, bestemd voor het bosbedrijf. Daarin zijn gebouwen toegelaten, noodzakelijk voor de exploitatie van en het toezicht op de bossen, evenals jagers- en vissershutten, op voorwaarde dat deze niet kunnen gebruikt worden als woonverblijf, al ware het maar tijdelijk. De overschakeling naar agrarisch gebied is toegestaan overeenkomstig de bepalingen van artikel 35 van het Veldwetboek, betreffende de afbakening van de landbouw- en bosgebieden. - Agrarische gebieden (gele aanduiding): De agrarische gebieden zijn bestemd voor de landbouw in de ruime zin. Behoudens bijzondere bepalingen mogen de agrarische gebieden enkel bevatten de voor het bedrijf noodzakelijke gebouwen, de woning van de exploitanten, benevens verblijfsgelegenheid voor zover deze een integrerend deel van een leefbaar bedrijf uitmaakt, en eveneens para-agrarische bedrijven. -Landschappelijk waardevolle agrarische gebieden (gele aanduiding met zwarte arcering): De landschappelijk waardevolle agrarische gebieden zijn agrarische gebieden waarvoor bepaalde beperkingen gelden met het doel het landschap te beschermen of aan landschapsontwikkeling te doen. In deze gebieden mogen alle handelingen en werken worden uitgevoerd die overeenstemmen met deze in de agrarische gebieden, voor zover zij de schoonheidswaarde van het landschap niet in gevaar brengen. - Militaire gebieden (witte aanduiding met letter M)

Binnen het beschermd landschap zijn geen goedgekeurde RUP’s of BPAS’s aanwezig

2002. Digitale geactualiseerde gewestplannen Vlaanderen – Bijlage 3: teksten aanvullende stedenbouwkundige voorschriften (pp. 38-39)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

1.4.2 1.4.2.1

LIGGING IN SPECIALE BESCHERMINGSZONES Habitatrichtlijngebieden6

Een groot deel van het beschermd landschap is aangeduid als habitatrichtlijngebied. Dit is een Europese richtlijn met tot doel de biodiversiteit in de lidstaten te behouden en streeft naar de instandhouding en het herstel van de natuurlijke habitatten en de wilde flora en fauna die hiervan deel uitmaken en deze zones genieten speciale bescherming. In het Vloethemveld gaat het om habitatrichtlijngebied BE250004 – bossen, heiden en valleigebieden van zandig Vlaanderen – westelijke deel. Het gehele gebied heeft een oppervlakte van 3064 hectare, het deelgebied Vloethemveld beslaat 294 hectare. 7 Binnen het Vloethemveld worden 7 beschermde habitats afgebakend8: − 2330: Open graslanden op landduinen − 3130: Voedselarme tot matig voedselarme wateren met droogvallende oevers − 4010: Vochtige tot natte heide − 4030: Droge heide − 6230: Heischrale graslanden van zure bodems − 6410: Blauwgraslanden − 9120: Eiken-Beukenbossen op zure bodems 1.4.2.2

Rode lijstsoorten9

Rode lijsten geven aan wat de kans op uitsterven is van een soort in een bepaalde regio. In het soortenbesluit wordt het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek aangeduid als coördinator voor het openstellen en valideren van Rode Lijsten in Vlaanderen. De rode lijsten zijn opgesteld op basis van twee criteria: - De zeldzaamheid van de soort - De trend (hoe de aantallen van de soort doorheen de tijd evolueren) Op basis van deze criteria kunnen soorten in één van volgende categorieën vallen: “uitgestorven”, “ernstig bedreigd”, “bedreigd”, “kwetsbaar” en “bijna in gevaar”. Zo wordt op een objectief, wetenschappelijke basis aangetoond hoe het met de soorten in Vlaanderen is gesteld. De Rode Lijsten vormen dan ook een belangrijke basis voor het soortenbeleid in Vlaanderen en meer specifiek de soortbeschermingsinitiatieven zoals soortenbeschermingsprogramma’s of –plannen. Een volledige lijst van waargenomen rode lijstsoorten is terug te vinden in bijlage 4.

Habitatrichtlijngebieden. (online) Via geopunt.be. (geraadpleegd 27-10-2017) Zwaenepoel et al. 2012. Geïntegreerd beheerplan complex Vloethemveld, Duvelsnest, Vuile Moere. (pp. 8-9) 8 Natura 2000, zandig Vlaanderen West. (online) Via https://www.natura2000.vlaanderen.be/gebied/zandig-vlaanderen-west/planten-en-dieren (geraadpleegd 24-04/2018) 9 Rode lijsten. (online) Via natuurenbos.be. (geraadpleegd 27-10-2017)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

1.4.2.3

Historisch permanente graslanden10

Op basis van de biologische waarderingskaart, aangevuld met teeltplannen in de periode 2011-2016 worden voor heel Vlaanderen historisch permanente graslanden aangeduid. Het wijzigen van de functie van deze graslanden is binnen een beschermd landschap door het natuurdecreet en het maatregelenbesluit verboden. De percelen die hiervoor in aanmerking komen, zijn raadpleegbaar via geopunt.be en worden geïnventariseerd in hoofdstuk 3. 1.4.2.4

Andere

Binnen het beschermd landschap Vloethemveld zijn geen VEN (Vlaams Ecologisch Netwerk), IVON (Integraal Verwevings- en Ondersteunend Netwerk), GEN (Grote eenheden Natuur) of GENO (Grote Eenheden Natuur in Ontwikkeling) afgebakend. Het GEN-gebied Vloethemveld, SintAndriesveld, Tillegem mag dan wel dezelfde naam dragen als het beschermd landschap, toch overlappen deze gebieden niet. Op zijn dichtst is de afstand tussen deze twee nog circa 1km. 11

10 11

Historisch permanente graslanden (HPG) en andere permanente graslanden in Vlaanderen beschermd door de natuurwetgeving. Via geopunt.be. (geraadpleegd 27-10-2017) Gebieden van het VEN en het IVON. Via geopunt.be (geraadpleegd 30-03-2017)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

1.5 Onroerend erfgoed1213 Beschermd cultuurhistorisch landschap: Vloetemveld ID: 11843 Beschermd sinds 09-05-1995 07-01-2008 Op 07-01-2008 was er een gedeeltelijke vernietiging van het besluit. Sindsdien behoren verschillende percelen in het noordwesten niet meer tot het beschermd landschap. Maakt deel uit van: Landschapsatlas relict: Vloetemveld en omgeving ID: 135138 Beschermd monument dat deel uitmaakt van cultuurhistorisch landschap: Vloethemhoeve met achtvormige omwalling ID: 13423 Beschermd sinds: 15-04-2004

het

beschermd

Bouwkundige relicten die deel uitmaken van het beschermd landschap: 1: Hoeve met twee volumes ID: 88793 2: Hoeve Hildeghemhof ID: 88791 3: Vloetemhoeve ID: 88794 4: Hoeve met losse bestanddelen ID: 88795 5: Boswachterswoning De Vier Eycken ID: 88796 6: Militair domein en natuurgebied ID: 209443 7: Hoeve Noortweghe ID: 209307 Bouwkundige relicten die geen deel uitmaken van het beschermd landschap maar waarvan de ontwikkeling wel gelinkt is aan deze van het Figuur 13: Ligging van het onroerend erfgoed in en rond het Vloethemveld beschermd landschap:

12 13

Onroerend erfgoed. Via inventaris.onroerend erfgoed.be (geraadpleegd 31-03-2017) Onroerend erfgoed. Via geo.onroerend erfgoed.be (geraadpleegd 31-03-2017)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

8: Hoeve met twee parallelle volumes 9: Kleine hoeve 10: Kazerne kapitein Stevens

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ID: 88797 ID: 88828 ID: 209308

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

1.6 Beleidskader 1.6.1

PROVINCIAAL RUIMTELIJK STRUCTUURPLAN14

Het provinciaal ruimtelijk structuurplan bouwt verder op het RSV. De uitgangspunten en principes van het RSV gelden als basis en beleidskader voor het provinciaal ruimtelijk structuurplan. Het studiegebied behoort tot de voormalige veldontginning ‘veldruimte’ en ‘de omgeving Moere Blote tot Vloethemveld’15. Het Vloethemveld wordt verschillende keren omschreven als gebied die een rol kan opnemen in de gewenste ruimtelijke structuur van West-Vlaanderen. De verlaten spoorwegbedding Vloethemveldzate (d11) wordt gezien als ecologische infrastructuur van bovenlokaal belang. Binnen de gewenste ruimtelijke structuur toerisme en recreatie wordt het Vloethemveld vernoemd als openlucht recreatief domein van provinciaal niveau. Het wordt omschreven als knooppunt (nr. 23) en de Vloethemveldzate te Zedelgem (nr. 22) wordt ook omschreven als lijnelement. Binnen de gewenste ruimtelijke structuur landschap wordt het Vloethemveld aangeduid als gaaf landschap (nr. 30) en als ankerplaats (nr. 22).

1.6.2

GEMEENTELIJK RUIMTELIJK STRUCTUURPLAN JABBEKE1617

In het richtinggevend gedeelte van het gemeentelijk ruimtelijk structuurplan van Jabbeke worden het poldergebied en de zuidelijke ‘bosgordel’ als dragers gemarkeerd van de natuurlijk-landschappelijke structuur. De gemeente streeft hier naar een kwaliteitsvolle open ruimte met optimale afstemming tussen landbouw en natuur. In het richtinggevend gedeelte wordt specifieker ingegaan op verschillend deelzones binnen de gemeente. Bijna het gehele beschermd landschap wordt ingedeeld bij de zuidelijke bosgordel Vloethemveld - Sint-Andries. Voor deze deelzone doet de gemeente enkele suggesties naar de hogere overheid: - Uitbreiden bosstructuur als ruimtelijke drager - Stimuleren van grondgebonden land- en tuinbouw - Afwegen van ontwikkelingsperspectieven van zonevreemde constructies In het gemeentelijk ruimtelijk structuurplan van Jabbeke wordt verder ook aangehaald dat het Vloethemveld een rol kan spelen binnen de gewenste toeristisch-recreatieve structuur als zone voor ‘natuureducatie en exploratie van biologisch waardevolle gebieden’. In 1997 is het GNOP (gemeentelijk natuurontwikkelingsplan) goedgekeurd. Hierin worden drie scenario’s vooropgesteld waarvan twee van toepassing zijn op het scenario Jabbeekse beek is tevens een actieplan opgesteld waarin maatregelen in functie van de waterkwaliteit, constructies, oeverversteviging, onderhoudswerken en verbetering van de habitatten en het omgevend landgebruik beschreven staan. Op deze manier wil men natuurlijke oeverstroken creëren en het behoud en onderhoud van kleine landschapselementen waarborgen.

Provincie West-Vlaanderen. 2002. Provinciaal ruimtelijk structuurplan West-Vlaanderen. (pp. 222, 225, 226, 233, 234, 294, 296) Zwaenepoel et al. 2012. Geïntegreerd beheerplan complex Vloethemveld, Duvelsnest, Vuile Moere. (p. 11) 16 Waumans, Verté, Demol, Rosseel. 2008. Gemeentelijk ruimtelijk structuurplan Jabbeke 17 Zwaenepoel et al. 2012. Geïntegreerd beheerplan complex Vloethemveld, Duvelsnest, Vuile Moere. (pp. 11-12)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

1.6.3

GEMEENTELIJK RUIMTELIJK STRUCTUURPLAN ZEDELGEM18

In het gemeentelijk ruimtelijk structuurplan van Zedelgem wordt het Vloethemveld tweemaal aangehaald bij de gewenste natuurlijke structuur. Het Vloethemveld maakt deel uit van zowel de landschappelijke hoofdas C als de landschappelijke hoofdas D. Per hoofdas worden enkele doelstellingen geformuleerd. De belangrijkste doelstellingen die van toepassing zijn op het Vloethemveld zijn: - Het is wenselijk de structuur van de bossen te versterken. - Het Vloethemveld vormt één geheel met de aansluitende bosgebieden in Zedelgem en Jabbeke en heeft belangrijke landschappelijke, natuurlijke en recreatieve groeipotenties. - De aanplant van kleine landschapselementen dient gestimuleerd te worden - Dreefherstel is een prioriteit in de niet-beboste gedeelten - Bebossing op vrijwillige basis door de eigenaars kan, wanneer dit tot een landschappelijke meerwaarde leidt en geen substantieel nadeel met zich meebrengt voor bestaande landbouwbedrijven In het ruimtelijk structuurplan wordt ook een algemene visie gegeven op de deelruimte ‘noordelijke boszone’ waar het Vloethemveld deel van uitmaakt, volgende doelstellingen zijn van toepassing op het Vloethemveld: - Landschapsverschraling dient uitgesloten te worden en het typisch karakter van de deelruimte moet worden versterkt - Het oud munitiedepot in het Vloethemveld wordt als grensoverschrijdend natuurgebied opgewaardeerd. - Passende nevenfuncties zoals hoevetoerisme, landbouwklassen, zorgboerderijen, thuisverkoop van hoeveproducten worden gestimuleerd - Op recreatief vlak speelt het Vloethemveld een belangrijke rol als openluchtrecreatief groen domein en de Vloethemveldzate als toeristisch-recreatief lijnelement. - Op de atletiekpiste Vloethemveld moet de nodige infrastructuur kunnen worden aangelegd voor een volwaardige fusiegemeentelijke atletiekaccommodatie, maar met respect voor de landschappelijke en natuurlijke waarde van de omgeving. De aanwezige parking moet worden geoptimaliseerd in functie van meervoudig gebruik, onder andere voor de gebruikers van de atletiekpiste, de bezoekers aan het natuur- en erfgoeddomein en aan de provinciale school voor veiligheidsdiensten. Een gemeenschappelijk onthaal of bezoekerscentrum dient gerealiseerd te worden, al dan niet in de bestaande militaire gebouwen, ten behoeve van de gebruikers van de sportaccommodatie of het fietsroutenetwerk, of de bezoekers aan het natuur- en erfgoeddomein. - Er moet een recreatieve verbinding worden gerealiseerd tussen de Noordhoek en Vloethemveld.

Vandecasteele, Waumans, Sanders. 2013. Gemeentelijk ruimtelijk structuurplan Zedelgem - Ontwerp. (pp. 42-43, 86)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

HISTORISCHE NOTA

2.1 De vroege middeleeuwen De geschiedenis van het Vloethemveld gaat terug op die van de semi-natuurlijke velden die in de vroege middeleeuwen op veel plaatsen voorkwamen te midden van het oorspronkelijk, gemengde eikenbos in de zandstreek van Binnen-Vlaanderen. Deze velden zijn waarschijnlijk ontstaan door menselijke activiteiten zoals het beweiden met vee vanaf het late steentijdperk. De toenemende roofbouwpraktijken van de mens zijn waarschijnlijk dan ook de belangrijkste oorzaak van de degradatie van het bos naar heideveld. Ondanks enkele neolithische vondsten in het Vloethemveld, zijn sporen van cultuurland en menselijke bewoning tot in de vroege middeleeuwen eerder schaars. Zo zijn er over het Vloethemveld amper historische bronnen waarmee we aan de slag kunnen om het Middeleeuws natuurlandschap te reconstrueren. De oudste sporen waar we iets aan hebben zijn de Germaanse plaatsnamen eindigend op –ingahem en –hem. Deze plaatsnamen duiden Germaanse nederzettingen aan die tussen de 6de en de 10de eeuw als centra van landbouw en veeteelt ontstonden.19 Snellegem was gedurende de vroege Middeleeuwen een belangrijke nederzetting en was een Merovingisch kroondomein waar de vertegenwoordiger van het gezag resideerde en van waaruit onder meer de belastingen geïnd werden.20 Ook de huidige nederzetting van Zedelgem ontstond in deze periode.

Zwaenepoel, De Cat, Cosyns, Lambrechts, Jacobs, David, Vereecke. 2012. Geïntegreerd beheerplan complex Vloethemveld, Duvelsnest, Vuile Moere. (pp. 23-24)

Agentschap Onroerend Erfgoed 2017: Snellegem [online], https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/122132 (geraadpleegd op 24 oktober 2017)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

2.2 De late middeleeuwen tot de Franse Revolutie 2122

De Bethune L., De Baerdemaker M., M.sc. in conservation, Jacobs H., Kesbeke W., Luyten T., Sheikhrezaei V., Van Damme L. 2013. De militair-historische erfgoedwaarden van het voormalig munitiedepot en POW-camp Vloethemveld (pp.15-17) 22 Zwaenepoel, De Cat, Cosyns, Lambrechts, Jacobs, David, Vereecke. 2012. Geïntegreerd beheerplan complex Vloethemveld, Duvelsnest, Vuile Moere. (pp. 23-24) TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

In 1296 schenkt graaf Gwijde van Dampierre het ‘Vloethemveld’, beschreven als “… woestinen of velde ligghende tusscen de prochgien van Snellengheem, Zedelgheem ende Artrike…”, aan het Brugse Sint-Janshospitaal. Om het veld te ontginnen bouwt het SintJanshospitaal aan de rand van het gebied enkele hoeves: het ‘Hildeghemhof’ (eerste vermelding in 1273), het ‘Vloethemhof’ (eerste vermelding in 1478) en ‘Noortweghe’. De hoger gelegen Diksmuidse Heirweg (onderdeel van een oude Romeinse Heirweg) die ten oosten van het beschermd landschap loopt, speelde een belangrijke rol bij de ontginning van het Vloethemveld, dit in tegenstelling tot de lager gelegen ‘den Ouden Eerneghemsewegh’ die dwars door het toentertijd drassige Vloethemveld loopt. De ‘Hoeve Vloethemveld’ wordt voor het eerste vermeld omstreeks 1300, maar zijn geschiedenis gaat waarschijnlijk nog verder terug. Door steeds terugkerende overstromingen van de landbouwgronden wordt in 1478 door de hospitaalbroeders ten noorden van het gebied de zogenaamde ‘Vossenbarm’ (grondgebied Snellegem, tussen de Vloethemstraat en de Isenbaertstraat) aangelegd. Tientallen hectaren ten noorden van de dijk werden hierdoor bebouwbaar. Ten zuiden van de dijk geeft dit aanleiding tot het vormen van talrijke vijvers zoals de ‘Grote Vloethemvyvere” en de “Cleene Vloethemvyvere”. Bij een opmeting door landmeter David Timotheus Huysseune worden een vijftiental vijvers in kaart gebracht. Deze vijvers werden gebruikt als visvijvers, voor het kweken van karpers. De impact van de aanleg van deze dijk is tot op vandaag zichtbaar in een opvallende tweedeling in het landschap (bosgebied versus landbouwgebied). Figuur 14: Romeinse tijd en Middeleeuwen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Vanaf circa 1770 wordt het veldgebied als houtwinningsgebied beheerd. De vijvers en moerassen werden bijna allemaal omgezet naar bos (de Vandermaelenkaart uit 1846-1854 is de laatste kaart waarop twee vijvers staan ingetekend). De Vossenbarm wordt hiervoor grotendeels weer afgegraven, het water wordt afgevoerd naar de Walebeek. Door het in cultuur brengen van het gebied, werd het economisch waardevoller en diende de afgrenzing tussen Zedelgem, Zerkegem en Snellegem te worden vastgelegd. Hiervoor werd het tracé van de Oude Eernegemseweg gebruikt. Een oude knoteik markeert vandaag nog de locatie waar de drie grenzen bijeen komen. Vooral ten zuiden van de voormalige Vossenbarm werden kaarsrechte dreven aangelegd als grid voor het te planten bos. De Vloethemveldstraat vormde de basis voor dit raster, de Oude Eernegemseweg werd verlegd zodat deze dwars op de Vloethemveldstraat kwam te liggen. Interessant is dat de Ferrariskaart, opgesteld tussen 1770 en 1777 de overgang naar deze bosontginning laat zien. Het zuidelijk deel van het huidig beschermd landschap wordt nog bijna helemaal weergegeven als woeste grond met vijvers, maar de ‘Oude Eernegemseweg’ is op deze kaart wel al verplaatst in functie van de bosontginning. De Vossenbarm wordt op de Ferrariskaart niet weergegeven, maar de tweedeling in het landschap is zeer opvallend. Het noordelijke deel van het huidig beschermd landschap wordt op de Ferrariskaart weergegeven als een waar bocagelandschap waarin akkers en weilanden telkens omrand worden door perceelsrandbegroeiingen en boomgaarden nabij de hoeves. Het Hildeghemhof wordt weergegeven met omwalling.

Figuur 15: Situatie volgens de Ferrariskaart (1770-1777)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Op de plaats waar beide wegen elkaar kruisen, werd de hoeve ‘De Vier Eycken’ gebouwd voor de net als toeziener-boswachter aangestelde Peter Warnier. Deze moest in opdracht van het SintJanshospitaal in Brugge toezien op de grootschalige landschapswerken in het Vloethemveld. In 1783 werd deze opgevolgd door Jan Aneca die de bebossing van het Vloethemveld meemaakte tot 1831. In 1781 wordt een boswachterswoning gebouwd, nu bekend als “Ferme Bocca” (genoemd naar de Waalse

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

sergeant Saturnin Bocca die er omstreeks 1923 een tijd verbleef als toezichter). Tot 1777 vormde het Vloethemveld een soort niemandsland tussen de gemeenten Zedelgem, Aartrijke en Snellegem. In de algemene ruimtelijke context van de ‘velden’ is dit zeer begrijpelijk, aangezien de eigenlijk landbouwgronden dicht rond de dorpen lagen en de woeste gronden en heidevelden, meestal als gemene weide, daarbuiten.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

2.3 De Franse Revolutie tot WO I 2324

23 24

De Bethune L et al. 2013. De militair-historische erfgoedwaarden van het voormalig munitiedepot en POW-camp Vloethemveld (pp.15-17) Zwaenepoel et al. 2012. Geïntegreerd beheerplan complex Vloethemveld, Duvelsnest, Vuile Moere. (pp. 23-24)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Na de Franse Revolutie worden alle religieuze eigendommen in beslag genomen en genationaliseerd. Het domein Vloethemveld kwam op deze manier in handen van de ‘Burgerlijke Godshuizen van Brugge’ die de taak van het Sint-Janshospitaal verder zette. Deze periode wordt gekenmerkt door een sterke bebossing van de zuidelijke helft van het beschermd landschap. De totale oppervlakte bos schommelde gedurende deze periode wel. Omstreeks 1835-1840 werden reeds grote delen ontbost, er heerste na het mislukken van enkele aardappeloogsten hongersnood en de percelen werden terug omgezet in landbouwgrond. De ontbossing bleef aanhouden tot circa 1880. Na deze periode werd goedkoop graan ingevoerd uit Argentinië en Australië, waardoor het economisch weer meer interessant werd om de gebieden te bebossen in plaats van ze te gebruiken als landbouwgrond. Binnen het gebied werd zowel geëxperimenteerd met loofhout als met naaldhout. Over het algemeen komt men tot de conclusie dat vooral grove den (Pinus sylvestris) het goed doet op het Vloethemveld. Van de loofbomen slaat enkel Amerikaanse eik (Quercus rubra) echt aan. Op oude topografische kaarten is duidelijk te zien dat er in het Vloethemveld zowel loofhout- als naaldhoutaanplantingen waren. In 1912 werden plannen gemaakt voor de aanleg van een arboretum om een beter inzicht te krijgen in welke boomsoorten toepasbaar waren in het gebied. Dit arboretum was maar een kort leven beschoren, na WOI werd dit reeds verlaten en na WOII werden de laatste resten (op twee bomen na) verplant naar het arboretum in Koekelare. Figuur 16; Situatie Franse Revolutie tot WOI

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Buiten de zones die onderhevig zijn aan bebossing, zijn de wijzigingen minder opvallend. Het landbouwgebied bestaat nog steeds uit een bocagelandschap dat gedomineerd wordt door vele perceelsrandbegroeiingen, dikwijls gelinkt aan afwateringsgrachten. Verschillende wegen rondom het beschermd landschap zijn in 1911 reeds verhard. Ten oosten van het beschermd landschap ligt een tramlijn die Zedelgem met Snellegem verbindt.

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

2.4 Het interbellum2526

25 26

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Tijdens Wereldoorlog I wordt het Vloethemveld door de Duitsers bezet. Eerst worden takkenbossen weggehaald om in de loopgrachten en stellingen aan het IJzerfront te gebruiken. Later worden de bomen op grote schaal gekapt , er wordt een zagerij opgericht en er verschijnen verschillende houtovens. Er worden meer dan zeshonderd barakken opgericht, schietstanden gebouwd, spoorlijnen en munitiedepots aangelegd. In 1918 wordt Zedelgem bevrijd en wordt het aanwezige materiaal massaal vernietigd. Het Vloethemveld ligt er verlaten bij tot de Belgische Staat in 1924 beslist over te gaan tot onteigening van het gebied om er een munitiedepot op te richten. Er worden opnieuw treinsporen aangelegd en munitiedepots gebouwd, geclusterd in zeven groepen. Rondom de munitiedepots werden taluds, zogenaamde ‘merlons’ opgericht. Op de plaatsen waar hiervoor de aarde werd uitgegraven, bevinden zich nu de grote blusvijvers waarvan het niveau gecontroleerd kan worden doormiddel van sassen en schotbalken. Het gehele domein werd afgelijnd door een brede gracht. De Vloethemveldstraat wordt omgeleid rondom het munitiedepot. In 1924 werden nabij de ingang enkele werkliedenwoningen gebouwd. Ook de kazerne aan de overzijde van de Diksmuidse Heirweg is opgericht in 1924. Een opmetingsplan uit 1935 geeft een duidelijk beeld weer van de nieuw toegevoegde elementen. De toen aangelegd structuur van wegen en spoorwegen is ook vandaag nog zichtbaar binnen het voormalig militair domein. Deze breekt echter (op enkele uitzonderingen na) in het geheel met de bestaande perceelsstructuur, ontstaan in functie van de bosontginningen. In de huidige perceelsstructuur is dan ook nog steeds af te lezen hoe het landschap onderverdeeld was voor de aanleg van het militair domein.

Figuur 17: Aanleg munitiedepot in het interbellum

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

2.5 De Tweede Wereldoorlog27 Na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd het militair domein al in mei 1940 door Duitse troepen bezet. Er werd een nieuwe schietstand opgericht en er werden uitgebreide verdedigingswerken rondom de kazerne aan de overkant van de straat uitgebouwd. Er was sprake van een gordel ondergrondse schuilplaatsen rondom de kazerne en schildwachten rondom het munitiedepot. In de periode 1942-1943 werden op de hoeken van het domein houten wachttorens opgetrokken. De torens waren 6-7 meter hoog, gebouwd op houten pijlers en aangevuld met een eenvoudig houten wachthuisje. Deze torens werden niet bewaard. Na de bevrijding door de Canadezen werd het domein overspoeld door buurtbewoners die zoveel mogelijk bruikbaar materiaal met zich meenamen. Figuur 18: Zicht op barakken van krijgsgevangenen (bron: archiefdienst Zedelgem)

Eind 1944 werd in het domein Vloethemveld een krijgsgevangenenkamp – een zogenaamd Prisoners Of War Camp (P.O.W.camp) opgericht dat onder Britse controle stond. Na de tweede wereldoorlog werden in België zeven Britse P.O.W.camps opgericht: − Vilvoorde: kampen 2218, 2221, 2230 − Brasschaat: kamp 2223 − Antwerpen: kamp 2225 − Zedelgem: kampen 2226, 2227, 2229, 2375 − Overijse: kamp 2228 − Enghien: kampen 2231, 2375 − Kluisbergen: kamp 2232

Figuur 19: Zicht op het tentenkamp (bron: studie Sum research) 27

In Zedelgem schakelden de Britten een tweeduizendtal arbeiders in om het Duitse munitiedepot op te ruimen en het krijgsgevangenenkamp (barakken, tenten, sanitaire installaties,…) in te

De Bethune L et al. 2013. De militair-historische erfgoedwaarden van het voormalig munitiedepot en POW-camp Vloethemveld (pp.15-17)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

richten. Daartoe werden een aantal van de bestaande constructies omgebouwd, anderen werden gesloopt en een aantal nieuwe gebouwen voorzieningen werden opgetrokken. Het P.O.W.-camp van Zedelgem bestond uit vier kampen. Kampen 2226, 2227 en 2229 werden ingericht als in de barakken (en uitbreiding) van het voormalige munitiedepot. Kamp 2374 was een tentenkamp. Er zijn weinig gegevens beschikbaar over hoeveel soldaten er precies in welke Britse kampen op Belgisch grondgebied verbleven. We weten wel dat er zich op 30 april 1945 in totaal meer dan 195 000 Duitse krijgsgevangenen in de Britse kampen op Belgische bodem bevonden. Het P.O.W.-camp in Zedelgem stond bekend om het grote aantal hoge officieren van de Duitse legerstaf (Admiraals, generaals, kolonels,…) die er gevangen werden gehouden. Figuur 20: Zicht op spoorlijn met jonge boompjes (bron: archiefdienst Zedelgem)

Figuur 21: Zicht op barakken van krijgsgevangenen (bron: archiefdienst Zedelgem)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

In Zedelgem werden krijgsgevangenen van verschillende nationaliteiten vastgehouden. Er verbleven behalve Duitsers ook Oostenrijkers, Letten, Esten, Litouwers, Roemenen, Armeniërs, Mongolen en nog een aantal andere nationaliteiten die in het Duitse leger waren ingelijfd. De talrijke Baltische krijgsgevangenen in Zedelgem hadden in het Duitse leger tegen het Sovjetleger gevochten. De meeste Baltische krijgsgevangenen werden in augustus 1945 naar het P.O.W.-camp 2227 gebracht. Over de precieze inrichting van de kampen zijn slechts een beperkt aantal bronnen beschikbaar. Verschillende foto’s geven een beeld van het leven in het kamp en het uitzicht ervan, maar de precieze locaties van deze foto’s zijn moeilijk te achterhalen. Enkele terugkerende elementen zijn wel opvallend: de verschillende barakken (gemetseld of in hout) en tenten. De spoorlijnen die langs weerszijden beplant zijn met bomen. De huidige aanwezigheid van de Canadapopulieren op hoge leeftijd langsheen de voormalige spoorlijnen, doet vermoeden dat het hier gaat om exemplaren die toen aangeplant zijn. Verschillende andere rijen Canadapopulieren staan echter ingeplant op bermen, de aanwezigheid van deze

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

exemplaren in de periode van het POW-camp valt echter niet te bewijzen aan de hand van historische foto’s. Ook de merlons, hekken en wachttorens zijn gefotografeerd, net zoals verschillende kunstwerken. Een plan uit 1946 toont hoe het P.O,W.-camp 2226 in de zuidelijke sector van het domein was opgebouwd: drie dubbele rijen met telkens 15 barakken, een aantal bijkomende constructies voor sanitair, voorzieningen voor bewaking, een theater en dergelijke. Volgens getuigenissen waren de barakken in kamp 2226 opgetrokken uit baksteen en sliepen de gevangenen in stapelbedden met drie boven elkaar. In dezelfde getuigenis wordt melding gemaakt van geschilderde taferelen op de buitenwanden van de barakken. Figuur 22: Zicht op interieur van de barakken van krijgsgevangenen (bron: archiefdienst Zedelgem)

Figuur 23: Zicht op barakken van krijgsgevangenen met merlons (bron: archiefdienst Zedelgem)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Over P.O.W.-camp 2227 is geweten dat het verdeeld was in drie secties en dat in de middelste sectie 18 verblijven, opgetrokken in metselwerk, stonden. Een getuige beschrijft dat die verblijven (voordien munitiedepots) metalen daken hadden, twee stalen schuifdeuren en een aantal ramen en dat er geen plafonds waren. In ieder verblijf sliepen zo’n 150 soldaten in stapelbedden van drie hoog. Ook in de eerste sectie van kamp 2227 waren er volgens dezelfde getuige verblijven in baksteen en een aantal houten barakken die dienst deden als kantoren, opslagplaatsen, ziekenboeg, religieuze diensten of vrijetijdsbesteding. In de derde sectie van het kamp sliepen de soldaten ook effectief in houten barakken. De ‘ferme Bocca’ deed dienst als mess (= kantine) voor de Britse officieren. De krijgsgevangenen werden op verschillende manieren ingezet in de omgeving van Zedelgem. Dat ging van het opruimen van oorlogspuin en wegenaanleg en –onderhoud tot inzet in de landbouw en in een aantal fabrieken. Om de verveling tegen te gaan, organiseerden de krijgsgevangenen met de middelen die tot hun beschikking stonden een aantal activiteiten. Zo was er Zedelgem een voetbalploeg en theatergezelschap. De kunstwerken die vandaag nog aanwezig zijn in Zedelgem, werden door de krijgsgevangenen gemaakt als tijdverdrijf. Uit een aantal werken valt duidelijk af te leiden dat ze werden

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

gemaakt door Duitse gevangenen (bv. het standbeeld van de vrouw met haar twee kinderen met op de sokkel het onderschrift “Marianne, wann komst du zurück?” of de Duits-aandoende landschappen in de bas-reliëfs). In het kamp werd door Letse gevangenen ook een replica gemaakt van het vrijheidsmonument in Riga. Het origineel werd gebouwd ter ere van de Letse vrijheidsstrijders omgekomen in de Letse onafhankelijkheidsoorlog (1918 – 1920). De replica in Zedelgem werd na de sluiting van het kamp op initiatief van de Letse sergeant Juskevic naar het Koninklijk Legermuseum in Brussel gestuurd. Vandaag ontbreekt echter elk spoor van het beeld.

Figuur 24: Zicht op barakken van krijgsgevangenen met merlons (bron: archiefdienst Zedelgem)

Dat er in Zedelgem kunstwerken werden gemaakt, is niet uitzonderlijk. Er zijn ook getuigenissen uit het P.O.W.-camp Terlanen (Tervuren) waaruit blijkt dat ook daar enige artistieke productie plaatsvond. Zo maakten de Duitse krijgsgevangenen er onder andere een replica van de Dom van Keulen (in hout, klei, sardineblikjes, grint en cement), een vuurtoren, een fontein en een windmolen. De kunstwerken namen verschillende vormen aan. Er waren krijgsgevangenen die een boekje bijhielden en daarin (vaak satirische prenten) tekenden. Anderen maakten muurschilderingen op de wanden van de barakken. Daarnaast werden ook kleine bloemenperkjes en kleine tuintjes aangelegd en er is zelfs sprake van een volledige miniatuurversie van de Duitse stad Rothenburg ob der Tauber. De relicten die bewaard bleven, stralen een grote heimwee en verlangen naar thuis uit. Er waren volgens getuigen ook kunstwerken met een politieke boodschap aanwezig, maar die zijn niet bewaard. In 1946 werd het krijgsgevangenenkamp gesloten. Op basis van de historische bronnen is het niet mogelijk in te schatten hoeveel krijgsgevangenen er in totaal in Zedelgem hebben vastgezeten. De schattingen variëren tussen 45 000 en 120 000 krijgsgevangenen. Het is eveneens onduidelijk hoelang de meeste gevangenen in Zedelgem verbleven.

Figuur 25: Zicht op barakken van krijgsgevangenen (bron: archiefdienst Zedelgem)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Figuur 26: Een Duits-aandoend landschap nagebouwd door krijgsgevangenen (bron: archiefdienst Zedelgem)

Figuur 28: Zicht op spoorlijn met jonge boompjes (bron: archiefdienst Zedelgem)

Figuur 29: Zicht op toegang krijgsgevangenenkamp (bron: archiefdienst Zedelgem) Figuur 27: Een bloementapijt gemaakt door krijgsgevangenen (bron: archiefdienst Zedelgem)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Figuur 30; foto van de replica van het vrijheidsmonument in Riga, nagemaakt door krijgsgevangenen (bron: archiefdienst Zedelgem)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

2.6 Het domein in eigendom van het Belgisch leger (1952 – 1995) 2829

28 29

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Vanaf april 1952 werd het militair domein in Zedelgem opnieuw door het Belgisch leger in gebruik genomen als munitiedepot. Het depot kreeg de naam 3 Kie BAD (3de Compagnie Base Ammunition Depot) en was aangehecht aan het korps BAD/EEKLO. Het munitiedepot van Zedelgem werd als dusdanig aan het bestaande Legerpark voor Munitie toegevoegd. Binnen dit munitiedepot worden in de jaren 1950 bijkomend verschillende vijvers gegraven. In het domein ontwikkelde zich een heidevegetatie die op sommige plaatsen de mogelijkheid kreeg om te evolueren naar bos. Op het domein werden een groot aantal van de bestaande constructies (voornamelijk uit het interbellum) bewaard en opnieuw in gebruik genomen. De lay-out van het eerste munitiedepot zoals aangelegd vanaf de jaren 1920 is nog steeds duidelijk herkenbaar, al onderging het domein een groot aantal veranderingen. Op basis van het naoorlogse historisch kaartmateriaal kan worden afgeleid dat de grootste veranderingen op het domein tussen 1960 en 1985 plaatsvonden. In 1960 lijkt er in vergelijking met 1935 weinig veranderd. Ook de kazerne aan de overzijde wordt verder uitgebreid en in de nabijheid hiervan wordt een looppiste en oefenterrein aangelegd.

Figuur 31: Plan met aanduidingen van de zones waar tussen 1960 en 1986 de belangrijkste veranderingen werden doorgevoerd: een aantal depots werden gesloopt (rood), maar er werden vooral zeer veel nieuwe constructies opgetrokken (blauw) (kaart: De militair-historische erfgoedwaarden van het voormalig munitiedepot en POW-camp Vloethemveld, Sum-research)

Tegen 1986 was er evenwel veel veranderd. De gebouwencluster aan de inkom is danig uitgebreid met een aantal nieuwe loodsen en gebouwen. Dit komt grotendeels overeen met de huidige lay-out van deze cluster. Ook het zogenaamde Craftgebouw en de grote halfopen loods net voorbij de inkomcluster zijn reeds op het plan getekend. Een luchtfoto uit 1970 en een maquette die in de jaren 1970 van het domein werd gemaakt, illustreren duidelijk de verschillende munitiedepots met hun respectievelijke merlons. Op de maquette werden indicaties aangebracht van het soort munitie dat in elk depot bewaard werd. De meest explosieve munitie werd bewaard in de depots die het verste uit elkaar stonden en die de zwaarste merlons hadden.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

De kunstwerken werden zo zestig jaar blootgesteld aan uiteenlopende klimatologische omstandigheden en hebben hieronder zwaar te lijden gehad. Ten tijde van de militaire aanwezigheid tot 2013 bestond er geen draagvlak voor het behoud of onderhoud van deze werken. Wel werden sporadisch een aantal kleine reparaties of retouches aan de verflagen uitgevoerd. Ondertussen heeft ook de rest van het beschermd landschap een zekere evolutie ondergaan. De bevolkingsexplosie na de tweede wereldoorlog zorgt voor een toenemende bebouwing van de randen van het beschermd landschap en een toenemende verharding van wegen. De landschappelijke evolutie gerelateerd aan de landbouw wordt gekenmerkt door schaalvergroting en de uitvinding van prikkeldraad. Hierdoor verdwijnen vele perceelsrandbegroeiingen en boomgaarden en evolueert het landschap van een bocagelandschap naar een meer open landschap. De overige bosgebieden binnen het beschermd landschap komen geleidelijk aan in handen van de Belgische Staat en werd beheerd door het Bestuur van Waters en Bossen. Rond de jaren 1950 bestond dit voor het grootste gedeelte uit naaldbos of gemengd bos. Doorheen de jaren evolueerde sommige gedeelten van de bossen, onder impuls van natuurherstel, naar loofbos. In de periode 1960-1980 is ook de grote plas in het zuidoosten van het beschermd landschap ontstaan, de zogenaamde plas Knockaert, genoemd naar de aannemer die deze heeft uitgegraven, waarschijnlijk voor de aanleg van de snelweg. Figuur 32: WOII tot 1995

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

2.7 Recente ontwikkelingen In 1995 werd het beheer van het militair domein overgeheveld naar het Agentschap Natuur en Bos. In hetzelfde jaar werd het domein beschermd als landschap omwille van zijn historische, natuurwetenschappelijke en esthetische waarde. Sinds 2012 wordt het domein niet meer gebruikt voor militaire doeleinden. In functie van natuurherstel werden doorheen de jaren een grote hoeveelheid aan constructies en sommige merlons afgebroken. De moeite die ANB heeft gedaan, loont. De natuurwaarde is gedurende de laatste jaren sterk gestegen. Ook aan de recreatieve ontsluiting van het geheel is de laatste jaren veel gewerkt. Ondertussen maken verschillende paden en wegen in de omgeving deel uit van het fietsroutenetwerk, wandelnetwerk, mountainbikeparcours of ruiterparcours. In 2016 gaan Zedelgem, ANB en VLM een samenwerkingsovereenkomst aan voor het landinrichtingsproject ‘Vloethemveld’ om zo de aanwezige erfgoedwaarden van het militair domein te behouden en verder ontwikkelen. In dit kader wordt ook dit beheerplan en het onthaalplan opgesteld. In de bossen rondom het militair domein is het aandeel naaldbos gedaald en komt er meer en meer loofbos voor. In het landbouwgebied is het aantal perceelsrandbegroeiingen en boomgaarden verder afgenomen en de druk van de bebouwing vergroot.

Figuur 33: 1995 tot nu

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

2.8 Samenvatting De evolutie van het landschap van het Vloethemveld valt samen te vatten in verschillende periodes. Opvallend is dat de identiteit, invulling en functie van het Vloethemveld doorheen de geschiedenis steeds gewijzigd is naar aanleiding van belangrijke gebeurtenissen op regionale- en wereldschaal: De wereldoorlogen, de Industriële revolutie, de opkomst van de handel in de Middeleeuwen. Op deze manier is de geschiedenis van het Vloethemveld een korte reflectie van de geschiedenis van Vlaanderen en neemt het Vloethemveld ook zijn rol op binnen deze

geschiedenis.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

INVENTARISATIE ERFGOEDELEMENTEN

3.1 Algemene beschrijving, typering en ruimtelijke context 3.1.1 3.1.1.1

BESCHRIJVING ABIOTISCH MILIEU Geologie

Het geologisch substraat wordt gevormd door subhorizontale, mariene lagen van het tertiair, namelijk het Onder Eoceen (zand en klei van het Paniseliaan = formatie van Gent). Het Paniseliaan komt gemiddeld op minder dan 1m diepte voor en dagzoomt in de omgeving van het Vloethemveld op verschillende plaatsen, zoals bijvoorbeeld op de Keiorum te Snellegem. In het Vloethemveld stemt het Paniseliaan grotendeels overeen met het lid van Pittem (grijsgroen glauconiethoudend kleiig zeer fijn zand afgewisseld met dunne kleilagen; plaatselijk zandsteenbanken of ‘veldsteen’). In het noordoostelijke gedeelte van het Vloethemveld komt het lid van Vlierzele voor (grijsgroen glauconiethoudend zand, duidelijk horizontaal of kruisgewijs gelaagd, met kleilenzen; plaatselijk dunne zandsteenbankjes). Tijdens het quartair (Pleistoceen, Würmstijd) werden, door overheersende noordwestenwinden, niveo-eolische zanden aangevoerd en afgezet op het tertiair erosieoppervlak. Het betreft fijne zanden die soms zwak leemhoudend zijn. Deze zanden worden in de context van de Vlaamse dekzanden tot de ‘oude dekzanden’ gerekend. Hun afzetting hield op ongeveer 22 000 VC. Het grootste deel van het Vloethemveld wordt beschreven als type 1 en type 3 (Geen holocene en/of tardiglaciale afzettingen bovenop de Pleistocene sequentie).30

Zwaenepoel, De Cat, Cosyns, Lambrechts, Jacobs, David, Vereecke. 2012. Geïntegreerd beheerplan complex Vloethemveld, Duvelsnest, Vuile Moere. (pp. 8-9)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Figuur 35: Quartair geologische kaart via geopunt.be Figuur 34: Tertiair-geologische kaart via geopunt.be

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

3.1.1.2

Reliëf en waterhuishouding Het Vloethemveld is laaggelegen (minimum 6m) en omgeven door hogere delen waarvan de oostelijk gelegen heuvel Keiorum met zijn 20m de belangrijkste is. Dit had belangrijke gevolgen voor de waterhuishouding en het in cultuur brengen van het Vloethemveld. Het Vloethemveld behoort tot het verzamelgebied van de noordelijk gelegen Jabbeekse beek, die stroomt richting het kanaal Brugge-Oostende (Nieuwe polder van Blankenberge, bekken Brugse polder, deelbekken oudlandpolder Blankenberge). Nadat een deel van de oorspronkelijk 1600m lange dijk door het Vloethemveld afgevoerd werd (cfr. historiek), leidde men het water van het Vloethemveld via allerlei grachten van uiteenlopende dimensies (gemiddelde diepte 100cm) naar de Walebeek of Kastanjebeek. Deze mondt in het lagergelegen landbouwgebied ten noorden van het voormalig militair domein uit in de Jabbeekse beek. Zo’n 150 meter stroomopwaarts mondt ook de Zerkegembeek die vanuit het oosten het beschermd landschap instroomt uit in de Jabbeekse beek. De Walebeek of Kastanjebeek is een onbevaarbare waterloop van 2de categorie, net als het grootste deel van de Jabbeekse beek en een klein deel van de Zerkegembeek. De meeste van deze beken ontstaan ter hoogte van het beschermd landschap en worden in eerste instantie als onbevaarbare waterloop van 3de categorie geklasseerd. Het uiterste zuidwesten van het beschermd landschap watert af richting de Zabbeek en Engelstraatbeek om later uit te monden in de Moerletebeek, een onbevaarbare waterloop van 3de categorie. Deze behoort tot het deelbekken Gistel – ambacht (Middenkustpolder).31

Figuur 36: Reliëf en watertoets via agiv.be 31

Zwaenepoel, De Cat, Cosyns, Lambrechts, Jacobs, David, Vereecke. 2012. Geïntegreerd beheerplan complex Vloethemveld, Duvelsnest, Vuile Moere. (pp. 8-9)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

3.1.1.3

Bodem De bodemkaart is een gebiedsdekkende kaart waar voor heel Vlaanderen de bodemtypes beschreven worden. Wat betreft het voormalig militair domein van het Vloethemveld, valt op deze kaart weinig af te lezen. Het gehele gebied staat ingekleurd als zone met een bodem van antropogene oorsprong. Specifiek wordt dit beschreven als bebouwde zone. Op veel plaatsen is de bebouwing in het Vloethemveld ondertussen verdwenen, maar de bodem is natuurlijk nog steeds erg verstoord. Toch kunnen we ervan uitgaan dat de bodem grofweg vergelijkbaar is met de bodemtypes die in de directe omgeving voorkomen. De voornaamste bodemcomponenten in het Vloethemveld zijn pleistocene zanden, onder de vorm van dekzanden. De meeste hiervan zijn matig fijn met 9095% zandfractie, gedomineerd door de fractie 100-200u (59-65%). In de landbouwgronden in de noordzijde van het beschermd landschap domineert lemig zand tot zelfs zandleem op de laagste gronden. In de noordoostelijke hoek van het voormalig militair domein en ter hoogte van het Keiorum, valt het op dat het substraat (= onderliggend sediment) op geringe diepte zit en de bovenste lagen van de bodem bijgevolg erg dun zijn. 32 De verschillende bodemtypes zijn af te lezen op de bodemkaart. De eerste letter van de driecijferige code staat voor de textuurklasse van de bodem. Binnen het beschermd landschap komen textuurklassen Z.. (zand); S.. (lemig zand) en P.. (zandleem) voor. De tweede letter staat voor de drainageklasse van de bodem en geeft aan hoe droog of nat deze is. De drainageklasse heeft een schaal die loopt van ‘.a.’ tot ‘.f.’, waarbij ‘a’ zeer droog is en ‘f’ zeer nat en enkele bijkomende codes, die niet voorkomen binnen het beschermd landschap. De laatste letter ten slotte, wijst op de profielontwikkeling van de bodem. De onderscheiden profielontwikkelingen zijn: ..g – met duidelijke humus en/of ijzer-Bhorizont (podzol), ..h: met verbrokkelde humus en/of ijzer-B-horizont (postpodzol) en ..p: zonder profielontwikkeling (regosol). Wanneer de code voorafgegaan wordt door ‘w-‘, gaat het om bodems waar het substraat op geringe diepte zit. 33

Zwaenepoel, De Cat, Cosyns, Lambrechts, Jacobs, David, Vereecke. 2012. Geïntegreerd beheerplan complex Vloethemveld, Duvelsnest, Vuile Moere. (pp. 8-9) Van Ranst E., Sys C. 2000. Eenduidige legende voor de digitale bodemkaart van Vlaanderen (schaal 1:20 000). Via https://www.milieuinfo.be/dms/d/d/workspace/SpacesStore/417aadac-822a4401-965e-ea9a4119f0a6/eenduidige%20legende_bodemkaart.pdf, geraadpleegd augustus 2017

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Figuur 37: bodemkaart via agiv.be

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

3.1.2

BESCHRIJVING BIOTISCH MILIEU

In functie van de herwaardering van de natuurwaarden in het voormalig militair domein Vloethemveld en het domeinbos is voor deze zone in 2012 reeds een zeer uitgebreide beschrijving gemaakt in het geïntegreerd beheerplan, opgemaakt door Zwaenepoel, De Cat, Lambrechts, Jacobs, David en Vereecke. In dit beheerplan wordt een bondige beschrijving weergegeven van het biotisch milieu in het domeinbos en het voormalig militair domein, aangevuld met een bondige beschrijving van de noordelijk gelegen landbouwzone die niet behandeld werd in het geïntegreerd beheerplan. Voor een gedetailleerde beschrijving wordt dan ook verwezen naar het geïntegreerd beheerplan uit 2012.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

3.1.2.1

Boshistoriek

De leeftijd van de verschillende bossen in het beschermd landschap varieert sterk. Volgens de bosleeftijdkaart zijn er vooral in het zuiden en westen van het Vloethemveld nog verschillende bosgebieden aanwezig die ook al ingetekend stonden op de Ferrariskaart uit 1775. Andere grote delen van het huidige bos, verschijnen pas voor het eerst op de historische kaarten van ongeveer 1850. Een groot deel van het domeinbos is zelfs pas hierna omgevormd tot bos. Tot slot worden nog verschillende gebieden in het voormalig militair domein ingekleurd als bos dat pas ontstaan is na 1930. Deze kaart geeft een goede indicatie van de bosleeftijd moet bekeken worden met een kritische oog. Tussen verschillende kaartopnames zitten dikwijls vele jaren waarin een bos eventueel verdwenen en heraangeplant kan zijn. De historische kaarten leren ons ook niets over het uitzicht van het bos en de toestand waarin het zich bevond. Het is dus perfect mogelijk dat bossen die op deze kaart ingetekend staan als oude bossen, niet per se bestaan uit oude bomen. De natuurwaarde kan evenwel hoog zijn wanneer verschillende periodes van bebossing elkaar opvolgen. Deze omstandigheden bieden namelijk de mogelijkheid voor specifieke vegetaties om zich (opnieuw) te ontwikkelen.

Figuur 38: bosleeftijd via agiv.be TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

3.1.2.2

Biologische waarderingskaart De biologische waarderingskaart is een voor Vlaanderen gebiedsdekkende kaart die een zeer precieze weergave geeft van de biologische waarde per perceel of landschappelijk element. Aan deze waarde wordt ook een code gekoppeld die weergeeft welke al dan niet waardevolle elementen binnen het perceel of element geleid hebben tot de quotering of uit welke plantengemeenschappen het gebied bestaat. Logischerwijs krijgt vooral het gedeelte waarvoor reeds het geïntegreerd beheerplan opgemaakt is, een hoge biologische waardering. Zowel de heidegebieden als de bossen worden over het algemeen als zeer waardevol gemarkeerd. Een gedetailleerd plan van de aanwezige plantengemeenschappen binnen het voormalig militair domein is de laatste keer geüpdatet met de opmaak van de monitoringsstudie van het geïntegreerd beheerplan in 2013. De biologische waardering van het landbouwgebied in de noordzijde van het beschermd landschap is logischerwijs een stuk lager. Akkers en weilanden worden bijna steeds aangeduid als biologisch minder waardevol, tenzij het om historisch permanent grasland gaat of er op het perceel bomenrijen, veedrinkpoelen of hagen of houtkanten voorkomen.

Figuur 39: biologische waarderingskaart via agiv.be TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Figuur 40: Geactualiseerde biologische waarderingskaart van het voormalig militair domein (bron: monitoringsstudie geïntegreerd beheerplan, 2012)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

3.1.2.3

Autochtoon plantmateriaal3435

Autochtoon plantmateriaal is plantmateriaal dat zich sinds zijn spontane vestiging na de ijstijd ter plekke altijd slechts natuurlijk heeft verjongd, of kunstmatig verjongd is met strikt oorspronkelijk materiaal. Het voorkomen van autochtoon plantmateriaal is reeds uitgebreid onderzocht voor de gehele houtvesterij Brugge. In deze studie wordt het voormalig miltair domein verschillende keren benoemd als plaats waar autochtoon plantmateriaal wordt teruggevonden. Het landbouwgebied wordt nergens specifiek vernoemd, al wordt in deze studie wel aangegeven dat er in het gehele houtland verschillende hagen voorkomen nabij boerderijen waarin autochtoon plantmateriaal van onder meer Crataegus spp. (meidoornsoorten) werd teruggevonden. De precieze locaties van de geïnventariseerde hagen wordt echter niet weergegeven in de studie. In functie van het geïntegreerd beheerplan werd meer gedetailleerd onderzoek gedaan naar het voorkomen van autochtoon plantmateriaal in het voormalig militair domein en het domeinbos Vloethemveld. Concreet werd er van volgende soorten autochtoon plantmateriaal aangetroffen: Latijnse naam Betula pendula Betula pubescens Calluna vulgaris Cytisus scoparius Erica cinerea Erica tetralix Frangula alnus Genista anglica Genista pilosa Mespilus germanica Myrica gale Populus tremula Quercus robur Rubus spp. Salix aurita Salix caprea Salix cinerea subsp. Cinerea Salix cinerea subsp. Oleifolia Salix repens Salix x charrieri Salix x multinervis Salix x reichardtii Sambucus nigra Solanum dulcamara

Nederlandse naam Ruwe berk Zachte berk Struikheide Brem Rode dopheide Gewone dopheide Vuilboom Stekelbrem Kruipbrem Mispel Gagel Ratelpopulier Zomereik (Grensboom) Bramen spp. Geoorde wilg Boswilg Grauwe wilg Rossige wilg Kruipwilg Geoorde wilg x rossige wilg Geoorde wilg x grauwe wilg Boswilg x geoorde wilg Gewone vlier Bitterzoet

Zwaenepoel et al. 2012. Geïntegreerd beheerplan complex Vloethemveld, Duvelsnest, Vuile Moere. (pp. 23-24) Rövekamp C., Maes B., Opstaele B., Cosyns E., Zwaenepoel A., De bont G., De Wettinck H. (2005). Autochtone bomen en struiken in de houtvesterij Brugge. Ministerie van de Vlaamse gemeenschap – Departement Leefmilieu en infrastructuur – Administratie Milieu-, Natuur-, Land-, en Waterbeheer – Afdeling Bos & Groen 35

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Sorbus aucuparia

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Wilde lijsterbes

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

3.1.2.4

Specifieke waarnemingen36

Het geïntegreerd beheerplan uit 2012 geeft ook hieromtrent een zeer uitgebreide inventarisatie. De natuurwaarde van het gebied is hoog, er zijn dan ook heel wat rode lijstsoorten terug te vinden binnen het beschermd landschap. Deze worden in bijlage XX opgesomd en aangevuld met recente waarnemingen van zeldzaamheden en waarnemingen van zeldzaamheden uit het noordelijk gelegen landbouwgebied. Deze rode lijstsoorten zijn in de Belgische wetgeving beschermd door de wet op het natuurbehoud.

Waarnemingen in de deelgebieden van en rond het beschermd landschap Vloethemveld. Geraadpleegd augustus 2017, via www.waarnemingen.be

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

3.1.2.5

Natura 2000 habitatypes

Binnen het beschermd landschap komen verschillende natura 2000 beschermde habitattypes voor: Habitattype 2330: Open graslanden op landduinen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Habitattype 3130: Voedselarme tot matig voedselarme wateren met droogvallende oevers

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Habitattype 4010: Vochtige tot natte heide

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Habitattype 4030: Droge heide

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Habitattype 6230: Heischrale graslanden van zure bodems

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Habitattype 6410: Blauwgraslanden

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Habitattype 9120: Eiken-beukenbossen op zure bodems

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

3.2 Bouwkundig erfgoed De inventarisatie van het bouwkundig erfgoed in het Vloethemveld werd opgesplitst in 3 categorieën: hoevegebouwen, militair erfgoed en kunstwerken. De methodiek wordt per categorie uitgebreid toegelicht. Elke relict werd ingedeeld in een tijdsperiode. Er werden 5 tijdsperiodes gehanteerd:

vòòr 1924

Ontginningsgebied Het Vloethemveld werd eeuwenlang gebruikt als ontginningsgebied en was voorzien van tal van ontginningshoeves.

1924 - 1935

interbellum fase 1 In 1924 werd het Vloethemveld onteigend door de Belgische Staat en werd er begonnen met de uitbouw van het munitiedepot. Dankzij een plattegrond uit 1935 weten we precies welke gebouwen zich op dat moment op de site bevonden.

1935 - 1940

interbellum fase 2

1944 - 1946

P.O.W. Camp Verschillende krijgsgevangenen maakten kunstwerken tijdens hun verblijf in het P.O.W.Camp.

1952 - 1995

Belgisch leger

De nummering van het bouwkundig erfgoed werd gewijzigd in functie van de leesbaarheid van het beheersplan. De nummering van SumResearch is dus niet meer van toepassing. Hiervoor werd ook een nieuwe plattegrond opgemaakt. Bij elke beschrijving van een relict worden beide nummeringen duidelijk vermeld om verwarring te voorkomen. Hieronder volgt ook een opsomming van de besproken relicten per categorie, met vermelding van de nieuwe en oude nummering.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Vertaaltabel bouwkundige relicten

1. Hoevegebouwen nieuwe nummering

nummering (SumResearch)

Hildeghemhof

Vloethemhoeve

Hoeve Noortweghe

Hoeve Woudweg naar Zedelgem 24

Boswachterswoning de Vier-Eycken

Ferme Bocca

Boerenarbeiderswoning Woudweg naar Zedelgem 26 Boskanterwoning De Baetsdreef 6

nieuwe nummering

nummering (SumResearch)

Gebouw blok B

O a1

O a3

Hondenkennel

O a2

Addendum 3

2. Militair erfgoed Onthaal

Natuur- en erfgoedsite

Beheersloodsensite Gebouw blok C

O b1

O a1

Gebouw blok D

O b2

O a7

Gebouw blok K

O b3

O b2

Gebouw

O b4

O a8

Gebouw blok E

O b5

O a4

Gebouw blok I

O b6

O b3

Gebouw blok H

O b7

O b1

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Rond waterbekken

O b8

Gebouw blok L

O b9

O c1

O a5

Barak

nieuwe nummering B1

nummering (SumResearch) B1

Barak

nieuwe nummering

nummering SumResearch

Depot groep I

D a1

Depot groep I

D a2

Depot groep I

D a3

Depot groep I

D a4

Depot groep I

D a5

Depot groep I

D a6

Depot groep I

D a7

Depot groep I

D a8

Depot groep I

D a9

Depot groep I

D a10

Depot groep I

D a11

Depot groep I

D a12

Depot groep I

D a13

Depot groep I

D a14

Depot groep I

D a15

Depot groep II

D a16

Officierswoningen Officierswoningen

Barakken

Depots

Type a / metalen spanten

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Depot groep II

D a17

Depot groep II

D a18

Depot groep V

D a19

Depot groep V

D a20

Depot groep VI

D a21

Depot groep VI

D a22

Depot groep III

D a23

D a25

Depot groep III

D a24

O a6

Depot groep VII

D a25

D a26

Depot groep VII

D a26

D a27

Depot groep VII

D a27

D a28

Depot groep VII

D a28

D a29

Depot groep I

D b1

Depot groep I

D b2

Depot groep I

D b3

Depot groep I

D b4

Depot groep I

D b5

Depot groep I

D b6

Depot groep I

D b7

Depot groep I

D b8

Depot groep I

D b9

Depot groep VIII

D b10

Depot groep VI

D c1

Depot groep VI

D c2

Depot groep VII

D d1

Depot groep VII

D d2

Depot groep VII

D d3

Depot groep VII

D d4

Type b / houten dakstructuur

Type C / betonnen dakstructuur

Type D / restanten depots

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Wachtlokalen nieuwe nummering

nummering SumResearch

W a1

W a2

Betonnen wachtlokaal

W b1

W b5

Betonnen wachtlokaal

W b2

W b6

Betonnen wachtlokaal

W b3

W b7

Bakstenen wachtlokaal (groot)

W c1

Bakstenen wachtlokaal (groot)

W c2

Bakstenen wachtlokaal (groot)

W c3

Bakstenen wachtlokaal (groot)

W c4

Bakstenen wachtlokaal (groot)

W c5

W d1

W e1

W e2

nieuwe nummering

nummering (SumResearch)

Golfplaten constructie

Type A Bakstenen wachtlokaal (klein) Type B

Type C

Type D Houten wachtlokaal Type E Bakstenen wachtlokaal

Lichte constructies

Golfplaten constructie

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Spoorwegrelicten nieuwe nummering

nummering (SumResearch)

Betonnen paal

Betonnen palen

Sokkel met betonblok

Verkeersbord overweg zonder slagbomen

nieuwe nummering

nummering (SumResearch)

Gebouw Blok I

Zeemachtsgebouw

A 10

Bezinkbekken

nieuwe nummering

nummering (SumResearch)

Andere constructies

Nachtwakerswoningen

Vloethemveld 13

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

3. Kunstwerken nieuwe nummering

nummering (SumResearch)

Vrijstaande muur met aan beide zijden een reliëf uitgewerkt Marianne

Inkomplaat POW-camp

Vrijstaande muur met berglandschap in bas-reliëf Gefragmenteerde muur liggend in het veld Vrijstaande muur met dorpsgezicht in basreliëf Muurschilderingen op de binnenmuren van depot a16 Muurschildering op de buitengevel van depot a3 Muurschilderingen op de binnenmuren van depot a11

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

3.2.1

HOEVEGEBOUWEN

Methodiek Voor de inventarisatie van de hoeves in het Vloethemveld werd in eerste instantie beroep gedaan op de Inventaris van Onroerend Erfgoed. De vastgestelde hoeves gelegen binnen de afbakening van het beheersplan werden voorzien in de inventarisatie. Bijkomend werden nog enkele waardevolle hoeves toegevoegd aan de inventarisatie. Deze niet-vastgestelde hoeves konden worden gelokaliseerd aan de hand van historisch kaartmateriaal en door verkenning van de omgeving ter plaatse. Voor elke hoeve werd een plaatsbezoek afgelegd en werd deze uitgebreid geïnventariseerd en gefotografeerd. In enkele gevallen waren de bewoners niet thuis en konden daarom niet al de gevels worden geinspecteerd. Indien dit het geval is, dan wordt dit steeds vermeld bij het desbetreffende relict. De informatie verkregen uit de plaatsbezoeken werd samen met de informatie van de Inventaris van Onroerend Erfgoed (indien beschikbaar) verwerkt tot een geheel. De inventarisatie vermeld een duidelijke nummering per hoeve, alsook de bouwfase en de locatie. De gebouwen worden beschreven aan de hand van de geschiedenis, de bouwkundige beschrijving en de diagnose. Een historisch kaartoverzicht documenteert de bouwgeschiedenis van de sites. Hiervoor werden consequent 4 kaarten geraadpleegd: Ferraris uit 1777, Atlas der Buurtwegen uit 1841, Popp uit 1842-1879 en een Luchtfoto uit 2017. Elk relict wordt gedocumenteerd met recent fotomateriaal.

Inleiding Het Vloethemveld was oorspronkelijk heidegebied (laaggelegen en drassig) en daardoor niet bruikbaar voor landbouw. Vanaf de 13de eeuw werden dijken aangelegd om het water tegen te houden. In 1296 schonk graaf Gwijde Van Dampierre het Vloethemveld aan het Brugse Sint-Janshospitaal. Om het veld te ontginnen bouwde het Sint-Janshospitaal aan de rand van het gebied enkele ontginningshoeves: het Hildeghemhof, het Vloethemhof en hoeve Noortweghe. De landbouwgronden bleven echter kwetsbaar voor overstromingen. De aanleg van de Vossenbarm in 1478 zorgde dat het gebied ten noorden van de dijk bebouwwaar werd, maar resulteerde tevens voor de vorming van talrijke vijvers ten zuiden van de Vestbarm. Vanaf het derde kwart van de achttiende eeuw werden de moerassen en vijvers drooggelegd en bebost en werd het voortaan uitgebaat als houtwinningsgebied. De bestaande hoeves speelden een belangrijke rol in deze periode van drooglegging en bebossing en fungeerden opnieuw als ontginningshoeves. In functie van bosbeheer werden ook twee nieuwe hoeves gebouwd voor de boswachter: hoeve De Vier-Eycken en Ferme Bocca.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

H 1 / Hildeghemhof

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering vòòr 1924

Deze hoeve is vastgesteld als bouwkundig erfgoed. Locatie Vloethemveldstraat 1, 8490 Jabbeke Geschiedenis In 1273 was het Hildeghemhof reeds eigendom van het Sint-Janshospitaal, die het kocht van Hendrik Maenschijn. Vanaf 1329 werd de hoeve verpacht. Tijdens de achttiende eeuw, gedurende de bebossing van het Vloethemveld, deed de Hildeghemhoeve dienst als ontginningshoeve voor het noordwestelijke deel van het gebied. Op de Ferrariskaart zijn twee parallelle bouwvolumes afgebeeld op een erf met walgrachten, deze dateren uit de achttiende eeuw. Het betreft het huidige woonhuis met aansluitende stallingen en een landgebouw (een dwarsschuur). Op de Atlas der Buurtwegen wordt ten westen van het woonhuis een poel weergegeven. In het noordwesten van het omwalde erf was een moestuin voorzien. Circa 1883 wordt ten noorden van het woonhuis een bakhuis en een klein landgebouw gebouwd. In de jaren 1970-1980 werden de walgrachten deels gedempt, vandaag blijft alleen een smalle noordelijke gracht over. In 1991 verdwijnt de poel. De bouwvolumes ten oosten van het oorspronkelijk woonhuis werden recenter bijgebouwd. Beschrijving Woonhuis (1) met geïntegreerde stallingen Twee tegen elkaar gebouwde rechthoekige volumes onder een zadeldak (met Vlaamse pannen). De boerenwoning is het meest westelijk volume en tevens het grootste in omvang. De oostelijke stallingen zijn kleiner en lager. Het geheel is opgebouwd uit baksteenmetselwerk dat werd witgeschilderd en voorzien is van een gepekte plint. Het woonhuis is anderhalve verdieping hoog en bestaat uit 7 traveeën, waarvan 2 met opkamer. Het woonhuis werd vermoedelijk in het derde kwart van de negentiende eeuw verhoogd met een halve bouwlaag. De noorden oostgevel werd uitgebreid met aanbouwen onder een lessenaarsdaken. Zichtbare, witgeschilderde muurankers en getrapte kroonlijst aan de zuidgevel. Rechte en segmentboogvormige gevelopeningen. De westelijke puntgevel is gestut met twee steunberen en geeft een rondbogig zoldervenster. Houten schrijnwerk, vensters geschilderd in een witte kleur en deuren geschilderd in een rode of groene kleur. De dorpels van de vensters van het woonhuis werden tevens rood geschilderd. De vensterluiken van het woonhuis zijn niet meer aanwezig. Landgebouw (2) Ten zuiden en evenwijdig met het woonhuis bevindt zich een drieledige dwarsschuur met geïntegreerde stallingen. Langwerpig, rechthoekig volume onder een pannen zadeldak (met Vlaamse pannen). Recentere aanbouwen zonder erfgoedwaarde met lessenaarsdaken en zadeldaken in het zuiden. Het landgebouw is opgebouwd uit geel baksteenmetselwerk met zichtbare muurankers. De oorspronkelijke gevels zijn verstoord, gevelopeningen werden in de loop der tijd aangepast waardoor verschillende soorten baksteenmetselwerk aanwezig zijn. Enkele grote inrijpoorten werden hierbij dichtgemetseld. Rechthoekige en segmentboogvormige gevelopeningen. Laadluiken in de puntgevels ter hoogte van de zolderverdieping. Het schrijnwerk varieert. Hier en daar zijn nog enkele originele luiken en deur in rood geschilderd hout. Veel vernieuwd en minder waardevol schrijnwerk in pvc. Bakhuisje (3) Het bakhuisje is gelegen ten noorden van het woonhuis en bestaat uit twee tegen elkaar aangebouwde rechthoekige volumes onder een zadeldak (met Vlaamse pannen). De muren werden witgeschilderd en plint is gepekt, de gevels zijn voorzien van zichtbare muurankers. Rechthoekige of segmentboogvormige gevelopeningen. Houten schrijnwerk waarbij de deuren en luiken rood werden geschilderd. De zuidelijke puntgevels van de twee volumes zijn voorzien van een laadluik ter hoogte van de zolderverdieping.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Landgebouw (4) Rechthoekig volume opgebouwd uit bruin baksteenmetselwerk onder een zadeldak van golfplaten. Rechthoekige gevelopeningen. In de westgevel zijn bouwsporen zichtbaar van o.a. rondboogopeningen. Deze werden dichtgemetseld met een ander type baksteen. Grote inrijopeningen aan de oostgevel. De puntgevels zijn voorzien van houten laadluiken ter hoogte van de zolderverdieping, geschilderd in een rode kleur. Diagnose Het betreft een algemene inspectie van het exterieur van de hoevegebouwen. Woonhuis (1) met geïntegreerde stallingen Het woonhuis met stallingen bevindt zich algemeen in redelijke goede staat. Er werden op het eerste zicht geen noemenswaardige structurele problemen vastgesteld en er werden geen sporen van waterinfiltratie waargenomen. De gevels zijn plaatselijk licht vervuild en hier en daar komt het schilderwerk los (voornamelijk gesitueerd aan de noorden westgevel). De daken zijn licht vervuild en er ontbreken enkele pannen. Het schilderwerk van het schrijnwerk is plaatselijk licht verweerd, maar algemeen in redelijke staat. Landgebouw (2) Het landgebouw bevindt zich in redelijke staat. Er werden geen grote structurele problemen vastgesteld. Het pannen dak buigt plaatselijk licht door en enkele pannen ontbreken of liggen los. De gevels zijn licht vervuild. De noordgevel wordt voornamelijk gekenmerkt door de vele herstellingsschade die vooral esthetisch van aard is. Het schrijnwerk verkeert in redelijke staat. Bakhuisje (3) Het bakhuisje bevindt zich in redelijke staat. De gevels en de daken zijn plaatselijk licht vervuild. Het schrijnwerk verkeert in redelijke staat. Landgebouw (4) Het landgebouw bevindt zich in redelijke staat. De gevels zijn licht vervuild. De plint staat plaatselijk een beetje vochtig. De golfplaten van het dak bevatten mogelijk asbest. Het schrijnwerk verkeert in redelijke staat.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Historische kaartanalyse Van links naar rechts, van boven naar onder: Ferraris 1777, Atlas der Buurtwegen 1841, Popp 1842-1879, Luchtfoto 2017.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Foto’s Woonhuis (1) met geïntegreerde stallingen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Landgebouw (2)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Bakhuisje (3)

Landgebouw (4)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Nummering SumResearch n.v.t.

H 2 / Vloethemhoeve

Datering vòòr 1924

Deze hoeve is beschermd als monument. Locatie Woudweg naar Zedelgem 19, 8490 Jabbeke Geschiedenis De geschiedenis van de Vloethemhoeve gaat terug tot het einde van de 13de eeuw. De Vloethemhoeve wordt voor het eerst expliciet vermeld in 1478. De hoeve fungeerde als ontginningshoeve tijdens de drooglegging en bebossing van het Vloethemveld in het derde kwart van de 18de eeuw, voor het noordoostelijke deel van het gebied. Op de Ferrariskaart is een woonhuis met geïntegreerde stallingen afgebeeld met haaks erop een langwerpige schuur. Deze gebouwen dateren uit 1791. Haaks op de schuur bevond zich een derde landgebouw. De gebouwen bevinden zich binnen een omwald erf met bomen. De 8vormige walgrachten werden niet weergegeven, maar wel al in 1681 vermeld. Op de Atlas der Buurtwegen wordt in de noordwesthoek van het erf een afgesloten moestuin afgebeeld. In 1886 werd het oostelijke landgebouw afgebroken, het woonhuis en de schuur worden verder uitgebreid. In de tweede helft van de twintigste eeuw wordt het woonhuis met stallingen nog verder uitgebreid. Beschrijving Woonhuis (1) met geïntegreerde stallingen Rechthoekig volume opgebouwd uit een laaghuis en een hooghuis (met opkamer). Het woongedeelte telt in totaal 4 traveeën (2 van het laaghuis en 2 van het hooghuis). De overige traveeën van het laaghuis waren oorspronkelijk stallingen. Het geheel bestaat uit rood en geel baksteenmetselwerk. De noorden oostgevel werden witgeschilderd en voorzien van een gepekte plint. Het hoog- en laaghuis hebben elk een zadeldak (met Vlaamse pannen). De gevels hebben zichtbare muurankers en het hooghuis is afgewerkt met een getrapte gootlijst met platte muizentand. Vier jaarankers op de zuidelijke puntgevel van het laaghuis verwijzen naar het bouwjaar: 1791. Op diezelfde gevel zijn twee laadluiken voorzien ter hoogte van de zolderverdieping. Segmentboogvormige gevelopeningen. De vensters zijn beluikt met uitzondering van de twee vensters aan de noordelijke puntgevel. Het schrijnwerk is uitgevoerd in hout en geschilderd in een olijfgroene kleur, oorspronkelijk was dit uitgevoerd in een rode-witte kleur (verwijzend naar het Brugse Sint-Janshospitaal). Recentere aanbouw zonder erfgoedwaarde met een plat dak, tegen de zuidelijke en westelijke gevels van het laaghuis. Landgebouw (2) Langwerpige dwarsschuur uitgerust met stallingen, opgebouwd uit baksteenmetselwerk onder een zadeldak (met Vlaamse pannen). De schuur dateert uit verschillende bouwperiodes: het oostelijke deel is het oudste gedeelte en dateert uit het einde van de 18de eeuw en het begin van de 19de eeuw. Dit deel van de schuur deed dienst als wagenbergplaats. In 1886 werd de schuur verlengd met stallingen. Het wagenhuis bestaat uit rood baksteenmetselwerk gecombineerd met plankenbeschieting. De stallingen zijn hoofdzakelijk opgebouwd uit een meer gele baksteen. De schuur wordt gekenmerkt door de vele aanwezige bouwsporen en de diversiteit van de bouwmaterialen. Het zadeldak van de stallingen was oorspronkelijk lager (zie bouwnaad). Verschillende gevelopeningen werden in de loop der tijd dichtgemetseld of aangepast. De schuur is voorzien van zichtbare muurankers en segmentboogvormige en rechthoekige (meer recente) gevelopeningen. Het schrijnwerk is uitgevoerd in hout en vernist of wit gebeitst.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Diagnose Het betreft een algemene inspectie van het exterieur van de hoevegebouwen. Woonhuis (1) met geïntegreerde stallingen Het woonhuis werd recentelijk volledig gerestaureerd en bevindt zich algemeen in goede staat. Er werden geen noemenswaardige structurele problemen vastgesteld. Het gevelschilderwerk van het hooghuis, voornamelijk t.h. de noordgevel maar ook de oostgevel, is plaatselijk verweerd en vervuild en staat vochtig. Het schrijnwerk bevindt zich in goede staat. Landgebouw (2) De schuur bevindt zich algemeen in redelijke staat. Er werden geen structurele problemen waargenomen. Het gevelmetselwerk is licht vervuild en de plint staat hier en daar licht vochtig. Plaatselijk is er sprake van uitgespoeld voegwerk en verweerd baksteenmetselwerk. Er is algemeen herstellingsschade waarneembaar die voornamelijk esthetisch van aard is. Het schrijnwerk, de plankenbeschieting en het dak bevinden zich verder in goede staat.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Historische kaartanalyse Van links naar rechts, van boven naar onder: Ferraris 1777, Atlas der Buurtwegen 1841, Popp 1842-1879, Luchtfoto 2017.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Foto’s Woonhuis (1) met geïntegreerde stallingen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Landgebouw (2)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

H 3 / Hoeve Noortweghe

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering vòòr 1924

Deze hoeve is vastgesteld als bouwkundig erfgoed. Locatie Dikmuidse heirweg 1, 8210 Zedelgem Geschiedenis In 1392 bestond er reeds een hoeve die meer noordelijk was gelegen ten op zichtte van de huidige hoevegebouwen. ‘Hove ter Vraghe’ was een omwalde hoeve en sinds 1430 in bezit van het Sint-Janshospitaal. Deze hoeve brandde af vòòr 1623, een nieuwe hoeve werd immers heropgebouwd op de huidige plaats en was in 1623 reeds in gebruik genomen. Vanaf het laatste kwart van de achttiende eeuw wordt gesproken van de hoeve Noortweghe. In 1806 werden de hoevegebouwen heropgebouwd. Het betreft een woonhuis met geïntegreerde stallingen (1) en twee landgebouwen (2 en 5), gesitueerd rondom een erf. Ten noorden van het woonhuis bevindt zich nog een derde, kleiner landgebouw (3). In 1871 werd een vierde landgebouw (4), een monumentale schuur, ten noordoosten van het woonhuis gebouwd. Het landgebouw ten zuidwesten van het erf (5) werd in 1884 afgebroken. In 1912 wordt het woonhuis uitgebreid met een keuken en bakhuisje (1). In 1926 werd begonnen met de aanleg van een spoorlijn naar het naastgelegen militair domein. Hierdoor werd een deel van de gronden van hoeve Noortweghe in het noorden afgesneden. Recentelijk werd de aangebouwde keuken en bakhuisje vervangen door een nieuwe aanbouw. Beschrijving Woonhuis met geïntegreerde stallingen (1) Twee tegen elkaar gelegen rechthoekige volumes onder een zadeldak (met Vlaamse pannen), waarvan één volume met lange noordwestvleugel. De aangrenzende volumes fungeerden als woonhuis, de lange vleugel als stallingen. Het geheel is opgebouwd uit witgeschilderd baksteenmetselwerk met gepekte plint. Zichtbare muurankers en kroonlijst ter hoogte van de noordoostelijke gevel van het woonhuis. Deels vernieuwd houten schrijnwerk, deels bestaand rood geschilderd schrijnwerk (poorten en luiken). Woonhuis met zuidoostelijke puntgevels, waarvan één met vlechtwerk. Rondboogopeningen ter hoogte van de zolderverdieping, alsook ter hoogte van de noordwestelijke puntgevel. Overige gevelopeningen van het woonhuis en de stallingen zijn segmentboogvormig of rechthoekig. Recentere aanbouwen zonder erfgoedwaarde met licht hellende dak uit golfplaten, in het noordwesten en het zuidwesten. Recente, hedendaagse aanbouw tegen de noordgevel. Landgebouw (2) Langse schuur opgebouwd uit geel en rood baksteenmetselwerk onder een zadeldak (met golfplaten). Segmentboogvormige en recentere, rechthoekige gevelopeningen met rood geschilderd schrijnwerk (poorten, luiken en deuren). Enkele poortopeningen werden verhoogd. Zuidwestelijke puntgevel met verschillende luiken en deuren met origineel hangen sluitwerk. Zichtbare, rood geschilderde muurankers. Landgebouw (3) Klein rechthoekig volume opgebouwd uit rood baksteenmetselwerk, onder zadeldak (met stormpannen). Rechthoekige gevelopeningen, rood geschilderd schrijnwerk (schuifpoort, luiken en deuren). Noordoostelijke gevel met schuifpoort. Recentere aanbouw zonder erfgoedwaarde met licht hellend dak uit golfplaten tegen de noordwestelijke en zuidwestelijke gevels. Landgebouw (4) TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Monumentale schuur opgebouwd uit bruin baksteenmetselwerk onder een overkragend zadeldak (met Vlaamse pannen), steunend op rood geschilderde, houten consoles op een doorlopende arduinen lijst. Zuidwestelijke aanbouw onder een lessenaarsdak (met Vlaamse pannen). Rood geschilderd schrijnwerk (schuifpoorten, poorten, luiken en deuren). Segmentboogvormige en recentere, rechthoekige gevelopeningen. Zichtbare, rood geschilderde muurankers. In de zuidwestelijke puntgevel werd het bouwjaar 1871 voorzien. Diagnose Het betreft een algemene inspectie van het exterieur van de hoevegebouwen. Woonhuis met geïntegreerde stallingen (1) Het woonhuis werd recentelijk gerenoveerd en bevindt zich algemeen in redelijk goede staat. Er werden geen noemenswaardige structurele problemen vastgesteld en er werden geen sporen van waterinfiltratie waargenomen. Plaatselijk is er lichte gevelvervuiling aanwezig (voornamelijk de noordwestgevel). Het schrijnwerk werd gedeeltelijk vernieuwd, het overige schrijnwerk is plaatselijk verweerd (rondboogluiken, noordwestgevel, …). Landgebouw (2) Het landgebouw bevindt zich in redelijke staat. De plint staat plaatselijk erg vochtig waardoor er verkleuring van het baksteenmetselwerk optreedt. Algemeen is er een lichte gevelvervuiling. Er is plaatselijk scheurvorming en het voegwerk is hier en daar uitgespoeld. De golfplaten van het dak bevatten mogelijk asbest en vertonen lichte mosgroei. Het schrijnwerk is plaatselijk beschadigd en het schilderwerk is algemeen verweerd. Landgebouw (3) Het landgebouw bevindt zich in redelijke staat. De plint staat plaatselijk erg vochtig waardoor er verkleuring van het baksteenmetselwerk optreedt. Algemeen is er een lichte gevelvervuiling. Er is plaatselijk beperkte scheurvorming en het voegwerk is hier en daar uitgespoeld. Het schilderwerk van het schrijnwerk is algemeen verweerd. Landgebouw (4) Het landgebouw bevindt zich in redelijke staat. De plint staat plaatselijk erg vochtig waardoor er verkleuring van het baksteenmetselwerk optreedt. Algemeen is er een lichte gevelvervuiling. Het voegwerk is hier en daar uitgespoeld. Enkele dakpannen en nokpannen zijn weggevallen. Verschillende dakpannen liggen los. Het schilderwerk van het schrijnwerk is algemeen verweerd.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Historische kaartanalyse Van links naar rechts, van boven naar onder: Ferraris 1777, Atlas der Buurtwegen 1841, Popp 1842-1879, Luchtfoto 2017.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

Foto’s Woonhuis met geïntegreerde stallingen (1)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

100

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

101

Landgebouw (2)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

102

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

103

Landgebouw (3)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

104

Landgebouw (4)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

105

H 4 / Hoeve Woudweg naar Zedelgem 24

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering vòòr 1924

Deze hoeve is vastgesteld als bouwkundig erfgoed. Locatie Woudweg naar Zedelgem 24, 8490 Jabbeke Geschiedenis In tegenstelling tot de eerder besproken sites was deze hoeve in bezit van privéeigenaars in plaats van het Brugse Sint-Janshospitaal. De hoeve wordt al weergegeven op de Ferrariskaart. Het betreft een samenstelling van een woonhuis met aansluitende stallen en een landgebouw binnen een afgesloten erf met bomen. Op de Atlas der Buurtwegen wordt voor het eerst het bakhuisje afgebeeld. De huidige schuur, ten westen van het woonhuis, is vermoedelijk een recentere constructie. Vandaag is de site aan de zuidelijke en westelijke grens voorzien van een walgracht. Deze is vermoedelijk een overblijfsel van een historische omwalling. Beschrijving Woonhuis met geïntegreerde stallingen (1) Langwerpig rechthoekig volume onder een zadeldak (met Vlaamse pannen) met één dakkapel. Het geheel is opgebouwd uit baksteenmetselwerk. Het westelijk deel betreft de boerenwoning en het oostelijk deel de voormalige stallingen die werden witgeschilderd en voorzien zijn van een gepekte plint. De stallingen hebben nog een aanbouw in het noorden. Zichtbare muurankers en rechthoekige en segmentboogvormige gevelopeningen. Vernieuwd houten schrijnwerk dat in een witte en groene kleur werd geschilderd. Verschillende venster zijn beluikt. Landgebouw (2) Rechthoekig landgebouw onder een zadeldak (met Vlaamse pannen) uitgevoerd in vakwerkbouw, met baksteen invulwerk. Het betreft een zeldzaam voorbeeld van vakwerkbouw in de omgeving. Aanbouw ten noorden van het volume. Grote centrale inrijpoort vanuit het erf. Rechthoekige gevelopeningen met houten schrijnwerk geschilderd in een witte en groene kleur. De westelijke puntgevel is volledig opgebouwd uit baksteenmetselwerk en voorzien van zichtbare muurankers. Bakhuisje (3) Rechthoekig volume met kleiner en lager volume tegenaan gebouwd (bakoven), elk onder een zadeldak (met Vlaamse pannen). Het geheel is opgebouwd uit baksteenmetselwerk met zichtbare muurankers. Het houten schrijnwerk is geschilderd in een witte en groene kleur. Landgebouw (4) Kleine driebeukige schuur met centrale inrijopening in de zuidgevel. Het geheel is opgebouwd uit baksteenmetselwerk onder een zadeldak (met Vlaamse pannen). Inwendige houten structuur. De zuidgevel is afgewerkt met houten beplanking. Houten schrijnwerk geschilderd in een groene en/of witte kleur.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

106

Diagnose Het betreft een algemene inspectie van het exterieur van de hoevegebouwen. Woonhuis met geïntegreerde stallingen (1) Het woonhuis bevindt zich algemeen in zeer goede staat. De gevels werden recentelijk gerenoveerd. Het schrijnwerk is goed onderhouden, het schilderwerk van laadluik t.h.v. de westgevel is wat afgebleekt. Er werden geen noemenswaardige structurele problemen vastgesteld en er werden geen sporen van waterinfiltratie waargenomen. Landgebouw (2) Het landgebouw bevindt zich algemeen in goede staat. Er werden geen structurele problemen vastgesteld. De plint is plaatselijk licht vervuild en staat wat vochtig. Het schilderwerk van het schrijnwerk is algemeen wat afgebleekt. Bakhuisje (3) Algemeen is er een lichte gevelvervuiling aanwezig en staat de plint plaatselijk vochtig. Het voegwerk is plaatselijk uitgespoeld en de bakstenen zijn plaatselijk verweerd. De pannen zijn licht vervuild. Het schilderwerk van het schrijnwerk is licht afgebleekt. Landgebouw (4) De schuur bevindt zich algemeen in goede en verzorgde staat.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

107

Historische kaartanalyse Van links naar rechts, van boven naar onder: Ferraris 1777, Atlas der Buurtwegen 1841, Popp 1842-1879, Luchtfoto 2017.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

108

Foto’s Woonhuis met geïntegreerde stallingen (1)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

109

Landgebouw (2)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

110

Bakhuisje (3)

Landgebouw (4)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

111

H 5 / Boswachterswoning de vier-Eycken

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering vòòr 1924

Deze hoeve is vastgesteld als bouwkundig erfgoed. Locatie Vloethemveldstraat 5, 8490 Jabbeke Geschiedenis Omstreeks 1776 werd de hoeve gebouwd voor de nieuwe aangestelde boswachter Peter Warnier. Deze moest in opdracht van het Sint-Janshospitaal toezien op de grootschalige landschapswerken in het Vloethemveld. Op de Atlas der Buurtwegen (1844) wordt het woonhuis, haakse stal en het bakhuisjes weergegeven. De noordelijke monumentale schuur werd in het derde kwart van de negentiende eeuw toegevoegd. In de loop van de twintigste eeuw werden nog verschillende landgebouwen toegevoegd. Beschrijving Woonhuis (1) Rechthoekig volume onder een zadeldak (met Vlaamse pannen) met twee aanbouwen onder lessenaarsdak (met Vlaamse pannen). Het geheel is opgebouwd uit bruin baksteenmetselwerk. Woonhuis van zes traveeën dat bijna volledig werd vernieuwd. Zichtbare muurankers. Grotendeels rechthoekige of segmentboogvormige gevelopeningen (beluikte zuidgevel) met vernieuwd houten schrijnwerk dat olijfgroen geschilderd werd. Oostelijke puntgevel met beluikt rondboogvenster ter hoogte van de zolderverdieping. Bakhuisje (2) Klein rechthoekig volume onder een zadeldak (met Vlaamse pannen) opgebouwd uit baksteenmetselwerk met zichtbare muurankers. Rechthoekige gevelopeningen met beluikte vensters. Vernieuwd houten schrijnwerk dat olijfgroen geschilderd werd. In de noordgevel zijn bouwsporen van een aanbouw zichtbaar in het metselwerk, vermoedelijk van de bakoven (zoals te zien op de kaart van de Atlas der Buurtwegen). Landgebouw (3) Twee aan elkaar gebouwde volumes, elk onder een zadeldak (met Vlaamse pannen). Het geheel is opgebouwd uit bruin baksteenmetselwerk met zichtbare muurankers. Stallen met grote, rechthoekige poortopeningen aan de westgevel. Segmentboogvormige gevelopeningen in de noordelijke puntgevel. Kleine rechthoekige gevelopeningen in de oostgevel. Deels vernieuwd houten schrijnwerk dat olijfgroen geschilderd werd, met origineel hangen sluitwerk. Landgebouw (4) Dwarsschuur onder overstekend zadeldak op houten schoren (met Vlaamse pannen). Rood baksteenmetselwerk met plint in geel baksteenmetselwerk, zichtbare muurankers. Natuurstenen gevelelement in de zuidgevel met het jaartal 1859. Recentere aanbouw zonder erfgoedwaarde in het noorden onder lessenaarsdak (met golfplaten). Rechthoekige en segmentboogvormige gevelopeningen met grote poortopeningen. Deels vernieuwd houten schrijnwerk dat olijfgroen geschilderd werd, met origineel hangen sluitwerk. Het schrijnwerk van de landgebouwen was oorspronkelijk rood geschilderd, verwijzend naar de vroegere eigenaar: de Burgerlijke Godshuizen in Brugge.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

112

Diagnose Het betreft een algemene inspectie van het exterieur van de hoevegebouwen. Woonhuis (1) Het woonhuis werd gerenoveerd en bevindt zich algemeen in redelijk goede staat. Er werden geen noemenswaardige structurele problemen vastgesteld en er werden geen sporen van waterinfiltratie waargenomen. Het schrijnwerk bevindt zich in goede staat en is goed onderhouden. Bakhuisje (2) Het bakhuisje werd gerenoveerd en bevindt zich algemeen in redelijk goede staat. Er werden geen noemenswaardige structurele problemen vastgesteld en er werden geen sporen van waterinfiltratie waargenomen. Het schrijnwerk bevindt zich in goede staat en is goed onderhouden. Landgebouw (3) Het landgebouw werd gerenoveerd en bevindt zich algemeen in redelijk goede staat. Er werden geen noemenswaardige structurele problemen vastgesteld en er werden geen sporen van waterinfiltratie waargenomen. Plaatselijk lichte vervuiling van het gevelmetselwerk. Het schrijnwerk bevindt zich in goede staat en is goed onderhouden. Landgebouw (4) Het landgebouw werd gerenoveerd en bevindt zich algemeen in redelijk goede staat. Er werden geen noemenswaardige structurele problemen vastgesteld en er werden geen sporen van waterinfiltratie waargenomen. Plaatselijk lichte vervuiling van het gevelmetselwerk. Het schrijnwerk bevindt zich in goede staat en is goed onderhouden.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

113

Historische kaartanalyse Van links naar rechts, van boven naar onder: Ferraris 1777, Atlas der Buurtwegen 1841, Popp 1842-1879, Luchtfoto 2017.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

114

Foto’s Woonhuis (1)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

115

Bakhuisje (2)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

116

Landgebouw (3)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

117

Landgebouw (4)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

118

H 6 / Ferme Bocca

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering vòòr 1924

Deze hoeve is vastgesteld als bouwkundig erfgoed. Locatie Vloethemveld z.n., 8210 Zedelgem Geschiedenis In 1781 wordt de boswachterswoning ‘Ferme Bocca’ gebouwd in functie van het bosbeheer. In de Atlas der Buurtwegen worden drie gebouwen weergegeven: een woonhuis (mogelijk met aangebouwde stallingen), een zuidelijk landgebouw en een kleiner noordelijk landgebouw. De drie noordelijke traveeën van het woonhuis zouden geconstrueerd zijn tijdens een uitbreiding in 1852. Het zuidelijk landgebouw werd op het eind van de 19de eeuw of de eerste helft van de 20ste eeuw afgebroken. Het kleiner noordelijk landgebouw, of het zogenaamde FIBUA-gebouw, werd recent afgebroken. De Bocca bevindt zich binnen het voormalige militair domein en werd tijdens het PoW camp gebruikt als bakkerij, infirmerie en officiersmess. De hoeve werd in de jaren 1960-1970 grondig verbouwd en kent in deze periode nog een uitbreidingen t.h.v. de noordwestelijke achtergevel en de zuidwestelijke zijgevel. Tot in de jaren 1990 werd de hoeve gebruikt als officiersmess. Sindsdien staat de hoeve leeg. Beschrijving Woonhuis (1) : zie grondplannen hierna toegevoegd. Langwerpig rechthoekig volume onder een pannen zadeldak met vertakking dwars op het hoofdvolume. De vertakking dateert uit de jaren 1960-1970, alsook de aanbouwen onder plat dak tegen de noordwestelijke en zuidwestelijke gevel en hebben geen erfgoedwaarde. De meest zuidelijke travee (zonder de aanbouw meegerekend) is tevens een toevoeging uit de jaren 1960-1970. Het geheel is opgebouwd uit baksteenmetselwerk dat werd witgeschilderd en voorzien van een gepekte plint. Woonhuis van 10 traveeën. Getrapte kroonlijsten en zichtbare muurankers. Zuidoostelijke gevel (voorgevel) met segmentboogvormige en rechthoekige gevelopeningen. Noordoostelijke puntgevel met laadluik t.h.v. de zolderverdieping. Houten schrijnwerk dat in een groene-witte kleur werd geschilderd. Een deel van de vensters is beluikt. De overige gevelopeningen werden grondig gewijzigd in de jaren 1960-1970. Oud baksteenmetselwerk situeert zich voornamelijk aan de zuidoostelijke (gedeeltelijk) en de noordoostelijke gevels. Het overige metselwerk betreft een recentere baksteen. De drie noordelijke traveeën zijn met zekerheid een uitbreiding uit 1852. De overige traveeën die zich binnen het oorspronkelijk langwerpig volume bevinden dateren vermoedelijk ook uit verschillende, oudere bouwperiodes. Dit is af te leiden uit de verschillende aanwezige bouwnaden in de voorgevel en de heterogene samenstelling van de dakstructuur (verschillende houtverbindingen, kappen, ...). Ook werden bouwnaden teruggevonden die verwijzen naar een verhoging van het zadeldak. Houten schrijnwerk in een donkergroene en witte kleur Grotendeels vernieuwd schrijnwerk. Enkele authentieke , beluikte guillotine vensters aan de zuidoostelijke gevel.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

119

Diagnose Het betreft een algemene inspectie van het exterieur van de hoevegebouwen. Woonhuis (1) De Bocca bevindt zich algemeen in matige staat. Het metselwerk is plaatselijk afgebrokkeld, vooral ter hoogte van de noordwestelijke puntgevel. De gevels zijn vervuild en de verf hangt op verschillende plaatsen los of is weggevallen. De plint staat vochtig, de voegen zijn plaatselijk uitgespoeld. Het schrijnwerk is vervuild, verouderd en het schilderwerk is verweerd. In enkele vensters is de glazen invulling gebroken of ontbreekt deze. De pannen bevinden zich in redelijke staat maar zijn vervuild en op verschillende plaatsen begroeid met mossen. De voormalige hoeve is niet wind- en waterdicht. Er is een algemene aantasting in het gebouw door houtborende insecten en schimmels.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

120

Historische kaartanalyse Van links naar rechts, van boven naar onder: Ferraris 1777, Atlas der Buurtwegen 1841, Popp 1842-1879, Luchtfoto 2017.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

121

Plattegrond 1935

Plattegrond 2018

Place de Zedelghem. Plan de la situation des immeubels, 1935 (KMLK).

Grondplan van de huidige situatie. Bressers Architecten, 2018. Het oorspronkelijk volume werd geel gemarkeerd.

Boven: gelijkvloerse, onder: zolderverdieping.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

122

Foto’s Woonhuis (1)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

123

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

124

H 7 / Boerenarbeiderswoning Woudweg naar Zedelgem 26

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering vòòr 1924

Locatie Woudweg naar Zedelgem 26, 8490 Jabbeke Geschiedenis De boerenarbeiderswoning is nog niet afgebeeld op de Ferrariskaart, maar verschijnt wel in de Atlas der Buurtwegen (1841) en bestaat op dat moment uit een woonhuis en een klein landgebouw. Het betreft een kleinere schaal dan de reeds besproken sites en was daarom vermoedelijk een boerenarbeiderswoning. De huidige inplanting is grotendeels behouden. Vermoedelijk was de boerenarbeiderswoning eigendom van het Sint-Janshospitaal in Brugge, aangezien deze gelegen was op grondgebied van het Vloethemveld. Beschrijving Woonhuis (1) Rechthoekig volume opgebouwd uit witgeschilderd baksteenmetselwerk onder een zadeldak (met Vlaamse pannen). De gevel telt 5 traveeën en heeft segmentboogvormige en rechthoekige gevelopeningen. De rechthoekige gevelopeningen werd aangepast en zijn niet origineel. Het schrijnwerk is gemaakt van hout en witgeschilderd. De vensters zijn beluikt en geschilderd in een witte-blauwe kleur. Landgebouw (2) Rechthoekig volume evenwijdig met het woonhuis en opgebouwd uit witgeschilderd baksteenmetselwerk onder een zadeldak (met Vlaamse pannen). Diagnose Het betreft een algemene inspectie van het exterieur van de hoevegebouwen. Woonhuis (1) Het woonhuis bevindt zich algemeen in goede staat. Het schrijnwerk is goed onderhouden. Landgebouw (2) Het gevelmetselwerk van het landgebouw is ernstig vervuild door de aanwezige klimplanten. Er is veel groene aanslag. Het schrijnwerk bevindt zich in goede staat.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

125

Historische kaartanalyse Van links naar rechts, van boven naar onder: Ferraris 1777, Atlas der Buurtwegen 1841, Popp 1842-1879, Luchtfoto 2017.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

126

Foto’s Woonhuis (1)

Landgebouw (2)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

127

H 8 / Boskanterwoning De Baetsdreef 6

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering vòòr 1924

Locatie De Baetsdreef 6, 8490 Jabbeke Geschiedenis Het kleine hoevegebouwtje deed vermoedelijk dienst als boskanterwoning, een verblijfplaats voor bosarbeiders, en is tevens gelegen op een klein perceel. Het wordt niet op historische kaarten weergegeven, maar zou opgericht zijn in het begin van de 20ste eeuw. Beschrijving Woonhuis (1) Rechthoekig volume opgebouwd uit witgeschilderd baksteenmetselwerk onder een zadeldak (met Vlaamse pannen). De voorgevel telt 5 traveeën en heeft rechthoekige gevelopeningen. Rechte getande kroonlijsten en zichtbare muurankers. Het schrijnwerk is uitgevoerd in hout en geschilderd in een donkergrijze kleur. Diagnose Het betreft een algemene inspectie van het exterieur van de hoevegebouwen. Woonhuis (1) Het gebouw bevindt zicht algemeen in redelijke staat. Voornamelijk ter hoogte van de topgevels is er plaatselijke verwering van het gevelmetselwerk, alsook het schilderwerk. De gevels en de daken zijn licht vervuild. Het schrijnwerk bevindt zich in redelijke staat.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

128

Historische kaartanalyse Van links naar rechts, van boven naar onder: Ferraris 1777, Atlas der Buurtwegen 1841, Popp 1842-1879, Luchtfoto 2017.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

129

Foto’s Woonhuis (1)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

130

3.2.2

MILITAIR ERFGOED

Methodiek Voor de inventarisatie van het militair erfgoed in het Vloethemveld werd in eerste instantie beroep gedaan op de studie van SumResearch. Het bouwkundig erfgoed werd door SumResearch aangeduid op een plattegrond. Inmiddels werd een deel van deze gebouwen gesaneerd. Op basis van deze informatie werden door ons gerichte plaatsbezoeken afgelegd. De nachtwakerswoningen waren niet opgenomen in de studie van SumResearch, maar konden worden gelokaliseerd op basis van de plattegrond van het militair domein uit 1935. Elk bouwkundig relict werd gefotografeerd en geïnventariseerd. De informatie van Sumresearch werd samen met de informatie verkregen uit de plaatsbezoeken verwerkt tot een geheel. De diagnose van elk gebouw werd ook geactualiseerd. Het aanwezige militair erfgoed werd opgedeeld in verschillende categorieën: onthaal, barakken, depots, wachtlokalen, lichte contructies, spoorwegrelicten, andere constructies en nachtwakerswoningen. In sommige gevallen werd er nog een extra onderverdeling toegevoegd. Gelijkaardige gebouwen worden gebundeld en zoveel mogelijk als geheel besproken. De diagnose gebeurt uiteraard op individuele basis indien nodig. Bij elk relict wordt zowel de nieuwe als de oude nummering (SumResearch) weergegeven. De bouwfase wordt steeds duidelijk vermeld. Elk gebouw wordt beschreven aan de hand van de geschiedenis, de bouwkundige beschrijving en de diagnose. Een uitsnede van het plan van het militair domein uit 1935 wordt toegevoegd indien relevant. Een luchtfoto uit 2017 geeft de huidige situatie weer. Indien er oude/nieuwe plannen van het gebouw beschikbaar zijn, dan worden deze ook voorzien in de inventarisatie. Elk relict wordt gedocumenteerd met recent fotomateriaal.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

131

Plattegrond militair domein 1935 Place de Zedelghem. Plan de la situation des immeubles, 1935 (KMLK). De gebouwen die op dit plan te zien zijn dateren uit de eerste interbellumfase (1924 - 1935) of zijn ouder (bvb. Bocca).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

132

3.2.2.1

Onthaal

Plattegrond 1935

Luchtfoto 2017

Place de Zedelghem. Plan de la situation des immeubels, 1935 (KMLK). De bewaarde gebouwen werden geel aangeduid.

Luchtfoto (Geopunt).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

133

3.2.2.1.1

Natuur- en erfgoedsite

O a1 / gebouw blok B

Nummering SumResearch O a3

Datering interbellum fase 1 (1924-1935)

Geschiedenis Het gebouw deed oorspronkelijk dienst als kantine en bar voor niet-onderofficieren. Beschrijving Rechthoekig volume opgebouwd uit baksteenmetselwerk onder een zadeldak bekleed met asbestgolfplaten. Recente aanbouw tegen de zuidelijke puntgevel. Puntgevels met klimmende boogfries. Segmentboogvormige gevelopeningen, enkele zijn later vervangen door betonnen lintelen. Het schrijnwerk is deels uitgevoerd in kunststof, deels in hout. Diagnose Het hoofdvolume verkeert in redelijke staat, de aanbouw verkeert in slechte staat. Er is schade aan de waterafvoer waardoor er vochtindringing is in het gebouw. De gevels zijn verduild en er is mosgroei aanwezig op de daken. Het dak van de aanbouw is gedeeltelijk ingestort en de aanbouw is overgroeid. Het interieur is verouderd en plaatselijk verweerd.

Typeplan van gebouw O a1. Place de Zedelghem. Plan de la situation des immeubels, 1935 (KMLK).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

134

Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

135

O a2 / hondenkennel

Nummering SumResearch Addendum 3

Datering Belgisch leger (1952-1995)

Geschiedenis / Beschrijving Omheinde hondenkennel met afdak en bijgebouwtje. De omheining is opgebouwd uit betonnen panelen. Het afdak betreft een lessenaarsdak bekleed met asbestgolfplaten. De houten spanten van het dak steunen op ronde stalen kolommen (voorzijde) en de betonnen omheining (achterzijde). De zijmuren van het afdak zijn opgebouwd uit baksteenmetselwerk. Onder het afdak bevinden zich verschillende hondenhokken, opgebouwd uit baksteenmetselwerk onder een lessenaarsdak met asbestgolfplaten. Het bijgebouw is recenter en heeft minder erfgoedwaarde, maar het maakt wel deel uit van de afbakening van de hondenkennel. Diagnose De hondenkennel verkeert in redelijke staat. De volledige site is begroeid met planten en mossen. De gevels en daken van de hondkennel zijn vervuild. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

136

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

137

3.2.2.1.2

Beheerloodsensite

O b1 / gebouw blok C

Nummering SumResearch O a1

Datering interbellum fase 1 (1924-1935)

Geschiedenis Het gebouw deed oorspronkelijk dienst als elektriciteitsgebouw, later als logement voor soldaten en net voor de sluiting van het domein als magazijn. Beschrijving Rechthoekig volume met ingewerkte uitkijktoren, opgebouwd uit baksteenmetselwerk. Hoofdvolume onder een zadeldak van asbestgolfplaten. Dakconstructie met metalen I-liggers (gordingen), de uiteindes zijn van buitenaf zichtbaar. Puntgevels met klimmende boogfries en plint van cementmortel. Segmentboogvormige gevelopeningen, enkele zijn later vervangen door openingen met rollaag. Metalen deuren, houten poort en een recentere deur uit pvc. Oorspronkelijk houten vensters, uitgezonderd enkele recentere pvc-ramen. Diagnose Het gebouw verkeert in redelijke staat. Lichte aantasting van de gevels als gevolg van vochtindringing en vorstschade. Er is roest aanwezig op de uiteindes van de metalen I-liggers (gordingen). De gecementeerde plint is sterk vervuild en plaatselijk afgebrokkeld. Er is roest aanwezig op de metalen deuren. Het houten schrijnwerk is onderhevig aan vocht en het schilderwerk bladert plaatselijk af.

Typeplan van gebouw O b1. Place de Zedelghem. Plan de la situation des immeubels, 1935 (KMLK).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

138

Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

139

O b2 / gebouw blok D

Nummering SumResearch O a7

Datering interbellum fase 1 (1924-1935)

Geschiedenis Het gebouw werd door het Belgisch leger gebruikt als burelen en is opgebouwd in verschillende bouwfases. De oudste kern werd gebouwd in de eerste interbellumfase. Beschrijving Rechthoekig volume opgebouwd uit baksteenmetselwerk onder een zadeldak bedekt met golfplaten. Puntgevels met klimmende boogfries. Verschillende soorten metselwerk aanwezig, verwijzend naar de verschillende bouwfases: lichtgele gekartelde baksteen, oranje baksteen en lichtoranje baksteen. Vensteropeningen met betonnen kruiskozijn, enkele voorzien van tralie. Houten schrijnwerk, met uitzondering van twee stalen poorten. Diagnose Het gebouw is in redelijke staat. De daken zijn plaatselijk begroeid met mossen. De dakwaterafvoer is slecht onderhouden waardoor er vochtindringing is in de muren en vochtschade aan de houten deuren. Het schilderwerk van het houten schrijnwerk bladert plaatselijk af. Roestvorming op de stalen poorten. Plaatselijk uitgespoeld voegwerk. De interieurs zijn verouderd. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

140

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

141

O b3 / gebouw blok K

Nummering SumResearch O b2

Datering interbellum fase 2 (1935-1940)

Geschiedenis Het gebouw werd door het Belgisch leger gebruikt als burelen en verblijfplaats voor militiens. Beschrijving Rechthoekig volume opgebouwd uit baksteenmetselwerk onder een zadeldak bekleed met asbestgolfplaten. Dakstructuur uit stalen gordingen. Rechthoekige gevelopeningen met betonnen lintelen. Vensters met betonnen kruiskozijnen. Houten schrijnwerk. Diagnose Het gebouw verkeert in redelijke staat. Er is plaatselijk mosgroei op het dak en de voegen van de onderste lagen zijn plaatselijk uitgespoeld. Het schilderwerk van het houten schrijnwerk bladert plaatselijk sterk af, alsook het schilderwerk van de betonnen lintelen. Het interieur is verouderd en plaatselijk verweerd.

Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

142

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

143

O b4 / gebouw

Nummering SumResearch O a8

Datering interbellum fase 1 (1924-1935)

Geschiedenis Het gebouw werd gebruikt als commando en stafgebouw. Beschrijving Rechthoekig volume opgebouwd uit stalen vakwerk opgevuld met witgeschilderd baksteenmetselwerk, onder een zadeldak bekleed met asbestgolfplaten. Dakstructuur van stalen gordingen. Rechthoekige gevelopeningen, betonnen lintelen en houten schrijnwerk. Enkele vensters zijn voorzien van traliewerk. Bijgebouwtje met schouw uit baksteenmetselwerk, onder een plat dak, voorzien van een stalen deur. Het interieur is ingedeeld in verschillende ruimtes en voorzien van een verlaagd planchettenplafond. Diagnose Het gebouw verkeert in minder goede staat en het bijgebouw in zeer slechte staat. Er is plaatselijk mosgroei op het dak. De verflagen van de gevels schilferen af en er is roest op het vakwerk. Een venster ontbreekt. Het interieur is verouderd en verkeert in slechte staat. Plaatselijke vochtindringing en loskomende afwerklagen.

Typeplan van gebouw O b4. Place de Zedelghem. Plan de la situation des immeubels, 1935 (KMLK).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

144

Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

145

O b5 / gebouw blok E

Nummering SumResearch O a4

Datering interbellum fase 1 (1924-1935)

Geschiedenis Het gebouw deed dienst als stelplaats voor locomotieven. Beschrijving Rechthoekig volume opgebouwd uit baksteenmetselwerk onder een zadeldak bekleed met asbestgolfplaten. Puntgevels met klimmende boogfries. Zwartgeschilderde plint met daarboven nog een brede strook witgeschilderd metselwerk. Twee segmentboogvormige poortopeningen met nieuwe garagepoorten. Eén toegang met stalen deur. Segmentboogvormige vensteropeningen met houten schrijnwerk. Straatverlichting bevestigd aan de puntgevel (voorgevel) van het gebouw. In het interieur is nog een treinspoor aanwezig dat doorheen het gebouw van poortopening tot poortopening. Grote open ruimte, ingevuld met kleine ruimte (vermoedelijk nadien bijgebouwd). Witgeschilderde binnenmuren met zwartgeschilderde plinten. Diagnose Het gebouw verkeert in redelijke staat. De afvoer is beschadigd. De gevelverf bladert plaatselijk af waardoor het onderliggend metselwerk zichtbaar is. Roestvorming op de stalen deur en beperkte mosgroei op het dak. Het schilderwerk van het houten schrijnwerk bladert plaatselijk af, alsook het schilderwerk van het interieur.

Typeplan van gebouw O b5. Place de Zedelghem. Plan de la situation des immeubels, 1935 (KMLK).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

146

Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

147

O b6 / gebouw blok I

Nummering SumResearch O b3

Datering interbellum fase 2 (1935-1940)

Geschiedenis Het gebouw werd door het Belgisch leger gebruikt als smidse en werkplaats. Beschrijving Rechthoekig volume opgebouwd uit stalen structuur opgevuld met baksteenmetselwerk, onder een zadeldak bekleed met asbestgolfplaten. Dakstructuur uit stalen spanten en gordingen. Zuidelijke puntgevel met klimmende boogfries. Rechthoekige gevelopeningen. Vensteropeningen onder betonnen lintelen, houten schrijnwerk. De vier middelste traveeën net onder de dakrand zijn voorzien van een rij lage vensters met metalen kozijnen. Deuren/poorten uitgevoerd in staal. Tegen de noordelijke voorgevel is een schuilhokje opgetrokken in baksteenmetselwerk, afgedekt met een afhellende golfplaat. Diagnose Het gebouw verkeert in minder goede staat. De gevels zijn vervuild, plaatselijk uitgespoeld voegwerk. Mosgroei op de daken. De muren zijn beschadigd als gevolg van kapotte dakgoten en afvoeren. Roestvorming op de poorten, deuren en vensrers, alsook veel gebroken vensters. Afgebladerd geschilderd houten schrijnwerk. De vensterbanken vertonen betonrot. Het interieur is verouderd en verweerd. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

148

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

149

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

150

O b7 / gebouw blok H

Nummering SumResearch O b1

Datering interbellum fase 2 (1935-1940)

Geschiedenis Het gebouw werd door het Belgisch leger gebruikt als burelen. Beschrijving Rechthoekig volume opgebouwd uit baksteenmetselwerk onder een zadeldak bekleed met asbestgolfplaten. Puntgevels met klimmende boogfries. Rechthoekige gevelopeningen, vensteropeningen met betonnen kruiskozijn. Houten schrijnwerk. Aan de oostelijke puntgevel is een afdak met asbestgolfplaten bevestigd. Diagnose Het gebouw verkeert in minder goede staat. De dakwaterafvoer is beschadigd en er is plaatselijk begroeiing op het dak en in de goten. De muren zijn plaatselijk sterk verweerd ten gevolge van vorstschade en er is mosgroei op het gevelmetselwerk. Het schilderwerk van het houten schrijnwerk bladert af en enkele vensters zijn gebroken. Het interieur is verouderd en verweerd. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

151

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

152

O b8 / rond waterbekken

Nummering SumResearch A3

Datering Onbekend

Geschiedenis / Beschrijving Rond betonnen waterbekken met een waterzuiveringssysteem met een soort roerwerk. Diagnose In redelijke staat. Plaatselijke mosgroei. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

153

O b9 / gebouw blok L

Nummering SumResearch A4

Datering Belgisch leger (1952-1995)

Geschiedenis De halfopen loods werd gebruikt door het Belgisch leger als open garage voor voertuigen die ter beschikking stonden voor snelle interventie. Beschrijving Halfopen gebouw uit baksteenmetselwerk met inwendige stalen structuur, onder lessenaarsdak bekleed met golfplaten. Dakconstructie van houten spanten en balken. Betonnen vloer en vensteropeningen met betonnen lintelen en kruiskozijnen. Diagnose In redelijke staat. Enkele beschadigde golfplaten, roestvorming op de stalen structuur en beperkte mosgroei op de plinten. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

154

3.2.2.1.3

Officierswoningen

Nummering SumResearch

O c1 / officierswoningen

O a5

Datering interbellum fase 1 (1924-1935)

Geschiedenis Deze huizenrij deed oorspronkelijk dienst als officierswoningen voor het munitiedepot en de kazerne van het Belgisch leger. Beschrijving Tien aaneengeschakelde officierswoningen. Gespiegeld schema. Op de kop telkens twee geschakelde woningen onder een zadeldak, nok evenwijdig met de straat en voorzien van een centrale dakkapel. Tegen elk van deze twee gehelen telkens twee geschakelde woningen onder een mansardedak, nog evenwijdig met de straat en voorzien van een centrale dakkapel. Deze woningen springen in t.o.v. de twee uiterste gekoppelde woningen. In het midden van de huizenrij hetzelfde type woning als op de uiteinden van de huizenrij: twee geschakelde woningen onder een zadeldak, nog evenwijdig met de straat en voorzien van een centrale dakkapel. Deze gekoppelde woning ligt op dezelfde lijn als de woningen ernaast en springen in t.o.v. de twee uiterste gekoppelde woningen. De gekoppelde woningen waren oorspronkelijk allen voorzien van een kleine gekoppelde aanbouw onder een zadeldak, deze werd bij sommige woningen aangepast of verwijderd. Al de woningen zijn opgebouwd uit baksteenmetselwerk onder daken met stormpannen. De daken werden vernieuwd. Enkele gevels werden witgeschilderd. De gevels van één woning werden gereinigd en hervoegd. De woningen zijn voorzien van gecementeerde plinten. Rechthoekige gevelopeningen onder betonnen lintelen en extra segmentboogvormige ontlastingsboog. Enkele gevelopeningen werden aangepast, Al het buitenschrijnwerk werd vernieuwd. Het grootste deel van de vensters werd vernieuwd naar historisch model (T-vensters met vast bovenlicht) en is uitgevoerd in witgeschilderd hout. Boven één van de voordeuren (Vloethemveld 2) is nog een plaquette aanwezig, maar de inscriptie is niet heel duidelijk meer leesbaar (zie afbeelding hieronder). De achtergevels zijn minder homogeen als de voorgevels. Diagnose De woningen zijn in bezit van privéeigenaars en zijn algemeen goed onderhouden. Algmeen zijn de gevels licht vervuild. Het schilderwerk van de witgeschilderde gevels bladert plaatselijk af. De pannen daken zijn in goede staat. Er werden geen noemenswaardige structuele problemen vastgesteld.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

155

Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

156

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

157

3.2.2.2

Barakken

Luchtfoto 2017

Luchtfoto 2017 met aanduiding van de relicten

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

De twee groene barakken

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

158

B 1 - barak

Nummering SumResearch B1

Datering Belgisch leger (1952-1995)

Geschiedenis Deze houten barak werd gebouwd kort na 1952 en gebruikt door het Belgisch leger als technisch bureel. Beschrijving Rechthoekig volume met houten structuur, onder zadeldak bekleed met metalen profielplaten. De gevelbeplanking is groen geverfd. De volledige barak rust op betonnen funderingsblokken waarop prefab betonbalken werden geplaatst. De traveeën worden afgescheiden door houten stijlen en elke travee is voorzien van een vensteropening. Twee bakstenen schouwen. Aan de noordzijde vensteropeningen met eenvoudig houten schrijnwerk, aan de zuidzijde met houten kruiskozijn. Aan de noorden zuidzijde bevindt zich boven het eerste en vijfde venster eenzelfde horizontale vensteropening met houten kruiskozijn. Dakstructuur uit houten spanten, opgehoogde vloer. Aan een zijgevel werd een metalen gevelbekleding aangebracht. Diagnose Het gebouw is in minder goede staat. De structuur trekt scheef. Algemeen is er waterindringing met waterschade aan muren, vloeren, dak, schrijnwerk,… De gevelverf is sterk afgebladerd en plaatselijk is de beplanking aangetast door vocht. De afwerking van de binnenmuren en plafond zijn afbeladerd. Plannen – barak B 1 © SumResearch - schaal 1/200 achtergevel zijgevel voorgevel zijgevel grondplan verticale snede

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

159

Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

160

B 2 - barak

Nummering SumResearch B2

Datering Belgisch leger (1952-1995)

Geschiedenis Deze houten barak werd gebouwd kort na 1952 en gebruikt door het Belgisch leger als technisch bureel. Beschrijving Rechthoekig volume met houten structuur, onder zadeldak bekleed met asbestplaten. De gevelbeplanking is groen geverfd. De volledige barak rust op betonnen funderingsblokken waarop prefab betonbalken werden geplaatst. De traveeën worden afgescheiden door houten stijlen en elke travee is voorzien van een vensteropening. Aan de noordzijde vensteropeningen met eenvoudig houten schrijfwerk, aan de zuidzijde met houten kruiskozijn. Aan de noorden zuidzijde bevindt zich boven het tweede en derde venster eenzelfde horizontale vensteropening met houten kruiskozijn. Dakstructuur uit houten spanten, opgehoogde vloer. Een schouw werd bijgebouwd aan de westgevel in baksteen. Diagnose Het gebouw is in minder goede staat. De structuur trekt scheef. Algemeen is er waterindringing met waterschade aan muren, vloeren, dak, schrijnwerk,… De gevelverf is sterk afgebladerd en plaatselijk is de beplanking losgekomen. De vloer helt sterk af. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

161

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

162

3.2.2.3

Depots De verschillende munitiedepots worden hierna besproken per type, per groep (zie plan links). Er zijn 3 types aanwezig op de site. Type a betreft depots met metalen spanten. Deze dateren doorgaans uit de interbellumfase, hoewel dit niet altijd het geval is. Type b betreft depots met een houten dakstructuur en type c zijn depots met een betonnen dakstructuur. Deze twee types werden gebouwd gedurende de periode van het Belgisch leger (1952 – 1995). Verder bevinden er zich nog 4 funderingen van verdwenen depots in groep VII (type d). Deze worden apart besproken.

Grondplan van het voormalig munitiedepot met aanduiding van de verschillende groepen (plattegrond NGI, bewerkt door Bressers).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

163

3.2.2.3.1

Type a – metalen spanten

Geschiedenis De geschiedenis wordt hierna per groep besproken. Beschrijving Stalen vakwerkstructuur ingevuld met massief baksteenmetselwerk. De depots zijn voorzien van betonnen vloeren. Het zadeldak is bekleed met asbestgolfplaten en opgebouwd uit een structuur van stalen spanten en gordingen, al dan niet voorzien van een verlaagd plafond uit vezelplaten. De voorgevel heeft twee rechthoekige poortopeningen met tweeledige stalen schuifpoorten. Glasdalramen zijn voorzien in de overige gevels. Vloeren uit beton, betontegels of baksteenklinkers. Het depotnummer is wit op zwart geverfd bovenaan de zijgevel (de depotnummers worden hieronder opgesomd). Een netwerk van metalen bekabeling rond de gebouwen deed dienst als bliksemafleiding. De depots zijn aan de voorgevel voorzien van een betonnen verharding en aan de andere gevels omgeven door merlons. Depotnummers: D a1 : ? D a2 : ? D a3 : ? D a4 : 3457 D a5 : ? D a6 : ? D a7 : ?

D a8 : ? D a9 : ? D a10 : ? D a11 : ? D a12 : ? D a13 : ? D a14 : 3466

D a15 : 3465 D a16 : 3210 D a17 : 3200 D a18 : 3201 D a19 : 3504 D a20 : ? D a21 : 3512

D a22 : 3555 of 3655 ? D a23 : 3312 D a24 : ? D a25 : 3704 D a26 : 3703 D a27 : 3702 D a28 : 3701

Diagnose De diagnose wordt hierna per groep besproken.

Typeplan van een depot type a. Place de Zedelghem. Plan de la situation des immeubels, 1935 (KMLK).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

164

Foto’s – algemeen / type a

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

165

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

166

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

167

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

168

Plannen – depots type a (metalen spanten) © SumResearch Schaal 1/200

zijgevel zijgevel verticale snede

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

achtergevel voorgevel

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

grondplan

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

169

D a1 – a15 / depots groep I

Nummering SumResearch D a1 – a15

Datering interbellum fase 1 (1924-1935)

Geschiedenis Dit is het oudste type munitiedepots en deze dateren uit de jaren 1920. Slechts 1 dubbele rij depots werd bewaard. Deze maakte deel uit van groep I, die oorspronkelijk 3 dubbele rijen depots omvatte. De depots werden gebruikt door het Belgisch leger voor de opslag van allerlei munitie (mijnen, springstoffen, antipersonenmunitie en antitankmunitie). Deze depots zijn evenwijdig ingeplant met de weg. Beschrijving Zie bespreking hierboven. Diagnose De structuur van de depots is sterk aangetast doordat het terrein bijna continu onder water staat. Enkele muren vertonen ernstige scheuren en zijn plaatselijk vochtig (voornamelijk de onderste zones). Tegen de depots groeien struiken, grassen en mossen. De gevels zijn vervuild. De grond is plaatselijk uitgespoeld waardoor delen van het funderingsmetselwerk vrij komen te liggen. De golfplaten daken zijn plaatselijk weggevallen of beschadigd en begroeid met mossen. De waterafvoeren en de goten vertonen plaatselijk lekken, zijn deels weggevallen of hangen los. Het vakwerk en de poorten vertonen sporen van roest, het schilderwerk van de poorten is afgebladerd en de poorten zijn hier en daar scheefgetrokken. De vloeren werd in enkele depots uitgebroken, de vezelplaten van enkele verlaagde plafond ontbreken. Er is plaatselijke mosgroei op de daken en verschillende golfplaten zijn beschadigd. Verschillende glasdallen zijn gebroken. Da12: Dit depot is voorzien van een plaquette met oude aanduiding van het baraknummer. Het plaquette is verweerd en delen zijn weggevallen.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

170

Plattegrond 1935

Luchtfoto 2017

Place de Zedelghem. Plan de la situation des immeubels, 1935 (KMLK). De bewaarde gebouwen werden geel aangeduid.

Luchtfoto (Geopunt).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

171

Foto’s

D a1

D a2

D a3

D a4

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

172

D a5

D a6

D a7

D a8

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

173

D a9

D a10

D a11

D a12

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

174

D a13

D a14

D a15

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

175

Nummering SumResearch

D a16 – a18 / depots groep II

D a6 – a18

Datering Depot a16: interbellum fase 1 (1924-1935) Depots a17 en a18: interbellum fase 2 (19351940)

Geschiedenis 1 munitiedepot (D a16) uit de eerste interbellumfase in groep II bleef bewaard en staat tevens aangeduid op het plan uit 1935. Depots D a17 en D a18 werden gebouwd in de tweede interbellumfase. De depots werden gebruikt door het Belgisch leger voor de opslag van fosfosmunitie. Depot a17 werd ook gebruikt voor hooiopslag en depot a18 werd ook gebruikt als schapenstal. Deze depots zijn evenwijdig ingeplant met de weg. Beschrijving Zie bespreking hierboven. Da16: De binnenmuren zijn witgeschilderd, als achtergrond voor de muurschilderingen die tussen 1944 en 1946 werden aangebracht (zie kunstwerken). Diagnose Da16: Het gebouw verkeert in slechte goede staat. Er zitten plaatselijk verschillende gaten in de dakbedekking waardoor het binnen regent. De binnenmuren zijn ter hoogte van deze openingen begroeid met mossen en de witte schilderlaag is plaatselijk weggevallen. Eén van de openingen bevindt zich vlak naast één van de muurschilderingen. De dakwaterafvoer is beschadigd en er groeien mossen en beplanting op de daken. De muren worden overwoekerd door klimplanten. Da17: Het gebouw verkeert in minder goede staat. De dakwaterafvoer is beschadigd en er is plaatselijk mosgroei op de daken. Er is vochtindringing in de muren waardoor het metselwerk plaatselijk is verweerd, voornamelijk ter hoogte van de plint. Er is roestvorming op de stalen poorten en structuur. Da18: Het gebouw verkeert in redelijke staat. De dakwaterafvoer is beschadigd en er is plaatselijk mosgroei op de daken. Er is roestvorming op de stalen poorten en structuur. De plint staat vochtig.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

176

Plattegrond 1935

Luchtfoto 2017

Place de Zedelghem. Plan de la situation des immeubels, 1935 (KMLK). De bewaarde gebouwen werden geel aangeduid.

Luchtfoto (Geopunt).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

177

Foto’s

D a16

D a17

D a18

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

178

Nummering SumResearch

D a19 – a20 / depots groep V

D a19 – a20

Datering depot a19 : Belgisch leger (1952-1995) depot a20 : interbellum fase 1 (1924-1935)

Geschiedenis Slechts 1 van de oorspronkelijke depots uit groep V bleef bewaard. Depot a19 betreft hetzeflde type maar werd gebouwd in de jaren 1960. De depots werden gebruikt door het Belgisch leger voor de opslag van munitie. Depot a20 werd gebruikt voor de opslag van ‘practice munitie’ voor opleidingsdoeleinden en zonder springgevaar. Deze depots zijn evenwijdig ingeplant met de weg. Beschrijving Zie bespreking hierboven. Diagnose De gebouwen verkeren in minder goede staat. De dakwaterafvoer is beschadigd en er groeien mossen en planten op de daken. Er is vochtindringing in de muren waardoor het metselwerk plaatselijk is verweerd, voornamelijk ter hoogte van de plint. De gevels zijn vervuild. Er is roestvorming op de stalen poorten en structuur. D a19: De muren worden overwoekerd door klimplanten.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

179

Plattegrond 1935

Luchtfoto 2017

Place de Zedelghem. Plan de la situation des immeubels, 1935 (KMLK). De bewaarde gebouwen werden geel aangeduid.

Luchtfoto (Geopunt).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

180

Foto’s

D a19

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

D a20

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

181

D a21 – a22 / depots groep VI

Nummering SumResearch D a21 – a22

Datering Belgisch leger (1952-1995)

Luchtfoto 2017 Geschiedenis Uit groep VI werden geen originele depots bewaard uit de interbellumfase. Depots a21 en a22 werden wel heropgebouwd nadat het Duitse leger deze groep depots had gebombardeerd bij hun aftocht in 1944. Depot a21 werd gebruikt voor de opslag van ‘practice munitie’ voor opleidingsdoeleinden en zonder springgevaar. Depot a22 werd gebruikt voor de opslag van stuwladingen (bv. voor kanonnen en raketten). Deze depots zijn evenwijdig ingeplant met de weg. Beschrijving Zie bespreking hierboven. Voor beide depots staan bijenkasten. Diagnose De gebouwen verkeren eerder in slechte staat. De dakwaterafvoer is beschadigd en er is plaatselijk mosgroei op de daken/dakwaterafvoer. De muren worden overwoekerd door klimplanten. De stalen poorten en de structuur vertonen roestvorming. Da21: Groei van algen op de betonvloer. Da22: Natte muren ten gevolge van opstijgend grondwater.

Luchtfoto (Geopunt).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

182

Foto’s

D a21

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

D a22

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

183

D a23 – a24 / depots groep III

Nummering SumResearch

Datering

D a25 en O a6

depot a23 : Belgisch leger (1952-1995) depot a24: interbellum fase 2 (1935-1940)

Luchtfoto 2017 Geschiedenis Vermoedelijk werden in groep III geen originele depots bewaard uit de eerste interbellumfase. Depot D a24 staat nog niet aangeduid op het plan uit 1935 en zou dateren uit de tweede interbellumfase. Tijdens de periode van het Belgisch leger (tweede helft van de twintigste eeuw) werden 3 nieuwe gelijkaardige depots gebouwd naar model van de oorspronkelijke depots. Hiervan bleef 1 depot behouden: D a23. Beide depots zijn evenwijdig ingeplant met de weg. Beschrijving Zie bespreking hierboven. Da 24: Het depot heeft een verlaagd plafond uit vezelplaten. Geen glasdalramen maar vensters met houten schrijnwerk en betonnen kozijnen zijn voorzien in de overige gevels. Het depot is aan de zijgevel voorzien van een kleine uitbouw. De binennmuren zijn witgeschilderd. Diagnose Da23: Het depot verkeert eerder in slechte staat. De dakwaterafvoer is beschadigd en er is plaatselijk mosgroei op de daken/dakwaterafvoer. Roestvorming op de poorten en structuur. Vochtplekken op de gevels en vochtige plint. Da24: Het gebouw verkeert in redelijk goede staat. De dakgoten zijn plaatselijk beschadigd door verschillende bomen die er doorgroeien, Enkele vensters zijn gebroken en de poorten ontbreken. Luchtfoto (Geopunt).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

184

Foto’s

D a23

D a24

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

185

D a25 – a28 / depots groep VII

Nummering SumResearch D a26 – a29

Datering interbellum fase 2 (1935-1940)

Luchtfoto 2017 Geschiedenis Deze munitiedepots dateren uit de tweede interbellumfase en werden daarom niet weergegeven op het plan uit 1935. De constructie en de materialisatie is echter wel identiek aan die van de depots uit de eerste interbellumfase. De 4 depots werden door het Belgisch leger gebruikt voor de opslag van stuwladingen en interne munitie. Deze depots zijn evenwijdig ingeplant met de weg. Beschrijving Zie bespreking hierboven. In de depots wordt hout momenteel opgeslagen. D a28: éen van de binnenmuren is witgeschilderd. Diagnose De gebouwen verkeren eerder in slechte staat. De dakwaterafvoer is plaatselijk beschadigd en er is mosgroei op de daken. Er is een sterke vochtopstijging in de muren waardoor de plinten donker verkleuren. Enkele poorten zijn scheefgetrokken. Plaatselijk roestvorming op de poorten en de structuur.

Luchtfoto (Geopunt).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

186

Foto’s

D a25

D a26

D a27

D a28

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

187

3.2.2.3.2

Type b – houten dakstructuur

Geschiedenis De geschiedenis wordt hierna per groep besproken. Beschrijving Rechthoekig volume opgebouwd uit massief baksteenmetselwerk, onder een zadeldak bekleed met asbestgolfplaten. Pilasters aan de voor- en achtergevels. Betonnen vloeren en gecementeerde plinten. Dakstructuur van gelamineerde houten liggers met houten gordingen. Vensteropeningen met betonnen kruiskozijnen en betonnen lintelen. Eén vensteropening in elke zijgevel en twee vensteropeningen met houten afdakje erboven in de achtergevel. De voorgevel heeft twee rechthoekige poortopeningen met betonnen lintelen. De poorten ontbreken. Een netwerk van metalen bekabeling rond de gebouwen deed dienst als bliksemafleiding. Het depotnummer is wit op zwart geverfd bovenaan de voorgevel. De depots zijn omgeven door merlons langs 3 zijden. Depotnummers: D b1 : ? D b2 : ? D b3 : ?

D b4 : ? D b5 : ? D b6 : ?

D b7 : ? D b8 : ? D b9 : ?

D b10 : ?

Diagnose De diagnose wordt hierna per groep besproken. Foto’s – algemeen / type b

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

188

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

189

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

190

Plannen – depots type b (houten dakstructuur) © SumResearch Schaal 1/200

achtergevel voorgevel verticale snede

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

zijgevel zijgevel

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

grondplan

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

191

D b1 – b9 / depots groep I

Nummering SumResearch D b1 – b9

Datering Belgisch leger (1952-1995)

Luchtfoto 2017 Geschiedenis Depots gelegen in groep I en gebouwd uit in de jaren 1960. Deze depots zijn haaks ingeplant met de weg. De depots werden gebruikt door het Belgisch leger voor de opslag van allerlei munitie (mijnen, springstoffen, antipersonenmunitie en antitankmunitie). Beschrijving Zie bespreking hierboven. D b7: plaatselijk vernieuwd metselwerk in gele baksteen. Diagnose De gebouwen verkeren als gevolg van slecht onderhoud in minder goede staat. Beperkte mosgroei op de daken en de gevels. Verweerd baksteenmetselwerk en plinten. Plaatselijke scheurvorming. De dakwaterafvoer is plaatselijk beschadigd. Als gevolg van een slechte drainage van het terrein staat een groot deel van de depots onder water. Hierdoor is tevens vochtindringing in de muren en zijn er sporen van vorstschade. De houten afdakjes zijn veelal beschadigd. Verschillende vensters zijn gebroken.

Luchtfoto (Geopunt).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

192

Foto’s

D b1

D b2

D b3

D b4

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

193

D b5

D b6

D b7

D b8

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

194

D b9

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

195

D b10 / depots groep VIII

Nummering SumResearch D b10

Datering Belgisch leger (1952-1995)

Luchtfoto 2017 Geschiedenis Depot gelegen in groep VIII en gebouwd uit in de jaren 1960. Dit depot is haaks ingeplant met de weg. Het depot werd gebruikt door het Belgisch leger voor de opslag van statische springstoffen. Beschrijving Zie bespreking hierboven. Diagnose Het gebouw verkeert als gevolg van slecht onderhoud in minder goede staat. Beperkte mosgroei op de daken en de gevels. Verweerd baksteenmetselwerk en plinten. Plaatselijke scheurvorming in de muren. Er bevindt zich een gat in één van de gevels waardoor er waterindringing is in het gebouw. De dakwaterafvoer is plaatselijk beschadigd. Als gevolg van een slechte drainage van het terrein staat een groot deel van de depots onder water. Hierdoor is tevens vochtindringing in de muren en zijn er sporen van vorstschade. De houten afdakjes zijn beschadigd.

Luchtfoto (Geopunt).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

196

Foto’s

D b10

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

197

3.2.2.3.3

Type c – betonnen dakstructuur

Geschiedenis De geschiedenis wordt hierna per groep besproken. Beschrijving Gebouw met betonnen structuur opgevuld met baksteenmetselwerk. Pilasters aan voor- en achtergevels. Dak met betonnen booggewelf, bekleed met bitumen. Betonnen vloer, cementmortel plinten. Vensteropeningen met betonnen kruiskozijnen en lintelen. Twee vensters in de achtergevel en telekns 1 venster in de zijgevel met houten afdakje. Aan de voorgevel twee rechthoekige poortopeningen met betonnen lintelen en houten kozijnen. De poorten ontbreken. Een netwerk van metalen bekabeling rond de gebouwen deed dienst als bliksemafleiding. Het depotnummer is wit op zwart geverfd bovenaan de kopgevel. De depots zijn omgeven door merlons langs 3 zijden. Depotnummers: D c1 : ? D c2 : ? Diagnose De diagnose wordt hierna per groep besproken.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

198

Foto’s – algemeen / type c

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

199

Plannen – depots type c (betonnen dakstructuur) © SumResearch Schaal 1/200

zijgevel zijgevel verticale snede

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

achtergevel voorgevel

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

grondplan

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

200

D c1 – c2 / depots groep VI

Nummering SumResearch D c1 – c2

Datering Belgisch leger (1952-1995)

Luchtfoto 2017 Geschiedenis Depots gelegen in groep VI en gebouwd uit in de jaren 1960. De depots werden gebruikt door het Belgisch leger voor de opslag van ‘practice munitie’ voor opleidingsdoeleinden en zonder springgevaar. Beschrijving Zie bespreking hierboven. Diagnose De gebouwen verkeren als gevolg van slecht onderhoud in slechte staat. D c1: Het dak is zwaar begroeid met mossen en planten, er groeien zelfs kleine bomen op het dak. Er zijn verschillende lekkages aanwezig. Natte en uitgezette plint en sporen van vocht- en vorstschade onderaan de gevels. De houten afdakjes beginnen te rotten. De dakwaterafvoer is beschadigd met als gevolg vochtindringing in het gebouw. Uitgespoelde voegen. D c2: Het gebouw staat letterlijk onder water. Vochtindringing en schade aan metselwerk ten gevolge van beschadigde dakwaterafvoer. Scheurvorming in een hoek van het gebouw en verzakking ten gevolge van opstijgend vocht en slechte drainage. De muren worden overwoekerd door klimplanten.

Luchtfoto (Geopunt).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

201

Foto’s

D c1

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

D c2

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

202

3.2.2.3.4

Restanten van depots

D d1 – d4 / restanten depots groep VII

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering

Plattegrond 1935

Luchtfoto 2017

Place de Zedelghem. Plan de la situation des immeubels, 1935 (KMLK). De bewaarde restanten werden geel aangeduid.

Luchtfoto (Geopunt).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

203

Geschiedenis Restanten van vier afgebroken depots uit groep VII. De depots werden gebouwd in de eerste interbellumfase, langs de spoorlijn. Beschrijving D d1 en D d2 : Het betreft een grid van lage vierkante sokkel die zijn opgebouwd uit baksteenmetselwerk dat werd gecementeerd. Resten van wapeningsstaven zijn zichtbaar. D d3 : Het betreft een grid van lage vierkante sokkel die zijn opgebouwd uit baksteenmetselwerk dat werd gecementeerd. Op de sokkels ligt een betonplaat. D d4 : Gefragmenteerde blokken beton. Diagnose D d1 en D d2 : De sokkels zijn begroeid met mossen. De cementering brokkelt af. Enkele sokkels zijn omgevallen of niet meer aanwezig. De aanwezige wapeningsstaven zijn verroest. D d3 : De betonplaat is begroeid met mossen, planten en kleine bomen. De constructie is vermoedelijk niet meer stabiel. De sokkels zijn deels afgebrokkeld en staan scheef. D d4 : De blokken beton zijn begroeid met mossen en planten.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

204

Foto’s

D d1

D d2

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

205

D d3

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

D d4

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

206

3.2.2.3.5

Type a

W a1 / bakstenen wachtlokaal (klein)

Nummering SumResearch W a2

Datering Belgisch leger (1952-1995)

Geschiedenis In dit wachtlokaal werd brandweermateriaal opgeslagen. Beschrijving Eenvoudig rechthoekig gebouwtje opgetrokken uit baksteenmetselwerk onder een lessenaarsdak bedek met asbestgolfplaten. Plint in cementmortel. Dakconstructie van houten gordingen. 1 toegang met houten deur (groen geschilderd) onder een betonnen linteel. Betonnen vloer. Diagnose Het wachtlokaal verkeert in redelijk goede staat. De golfplaten zijn beschadigd. Mosvorming op de gevels en plaatselijk uitgespoeld voegwerk. Het schilderwerk van de deur is afgebladerd. Foto’s

W a1

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

207

3.2.2.3.6

Type b

Nummering SumResearch

W b1 – b3 / betonnen wachtlokalen

W b5 – b7

Datering Belgisch leger (19521995)

Geschiedenis In deze wachtlokalen werd brandweermateriaal opgeslagen. Beschrijving Eenvoudig rechthoekig gebouwtje opgetrokken uit prefab betonplaten onder een lessenaarsdak bekleed met zwarte roofing. Dakconstructie van betonnen gordingen bedekt met betonplaten. Vloer met betontegels. Al dan niet voorzien van tweeledige stalen poort (groen geschilderd). Diagnose De wachtlokalen verkeren in redelijk of minder goede staat. Wb1: Plaatselijke roestvorming op de poort. Wb2: Plaatselijke roestvorming op de poort en beperkte mosgroei op de gevels. Wb3: Het wachthuisje helt licht over. De poort ontbreekt. Plaatselijk is er lichte betonrot en scheurvorming. Lichte mosgroei op de gevels. Foto’s

W b1

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

W b2

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

W b3

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

208

3.2.2.3.7

Type c

W c1 – c5 / bakstenen wachtlokaal (groot)

Nummering SumResearch W c1 – c5

Datering Belgisch leger (19521995)

Geschiedenis Aan elke groep depots stond dit type wachtlokaal waar de sleutels van de depots en brandweermateriaal werden bewaard. Beschrijving Eenvoudig rechthoekig langwerpig gebouwtje opgetrokken uit baksteenmetselwerk onder een lessenaarsdak bedekt met asbestgolfplaten. Dakconstructie van houten spanten en gordingen. Wachtlokaal ingedeeld in 2 kamers met elk een eigen toegang. Betonnen lintelen boven de muuropeningen. Voorgevelschema met venster – tweeledige poort – deur – vensters (links naar rechts). 1 venster in beide de zijgevels. Vensters met betonnen kruiskozijnen. Houten schrijnwerk. Wc2: Dit type wijkt af van de andere wachtlokalen. Het gebouw is langer en telt meer muuropeningen in de voorgevel. Er is tevens een poortopening voorzien in de zijgevel. Wc5: Het voorgevelschema is hier omgekeerd: venster – deur – tweeledige poort - deur Diagnose De wachtlokalen verkeren in redelijk of minder goede staat. Wc1: Een deel van de houten poort ontbreekt en een aantal vensters zijn gebroken. Wc2: De meeste vensters zijn gebroken en de deuren ontbreken. Plaatselijke scheurvorming. Het dak is deels ingestort Wc3: Het dak is deels ingestort. Er zijn gaten in de dakbedekking en de houten dakstructuur is rot. Het schilderwerk van het schrijnwerk is sterk afgebladerd. Wc4: Het gebouw verkeert in redelijk goede staat. Wc5: De plint staat vochtig door opstijgend vocht. Er is beperkte mosgroei op het schrijnwerk en het schilderwerk bladert af.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

209

Foto’s

W c1

W c2

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

210

W c3

W c4

W c5

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

211

3.2.2.3.8

Type d

Nummering SumResearch

W d1 / houten wachtlokaal

W d1

Datering Belgisch leger (19521995)

Geschiedenis In dit wachtlokaal hielden dienstplichtigen halt tijdens hun ronde om te observeren en eventueel te schuilen voor regen. Beschrijving Eenvoudig rechthoekig gebouwtje met houten structuur onder een lessenaarsdak bekleed met asbestgolfplaten. Aan de buitenzijde bekleed met zinkplaten en aan de binnenkant met houten planken. Diagnose Het wachtlokaal verkeert in slechte staat. Plaatselijk ontbreken de houten beplanking en de zinkplaten. Beperkte mosgroei op het dak en de gevels. Foto’s

W d1

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

212

3.2.2.3.9

Type e

W e1 / bakstenen wachtlokaal

Nummering SumResearch W e2

Datering Belgisch leger (1952-1995)

Geschiedenis / Beschrijving Eenvoudig rechthoekig gebouwtje opgetrokken uit baksteenmetselwerk onder een plat dak bekleed met roofing. Voorgevel met poortopening met erboven betonnen linteel. De poort ontbreekt. Verluchtingsroosters in de voor- en achtergevel. Diagnose Het gebouw verkeert in minder goede staat. De poort is niet meer aanwezig. Beschadigd metselwerk t.h.v. de verdwenen hengsels van de poort. Het dak en de gevels zijn begroeid met mossen en plaatselijk is uitgespoeld voegwerk. Foto’s

W e1

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

213

3.2.2.4

Lichte constructies

L 1 / golfplaten constructie

Nummering SumResearch L1

Datering onbekend

Geschiedenis / Beschrijving Houten structuur bekleed met stalen golfplaten (dak + muren). Structuur uit kolommen en spanten. Tweebeukig volume met gebogen daken. Vensteropeningen met houten schrijnwerk, afgesloten met stukken golfplaat. Diagnose De constructie verkeert in slechte staat. Er is vochtindringing in het gebouw, de houten structuur is rot en staat scheef. Er is sterke mosgroei aanwezig. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

214

L 2 /golfplaten constructie

Nummering SumResearch L2

Datering onbekend

Geschiedenis / Beschrijving Houten structuur bekleed met stalen golfplaten (dak + muren). Het gebouw heeft een zadeldak en is ingedeeld in 3 ruimtes. Houten schrijnwerk. Diagnose De constructie verkeert in zeer slechte staat. Er is vochtindringing in het gebouw, de houten structuur is rot en er is sterke mosgroei aanwezig. Het schrijnwerk is scheefgetrokken en enkele ruiten zijn gebroken. In de gevels bevinden zich gaten. Delen van het interieur buigen door of zijn deels ingestort. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

215

L 3 /golfplaten constructie

Nummering SumResearch L3

Datering onbekend

Geschiedenis / Beschrijving Stalen vakwerkstructuur bekleed met stalen golfplaten. Zadeldak met dakstructuur van stalen spanten met houten gordingen. Eén gevel is open. Diagnose De constructie verkeert in redelijk goede staat. Er is plaatselijk lichte mosgroei op de gevels. Enkele platen in één van de zijgevels ontbreken. Plaatselijke roestvorming op de gevels en structuur. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

216

L 4 / golfplaten constructie

Nummering SumResearch L4

Datering onbekend

Geschiedenis / Beschrijving Gebouw opgebouwd uit gebogen golfplaten. Langs één zijde is het gebouw open en langs de andere zijde werd er een houten constructie aangebracht. Diagnose De constructie verkeert in minder goede staat. De golfplaten zijn scheefgetrokken. Plaatselijke roestvorming op de golfplaten. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

217

L 5 / golfplaten constructie

Nummering SumResearch addendum 1

Datering onbekend

Geschiedenis / Beschrijving Constructie van rondhouten en balken bekleed met stalen golfplaten. Diagnose De constructie verkeert in slechte staat. Een deel van de golfplaten ontbreekt, is scheefgetrokken of afgebroken. Er is mosgroei op het dak en de structuur. De constructie is niet meer stabiel. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

218

3.2.2.5

Spoorwegrelicten

Plattegrond 1935

Luchtfoto 2017

Place de Zedelghem. Plan de la situation des immeubels, 1935 (KMLK). De bewaarde palen werden geel aangeduid.

Luchtfoto (Geopunt).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

219

S 1 – 3 / betonnen palen

Nummering SumResearch S 1 -3

Datering interbellum fase 1 (1924-1935)

Geschiedenis Relicten van de spoorwegtoegangen. Deze werden in het midden van de jaren 1920 aangelegd. Beschrijving Een betonnen paal met metalen hengsels. De poorten zijn niet meer aanwezig. S3: Het betreft 2 betonne palen met hengsels en 2 kleinere betonnen palen zonder hengsels. Diagnose De constructies verkeren algmeen in redelijke staat. Er is beperkte mosgroei aanwezig en de hengsels roesten. S3: De ijzeren wapening is zichtbaar. 1 van de kleinere betonnen palen is omgevallen en is fel begroeid met mossen, de andere staat scheef. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

220

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

221

S 4 / sokkel met betonblok

Nummering SumResearch S4

Datering interbellum fase 1 (1924-1935)

Geschiedenis Relicten van de spoorwegtoegangen. Deze werden in het midden van de jaren 1920 aangelegd. Beschrijving Vierkante bakstenen sokkel met betonblok op. De sokkel is bekleed met cementpleister. Diagnose De sokkel verkeert in slechte staat. De sokkel is bedekt met mosgroei en de baksteen brokkelt af. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

222

S 5 / verkeersbord overweg zonder slagbomen

Nummering SumResearch /

Datering onbekend

Geschiedenis Relicten van de spoorwegtoegangen. Deze werden in het midden van de jaren 1920 aangelegd. Beschrijving Oud verkeersbord van een overweg zonder slagbomen. Het verkeersbord is gelegen net buiten het militair domein en niet ver van de inkomezone. Het verkeersbord is gemonteerd op een metalen kokerprofiel. Deze is geschilderd in wit en rood afwisselend. Diagnose Zowel het verkeersbord als de paal waarop deze bevestigd is verkeren in minder goede staat. De verf bladert af en er is roestvorming en groenaanslag aanwezig.

Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

223

In een studie uit 2013 wordt onderzocht welke relicten van deze spoorlijn momenteel nog aanwezig zijn buiten het voormalig militair domein. Zo is de voormalige bedding nog duidelijk aanwezig en zijn op verschillende plaatsen nog sporen terug te vinden. Ook zijn er binnen het beschermd landschap nog een andreaskruis en een sein van een onbewaakte overgang terug te vinden. De relicten die aanwezig zijn binnen het voormalig militair domein werden niet geïnventariseerd.

Figuur 41: Aanduiding van verschillende spoorwegrelicten: Lvv_001: Andreaskruis; Lvv_002: Sein onbewaakte overgang; Lvv_o03: rails; Lvv_004: rails

Figuur 42: Opmetingsplan van het voormalig militair domein met spoorlijnen uit 1935.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

224

3.2.2.6

Andere constructies Nummering SumResearch

A 1 / gebouw blok I (zuidelijk deel)

Datering interbellum fase 2 (19351940)

Geschiedenis Het gebouw werd door het Belgisch leger gebruikt door het peloton munitievernieuwing. Beschrijving Complex dat bestaat uit 2 gebouwen die tegen elkaar zijn opgetrokken: een zuidelijk en noordelijk deel. Deze gebouwen zijn intern verbonden met elkaar d.m.v. gevelopeningen. Rond het complex is een bliksemafleiding voorzien. Deze is opgebouwd uit verticale stalen profielen die onderling zijn verbonden met stalen kabels (kooi van Faraday). Zuidelijk deel: Langwerpig, rechthoekig gebouw met 2 verschillende structuren. Het zuidelijk deel is opgetrokken uit baksteenmetselwerk onder een zadeldak bekleed met asbestgolfplaten. Dakstructuur van stalen gordingen. Muuropeningen met betonnen lintelen en vensters met betonnen kruiskozijnen. Stalen schrijnwerk. Het noordelijk deel is opgebouwd uit stalen vakwerk met invulling van baksteenmetselwerk onder een zadeldak bekleed met asbestgolfplaten. Dakstructuur van stalen spanten en gordingen. Stalen schrijnwerk. Het gebouw is gecompartimenteerd: tussen de binnenwanden bevinden zich brede openingen of smallere deuropeningen. Het gebouw is aan de oostelijke zijde omgeven door een merlon. Diagnose Het gebouw verkeert in minder goede staat. De dakwaterafvoer is verstopt en begroeid met mos, er zijn ruiten gebroken en er is roestvorming op de stalen elementen. Er is vochtindringing in het gebouw met schade op de binnenafwerking. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

225

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

226

Nummering SumResearch

A 1 / gebouw blok I (noordelijk deel)

Datering interbellum fase 2 (19351940)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

227

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

228

A 2 / zeemachtsgebouw

Nummering SumResearch A 10

Datering Belgisch leger (1952-1995)

Geschiedenis Gebouw opgetrokken in het midden van de jaren 1980 om HAWK-raketten te testen. De raketten werden in de depots opgeslagen. Beschrijving Gebouw opgetrokken uit baksteenmetselwerk onder een plat dak. Bijgebouw tevens opgetrokken uit baksteenmetselwerk. Het zeemachtsgebouw maakt deel uit van een gebouwencomplex dat is omgeven door rechtopstaande verticale stalen profielen die onderling verbonden zijn met stalen kabels die dienen als bliksemafleiding (kooi van Faraday). Het zeemachtsgebouw is aan de zuidelijke en westelijke zijde omgevens door merlons. Muuropeningen met betonnen lintelen. Vensters met houten schrijnwerk en deuren met stalen schrijnwerk. Gebouw opgedeeld in verschillende compartimenten, waarvan 1 ruimte centrale werkplaats met toegangspoort. Diagnose Het gebouw verkeert in goede staat. Plaatselijk vochtplek in de muur en beperkte mosgroei op de gevels. Lekkages in het dak. Licht beschadigd schrijnwerk. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

229

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

230

A 3 / bezinkbekken

Nummering SumResearch A 14

Datering onbekend

Geschiedenis / Beschrijving Bezinkbekken voor afvalwater, opgebouwd uit beton in meerdere compartimenten. Diagnose Het wachtbekken verkeert in minder goede staat en is deels overgroeid met vegetatie. Mosaanslag op het beton en afbrokkeling van de betonstructuur. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

231

3.2.2.7

Nachtwakerswoningen

N 1 / nachtwakerswoning Vloethemveld 13

Nummering SumResearch

Datering

n.v.t.

interbellum fase 1 (1924-1935)

Plattegrond 1935

Luchtfoto 2017

Place de Zedelghem. Plan de la situation des immeubels, 1935 (KMLK). De bewaarde gebouwen werden geel aangeduid.

Luchtfoto (Geopunt).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

232

Locatie Vloethemveld 13 19, 8210 Zedelgem Geschiedenis Vier nachtwakerswoningen werden opgericht samen met de uitbouw van het militair domein vanaf 1924. Deze waren gesitueerd rondom het afgesloten munitiedepot. Drie ervan bleven bewaard. Eén daarvan werd grondig verbouwd en is nauwelijks herkenbaar. De andere nachtwakerswoning bevindt zich net buiten het beschermde gebied (Aartrijksesteenweg 161 in Jabbeke). De nachtwakerswoning die is opgenomen in dit beheersplan bevindt zich aan de onthaalzone van het militair gebied, net buiten de omheining. Beschrijving Rechthoekig gebouw opgetrokken uit witgeschilderd baksteenmetselwerk onder een pannen mansardedak. Segmentboogvormige muuropeningen. Voorgevel met garagepoort en 3 vensteropeningen, inkom aan de rechterzijgevel. Eindgevels met zichtbare halfronde muurankers t.h.v. de zichtbare gordingen. Kleine achterbouw met schoorsteen, onder een pannen zadeldak. Recentere uitbouw met veranda. Het schrijnwerk is uitgewerkt in hout of kunststof. Diagnose Het gebouw verkeert op het eerste zicht in goede staat. Er werden geen structurele problemen vastgesteld of sporen van waterinfiltratie waargenomen. Lichte gevelvervuiling op de linkerzijgevel en plaatselijk afgebladerd schilderwerk. De dakpannen zijn plaatselijk vervuild. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

233

3.2.3

KUNSTWERKEN

Methodiek Binnen het voormalig militair domein bevinden zich verschillende kunstwerken die dateren uit de periode van het P.O.W. Camp (1944-1946). Deze kunstwerken werden vervaardgid door de krijgsgevangenen. De beknopte beschrijving van de kunstwerken werd opgemaakt op basis van eigen plaatsbezoeken, de verslagen van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium en de verslagen van Monumentenwacht. Een uitgebreide diagnose van de kunstwerken is terug te vinden in het verslag dat werd opgemaakt door het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium in 2013 (zie bijlage), met uitzondering van de muurschilderingen in depot a11. Een schadeanalyse hiervan werd opgemaakt door Monumentenwacht (zie bijlage).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

234

K 1 / vrijstaande muur met aan beide zijden een reliëf uitgewerkt

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering P.O.W. Camp (1944-1946)

Er werd een tijdelijke constructie (afdak) gebouwd die de vrijstaande muur moet beschermen tegen water en wind. Zijde A: bas-reliëf met landschap

Beschrijving Zijde A betreft een omlijst bas-reliëf met een pittoreske voorstellig van een huisje en enkele bomen in de velden. De bakstenen muur is gemetst in kruisverband en gevoegd met daggestreep in cementmortel. Het gehele oppervlak is voorzien van een fijne bepleistering in cementmortel. De bepleistering is voorzien van 2 witte verflagen. In het midden van de muur is een bas-reliëf met een omlijst landschap uitgewerkt. Deze is vervaardigd in een cementmortel die lichter is van kleur en poreuzer. Het reliëf is gepolychromeerd en reeds enkele malen hersteld. Een tijdelijke shelter beschermd het kunstwerk. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

235

Zijde B: hoog-reliëf met de voorstelling van Sint-Jorig en de draak Beschrijving Zijde B betreft een figuratief hoog-reliëf en is opgebouwd uit ijzeren armaturen (staven, nagels en kippengaas) waarrond bakstenen zijn gemetseld. Rond het metselwerk is de figuratie uitwerkt in cementmortel. De onderzijde van het reliëf is ingebed in een groot volume zand tot op 60cm hoogte ter bescherming van het kunstwerk. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

236

K 2 / Marianne

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering P.O.W. Camp (1944-1946)

Beschrijving Vrijstaand volplastische beeldengroep die sinds 2012 gedeeltelijk beschermd wordt door een houten schelter. De beeldengroep bestaat uit een zittend moederfiguur met aan de rechterzijde tegen haar aanleunend een kindfiguur (meisje) en aan haar linkerzijde een kleiner kindfiguur (jongen) met het hoofd rustend in haar schoot. Het geheel staat op een lage vierkante sokkel. Het beeld is opgebouwd uit een kern in bakstenen metselwerk waarop de figuratie is uitgewerkt in strucwerk op basis van cementmortel. In de linker- en rechterarm van de moederfiguur werden metalen armaturen vastgesteld. Het beeld was vermoedelijk witgeschilderd met kalkverf. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

237

K 3 / inkomplaat POW camp

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering P.O.W. Camp (1944-1946)

Beschrijving Betonnen plaat met een mozaïek bestaand uit het opschrift ‘222 P.o.W. Camp’ in tesserae van baksteen met omlijsting. Links en rechts van de tekst een plantmotief in laagreliëf uitgewerkt. De plaat ligt rechtstreeks in de aarde, achter de Marianne en zou oorspronkelijk aan de ingang van het kamp bovenop een muur hebben gestaan. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

238

K 4 / vrijstaande muur met berglandschap in bas-reliëf

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering P.O.W. Camp (1944-1946)

Beschrijving Bas-reliëf uitgewerkt in cementmortel op een bakstenen muur, verstevigd met steunberen. De muur staat opgesteld in een gesloten schelter naast twee andere vrijstaande muren met reliëfs. Deze 3 kunstwerken staan in een drassig veld naast een weg die leidt naar de Bocca. Het reliëf was oorspronklijk gepolychromeerd. De muur is voorzien van een ondergrondse fundering in beton. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

239

K 5 / gefragmenteerde muur liggend in het veld

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering P.O.W. Camp (1944-1946)

Beschrijving Deze vrijstaande muur met bas-reliëf ligt in een drassig veld en is in 2006 omgevallen. De muur ligt naast twee andere vrijstaande muren met reliëfs.

Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

240

K 6 / vrijstaande muur met dorpsgezicht in bas-reliëf

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering P.O.W. Camp (1944-1946)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

241

K 7 / muurschilderingen op de binnenmuren van depot D a16

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering P.O.W. Camp (1944-1946)

5 muurschilderingen uitgewerkt op 3 binnenmuren van een depot. De figuraties zijn geschilderd met zwarte verf op een witgeschilderde pleisterlaag.

Muurschildering 1 depot D a16 (interieur)

Muurschildering 2 depot D a16 (interieur)

Beschrijving Voorstelling van 2 figuren elk te paard en in een gevecht.

Beschrijving Voorstelling met in het midden een vrouwelijk figuur, omringd door 3 mannelijke figuren.

Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

242

Muurschildering 3 depot D a16 (interieur)

Muurschildering 4 depot D a16 (interieur)

Beschrijving Voorstelling van 2 figuren, mogelijks putti. Linksboven de muurschildering bevindt zich een opening in het dak van het depot.

Beschrijving Voorstelling van 2 zittende figuren, mogelijks allegorische voorstelling van de Kunsten.

Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

243

Muurschildering 5 depot D a16 (interieur) Beschrijving De figuratie is niet meer leesbaar. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

244

K 8 / muurschildering op de buitengevel van depot D a3

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering P.O.W. Camp (1944-1946)

Beschrijving De muuschildering is uitgevoerd op een halfsteense muur en is vervaardigd uit fijne inkervingen in een vlakke cementbepleistering.De inkrassingen zijn deels gepolychromeerd in wit, oker en blauw. De ondertoon is de donkergrijze kleur van de cement. De voorstelling bestaat uit een personage in een café waar eten is, sigaretten en drank is uitgestald, aangevuld met Duitse opschriften. Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

245

K 9 / muurschilderingen op de binnenmuren van depot D a11

Nummering SumResearch n.v.t.

Datering P.O.W. Camp (1944-1946)

Muurschildering 2 depot D a11 (interieur)

Muurschildering 1 depot D a11 (interieur) Beschrijving Muurschildering in gouache met zicht op kerk (westmuur). Aangebracht op een gladgestreken onderlaag in cementmortel op een halfsteense muur.

Beschrijving Muurschildering in gouache met landschap (noordmuur). Aangebracht op een gladgestreken onderlaag in cementmortel op een halfsteense muur.

Foto’s Foto’s

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

246

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

247

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

248

3.3 Landschappelijk erfgoed Het beschermd landschap beslaat een groot gebied met een rijke geschiedenis. In functie van dit beheerplan werden enkel de zaken geïnventariseerd die een zekere erfgoedwaarde hebben. De inventarisatie gebeurt thematisch, gelijkaardige elementen worden per thema behandeld. Volgende thema’s worden afgebakend: - Groenstructuren: lijn- en puntelementen o Dreven langs wegen en paden o Dreven langs voormalige spoorwegen o Bomenrijen o Houtkanten, hagen, boomgaarden en solitaire bomen - Groenstructuren: vlakvormige elementen o Historisch permanent grasland o Bosbeheer o Heide- en graslandbeheer - Wegen en perceelstructuren o Kasseiweg o Historische circulatieassen o Voormalige spoorlijn infrastructuur - Reliëf o Keiorum o Vossenbarm o Merlons - Waterhuishouding o Walgrachten rondom boerderijen o Beken en afwatering buiten voormalig militair domein o Rabattenstructuur o Waterelementen gelinkt aan militair domein o Waterelementen gelinkt aan natuurherstel

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

249

Binnen ieder thema worden de verschillende elementen met erfgoedwaarde besproken. Al deze elementen krijgen een code die bestaat uit twee letters die verwijzen naar het soort element dat beschreven wordt, gevolgd door een volgnummer. Per element wordt ook de ligging weergegeven in de verschillende deelgebieden zoals dit beschreven wordt in hoofdstuk 1.1: 1. Bos- en heidegebied 1. Natuurzone, voormalig militair domein 2. Natuur- en erfgoedsite, voormalig militair domein 3. Zone beheerloodsen ANB, voormalig militair domein 4. Onthaalparking, voormalig militair domein 5. Boszone domein Vloethemveld 6. Boszone Os en Ezel 2. Landbouwgebied Aan de hand van de code en de ligging is het element makkelijk te lokaliseren op kaart. Elk element wordt vervolgens beschreven en waar nodig voorzien van bijkomende opmerkingen. Een fotografische registratie van elk element is terug te vinden na de beschrijvende tabel.

Figuur 43: de verschillende deelzones zoals beschreven in hoofdstuk 1.1

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

250

3.3.1

GROENSTRUCTUREN: LIJN- EN PUNTELEMENTEN

Het thema ‘groenstructuren: lijn- en puntelementen’ behandelt alle in het gebied voorkomende dreven, bomenrijen en andere kleine landschapselementen en markante bomen met een erfgoedwaarde. Het gaat hier bijgevolg om dreven langs wegen (Dw) en voormalige spoorwegen (Ds), bomenrijen (Br), houtkanten (Hk), hagen (Ha), boomgaarden (Bg) en solitaire bomen (Sb).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

251

3.3.1.1

Dreven langs wegen en paden (Dw) Binnen het beschermd landschap zijn verschillende dreven geïnventariseerd langs wegen en paden. De meest opvallende bevinden zich in het noordelijk gelegen landbouwgebied (zone 2). Het gaat hier om lange dreven die meeslingeren met de paden die het landbouwgebieden doorkruisen. Op deze manier vormen de dreven in deze zone een belangrijk beeldbepalend element. De meeste andere dreven langs wegen en paden zijn gelegen in domeinbos Vloethemveld (zone 1.5), waar deze de historische ontginnings- en circulatiestructuur van de bossen accentueren. Deze dreven bestaan vooral uit beuken (Fagus sylvatica) en in mindere mate uit naaldbomen (Picea spp. Pinus spp.), zomereiken (Quercus robur) of Amerikaanse eiken (Quercus rubra). In sommige gevallen zijn reeds een groot deel van de bomen die de dreef vormen uitgevallen en zijn deze dus nog moeilijk te herkennen als dreef. Aan de noordgrens van het voormalig militair domein (zone 1.1) is eveneens een dreef terug te vinden die samen met de dreven in de Vloethemveldstraat één groot geheel vormt. Ook binnen het voormalig militair domein zijn nog enkele dreven terug te vinden die herinneren aan de ontginningsperiode.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

252

DREVEN LANGS WEGEN EN PADEN (Dw) Code Ligging Naam Dw1 Zone 1.5 Dw2

Zone 1.5

Dw3

Zone 1.5

Moerleetdreef

Dw4

Zone 1.5

Lange dreef

Dw5

Zone 1.5

Dw6

Zone 1.5

Dw7

Zone 1.5

Dw8

Zone 1.5

Dw9

Zone 1.5

Dw10

Zone 1.5

Dw11

Zone 1.5

Dw12

Zone 1.5

Dw13

Zone 1.5

Dw14

Zone 1.5

Dw15

Zone 1.5

Bedeldreef/ Vloethemveld Snellegemdreef

Dw16

Zone 1.5

Snellegemdreef

Dw17

Zone 1.5

Vloethemveld

Dw18

Zone 1.5

Vloethemveld

Dw19

Zone 1.5

Maraschdreef

Dw20

Zone 1.5

Fazantendreef

Nieuwe Dreef

Snellegemdreef

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Beschrijving Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad: soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Thuja spp. (levensboom) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad: soort: Larix decidua (lork) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs kasseiweg

Opmerkingen De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur

Dreef langs zandpad soorten oostzijde: Fagus sylvatica (beuk); Thuja spp. (levensboom) soorten westzijde: Pinus spp. (den) Resten van dreef langs zandpad soorten: Fagus sylvatica (beuk); Picea abies (spar) Dreef langs zandpad soort: Populus x Canadensis (Canadapopulier) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soorten: Fagus sylvatica (beuk); Pinus nigra (zwarte den)

De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur en bevindt zich ter hoogte van de ingang tot het voormalig munitiedepot

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef is gelegen langs de kasseiweg, recente aanplant

De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur

De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur en volgt de straat 'Vloethemveld' De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur en volgt de straat 'Vloethemveld' langs het voormalig munitiedepot De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur en volgt de straat 'Vloethemveld' langs het voormalig munitiedepot De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

253

Dw21

Zone 1.5

Fazantendreef

Dw22

Zone 1.5

Fazantendreef

Dw23

Zone 1.5

Maraschdreef

Dw24

Zone 1.5

Dweetsdreef

Dw25

Zone 1.5

Dw26

Zone 1.5

Dw27

Zone 1.5

Dw28

Zone 1.5

Polderdreef

Dw29

Zone 1.5

Polderdreef

Dw30

Zone 1.5

Polderdreef

Dw31

Zone 1.5

Dw32

Zone 1.5

Dw33

Zone 1.5

Dw34

Zone 1.5

Brondreef

Dw35

Zone 1.5

Brondreef

Dw36

Zone 1.5

Brondreef

Dw37

Zone 1.5

Brondreef

Dw38

Zone 1.5

Dw39

Zone 1.5

Dw40

Zone 1.5

Dw41

Zone 1.5

Dw42

Zone 1.5

Fazantendreef

Bramdreef

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Quercus rubra (Amerikaanse eik) Dreef langs zandpad soort: Pinus nigra (zwarte den) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk); Betula spp. (berk) Dreef langs zandpad soort: Fraxinus excelsior (gewone es) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Pinus nigra (zwarte den) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk); Larix decidua (Europese lork) Dreef langs zandpad soort: Picea abies (fijnspar) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk); Quercus robur (zomereik) Dreef langs zandpad soort: Quercus robur (zomereik) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk); Quercus rubra (Amerikaanse eik) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Quercus robur (zomereik) Dreef langs zandpad soort: Picea abies (fijnspar) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Quercus robur (zomereik); Quercus rubra (Amerikaanse eik)

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur maar is enkel aan de zuidzijde van het pad bewaard De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur, nog maar enkele bomen zijn bewaard De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur, de meeste bomen zijn stervende De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur

De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur, nog maar enkele bomen zijn bewaard De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur

De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur

De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur, nog maar enkele bomen zijn bewaard De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur, nog maar enkele bomen zijn bewaard De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur en volgt de straat 'Vloethemveld' langs het voormalig munitiedepot De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur, Het zandpad is niet meer toegankelijk, De dreef volgt de 'Vossenbarm'

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

254

Dw43

Zone 1.5

Muschdreef

Dw44

Zone 1.6

Muschdreef

Dw45

Zone 1.7

Dw46

Zone 1.5

Dw47

Zone 1.5

Dw48

Zone 1.5

Dw49

Zone 1.1

Dw50

Zone 1.1

Dw51

Zone 1.1

Dw52

Zone 1.1

Dw53

Zone 1.1

Dw54

Zone 1.1

Dw55

Zone 1.1

Dw56

Zone 1.1

Dw57

Zone 1.1

Dw58

Zone 2

Dw59

Zone 2

Dw60

Zone 2

Dw61

Zone 2

Vloethemveldstraat

Dw62

Zone 2

Zandweg naar Aartrijke

Wolverdreef

Palingdreef

Lange dreef

Woudweg naar Zedelgem Woudweg naar Zedelgem Woudweg naar Zedelgem

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs zandpad soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef binnen het voormalig militair domein soort: Quercus robur (zomereik) Dreef binnen het voormalig militair domein soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef binnen het voormalig militair domein soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef binnen het voormalig militair domein soort: Quercus robur (zomereik) Dreef binnen het voormalig militair domein soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef binnen het voormalig militair domein soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef binnen het voormalig militair domein soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef binnen het voormalig militair domein soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef binnen het voormalig militair domein soort: Fagus sylvatica (beuk) Dreef langs kasseiweg soort: Quercus robur (zomereik) Dreef langs verharde weg: soort: Acer platanoides (Noorse esdoorn) Langsheen verharde weg staan op onregelmatige afstand bomen die het beeld van deze weg sterk bepalen. Soort: Betula spp. (berk) Dreef langs verharde weg: soort: Quercus petraea (wintereik) Dreef langs zandpad: soort: Fagus sylvatica (beuk)

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur en loopt in het verlengde van de 'Woudweg naar Zedelgem' De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur Dreef op de rand van het bos en de open ruimte, begeleidt een verharde weg doorheen het voormalig miltair domein. De dreef loopt tussen twee waterpartijen De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef vormt de grens tussen zone 1.1 en 1.2 De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De dreef accentueert de vroegere ontginningsstructuur De weg is aangelegd in kasseien

Dit is geen echte dreef

Beeldbepalend element binnen de landbouwzone (zone 2). Indrukwekkende dreef in het bos. De dreef maakt een slingerende beweging.

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

255

Dw6: Een typische dreef in de zuidelijke kant van zone 1.5

Dw35: Een typische dreef in de noordelijke kant van zone 1.5

Dw41: Dreef langs de rand van het voormalig militair domein

Dw58: Zomereikendreef langs de ‘Woudweg naar Zedelgem’

Dw60: Verspreide berken langs de ‘Woudweg naar Zedelgem’

Dw61: Wintereikendreef langs de ‘Vloethemveldstraat’

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

256

3.3.1.2

Dreven langs voormalige spoorwegen (Ds) Binnen het voormalig militair domein Vloethemveld (zone 1.1 en 1.2) zijn verschillende andere markante dreven aanwezig. Het gaat hier om dreven die de voormalige spoorlijnen en taluds begeleiden. Deze dreven hebben, net als de spoorlijnen, ooit het gehele militair domein doorkruist, maar zijn vandaag niet meer overal terug te vinden. Enkel in de nog beboste stukken, zijn de dreven nog duidelijk terug te vinden. Op de meer open stukken van het voormalig militair domein zijn geen dreven aanwezig. Alle nog aanwezige dreven bestaan integraal uit Canadapopulieren (Populus x canadensis). In de open ruimte in het noorden van het voormalig militair domein, staan hier en daar zomereiken (Quercus robur) langs de paden, wat erop zou kunnen wijzen dat de dreef eertijds ook uit andere soorten dan Canadapopulieren heeft bestaan. Ondanks dat de dreven niet meer overal aanwezig zijn, zijn deze dreven samen met de nog bestaande paden een belangrijk structuurbepalend element in het voormalig militair domein. Canadapopulieren zijn snelgroeiende bomen die niet zeer oud worden. Sommige exemplaren hebben ondertussen indrukwekkende afmetingen en vormen aangenomen, maar velen zijn langzaam aan het afsterven. De inventarisatie van deze dreven is gebeurd aan de hand van luchtfoto’s

Figuur 44; Historische foto uit de periode 1944-1946 met spoorlijn waar langs beide zijden populieren zijn aangeplant.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

257

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

258

DREVEN LANGS VOORMALIGE SPOORWEGEN (Ds) Code Ligging Beschrijving Ds1 Zone 1.1/1.3 Dreef soort: Populus x canadensis (Canadapopulier) Ds2

Zone 1.1

Dreef soort: Populus x canadensis (Canadapopulier) Dreef soort: Populus x canadensis (Canadapopulier) Dreef soort: Populus x canadensis (Canadapopulier) Dreef soort: Populus x canadensis (Canadapopulier) Dreef soort: Populus x canadensis (Canadapopulier) Dreef soort: Populus x canadensis (Canadapopulier) Dreef soort: Populus x canadensis (Canadapopulier) Dreef soort: Populus x canadensis (Canadapopulier)

Ds3

Zone 1.1

Ds4

Zone 1.1/1.3

Ds5

Zone 1.1

Ds6

Zone 1.1

Ds7

Zone 1.1

Ds8

Zone 1.1

Ds9

Zone 1.1/1.2

Ds10

Zone 1.1/1.2

Dreef soort: Populus x canadensis (Canadapopulier)

Ds11

Zone 1.1/1.2

Dreef soort: Populus x canadensis (Canadapopulier)

Ds12

Zone 1.2/1.3

Ds13

Zone 1.2/1.3

Dreef soort: Populus x canadensis (Canadapopulier) Dreef soort: Populus x canadensis (Canadapopulier)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Opmerkingen Enkel aanwezig ten oosten van het open heidegebied en nabij zone 1,3. In dit heidegebied is wel hier een daar een Quercus robur (zomereik) terug te vinden. Enkel aanwezig ten oosten van het open heidegebied. In dit heidegebied is wel hier een daar een Quercus robur (zomereik) terug te vinden, Enkel aanwezig ten oosten van het open heidegebied. In dit heidegebied is wel hier een daar een Quercus robur (zomereik) terug te vinden, Enkel aanwezig ten oosten van het open heidegebied. In dit heidegebied is wel hier een daar een Quercus robur (zomereik) terug te vinden, Weinig overblijfselen die nog aanwezig zijn, vooral in het uiterste westen van het voormalig militair domein en nabij zone 1.3. De dreef is nog goed zichtbaar centraal in het voormalig militair domein. De dreef is nog goed zichtbaar centraal in het voormalig militair domein. Weinig overblijfselen die nog aanwezig zijn. De dreef is nog steeds vrij volledig, maar wordt op twee plaatsen onderbroken. De dreef loopt deels langs een gracht, afgeschermd door een dubbele talud. De dreef is nog steeds vrij volledig, maar wordt op twee plaatsen onderbroken. De dreef loopt deels langs een gracht, afgeschermd door een dubbele talud. De dreef is nog steeds vrij volledig, maar wordt op twee plaatsen onderbroken. De dreef loopt deels langs een gracht, afgeschermd door een dubbele talud. De dreef is moeilijk te onderscheiden van Ds13. De dreef is moeilijk te onderscheiden van Ds12.

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

259

Ds1: Overblijfsel van eikendreef in heidegebied

Ds3: Populierendreef in bosgebied

Ds9: Populierendreef met ondergroei

Ds10: Populierendreef langs gracht

Ds10: in bos

Ds13: nabij ingang

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

260

3.3.1.3

Bomenrijen (Br) Als getuige van een vroeger veel kleinschaliger landschap zijn er ook vandaag nog heel wat bomenrijen aanwezig in het beschermd landschap. Deze komen enkel voor in het noordelijk gelegen landbouwgebied (zone 2) en langs de oostzijde van zone 1.5. De bomenrijen komen voor in de directe nabijheid van boerderijen en als perceelsrandbegroeiing. Enkele exemplaren springen door hun omvang en leeftijd in het oog en worden beschreven als solitaire boom. Ook recent aangeplante bomenrijen werden opgenomen in de inventarisatie, dit omdat het hier gaat om een verderzetting van een cultuurhistorisch gebruik. De jonge bomen hebben op zich geen historische waarde, maar het aanplanten zelf van knotwilgen op perceelsranden heeft wel een historische waarde. Op deze manier blijft het historisch landschapsbeeld behouden in het geval oudere exemplaren afsterven. De recent aangeplante knotwilgen fungeren dikwijls ook als groenbuffer nabij boerderijen. Zo’n twee derde van de geïnventariseerde bomenrijen bestaan uit knotwilgen. Van deze bomenrijen komen zowel oude als recent aangeplante exemplaren voor. Ook verschillende bomenrijen met Canadapopulier (Populus x Canadensis) komen binnen het beschermd landschap voor. Deze zijn allen groot en daardoor beeldbepalend in het landschap. De bomenrijen bestaande uit beuk (Fagus sylvatica) staan op de overgang tussen het landbouwlandschap en de bosontginningen en zijn ook direct gekoppeld aan de historiek van deze bosontginningen.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

261

BOMENRIJEN Code Ligging Br1 Buiten beschermd landschap Br2 Zone 1.6/2 Br3

Zone 1.6/2

Br4

Zone 2

Br5

Zone 2

Br6

Zone 2

Br7

Zone 2

Br8

Zone 2

Br9

Zone 2

Br10

Zone 2

Br11

Zone 2

Br12

Zone 2

Br13

Zone 2

Br14

Zone 2

Br15

Zone 2

Br16

Zone 2

Br17

Zone 2

Br18

Zone 2

Br19

Zone 2

Br20 Br21

Buiten beschermd landschap Zone 2

Br22

Zone 2

Beschrijving Knotwilgenrij in haag soort: Salix spp. (knotwilg) Enkele knotwilgen op een rij soort: Salix spp. (knotwilg) Bomenrij soort: Quercus robur (zomereik) Knotwilgenrij in haag soort: Salix spp. (knotwilg) Bomenrij soort: Fagus sylvatica (beuk) Bomenrij soort: Fagus sylvatica (beuk) knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Bomenrij soort: Populus nigra 'Italica' (Italiaanse populier) Bomenrij soort: Populus nigra 'Italica' (Italiaanse populier) knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Gemengde bomenrij soorten: Alnus spp. (els), Betula spp. (berk), … knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Knotwilgenrij in haag soort: Salix spp. (knotwilg) Knotwilgenrij in haag soort: Salix spp. (knotwilg) Knotwilgenrij in haag soort: Salix spp. (knotwilg) Bomenrij soort: Populus x Canadensis (Canadapopulier) knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Knotwilgenrij in haag soort: Salix spp. (knotwilg) Bomenrij soort: Populus x Canadensis (Canadapopulier) Knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Opmerkingen De bomenrij maakt deel uit van de erfomranding van een boerderij. Geen van de exemplaren is gezond. De bomenrij staat tussen pad en bos. De recent aangeplante bomenrij maakt deel uit van de erfomranding van een boerderij. De indrukwekkende bomenrij markeert de rand van het bos. De indrukwekkende bomenrij markeert de rand van het bos. De recent aangeplante bomenrij maakt deel uit van de erfomranding van een boerderij. De bomenrij vormt samen met Br9 een poort naar de boerderij De bomenrij vormt samen met Br8 een poort naar de boerderij Oude knotwilgenrij. De bomenrij omringt een oud bakoventje op het naburig perceel (valt buiten beschermd landschap). Aan het uiteinde van de bomenrij is een relict terug te vinden van een knotels (Alnus spp.). Oude knotwilgenrij, de meest imposante exemplaren zijn gerangschikt als solitaire boom. De recent aangeplante bomenrij maakt deel uit van de erfomranding van een boerderij. De knotwilgenrij is recent aangeplant. De recent aangeplante, dubbele knotwilgenrij fungeert als poort naar de boerderij,

De knotwilgenrij is amper zichtbaar vanop de openbare weg De knotwilgenrij is amper zichtbaar vanop de openbare weg De knotwilgenrij is recent aangeplant. _ De knotwilgenrij is amper zichtbaar vanop de openbare weg

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

262

Br23

Zone 2

Br24

Zone 2

Br25

Zone 2

Br26

Zone 2

Br27

Zone 2

Br28

Zone 2

Br29 Br30

Buiten beschermd landschap Zone 2

Br31

Zone 2

Br32

Zone 2

Br33

Zone 2

Br34

Zone 2

Br35

Zone 2

Br36

Zone 2

Br37

Zone 2

Br38

Zone 2

Br39

Zone 2

Br40

Zone 2

Br41

Zone 1.5/2

Br42

Zone 2

Br43

Zone 2

Br44

Zone 1.5/2

Br45

Zone 1.5

Knotwilgenrij met af en toe een eik soort: Salix spp. (knotwilg); Quercus robur (zomereik) Knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Bomenrij soort: Populus x Canadensis (Canadapopulier) Knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Bomenrij soort: Populus x Canadensis (Canadapopulier) Knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Bomenrij soort: Populus x Canadensis (Canadapopulier) Bomenrij soort: Populus x Canadensis (Canadapopulier) Knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) bomenrij soort: Fagus sylvatica (beuk) Knotwilgenrij soort: Salix spp. (knotwilg) Knotwilgenrij in haag soort: Salix spp. (knotwilg) bomenrij soort: Fagus sylvatica (beuk) bomenrij soort: Fagus sylvatica (beuk)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

De bomenrij bevindt zich op de oever(s) van de Walebeek De knotwilgenrij is amper zichtbaar vanop de openbare weg De knotwilgenrij is amper zichtbaar vanop de openbare weg De knotwilgenrij is amper zichtbaar vanop de openbare weg, recente aanplant De bomenrij is amper zichtbaar vanop de openbare weg De knotwilgenrij is amper zichtbaar vanop de openbare weg _ _ De knotwilgenrij is amper zichtbaar vanop de openbare weg De knotwilgenrij is amper zichtbaar vanop de openbare weg _ _ De bomenrij bevindt zich op de rand van het erf van een boerderij _ De bomenrij bevindt zich op de rand van het erf van een boerderij _ _ _ De bomenrij is de overgang tussen het bosgebied en het landbouwgebied en herinnert aan de voormalige ontginningsstructuur van het bos De knotwilgen vormen een uitloper van de dreef langs de 'Woudweg naar Zedelgem' (Dw48) De knotwilgenrij is recent aangeplant. De bomenrij is de overgang tussen het bosgebied en het landbouwgebied en herinnert aan de voormalige ontginningsstructuur van het bos De bomenrij is de overgang tussen het bosgebied en het landbouwgebied en herinnert aan de voormalige ontginningsstructuur van het bos

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

263

Bomenrijen van populier en knotwilgen bepalen het beeld in zone 2.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Bomenrijen van populier en knotwilgen bepalen het beeld in zone 2.

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Br40 en Br43 maken deel uit van de voormalige bosontginningsstructuur en sluiten deze af

ERFGOEDSTUDIO

264

3.3.1.4

Houtkanten (Hk), hagen (Ha), boomgaarden (Bg) en solitaire bomen (Sb) Doorheen het beschermde landschap zijn behalve de dreven en bomenrijen nog enkele markante groenelementen terug te vinden. Ook deze zijn vooral terug te vinden in het noordelijk gelegen landbouwgebied (zone 2) en zijn dikwijls direct gelinkt aan een boerderij of erf of zijn gelinkt aan natuurherstel. Het gaat over houtkanten, hagen, boomgaarden en solitaire bomen. Deze elementen zijn dikwijls sterk verbonden met de geschiedenis van de boerderij. Sommige hiervan bestaan dan ook al lang, andere zijn sterk gedegradeerd. Houtkanten: In het gehele beschermde landschap treffen we verschillende houtkanten aan. Door de houtkanten, in combinatie met de bomenrijen, ontstaat er vooral in het oostelijk deel van het beschermd landschap een bocagelandschap. Het beeld wordt hier bepaald door knotwilgenrijen en elzenhoutkanten langs grachtjes. In functie van het natuurherstel zijn er in het beschermd landschap recent nieuwe houtkanten aangeplant. Hagen: De meeste hagen bevinden zich in de directe nabijheid van boerderijen in zone 2. Sommige hagen hebben reeds een respectabele leeftijd bereikt, wat duidt op hun historische verbondenheid met de boerderij. Deze oude hagen bestaan meestal uit eenstijlige meidoorn (Crategus monogyna). Boomgaarden: Verschillende resten van boomgaarden zijn nog terug te vinden in de directe nabijheid van de boerderijen, op de zogenaamde huisweide. Sommige boomgaarden zijn nog in goede staat, maar de meeste zijn zwaar gedegradeerd en bestaan nog slechts uit een tweetal fruitbomen. Aangezien de historische aanwezigheid van de boomgaard op deze manier wel aangetoond kan worden, werden deze toch geïnventariseerd.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

265

Solitaire bomen: In de meeste gevallen gaat het hier om solitaire knotwilgen die vroeger vermoedelijk deel uitmaakten van een knotwilgenrij, of die door hun uitstraling en omvang apart werden geïnventariseerd. In enkele gevallen gaat het duidelijk over historische hoekbomen.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

266

HOUTKANTEN Code Ligging Hk1 Zone 1.5

Hk2

Zone 1.7

Hk3

Zone 1.7

Hk4 Hk5

Zone 1.5 Zone 1.5

Hk6

Zone 1.5

Hk7

Zone 1.7

Hk8

Zone 2

Hk9

Zone 2

Hk10

Zone 2

Hk11

Zone 2

Hk12

Zone 2

Hk13

Zone 2

Hk14

Zone 2

Hk15

Zone 2

Hk16

Zone 2

Beschrijving Houtkant langs pad, tussen bos en weiland soorten: Prunus spinosa (sleedoorn), Frangula alnus (vuilboom),… Houtkant langs 'Diksmuidse Heirweg' en 'Vloethemveld' soorten: Prunus spinosa (sleedoorn), Crataegus monogyna (meidoorn),… Houtkant soorten: Prunus spinosa (sleedoorn), Crataegus monogyna (meidoorn),… Houtkant rondom woning Houtkant langs de straat 'Vloethemveld' en rond perceel soorten: Crataegus monogyna (Eenstijlige meidoorn); Alnus spp. (els); Prunus spinosa (sleedoorn) Houtkant langs 'Diksmuidse Heirweg' en 'Vloethemveld', rondom boomgaard soorten: Prunus spinosa (sleedoorn), Crataegus monogyna (meidoorn),… Houtkant langs de straat 'Vloethemveld' en rond perceel soorten: Crataegus monogyna (Eenstijlige meidoorn); Alnus spp. (els); Prunus spinosa (sleedoorn) Oude en waardevolle houtkant, beheerd als hakhout. De houtkant bestaat uitsluitend uit Castanea sativa (tamme kastanje) Houtkant langs gracht soorten: Alnus spp. (els) Houtkant langs gracht soorten: Alnus spp. (els) Houtkant langs gracht soorten: Alnus spp. (els) Houtkant tussen 'Woudweg naar Zedelgem' en weiland soorten: Fraxinus excelsior (gewone es); Salix spp. (wilg) Houtkant rondom H19 soorten: Crataegus monogyna (eenstijlige meidoorn); Prunus spinosa (sleedoorn) Houtkant langs gracht soorten: Alnus spp. (els) Houtkant langs gracht soorten: Alnus spp. (els) Houtkant langs omwalling boerderij soorten: Alnus spp. ((knot-)els); Salix spp. (wilg); Quercus robur (zomereik); …

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Opmerkingen De houtkant vormt de uiterste zuidrand van het beschermd landschap, en is een aanvulling op de hier groeiende beukendreef (Dw3). De houtkant bevindt zich buiten het beschermd landschap. De houtkant is een betrekkelijke aanplant in functie van natuurherstel. De houtkant bevindt zich buiten het beschermd landschap. De houtkant is een betrekkelijke aanplant in functie van natuurherstel. _ De houtkant is een betrekkelijk recente aanplant in functie van natuurherstel in het oosten van het beschermd landschap De houtkant bevindt zich buiten het beschermd landschap. De houtkant is een betrekkelijke aanplant in functie van natuurherstel.

De houtkant bevindt zich buiten het beschermd landschap. De houtkant is een betrekkelijke aanplant in functie van natuurherstel. De houtkant bevindt zich in een oostelijke uitloper van het beschermd landschap. Deze uitloper bevat enkel deze houtkant. _ _ _ De houtkant is open langs onder waardoor er onder door gekeken kan worden

De houtkant is recent aangeplant in functie van het natuurlijk beheer van het perceel, beschreven als H19 _ _ De houtkant maakt deel uit van de historische begroeiing rondom de boerderij

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

267

Hk8: Markante kastanjehoutkant

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

De meeste houtkanten die in zone 2 voorkomen, bestaan uit elzen

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

In functie van natuurherstel zijn hier en daar nieuwe houtkanten voorzien (hier Hk13)

ERFGOEDSTUDIO

268

HAGEN Code Ha1

Ha3

Ligging Buiten beschermd landschap Buiten beschermd landschap Zone 2

Ha4

Zone 2

Ha5

Zone 2

Ha6

Zone 2

Ha7

Zone 2

Ha8

Zone 2

Ha9

Zone 2

Ha10

Zone 2

Ha11

Zone 2

Ha12

Zone 2

Ha13

Zone 2

Ha14

Zone 1.5

Ha15

Zone 1.5

Ha2

Beschrijving Haag rondom boerderij: soort: Crataegus monogyna (eenstijlige meidoorn) Groenblijvende haag: soort: Taxus baccata (venijnboom) Gemengde haag rondom boerderij soorten: Prunus spinosa (sleedoorn), Carpinus betulus (haagbeuk) Haag nabij boerderij: soort: Fagus sylvatica (beuk) Haag langs 'Eernegemweg' in nabijheid boerderij soorten: Crataegus monogyna (eenstijlige meidoorn); Rubus spp. (braam) Haag langs 'Eernegemweg' in nabijheid boerderij soorten: Crataegus monogyna (eenstijlige meidoorn); Rubus spp. (braam) Haag rondom 'Vloethemhoeve', aan binnenzijde noordelijke walgracht soorten: Ilex aquifolium (Hulst) Haag rondom kleine hoeve soorten: Crataegus monogyna (eenstijlige meidoorn) Haag nabij kleine hoeve soorten: Frangula alnus (sporkehout); Fagus sylvatica 'Atropunicea' (bruine beuk); Fagus sylvatica (beuk); Syringa vulgaris (sering); Crataegus monogyna (eenstijlige meidoorn); Quercus robur (zomereik) Haag langs 'De Baetsdreef' soorten: Ligustrum vulgare (wilde liguster) Haag nabij hoeve op Keiorum soorten; Crataegus monogyna (eenstijlige meidoorn) Haag nabij kleine hoeve soorten: Fagus sylvatica (beuk) Haag nabij kleine hoeve soorten: Fagus sylvatica (beuk) Haag rondom hoeve Noortweghe soort: Crataegus monogyna (eenstijlige meidoorn) Haag rondom woning

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Opmerkingen De haag dient als onderbegroeiing voor Br1. De haag zelf is oud en bijgevolg historisch verbonden met de boerderij, ca. 200 cm hoog De haag staat nabij Br4, beiden zijn jong, ca. 120 cm hoog De haag lijkt recent aangeplant, net zoals de hierin groeiende bomenrij van knotwilgen (Br14), ca. 200 cm hoog. De haag dient als perceelsafsluiting rondom de boerderij, ca. 200 cm hoog De haag is een historische perceelsrandbegroeiing, ca. 200 cm hoog

De haag is een historische perceelsrandbegroeiing, ca. 200 cm hoog

De haag verwijst naar de historische aanwezigheid va een haag op de binnenzijde van de walgracht, ca. 50 cm hoog De haag is oud en bijgevolg historisch verbonden met de boerderij, ca. 200 cm hoog De haag is oud en bijgevolg historisch verbonden met de boerderij, ca. 200 cm hoog

De haag is niet oud en bevindt zich op de grens van het beschermd landschap, ca. 200 cm hoog Deze haag is slecht waarneembaar vanop de openbare weg, ca. 100 cm hoog ca. 200 cm hoog ca. 200 cm hoog De haag is oud en bijgevolg historisch verbonden met de boerderij, ca. 120 cm hoog

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

269

Hagen zijn terug te vinden nabij boerderijen, al dan niet met bomenrij in verwerkt. Historische hagen zijn meestal meidoornhagen, recente hagen zijn beukenhagen.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Rondom de Vloethemhoeve is een lage hulsthaag aangeplant.

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Ook gemengde hagen komen voor (Ha9)

ERFGOEDSTUDIO

270

BOOMGAARDEN Code Ligging Bg1 Zone 2 Bg2 Bg3

Zone 2 Zone 2

Bg4

Zone 2

Bg5

Zone 2

Bg6

Zone 2

Bg7

Zone 2

Bg8

Zone 2

Bg9

Zone 1.5

Bg10

Zone 1.5

Bg11

Zone 1.5

Beschrijving Hoogstamboomgaard nabij woning, diverse soorten

Opmerkingen De boomgaard is zwaar gedegradeerd, er zijn nog maar twee exemplaren fruitbomen aanwezig. Hoogstamboomgaard nabij woning, diverse soorten De boomgaard is recent aangeplant en goed onderhouden. Hoogstamboomgaard nabij historische hoeve, diverse De boomgaard is zwaar gedegradeerd, er zijn nog maar twee exemplaren fruitbomen soorten aanwezig. Hoogstamboomgaard nabij historische hoeve, diverse De boomgaard bestaat uit enkele oude exemplaren, aangevuld met jonge exemplaren. soorten Boomgaard nabij historische hoeve, diverse soorten De boomgaard bestaat vooral uit oudere exemplaren, is omhaagd (Ha8) en daardoor amper zichtbaar vanop de openbare weg. Hoogstamboomgaard op huisweide historische boerderij, In de boomgaard staan geen oude exemplaren. diverse fruitsoorten en Juglans regia (notelaar) Hoogstamboomgaard op huisweide historische boerderij, De boomgaard bestaat uit enkele (oudere) exemplaren. diverse fruitsoorten en Juglans regia (notelaar) Hoogstamboomgaard nabij woning, diverse soorten De boomgaard is zwaar gedegradeerd, er zijn nog maar twee exemplaren fruitbomen aanwezig. Hoogstamboomgaard op huisweide historische boerderij, De boomgaard bestaat uit enkel oude exemplaren, aangevuld met jonge exemplaren. diverse fruitsoorten en Juglans regia (notelaar) Hoogstamboomgaard nabij historische hoeve, diverse Recent aangeplante boomgaard. soorten Hoogstamboomgaard, diverse soorten Recent aangeplante boomgaard.

Bg6: Boomgaard nabij Vloethemhoeve

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Bg4: Enkele oude perelaars getuigen van een oude boomgaard, verderop is deze aangevuld met jonge exemplaren.

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Bg9: Ook hier enkele oude fruitbomen aangevuld met jonge exemplaren.

ERFGOEDSTUDIO

271

SOLITAIRE BOMEN Code Ligging Sb1 Zone 1.1

Sb2

Zone 2

Sb3

Zone 2

Sb4 Sb5 Sb6 Sb7

Zone 2 Zone 2 Zone 2 Zone 2

Sb8

Zone 2

Sb9 Sb10 SB11 SB12

Zone 2 Zone 2 Zone 1.5 Zone 1.5

Beschrijving Markante knoteik (Quercus robur) in boszone, omtrek ca. 320cm Solitaire boom aan voorzijde woning soort: Quercus robur (zomereik) Solitaire boom aan voorzijde woning soort: Quercus robur (zomereik) Knotwilg - Salix spp. Knotwilg - Salix spp. Knotwilg - Salix spp. Markante knotwilg - Salix spp. Doorsnede ca. 100cm Markante knotwilg - Salix spp. Doorsnede ca. 100cm Markante wilg - Salix spp. Uitgegroeide knotwilg Knotwilg - Salix spp. Zilveresdoorn – Acer saccharinum Hemlockspar – Tsuga spp.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Opmerkingen De knoteik is een archaïsch element binnen zone 1.1 en is hoogstwaarschijnlijk te dateren voor de evolutie naar militair domein. De boom is reeds lange tijd niet meer geknot. Deze maakt deel uit van een bomenrij, maar springt hier uit door zijn omvang Deze maakt deel uit van een bomenrij, maar springt hier uit door zijn omvang Overblijfsel van een voormalige bomenrij. Overblijfsel van een voormalige bomenrij. Overblijfsel van een voormalige bomenrij. De knotwilg staat in een knotwilgenrij, maar springt hieruit door zijn omvang. De knotwilg staat in een knotwilgenrij, maar springt hieruit door zijn omvang. De wilg maakt deel uit van de perceelsrandbegroeiing rondom een historische hoeve Solitair in weiland Overblijfsel arboretum Overblijfsel arboretum

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

272

Sb1: Markante knoteik

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Sb7: Markante knotwilg

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Sb9: Markante wilg

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

273

3.3.2

GROENSTRUCTUREN: VLAKVORMIGE ELEMENTEN

Het thema ‘groenstructuren: vlakvormige elementen’ behandelt alle in het gebied voorkomende vlakvormige groene elementen met een erfgoedwaarde. Het gaat hier bijgevolg om historisch permanente graslanden, gebieden met bosbeheer en gebieden met heide- of graslandbeheer. De gegevens van deze laatste twee worden voor een groot deel overgenomen uit het geïntegreerd beheerplan uit 2012. De erfgoedwaarde van de gebieden met bos- of heidebeheer is toe te wijzen aan één specifieke periode, de aanwezigheid van dergelijke gebieden binnen het beschermd landschap heeft dus een historische waarde. Door de hoge biodiversiteit van deze gebieden, versterken zij ook de natuurwaarde van de ruime omgeving.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

274

3.3.2.1

Historisch permanent grasland Om de historisch permanente graslanden te inventariseren wordt een onderscheid gemaakt tussen graslanden die beschermd zijn volgens het natuurdecreet (historisch permanente graslanden - rood op kaart) en percelen die sinds 2008 onafgebroken in gebruik geweest zijn als grasland (beschermd door besluit onroerend erfgoed – blauw op kaart). Binnen het beschermd landschap komen verschillende percelen voor die beschermd zijn door de natuurwetgeving. Het gaat dan om verschillende graslanden in het landbouwgebied en binnen het voormalig militair domein. Verschillende van deze laatste gebieden kennen nu een heidebeheer. Hierbuiten zijn nog verschillende andere percelen aanwezig binnen het beschermd landschap die sinds 2008 onafgebroken hebben gediend als grasland. Ook de percelen die deze functie na 2013 verloren hebben, worden geïnventariseerd. Historisch permanente graslanden zijn op verschillende plaatsen binnen het beschermd landschap terug te vinden. Het gaat meestal om verschillende aaneengesloten percelen, al dan niet in de nabijheid van een hoeve. Ook enkele wegen waterloopbermen staan aangegeven als historisch permanent grasland. Tot slot zijn eveneens enkele percelen binnen het voormalig militair domein aangegeven als historisch permanent grasland. Deze kennen nu een heidebeheer.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

275

3.3.2.2

Bosbeheer (B) Het grote bosgebied binnen het beschermd landschap bevindt zich in de zuidelijke helft (zones 1.1, 1.2 en 1.5). Toch komen ook in het noordelijke gedeelte (zone 2) enkele verspreide bosjes voor. De bossen van het Vloethemveld en domeinbos Vloethemveld zijn over het algemeen biologisch (zeer) waardevol (zie 3.1.2.5 – natura 2000 habitattypes) en werden reeds uitgebreid besproken in het geïntegreerd beheerplan van 2008 en de latere monitoringsstudie. De indeling in verschillende percelen zoals die gebruikt wordt in het geïntegreerd beheerplan, wordt ook in dit beheerplan aangehouden, inclusief de nummering. Deze nummering is niet opeenvolgend, aangezien binnen het geïntegreerd beheerplan ook percelen besproken worden die geen bosbeheer kennen. Binnen dit beheerplan, worden deze in latere hoofdstukken besproken. De beschrijving zoals gegeven in het geïntegreerd beheerplan wordt aangevuld met eigen waarnemingen. Voor een volledige en uitgebreide beschrijving, wordt verder verwezen naar het geïntegreerd beheerplan en naar de beschrijvingen van de beschermde habitatten via https://www.natura2000.vlaanderen.be/gebied/zandigvlaanderen-west (online). De percelen die buiten het geïntegreerd beheerplan van 2012 vallen, worden besproken aan de hand van de biologische waarderingskaart, eveneens aangevuld met eigen waarnemingen.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

276

BOSBEHEER (B) Code Ligging B1 Zone 1.5 B2 Zone 1.5 B3 B4

Zone 1.5 Zone 1.5

Beschrijving Gedeeltelijk loofbos en gedeeltelijk heide. Perceel beplant met moeraseik (Quercus palustris), zoete kers (Prunus avium) en berk (Betula spp.) tussen 1986 en 1990. Perceel beplant met grove den (Pinus sylvestris) en beuk (Fagus sylvatica) zomereikenbestand (Quercus robur), geplant in 1907.

B5 B6 B7 B8

Zone 1.5 Zone 1.5 Zone 1.5 Zone 1.5

Perceel met vooral kreupelhout. beukenbestand (Fagus sylvatica) uit 1935 en sitkaspar (Picea sitchensis) uit 1955. populierenbestand (Populus spp.) Beuk (Fagus sylvatica), geplant in 1935.

Zone 1.5

B10

Zone 1.5

B11

Zone 1.5

B12 B13 B14

Zone 1.5 Zone 1.5 Zone 1.5

Loofbos met dominantie van zomereik (Quercus robur) en beuk (Fagus sylvatica). Verder tamme kastanje (Castanea sativa), lork (Larix decidua) in bovenetage, hooghout geplant in 1905. Nevenetage: berk (Betula spp.), hazelaar (Corylus avellana), wilg (Salix spp.), hulst (Ilex aquifolium) en zwarte els (Alnus glutinosa). Gemengd inheems/exoot bos: Zomereik (Quercus robur), beuk (Fagus sylvatica), tamme kastanje (Castanea sativa), hazelaar (Corylus avellana), berk (Betula spp.), wilde lijsterbes (Sorbus aucuparia). Gemengd inheems/exoot bos: Zomereik (Quercus robur), geplant in 1890 en 1940; beuk (Fagus sylvatica), tamme kastanje (Castanea sativa); lork (Larix decidua); Douglasppar (Pseudotsuga menziesii) in bovenetage. Nevenetage: tamme kastanje (Castanea sativa); hazelaar (Corylus avellana); wilde lijsterbes (Sorbus aucuparia); hulst (Ilex aquifolium); berk (Betula spp.); gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus); Rhododendron zomereik (Quercus robur) uit 1906 en beuk (Fagus sylvatica) uit 1905. lork (Larix decidua), Amerikaanse eik (Quercus rubra) en zomereik (Quercus robur). zomereik (Quercus robur); moeraseik (Quercus palustris); grove den (Pinus sylvestris)

B15 B16

Zone 1.5 Zone 1.5

B17

Zone 1.5

B18

Zone 1.5

B19 B20 B21

Zone 1.5 Zone 1.5 Zone 1.5

B22

Zone 1.5

grove den (Pinus sylvestris); hazelaar (Corylus avellana), berk (Betula spp.); beuk (Fagus sylvatica) Gemengd inheems/exoot bos: zomereik (Quercus robur) uit1908; Corsicaanse den (Pinus nigra var. corsicana); beuk (Fagus sylvatica); Douglasppar (Pseudotsuga menziesii) in bovenetage. Nevenetage: hazelaar (Corylus avellana); berk (Betula spp.); tamme kastanje (Castanea sativa); zoete kers (Prunus avium); beuk (Fagus sylvatica); esdoorn (Acer spp.); hulst (Ilex aquifolium en haagbeuk (Carpinus betulus) Gemengd inheems/exoot bos: Bovenetage: beuk (Fagus sylvatica); zomereik (Quercus robur); Amerikaanse eik (Quercus rubra); moeraseik (Quercus palustris); tamme kastanje (Castanea sativa). Nevenetage: idem. + esdoorn (Acer spp.) Hulst (Ilex aquifolium); wilde lijsterbes (Sorbus aucuparia) zwarte notelaar (Juglans nigra); grove den (Pinus sylvestris); berk (Betula spp.) grove den (Pinus sylvestris) uit 1924 esdoorn (Acer spp.); grove den (Pinus sylvestris); zomereik (Quercus robur); berk (Betula spp.) berk (Betula spp;) grove den (Pinus sylvestris); zomereik (Quercus robur); Corsicaanse den (Pinus nigra var. corsicana). grove den (Pinus sylvestris); berk (Betula spp.)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Opmerkingen Struikheide wordt op dit perceel verder beheerd. Het perceel zal om de vier jaar gedund worden. Het perceel zal om de acht jaar gedund worden. Amerikaanse eik (Quercus rubra) is reeds verwijderd uit het bestand. Nulbeheer Sitkaspar wordt systematisch weggenomen In het noorden zou een poel worden ontwikkeld. Amerikaanse eik (Quercus rubra) is reeds verwijderd uit het bestand. Binnen het perceel komt aan de zuidzijde een relict voor van de laatmiddeleeuwse berm, de zogenaamde ‘Vossenbarm’. Het perceel wordt begrensd door een beekje.

Het perceel zal om de acht jaar gedund worden. Een gedeelte van het perceel is gekapt. Het perceel wordt aanvankelijk om de vier jaar gedund, later om de acht jaar. De dreef in het westen heeft en heischraal graslandbegroeiing.

Enkele dikke beuken, beek in het oosten.

De aangrenzende dreven hebben een heischraal karakter. Het perceel zal om de acht jaar gedund worden. Kaalkap van Corsicaanse den, rest dunning om de acht jaar. De aangrenzende dreven hebben een heischraal karakter. ERFGOEDSTUDIO

277

B23

Zone 1.5

B24

Zone 1.5

B25 B26

Zone 1.5 Zone 1.5

Gemengd loofbos: bovenetage: zomereik (Quercus robur); beuk (Fagus sylvatica); Amerikaanse eik (Quercus rubra); Douglasppar (Pseudotsuga menziesii). Nevenetage: berk (Betula spp.); tamme kastanje (Castanea sativa); beuk (Fagus sylvatica); zomereik (Quercus robur); gewone vlier (Sambucus nigra); wilde lijsterbes (Sorbus aucuparia); hulst (Ilex aquifolium); esdoorn (Acer spp.) Homogeen loofbos: bovenetage: zomereik (Quercus robur) en beuk (Fagus sylvatica). Verder Amerikaanse eik (Quercus rubra); berk (Betula spp.); tamme kastanje (Castanea sativa); esdoorn (Acer spp.); haagbeuk (Carpinus betulus); zwarte els (Alnus glutinosa); hazelaar (Corylus avellana); Chamaecyparis spp. zomereik (Quercus robur); Amerikaanse eik (Quercus rubra); Populier (Populus spp.) verharde zone

B27

Zone 1.5

verharde zone

B28 B29 B30

Zone 1.5 Zone 1.5 Zone 1.5

B31

Zone 1.5

B32 B33 B34 B35 B36 B37 B38 B39 B40 B41 B43

Zone 1.5 Zone 1.5 Zone 1.5 Zone 1.5 Zone 1.5 Zone 1.5 Zone 1.5 Zone 1.5 Zone 1.5 Zone 1.5 Zone 1.5

grove den (Pinus sylvestris) en beuk (Fagus sylvatica lork (Larix decidua) en grove den (Pinus sylvestris) Corsicaanse den (Pinus nigra var. corsicana); Japanse lork (Larix kaempferi); Douglasppar (Pseudotsuga menziesii); Reuzenzilverspar (Abies grandis) lork (Larix decidua); Douglasppar (Pseudotsuga menziesii); Corsicaanse den (Pinus nigra var. corsicana) Corsicaanse den (Pinus nigra subsp. nigra); tamme kastanje (Castanea sativa) Corsicaanse den (Pinus nigra var. corsicana); zomereik (Quercus robur); grove den (Pinus sylvestris) Corsicaanse den (Pinus nigra var. corsicana); grove den (Pinus sylvestris) Corsicaanse den (Pinus nigra var. corsicana); lork (Larix decidua); zomereik (Quercus robur) Corsicaanse den (Pinus nigra var. corsicana) lork (Larix decidua) Corsicaanse den (Pinus nigra subsp. nigra); zomereik (Quercus robur) Douglas spar (Pseudotsuga menziesii); zomereik (Quercus robur); berk (Betula spp.) grove den (Pinus sylvestris) zomereik (Quercus robur); beuk (Fagus sylvatica) zomereik (Quercus robur) en poel

B51

Zone 1.1

Loofbos gedomineerd door zomereik (Quercus robur) en berk (Betula spp.). In het noorden Amerikaanse eik (Quercus rubra)

B52 B53 B54 B55 B56 B58 B59 B62

Zone 1.1 Zone 1.1 Zone 1.1 Zone 1.1 Zone 1.1 Zone 1.1 Zone 1.1 Zone 1.1

Loofbos gedomineerd door zomereik (Quercus robur) en berk (Betula spp.). Loofbos gedomineerd door zomereik (Quercus robur) en berk (Betula spp.). Loofbos gedomineerd door zomereik (Quercus robur) en berk (Betula spp.). Loofbos gedomineerd door zomereik (Quercus robur) en berk (Betula spp.). Loofbos gedomineerd door zomereik (Quercus robur) en berk (Betula spp.). Loofbos gedomineerd door zomereik (Quercus robur) en berk (Betula spp.). Loofbos gedomineerd door zomereik (Quercus robur) en berk (Betula spp.). Loofbos gedomineerd door zomereik (Quercus robur) en berk (Betula spp.).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Amerikaanse eik wordt stelselmatig gedund. Geen doelstelling beschreven in het geïntegreerd beheerplan Geen doelstelling beschreven in het geïntegreerd beheerplan Mantelvegetatie voorzien aan zuidrand. Het perceel zal om de acht jaar gedund worden. Het perceel zal om de acht jaar gedund worden. Pas aangeplant, zogenaamd Kom-op-tegenkankerbos. De Amerikaanse eiken (Quercus rubra) zouden volgens het beheerplan gekapt moeten worden. Enkele dreven/brandgangen worden opengehouden. Binnen dit perceel komt een dreef/brandgang voor. Binnen dit perceel komt een dreef/brandgang voor. Binnen dit perceel komt een dreef/brandgang voor. Binnen dit perceel komt een dreef/brandgang voor. Binnen dit perceel komt een dreef/brandgang voor. Binnen dit perceel komt een dreef/brandgang voor. Binnen dit perceel komt een dreef/brandgang voor. Binnen dit perceel komen verschillende dreven/brandgangen voor.

ERFGOEDSTUDIO

278

B69

Zone 1.1

Loofbos gedomineerd door zomereik (Quercus robur) en berk (Betula spp.).

B71

Zone 1.1

B72 B73

Zone 1.1 Zone 1.1/1.3

B74

Zone 1.1

Natste gedeelte van het voormalig militair domein. Vooral olm (Ulmus spp.), es (Fraxinus excelsior), els (Alnus spp.), zoete kers (Prunus avium). Voormalige treinsporen geflankeerd door Canadapopulieren (Populus x canadensis) tamelijk nat, grotendeels spontaan loofbos Natste gedeelte van het voormalig militair domein. Vooral olm (Ulmus spp.), es (Fraxinus excelsior), els (Alnus spp.), zoete kers (Prunus avium). Voormalige treinsporen geflankeerd door Canadapopulieren (Populus x canadensis) loofbos

B75

Zone 1.3

verharde zone

B82

Zone 1.1

Beboste dubbele talud met sloot tussen beide in.

B84

Zone 1.1

Beboste dubbele talud met sloot tussen beide in.

B85 B91 B93 B94 B96 B98 B99 B101

Zone 1.1 Zone 1.1 Zone 1.1 Zone 1.1 Zone 1.1 Zone 1.1 Zone 1.1 Zone 1.1

voormalige munitiedepots werden afgebroken. spontaan loofbos, ontstaan na 1950 spontaan loofbos, ontstaan na 1950 spontaan loofbos, ontstaan na 1950 spontaan loofbos, ontstaan na 1950 spontaan loofbos, ontstaan na 1950 spontaan loofbos, ontstaan na 1950 Spontaan ontstaan loofbos, oud bos (onafgebroken bebost geweest sinds 1770).

B102 B103

Zone 1.1 Zone 1.1

spontaan loofbos spontaan verbost gedeelte na 1986.

B105

Zone 1.1

B105 B113 B115 B116

Zone 1.1 Zone 1.1 Zone 1.2 Zone 1.2

spontaan loofbos, ontstaan na 1950. Binnen deze zone staan de voormalige wasbakken van het krijgsgevangenenkamp. Een met beton verhard gedeelte dat als tijdelijke stockage voor maaisel gebruikt wordt. Loofbos met mooie oude eiken (Quercus spp.) en mooie es (Fraxinus excelsior). spontaan loofbos, ontstaan na 1950 Loofbos, gedeeltelijk inheems, gedeeltelijk gedomineerd door Amerikaanse eik (Quercus rubra)

B117

Zone 1.2

Loofbos met zeer veel Amerikaanse eik (Quercus rubra).

B120

Zone 2

naaldhoutbestand zonder duidelijke ondergroei

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Binnen dit perceel komen verschillende dreven/brandgangen voor. De dreven zijn historisch waardevol en worden beschreven in hoofdstuk 3.3.1.2. De dreven worden ook in de toekomst open gehouden. Het perceel kent een spontane verbossing De dreven zijn historisch waardevol en worden beschreven in hoofdstuk 3.3.1.2. De dreven worden ook in de toekomst open gehouden. Geen doelstelling beschreven in het geïntegreerd beheerplan Geen doelstelling beschreven in het geïntegreerd beheerplan De beek blijft onderhouden in functie van de waterhuishouding. Binnen dit perceel bevindt zich Ds6. De beek blijft onderhouden in functie van de waterhuishouding. Binnen dit perceel bevindt zich Ds7. Het perceel kent een spontane verbossing. Het perceel kent een spontane verbossing Het perceel kent een spontane verbossing Het perceel kent een spontane verbossing Het perceel kent een spontane verbossing Het perceel kent een spontane verbossing Het perceel kent een spontane verbossing Binnen het perceel bevinden zich de separaatgracht en een dreef/brandgang. Het perceel kent een spontane verbossing In noordelijke hoek bevindt zich de grensboom tussen Zedelgem, Aartrijke en Snellegem, een knoteik van ruim 3m omtrek, vermoedelijk geplant op het einde van de 18de eeuw. Binnen dit perceel komt een dreef/brandgang voor. Na dunning kan het perceel spontaan evolueren. Het perceel kent een spontane verbossing In de zuidwesthoek van het perceel bevindt zich een poel. De Amerikaanse eik wordt gekapt en er wordt heideherstel nagestreefd. Waar deze niet aanslaat, zal zomereik aangeplant worden. Op termijn zou hier aan heideherstel gedaan worden. Wanneer de heide niet aanslaat, zal hier zomereik aangeplant worden. -

ERFGOEDSTUDIO

279

B121

Zone 2

B122 B123

Zone 2 Zone 2

B124

Zone 2

Loofhoutbosje gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus); zomereik (Quercus robur); vogelkers (Prunus padus); hazelaar (Corylus avellana) Loofhoutaanplant Verbrede houtkant, vooral gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus) en ook zomereik (Quercus robur); esp (Populus tremula); fijnspar (Picea abies) Loofhoutaanplant

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Het bosje wordt langs de drie zijden afgesloten door de Woudweg naar Zedelgem. -

ERFGOEDSTUDIO

280

3.3.2.3

Heide- en graslandbeheer (H) Het zuidelijke gedeelte van het beschermd landschap heeft door de aanleg van de Vossenbarm in de 15de eeuw altijd een arme en natte bodem gehad. In deze zone is dan ook het militair domein ontstaan en bleef de invulling van heide en bos gehandhaafd. H19 is het enige gebied dat onder 3.3.2.3 besproken wordt, dat meer naar het noorden ligt. Dit is een recente ontwikkeling op initiatief van ANB. In deze zone ontwikkelt zich ook geen heide maar wel een waardevol grasland. Al deze gebieden zijn over het algemeen biologisch (zeer) waardevol en werden reeds uitgebreid besproken in het geïntegreerd beheerplan uit 2008 en de hieropvolgende monitoringsstudie. De indeling in verschillende percelen zoals die gebruikt wordt in het geïntegreerd beheerplan, wordt ook in dit beheerplan aangehouden, inclusief de nummering. Deze nummering is niet opeenvolgend, aangezien binnen het geïntegreerd beheerplan ook percelen besproken worden die geen heide- of graslandbeheer kennen. Binnen dit beheerplan, worden deze in andere hoofdstukken besproken. De beschrijving zoals gegeven in het geïntegreerd beheerplan wordt aangevuld met eigen waarnemingen. Voor een volledige en uitgebreide beschrijving, wordt verder verwezen naar het geïntegreerd beheerplan uit 2012 en naar de beschrijvingen van de beschermde habitatten via https://www.natura2000.vlaanderen.be/gebied/zandigvlaanderen-west (online).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

281

HEIDE- EN GRASLANDBEHEER Code Ligging Beschrijving H21 Zone 1.5 Kaalkap van Corsicaanse den, rest dunning om de acht jaar. Na kaalkap heidebeheer. H42 Zone 1.5 Kaalkap in 2004, ondertussen regeneratie van heide. H46 Zone 1.5 Begrazingsblok (schapen). Soortenrijk grasland. H49 Zone 2 Nat weiland met poel, 8ha groot. Streven naar soortenrijk grasland. Rondom is haag/bomenrij (Br32) geplant. H57 Zone 1.1 In 1984 het enige perceel droge heide van het munitiedepot. Naar het oosten toe vochtiger. H64 Zone 1.1 Sinds 2008 ontstruweeld en geplagd, herstel heide, heischraal grasland, pioniersvegetaties. H65 Zone 1.1 Sinds 2008 ontstruweeld en geplagd, herstel heide, heischraal grasland, pioniersvegetaties. H66 Zone 1.1 Sinds 2008 ontstruweeld en geplagd, herstel heide, heischraal grasland, pioniersvegetaties, ook enkele mesotrofe waterplassen. H67 Zone 1.1 Sinds 2008 ontstruweeld en geplagd, herstel heide, heischraal grasland, pioniersvegetaties. H68 Zone 1.1 Sinds 2008 ontstruweeld en geplagd, herstel heide, heischraal grasland, pioniersvegetaties, ook enkele mesotrofe waterplassen. H81 Zone 1.1 Perceel in 2011 ontdaan van munitiegebouwtjes en struweel. H83 Zone 1.1 Gradiëntrijke vegetatie naar nieuw aangelegde vijver. H92 Zone 1.1 Heide en heischraal grasland. H95 Zone 1.1 Iets voedselrijker heischraal grasland. H97 Zone 1.1 Heischraal grasland. H99 Zone 1.1 Sinds 2008 ontstruweeld en geplagd, herstel heide, heischraal grasland, pioniersvegetaties. H104 Zone 1.1 Begrazingsblok (geiten en schapen). Heischraal grasland onder oude populieren (Populus spp.) (Ds9, Ds10, Ds11). H111 Zone 1.1 Regeneratie van heide en gagel. H114 Zone 1.2 Begrazingsblok (geiten en schapen). De afgebroken munitiedepots zijn vervangen door poeltjes. Herstel heide en heischraal grasland. H119 Zone Gebouwen en serre van de Bocca en bijhorend grasland met enkele fruitbomen. 1.1/1.2 Verspreid aangeplante exoten en inheemse boomsoorten.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Opmerkingen Beheerd door privépersoon. Binnen het gebied komt een poel voor. Perceel met grote natuurwaarde. Perceel met grote natuurwaarde. Perceel met grote natuurwaarde. Perceel met grote natuurwaarde. Perceel met grote natuurwaarde. Perceel met grote natuurwaarde. Herstel heischraal grasland, de beek moet onderhouden blijven. Perceel met grote natuurwaarde. Hier bevindt zich ook een kaai en loods. Perceel met grote natuurwaarde. Perceel met grote natuurwaarde. Er bevinden zich twee munitiegebouwtjes die eveneens ingericht worden in functie van de geiten en schapen. Perceel met grote natuurwaarde. Twee rijen munitiedepots zijn in dit perceel gespaard gebleven. -

ERFGOEDSTUDIO

282

3.3.3

WEGEN EN PERCEELSTRUCTUREN

Het thema ‘perceelsstructuren’ behandelt alle in het gebied voorkomende elementen die herinneren aan de historische perceelsstructuur en inrichting van het beschermd landschap. Ten eerste worden twee kasseiwegen besproken die zich nog binnen het beschermd landschap bevinden. Verder bevinden er zich nog verschillende historische circulatiestructuren die hun oorsprong kennen voor de militaire ontwikkeling. Sommigen hiervan zijn nog duidelijk te herkennen in de ontginningsstructuur van het domeinbos Vloethemveld, andere zijn verdwenen, ‘bedolven’ onder de militaire ontwikkeling en zijn enkel terug te vinden in de perceelstructuur van de kadastrale plannen. Ook de voormalige spoorweginfrastructuur van het militair domein is een getuige van de historische inrichting van het voormalig militair domein.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

283

3.3.3.1

Kasseiweg In het beschermd landschap bevinden er zich nog twee kasseiwegen. In beide gevallen gaat het om kleine weggetjes die voor gemotoriseerd verkeer doodlopen bij enkele gebouwen/boerderijen. In functie van het niet-gemotoriseerd verkeer zijn deze kasseiwegen belangrijke verbindingen die aansluiten op het recreatief netwerk van de streek.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

284

KASSEIWEG (Kw) Code Ligging

Beschrijving

Opmerkingen Het pad wordt niet weergegeven op de atlas der buurtwegen, wel op de topografische kaart uit 1861. Het pad wordt voor de eerste keer verhard ingetekend op de topografische kaart uit 1954. Weg is een private weg met openbaar karakter in eigendom van ANB, beheerd door gemeente Zedelgem. Halfsteensverband. Halfsteens verband, open voeg, afgeboord met veldborduur. Het pad wordt niet weergegeven op de atlas der buurtwegen, wel op de topografische kaart uit 1861. Het pad wordt voor de eerste keer verhard ingetekend op de topografische kaart uit 1969. Weg is openbaar en wordt beheerd door gemeente Jabbeke. Halfsteensverband. Halfsteens verband, open voeg, afgeboord met veldborduur.

Kw1

Zone 1.5

Smalle kasseiweg (ca. 3m), genoemd ‘Vloethemveldstraat’ (vroeger Bedeldreef). Deze verbindt de Diksmuidse Heirweg met de onthaalgebouwen en woningen aan de ingang van het voormalig militair domein.

Kw2

Zone 2

Smalle kasseiweg (ca. 3m), genoemd ‘Woudweg naar Zedelgem’. Deze uitloper van de straat start nabij de Vloethemveldhoeve en loopt zuidwaarts tot in het domeinbos, waar het aansluit op de aanwezige ontginningsstructuur. Afmetingen kasseien: 13cmx13cm

Kw1: Overzichtsbeeld rijweg (via wikiloc.com) Kw2: Detail rijweg

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

285

3.3.3.2

Historische circulatieassen Aan de hand van de hedendaagse kadasterplannen kunnen we constateren dat deze in het zuidelijke deel van het beschermd landschap (Zone 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5) zeer duidelijk gelinkt zijn aan de (bos-)ontginning van het Vloethemveld. In de perceelsstructuur vallen duidelijk de verschillende bossen en dreven/brandgangen hiertussen af te lezen. In het zuidelijk landbouwgedeelte is deze perceelsstructuur met brandgangen niet terug te vinden. In het domeinbos (zone 1.5) is deze perceelsstructuur nog zeer goed af te lezen in het landschap. De structuur van dreven/brandgangen en min of meer rechthoekige beboste percelen is identiek aan deze van het kadasterplan. In het voormalig militair domein (zone 1.1 en 1.2) is dit echter helemaal niet het geval. Op de kadasterkaart zien we in de perceelsstructuur de dreven/brandgangen en de min of meer rechthoekige structuur terugkeren en mooi aansluiten bij deze van het domeinbos. In realiteit echter, valt er van deze structuur, op enkele uitzonderingen na, zo goed als niets terug te vinden in het landschap. De aanleg van het militair domein heeft geen rekening gehouden met de toenmalige perceelsstructuur en heeft de landschappelijke structuur volledig omgegooid. De vroegere structuur is dan ook bijna alleen nog maar af te lezen in de kadasterplannen. Dit is een evolutie specifiek voor het zuidelijke gedeelte van het beschermd landschap. In het noordelijk gedeelte is de perceelsstructuur ontstaan in functie van de ontginning voor landbouw en hierdoor ook veel ouder. Hier zijn dan ook geen dreven/brandgangen aanwezig in de perceelsstructuur en hier is de perceelsstructuur wel nog leesbaar in het landschap.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

286

3.3.3.3

Voormalige spoorlijninfrastructuur Uit het vorige deel (3.3.3.2) blijkt dat de historische indeling van het gebied volledig is omgegooid met de aanleg van het militair domein (zone 1.1 en 1.2) en een volledig nieuwe structuur aangelegd. Deze structuur werd vooral gekenmerkt door verschillende spoorlijnen die de munitiedepots ontsloten. Deze spoorlijn liep ten noorden van de kern van Zedelgem, waar deze nog steeds bekend staat als ‘Vloethemveldzate’ en kwam het militair domein binnen langs één van de wegen die nu bekend staat als ‘Vloethemveld’. Binnen het militair domein splitste deze spoorlijn op in twaalf evenwijdige sporen die langs de munitiedepots liepen en op het einde van het militair domein stopten. Op enkele sporen na die nog in verhardingen zitten, zijn deze spoorlijnen vandaag helemaal verdwenen. De structuur van deze spoorlijnen bepaalt wel nog steeds voor een groot deel de structuur van het voormalig militair domein, niet in het minst doordat de populieren, die de spoorlijnen flankeerden (zie 3.3.1.2. - Ds) op veel plaatsen nog aanwezig zijn als herinnering aan de spoorlijnen. Met de bouw van het militair domein is er een nieuwe fase ingegaan in de (perceels-)structuur van het landschap. Ondertussen wordt ook deze structuur weer verdrongen door een nieuwe fase van natuurontwikkeling. Van de spoorlijnen zijn nog enkele relictelementen aanwezig, zowel binnen het voormalig militair domein als hierbuiten. Deze elementen worden omschreven in hoofdstuk 3.2.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

287

Overblijfselen van spoorwegen in verharding

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Herbruik van spoorwegelementen

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Herbruik van spoorwegelementen

ERFGOEDSTUDIO

288

3.3.4

RELIËF

Het thema reliëf behandelt verschillende opvallende reliëfelementen die binnen het beschermd landschap terug te vinden zijn. Ten eerste wordt het Keiorum besproken, een natuurlijke verhoging in het landschap die de ontwikkeling en ontginning van het landschap mee bepaald heeft. Ook het overblijfsel van de Vossenbarm wordt besproken, net zoals de zogenaamde merlons, taluds rondom de voormalige munitiedepots.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

289

3.3.4.1

Keiorum Aan de oostzijde van het beschermd landschap (zone 1.5 en zone 2) wordt dit min of meer begrensd door het zogenaamd ‘keiorum’. Een heuveltje in het landschap met een hoogte van circa +22m TAW. Dit lijkt niet spectaculair hoog, maar is visueel wel een groot verschil ten opzichte van het omringende landbouwgebied dat op een hoogte tussen circa +7m tot +10m TAW ligt. Het Keiorum vormt eveneens de waterscheidingskam tussen de beekstelsels van de Jabbeekse beek en de Kerkebeek. De hoge ligging wordt toegeschreven door ondiepe kleilagen.37 Dit valt inderdaad terug te vinden in de codering van de bodemkaart. De bodems ter hoogte van het Keiorum worden elk voorafgegaan door de code ‘w-‘, wat wijst op klei-zand op geringe diepte (ondieper dan 75cm).

Zicht op het Keiorum

Agentschap Onroerend erfgoed 2017: Zedelgem (online), https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/126147 (geraadpleegd op 29 augustus 2017)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

290

3.3.4.2

Vossenbarm De Vossenbarm is een voormalige dijk die tussen de Vloethemveldstraat en de Isenbaertstraat werd aangelegd door de Hospitaalbroeders in de 15de eeuw. Vandaag is de Vossenbarm nog maar gedeeltelijk terug te vinden, over een afstand van circa 500 meter, iets ten noorden van de grens tussen Zedelgem en Snellegem (zone 1.5). De Vossenbarm is volledig bebost en loopt min of meer van het oostnoordoosten naar het westzuidwesten. De Vossenbarm ligt gemiddeld zo’n twee meter hoger dan zijn directe omgeving.

Figuur 45: De Vossenbarm, duidelijk zichtbaar op het Digitaal Terreinmodel

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

291

Figuur 46: Zicht op de Vossenbarm

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

292

3.3.4.3

Merlons De term ‘Merlon’ betekent in het Frans: Ophoging in aarde rondom depots voor explosieven. Deze ophogingen, of taluds, zijn over het algemeen goed bewaard en dragen sterk bij tot de natuurwaarde van het gebied, deze zorgen namelijk voor een interessant gradiënt van natte naar droge bodem. De munitiedepots en merlons worden in het geïntegreerd beheerplan opgedeeld in acht zones. De eigenschappen van de merlons zijn binnen elke zone hetzelfde. Deze indeling wordt ook in dit beheerplan gebruikt. De merlons van groep 2, 3, 4, 5 en 6 bevinden zich in deelzone 1.1. Deze van groep 1, 7 en 8 bevinden zich in deelzone 1.2. Op de meeste plaatsen zijn de merlons het enige overblijfsel van de munitiedepots, en zijn de munitiedepots zelf verdwenen en vervangen door een poeltje. Soms is wel nog een verhard stuk in beton terug te vinden als ‘voorplein’ van de munitiedepots. Enkel in groep 4 zijn de merlons integraal verdwenen. In groep 1 zijn drie rijen merlons verlaagd in functie van het natuurbeheer.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

293

De merlons zijn onder te verdelen in twee categorieën met verschillende afmetingen:

Categorie 1: De merlons staan per (voormalig) munitiedepot als afzonderlijk element en grenzen niet aan elkaar. De merlon is langs één zijde open en heeft een grondoppervlak van circa 32x24 meter. De talud zelf heeft een breedte onderaan van circa 8 meter en bovenaan van circa 2 meter. De talud is circa 3 meter hoog.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Categorie 2: De munitiedepots staan in deze categorie dichter bij elkaar en grenzen aan elkaar. Eén gemeenschappelijk talud dient als volledige middenwand. Haaks hierop, maar niet ermee verbonden, staan iets kleinere taluds die de andere wanden vormen van de merlons. De andere zijde is open. Het gemeenschappelijk talud heeft een breedte van circa 8 meter. Het kleine talud heeft een breedte van circa 6 meter, is circa 16 meter lang en heeft een tussenafstand tot de middelste talud van circa 2 meter. Ook hier hebben de taluds een hoogte van circa 3 meter.

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

294

MERLONS Code Ligging

Beschrijving

Opmerkingen In de op één na meest zuidelijke rij merlons zijn de munitiedepots behouden gebleven, in de andere merlons zijn deze vervangen door poeltjes. De gehele zone wordt begraasd in functie van heidebeheer. Bijna alle merlons zijn geherprofileerd om het beheer te vergemakkelijken, de bovenzijde is met circa 1 meter verlaagd. Drie munitiedepots in de merlons zijn behouden gebleven in functie van de begrazing van het gebied, de rest is afgegraven. De merlons bevinden zich in een bosgebied.

Groep 1

Zone 1.2

95 merlons van categorie 2, onderverdeeld in vier dubbele rijen.

Groep 2

Zone 1.1

Groep 3

Zone 1.1

10 merlons van categorie 1, min of meer geplaatst in rijen van drie, open zijden afwisselend naar andere zijde op zo’n 30 meter afstand van elkaar. Bij de drie meest westelijke merlons ontbreekt één van de zijdes van de talud. 14 merlons van categorie 1. Tweemaal grenzen de merlons aan elkaar. De anderen hebben een tussenafstand van circa 45 meter.

Groep 4

Zone 1.1

Groep 5

Zone 1.1

Groep 6

Zone 1.1

58 merlons van categorie 1 in vijf rijen met een tussenafstand van circa 45 meter.

Groep 7

Zone 1.2

Groep 8

Zone 1.2

4 merlons van categorie 1 op één rij met een tussenafstand van 45 meter, 60 meter en 45 meter. 18 merlons van categorie 2 op één afbuigende lijn.

81 merlons van categorie 2. Merlons en munitiedepots zijn integraal verdwenen en hebben plaats gemaakt voor een vijver en heideherstel. 7 merlons van categorie 1. Richting en plaatsing lijkt willekeurig.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

In de directe nabijheid ligt nog een veertiende merlon, die niet ingedeeld wordt in een groep. Bij deze merlon staat ook nog steeds een gebouw, bij de dertien merlons binnen de groep staan geen munitiedepots meer. De zone waarin de merlons staan wordt beheerd als heideen bosgebied. -

Twee van de munitiedepots zijn nog aanwezig en worden gebruikt in functie van het natuurbeheer. De anderen zijn verdwenen. Het gebied wordt beheerd als boszone. De merlons zijn beeldbepalend voor een groot heidegebied in het noorden van het voormalig militair domein. Veel van de zeldzame plantensoorten binnen het gebied komen op en rond deze merlons voor. De merlons zelf zijn in goede staat en de munitiedepots hebben plaatsgemaakt voor poeltjes. De merlons in het oosten en westen bevinden zich in een bosgebied, hier zijn nog drie munitiedepots bewaard gebleven. Alle vier de munitiedepots zijn bewaard. De munitiedepots bevinden zich in een bosrijk gebied. Van de munitiedepots is er één behouden, de rest is afgebroken. Dit gebied wordt beheerd als heide en bevindt zich in hetzelfde begrazingsblok als groep 1. Alle merlons zijn geherprofileerd om het beheer te vergemakkelijken, de bovenzijde is met circa 1 meter verlaagd.

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

295

Merlons categorie 1

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Merlons categorie 2

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

296

3.3.5

WATERHUISHOUDING

Doorheen de geschiedenis is het gebruik en de indeling van het beschermd landschap verschillende keren gewijzigd. Ook de waterhuishouding is telkens sterk gewijzigd. Vandaag zijn er nog verschillende waterelementen terug te vinden die elk getuige zijn van verschillende historische periodes en die behandeld worden in het thema ‘waterhuishouding’. Binnen dit thema worden ten eerste de walgrachten rondom boerderijen besproken, vervolgens de beken en afwateringsgrachten gelinkt aan de ontginning van het Vloethemveld, de rabattenstructuur, de waterelementen gelinkt aan het militair domein en ten slotte de waterelementen gelinkt aan het natuurherstel nadat het voormalig militair domein in onbruik raakte.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

297

3.3.5.1

Walgrachten rondom boerderijen Binnen het beschermd landschap zijn twee historische walgrachten terug te vinden, gelinkt aan oude boerderijen en bijgevolg aan de ontginningsgeschiedenis van het Vloethemveld. Beide walgrachten bevinden zich in zone 2. De eerste walgracht bevindt zich in het uiterste noordoosten van het beschermd landschap. Het gaat in feite nog maar om een halve walgracht, aangezien het noordoostelijke deel is verdwenen. Langs de westen zuidzijde van de boerderij is deze gracht nog het best zichtbaar en heeft deze een breedte van circa 4 meter. Vanaf de straat is de walgracht slecht zichtbaar door de verschillende bomen en struiken die langsheen de gracht groeien. Langs de oostzijde is de gracht vervangen door een smalle gracht naast de weg van circa 1,5m breed. De tweede walgracht is deze rondom de Vloethemveldhoeve. Het gaat hier om en achtvormige omwalling die voor het eerst vermeld werd in 1681. Deze werd met behulp van het regionaal landschap houtland hersteld en omringt bijna de gehele hoeve en het achterliggend perceel en heeft een breedte van circa 6 meter. Tussen de gracht aan de straatzijde en deze die naar achteren loopt, ligt een aarden wal. Het waterpeil kan hier dan ook verschillen.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

298

Figuur 47: Foto van de walgracht in het noordoosten van het beschermd landschap, waarvan de oevers volledig begroeid zijn.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Figuur 48: De walgracht rondom de Vloethemveldhoeve.

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

299

3.3.5.2

Beken en afwatering De steeds verdere ontginning van het Vloethemveld en de omvorming tot landbouwgebied heeft vooral zijn sporen nagelaten in de waterhuishouding van het landbouwgebied (zone 2). Deze zone wordt doorkruist door verschillende beekjes: de Zerkegembeek, Kastanjebeek en Jabbeekse beek en nog heel wat grachten. Deze grachten en beken voorzien in de afwatering van zowel het landbouwgebied als van het grootste deel van de bossen in het zuiden van het beschermd landschap. Opvallend is dat niet enkel de grachten, maar ook de beken een zeer rechte loop hebben. Deze zijn gekanaliseerd om zoveel mogelijk grond te kunnen gebruiken voor de landbouw of in functie van het militair domein. Doorheen het landbouwgebied en voormalig militair domein lopen verschillende grachten en beken, toch is dit door zijn lage ligging nog steeds overstromingsgevoelig. Behalve grachten en beken, komen verspreid ook nog verschillende vijvers en poelen voor. Deze zijn dikwijls gelinkt aan boerderijen of hoeves. Verschillende van deze veedrinkpoelen zijn recent aangelegd op initiatief van het regionaal landschap Houtland. De vijver in het uiterste zuidwesten van het beschermd landschap is een vijver uitgegraven in de jaren 1960-1980. Deze vijver wordt ook de plas van Knockaert genoemd naar de aannemer die deze heeft uitgegraven, waarschijnlijk voor het aanleggen van een snelweg.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

300

3.3.5.3

Rabattenstructuur Ook in functie van bosaanplantingen werd water door middel van kleine grachten afgewaterd tot in de beken die doorheen het beschermd landschap lopen. Op perceelsniveau verschilt het afwateringsbeeld van de bosaanplantingen wel sterk met dat van landbouwgronden. De bosaanplantingen gebeurden namelijk op een zogenaamde rabattenstructuur, lijnvormige ophogingen in het bos in rijen naast elkaar. De bomen worden aangeplant op de verhogingen terwijl het water via de lagere ‘grachtjes’ afgewaterd wordt. Rabatten komen binnen het beschermd landschap vooral voor in zone 1.5, het domeinbos Vloethemveld, aangeplant in functie van de bosbouw. Binnen zone 1.1 en 1.2 hebben ook de rabatten bijna overal plaats gemaakt voor de aanleg van het voormalig militair domein, enkel langs de zuidoostgrens, nabij de ingang en in één zone in de buurt van de grote wateroppervlakken is nog een rabattenstructuur terug te vinden. De rabatten lopen steeds geheel rechtdoor door één of meerdere percelen en liggen haaks op één van de aangrenzende paden, dreven of brandgangen. De rabatten hebben meestal een breedte van circa vier meter, maar soms ook van circa zeven, acht of tien meter. Tussen de grachtjes en de rabatten bevindt er zich een hoogteverschil van circa 30cm tot 60cm. De rabatten zijn, inclusief oriëntatie en afmetingen zeer duidelijk af te lezen op het digitaal terreinmodel en zijn ook aan de hand hiervan geïnventariseerd.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

301

Figuur 49: Op het digitaal Terreinmodel is de rabattenstructuur duidelijk af te lezen.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

302

3.3.5.4

Waterelementen gelinkt aan het militair domein38 De aanleg van het militair domein heeft komaf gemaakt met een groot deel van de bestaande grachten- en rabattenstructuur in het landschap. Een volledig nieuwe structuur is hiervoor in de plaats gekomen (zone 1.1 en 1.2). Een opvallend waterelement van het voormalig militair domein is de omwalling van het militair domein. Deze omringt het volledige voormalige militair domein, behalve aan de toegang, waar deze onderbroken is. Deze is zo goed als overal nog zeer duidelijk aanwezig, net zoals de afsluiting die zich op de oevers van deze gracht bevindt en heeft een breedte van circa vier meter. Behalve deze ringgracht bevinden er zich binnen het voormalig militair domein nog verschillende grachten. De meeste hiervan zijn gekoppeld aan de voormalige spoorlijnen. Ze volgen deze structuur en houden deze zichtbaar in het landschap. Behalve lijnvormige elementen zijn er in functie van het militair domein ook enkele grote waterplassen ontstaan. Met de aarde die hier uit gehaald is, zijn de vele merlons aangelegd, de ontstane putten deden dienst als blusput. Drie van deze putten bevinden zich centraal in het voormalig militair domein. De kleinste en meest oostelijke, ook wel Palingput genoemd, heeft een oppervlakte van ruim 5000m2. De tweede kleinste of meest westelijke vijver is volgens de biologische waarderingskaart een mesotrofe tot eutrofe plas met een oppervlakte van circa 14 000m2. De middelste plas, de grootste, is eveneens een mesotrofe tot eutrofe plas en heeft een oppervlakte van bijna 40 000m2. Het peil van deze vijvers wordt gecontroleerd en kan aanzienlijk gewijzigd worden door sassen en schotbalken aan de oostzijde ervan. Een speling van één meter in het waterpeil is mogelijk.

Zwaenepoel et al. 2012. Geïntegreerd beheerplan complex Vloethemveld, Duvelsnest, Vuile Moere. (pp. 23-24)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

303

Een vierde plas bevindt zich in het uiterste zuidoosten van het beschermd landschap. Ook hier gaat het om eutroof water met een oppervlakte van bijna 19 000m2.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

304

3.3.5.5

Waterelementen gelinkt aan natuurherstel Binnen het voormalig militair domein (Zone 1.1 en 1.2) zijn, sinds het beheer van het terrein overgedragen is aan het ANB in 1995, de laatste jaren veel veranderingen doorgevoerd. Vele munitiedepots zijn afgebroken en hebben plaatsgemaakt voor natuurherstel en – ontwikkeling. Op vele plaatsen zijn er in de plaats van deze munitiedepots kleine ronde poeltjes gevormd. Vooral in het noorden van het voormalig militair domein zijn er ook enkele grotere waterplassen gevormd die sterk bijdragen tot de grote biodiversiteit van het gebied. Deze waterplassen en de ontwikkeling hiervan wordt uitgebreid besproken in het geïntegreerd beheerplan.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

305

3.4 Archeologisch erfgoed De aanwezigheid van archeologisch erfgoed en een bondige beschrijving vinden we terug in de Centrale Archeologische Inventaris (CAI). Binnen het beschermd landschap en de directe omgeving worden zes archeologische vondsten of vaststellingen beschreven. Het gaat om één uitgebreide site met vondsten te dateren in diverse periodes nabij de kern van Snellegem, één Romeinse vondst, enkele vondsten uit de Middeleeuwen, waaronder twee sites met walgracht en één vondst uit de Nieuwste Tijd. Een volledig en chronologisch overzicht van de vondsten en vaststellingen die beschreven staan in de CAI: •

Locatie 305876 De site bevindt zich in de zandstreek en is gelegen op de zuidelijke flank van een min of meer oost-west verlopende zandrug. De vindplaats omvat restanten van een kleine landbouwexploitatie, een mansus, die afhing van de fiscus van Snellegem. (net buiten beschermd landschap) o Datering: Steentijd – Neolithicum: Pijlpunt: laat neolithisch of vroege bronstijd Interpretatie: Roerende archeologica – Losse vondst – Lithisch Materiaal: Afslagen al dan niet met gebruiksretouches, niet toe te schrijven aan één bepaalde periode of cultuur; Klingfragment in Grand Pessigny-vuursteen (Laat-Neolithische bekerculturen); Gevleugelde pijlpunt met schachtdoorn; Residueel materiaal in jongere structuren aangetroffen. o Datering: Middeleeuwen – Late Middeleeuwen Interpretatie: Roerende archeologica – Losse Vondst – Munten: Een zilveren muntje, kleine denier. o Datering: Metaaltijden – Late Ijzertijd (Westen) – late La Tène Interpretatie: Economie – Grondstofwinning – Zandontginning: Enkele kuilen: zavelwinningskuilen?; Weinig vondstmateriaal: enkele fragmenten handgevormd aardewerk, versierd met vingertopindrukken of een golflijnversiering; mogelijk in verband met nederzetting vlakbij. o Datering: Romeinse tijd – Midden Romeinse tijd Interpretatie: Bewoning: Greppeltjes en een kuiltje; Vondstmateriaal: terra sigillate (van Centraal- of Oost-Gallische herkomst) en gewoon aardewerk: fragment van een kruikamfoor, een mortarium, beker met rolstempelversiering, grof verschraald kustaardewerk al dan niet met een kantstreepversiering. o Datering: Middeleeuwen Interpretatie: Bewoning – Nederzetting: Talrijke paalsporen, kuilen, greppels of grachten en mogelijk twee waterputten; Vrij bescheiden bewoningskern bestaande uit een min of meer noord-zuid georiënteerd hoofdgebouw; Vondstmateriaal: fragmenten van biconi (Noordfranse herkomst) en Eifelwaar, handgevormd gebruiksaardewerk (grass-tempered ware), ijzeren werktuig: waarschijnlijk de schaar van een ploeg of een eergetouw. o Datering: Middeleeuwen – Vroege Middeleeuwen Interpretatie: Economie – Veeteelt – Poel: Cesuur in de bewoning. Het terrein werd in deze periode waarschijnlijk als weiland gebruikt (aanzetten van een poel en gracht). In de poel werden fragmenten van een tuitpot met naar binnen gerichte bandvormige rand teruggevonden in zgn. gegladde waar.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

306

Datering: Middeleeuwen – Volle Middeleeuwen Interpretatie: Bewoning – Gegroepeerd – Nederzetting: Een volledige woonareaal met begrenzend grachtensysteem. Houten hoofdgebouw oostwest georiënteerd en rechthoekig van vorm. Sporen van één bijgebouw, vrij diep gefundeerde vierpostenconstructie (spieker) met een zijde van 3,5m. Langs de zuidzijde van het grachtensysteem was een poel geïncorporeerd; Vondstmateriaal: bot nagenoeg volledig vergaan; grijs aardewerk van regionale makelij (vnl. Kogelpotten en tuitpotten); roodbeschilderde waar uit Rijnland (overwegend fragmenten van kruikamforen met tuit), zeldzame fragmenten van zgn. Paffrathen Andennewaar, fragmenten van maalstenen in basaltlava (uit Eifelgebied) en fragmenten van zgn. Strijkglazen.; Kort na de ontruiming van de bewoning heeft men een poel aangelegd die nog voor het einde van de volle Middeleeuwen gedempt werd. o Datering: Middeleeuwen – Late Middeleeuwen Interpretatie: Economie – Grondstofwinning – Zandontginning: Enkele zandwinningskuilen ten oosten van het terrein. o Datering: Nieuwe Tijd – 17de eeuw Interpretatie: Infrastructuur – Lijnelementen – Kanaal/Vaarweg: Een vrij brede l-vormige gracht (wellicht gedempt voor de 18de eeuw) en verscheidene kuilen; Vondstmateriaal: oxiderend gebakken rood aardwerk (al dan niet met slibversiering), steengoed en een fragmentje majolica. Locatie 157047 Isenbaertstraat 16a (buiten beschermd landschap) o Datering: Romeinse tijd – Midden-Romeinse tijd Interpretatie: Infrastructuur – Lijnelementen: Gracht met vondsten uit de Romeinse tijd o Datering: Romeinse tijd – Midden-Romeinse tijd Interpretatie: Bewoning: paalkuilen verspreid over het terrein; mogelijk behoren deze tot een 2-schepige structuur. o Datering: Nieuwste Tijd – 19de eeuw Interpretatie: Infrastructuur – Lijnelementen: recente gracht Locatie 304987 Indicator cartografie De Baetsdreef 1 (op rand beschermd landschap) o Datering: Middeleeuwen – Late Middeleeuwen Interpretatie: Bewoning – alleenstaand – Site met walgracht: Omgrachting noch gebouwen zijn bewaard. Locatie 304988 Indicator cartografie Hildeghemhof (binnen het beschermd landschap) o Datering: Middeleeuwen – Late Middeleeuwen: 1273: eigendom van het Sint-Janshospitaal, aanvankelijk werd de hoeve rechtstreeks uitgebaat. 1329: vanaf dan werd de hoeve verpacht. 1771-1778: vermelding op de kaart van ferraris. 1970-1980: dempen van de walgrachten. Interpretatie: Bewoning – Alleenstaand – Site met walgracht: Het ‘Hildeghemhof’ is een historische hoeve met 18de eeuwse gebouwen die een belangrijke rol speelde in de ontginningsgeschiedenis van het Vloethemveld. Locatie 301111 Kroonwijk – Kroonhoek (op rand beschermd landschap) o Datering: Middeleeuwen – Late Middeleeuwen o

•

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

307

Interpretatie: Roerende archeologica – Losse vondst – Aardewerk: Fragmenten aardewerk Datering: Middeleeuwen – Late Middeleeuwen Interpretatie: Infrastructuur – Lijnelementen – Riolering: 2 waterleidingbuizen uit hard gebakken, vuil grijsgele klei (bij BauwensLesenne, in Biekord en in Archeologie werden de leidingen verkeerdelijk Romeins gedateerd.) Locatie 207177 Diksmuidse Heirweg: in het kader van de bouw van een oefengebouw voor brandbestrijding (buiten beschermd landschap) o Datering: Nieuwste Tijd o Interpretatie: Zandwinningskuilen, drainagegrachten en greppels. o

•

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

308

3.5 Overzicht van de landschappelijke erfgoedstructuren en -elementen In hoofdstuk drie zijn binnen het beschermd landschap, op thematische wijze, verschillende elementen gemarkeerd die er samen toe leiden dat de erfgoedwaarde van het gebied zo hoog is. Concreet gaat het om volgende elementen: 3.5.1.1 − −

−

− −

Groenstructuren: lijn- en puntvormige elementen Dreven langs voormalige spoorlijnen: Deze bevinden zich binnen het voormalig militair domein en markeren ook vandaag nog de historische ruimtelijke structuur. Dreven langs wegen en paden: Deze bevinden zich voor het merendeel in de bosgebieden ten oosten van het voormalig militair domein en zijn een restant van de bosontginningen uit het einde van de 18de en de gehele 19de eeuw. Andere dreven zijn beeldbepalend in het landbouwgebied. Bomenrijen langs perceelsranden: Deze zijn beeldbepalend en maken van het landbouwlandschap een bocagelandschap. Het zijn restanten van de vroeger alomtegenwoordige perceelsrandbegroeiingen. Solitaire bomen: Verschillende bomen hebben door hun omvang, leeftijd en inplanting een op zichzelf staande erfgoedwaarde. Houtkanten: Deze zijn beeldbepalend en maken van het landbouwlandschap een bocagelandschap. Het zijn restanten van de vroeger alomtegenwoordige perceelsrandbegroeiingen. Hagen: Dit zijn restanten van de vroeger alomtegenwoordige begroeiingen rondom huisweiden van hoeves en zijn dan ook vandaag nog vooral in de nabijheid hiervan terug te vinden. Boomgaarden: Ook deze zijn historisch gezien steeds aanwezig geweest op huisweides en erven van hoeves en zijn ook vandaag nog in de nabijheid hiervan terug te vinden.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

309

3.5.1.2 − −

−

Groenstructuren: vlakvormige elementen Historisch permanente graslanden: Dit zijn graslanden die al jarenlang dit gebruik kennen en nooit geploegd zijn geweest. Bosbeheer: Op het einde van de 18de en de gehele 19de eeuw is het zuidelijke gedeelte van het beschermd landschap bebost geweest in functie van de houtopbrengst. De vele boszones die er zich nu nog bevinden, dateren meestal dan ook van deze periode. Bijkomend is ook de natuurwaarde van de bossen hoog (zie natura 2000 habitatgebieden in H3.1.2.5). Heide- en graslandbeheer: Vooral binnen het voormalig militair domein worden verschillende zones beheerd als heidegebied. Dit gaat terug op het historische uitzicht dat het geheel naar alle waarschijnlijkheid had voor de massale bosontginningen. Restanten van heidegebieden zijn steeds aanwezig geweest, waardoor vele zeldzame plantensoorten ook nog vandaag terug te vinden zijn in de heidegebieden van het beschermd landschap. De natuurwaarde van deze elementen is bijgevolg zeer hoog (zie natura 2000 habitatgebieden in H3.1.2.5)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

310

3.5.1.3 − −

−

Wegen en perceelsstructuren Kasseiwegen: In het beschermd landschap liggen twee kasseiwegen die dateren uit de helft van de 20ste eeuw. Historische circulatiestructuren: In de kadasterkaarten van het zuidelijk gedeelte van het beschermd landschap is nog duidelijk de perceelsstructuur terug te vinden die het landschap heeft gekregen ten tijde van de bosontginningen; Dreven en brandgangen met hiertussen boszones. Deze structuur is nog zeer goed leesbaar in de oostelijke bosgebieden maar is volledig verdwenen ter hoogte van het voormalig militair domein. Hier herinnert enkel de kadasterkaart nog aan deze ontginning. Voormalige lijninfrastructuur militair domein: Het voormalig militair domein werd vooral gestructureerd door verschillende, evenwijdig lopende spoorlijnen die in oostelijke richting hun aansluiting vonden bij de spoorlijn Brugge-Torhout (zogenaamde Vloethemveldzate). Deze structuur is ook vandaag nog duidelijk aanwezig in het voormalig militair domein.

−

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

311

3.5.1.4 −

−

Reliëf Keiorum: Het Keiorum kan best omschreven worden als een ‘bult’ in het landschap ten opzichte van de rest van het Vloethemveld. Het Keiorum wordt gekenmerkt door dagzomende geologische lagen, een hogere ligging en heeft een andere bodemopbouw dan de rest van het Vloethemveld. Om deze reden loopt de landschappelijke evolutie van deze zone dan ook niet geheel gelijk met deze van de rest van het Vloethemveld. Vossenbarm: Deze dijk, aangelegd in de 15de eeuw bevindt zich niet toevallig tussen het noordelijke landbouwgebied en het zuidelijke bos- en heidegebied. Deze dijk hield water tegen aan de zuidzijde zodat het noordelijk gedeelte ontgonnen kon worden in functie van de landbouw. De sterke tweedeling in het landschap is dan ook nog steeds het gevolg van deze ingreep uit de 15de eeuw. De waterhuishouding van het gebied is ondertussen wel veranderd waardoor de Vossenbarm zijn functie verloren heeft. Hierdoor is zo’n twee derde van de totale dijk doorheen de jaren verdwenen. Merlons: De vele merlons zijn beeldbepalend binnen het voormalig militair domein en omzoomden de vroegere munitiedepots. Door het hoogteverschil ontstaat er ter hoogte van de merlons een uitzonderlijk gradiënt van natte naar droge bodem die zeer interessant is voor allerlei (zeldzame) plantensoorten. De merlons zijn uitgebouwd in verschillende zones met elk hun eigen typologie en onderlinge afstanden, in één van deze zones zijn de merlons integraal verdwenen.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

312

3.5.1.5 −

−

Hydrologie Walgrachten rondom boerderijen: In het noordelijke landbouwgebied staan diverse historische hoeves. Nog rondom twee van deze hoeves is ook vandaag nog een walgracht terug te vinden. Vooral de achtvormige omwalling rondom de Vloethemhoeve is een markant element. Beken en afwateringsgrachten: Om de ontwatering van het ontgonnen landbouwlandschap te bevorderen, zijn verschillende grachten aangelegd en beken gekanaliseerd. Deze zijn ook vandaag nog noodzakelijk voor de ontwatering van het gebied. Rabattenstructuur: Om de ontwatering van de bosgebieden te bevorderen, werden deze aangeplant op rabatten. Deze zijn nog op vele plaatsen in de bosgebieden aanwezig en herinneren aan de bosontginningen gedurende het einde van de 18de en de gehele 19de eeuw. Waterelementen gelinkt aan militair domein: In functie van het militair domein werden verschillende waterelementen aangelegd. Zo is er rondom het geheel een walgracht aangelegd en zijn binnen het voormalig militair domein diverse blusputten aangelegd, gegraven met de aarde die gebruikt werd voor het ophogen van de merlons. Waterelementen gelinkt aan natuurherstel: Om de natuurwaarden te versterken zijn ook sinds de sluiting van het gebied als militair domein (1995) verschillende waterplassen bijgegraven.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

313

3.6 Overzicht van de bouwkundige erfgoedelementen 3.6.1.1 -

Hoevegebouwen Vanaf eind 13de eeuw: bouw van verschillende ontginningshoeves door het Brugse Sint-Janshospitaal: Hildeghemhof, Vloethemhof en hoeve Noortweghe. Vanaf 3de kwart 18de eeuw: het Vloethemveld werd bebost en deed nu dienst als houtwinningsgebied: hoeves speelden opnieuw een belangrijke rol in de ontginning Vanaf 3de kwart 18de eeuw: nieuwe hoeves werden gebouwd in functie van bosbeheer. Vanaf 1924: bouw van het munitiedepot. Hoeve Bocca bevindt zich binnen de afbakening van het militair domein en verliest zijn functie als hoeve.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

314

3.6.1.2 -

Militair erfgoed Vanaf 1924: bouw van het munitiedepot in verschillende fases. Tussen 1924 en 1940 (interbellum) werden verschillende gebouwen in de onthaalzone opgericht, samen met de bouw van tal van depots in het gebied. Een groot deel van deze gebouwen (voornamelijk depots) werden inmiddels afgebroken. Tussen 1952 en 1995 (Belgisch Leger) werden nog verschillende nieuwe constructies opgetrokken, waaronder depots, wachtlokalen en andere gebouwen.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

315

3.6.1.3

Kunstwerken

Tussen 1944 en 1946 deed het munitiedepot dienst als P.O.W. Camp. In deze periode maakten verschillende krijgsgevangenen kunstwerken tijdens hun verblijf.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

316

4. 4.1

BESCHRIJVING ERFGOEDWAARDEN Beschermingsbesluit cultuurhistorisch landschap Vloethemveld

Het Vloethemveld te Snellegem en Zedelgem werd beschermd als landschap bij ministerieel besluit van 9 juni 1995. Deze bescherming werd gedeeltelijk vernietigd door een arrest van de Raad van State van 7 januari 2008. De gedeeltelijke vernietiging betreft een aantal percelen in het noordwesten van het gebied. Het Vloethemveld is beschermd als landschap omwille van het algemene belang gevormd door de: Historische waarde: De nog duidelijk aanwezige landschappelijke structuren die de verschillende cultuurhistorische ontwikkelingsfases weerspiegelen, in nog grotere verscheidenheid aan gaaf bewaarde relicten.

Wetenschappelijke waarde: In casu natuurwetenschappelijke waarde: • de aanwezigheid van typische, weinig gestoorde bodemprofielen • het bijna dagzomen van tertiaire geologische lagen • de zeer hoge biodiversiteit en zeldzaamheidsgraad van flora en fauna, resultaat van een rijk ontginningsverleden, een relatief stabiele en hoge waterstand, een goede waterkwaliteit, de plaatselijke afwezigheid van bemesting, variatie droge en natte bodems, zandige en meer kleiige bodems (pH: 4-7), licht-schaduw gradiënten, de relatieve isolatie van het gebied en het soms intensief beheer • de grote diversiteit aan vegetatietypes, hun gaafheid, hun zeer hoge zeldzaamheidsgraad en hun onderling verband in het geheel • het voorkomen van een belangrijk deel van de flora van de Vlaamse Zandstreek, dank zij de grote variatie aan biotopen, hun onderlinge wisselwerking en hun randeffecten.

Esthetische waarde: •

de visueel-landschappelijke waarde van de uitgestrektheid van het halfopen gebied, aansluitend op bosrand

•

de grote afleesbaarheid en relatieve ongeschondenheid van het historisch ontwikkelingspatroon van een eeuwenoude grondgebonden landbouw

• • •

de grote verscheidenheid aan landschapsvisuele kenmerken van de hogervermelde levensgemeenschappen en hun randeffecten de aanwezigheid van talrijke microlandschappen en hun samenstellende elementen, met een hoge graad van 'natuurlijkheid het ontbreken van niet passende bewoning.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

317

4.2 Beschermingsbesluit Vloethemhoeve De Vloethemhoeve met achtvormige omwalling werd beschermd als monument bij ministrieel besluit van 15 april 2004. De recente gebouwen, met name garage, loods en varkensstal horen niet tot de bescherming. De vloethemhoeve is beschermd omwille van het algemeen belang gevormd door de: Historische waarde: Als zijnde een historische site, waarvan de oorsprong vermoedelijk teruggaat tot het einde van de 13de eeuw en, die kaderde in de ontginning van het omliggende Vloethemveld. De eerste vermelding van de naam Vloethem dateert van circa 1300: "Zegher van Vloethem"; in 1478 wordt de hoeve expliciet vermeld en is de eigenares bekend; het betreft Catharina van Varsenare (+ 1490), echtgenote van Jan Baptist van Meetkerke. De Vloethemhoeve speelde voornamelijk tijdens het derde kwart van de 18de eeuw een belangrijke rol bij de drooglegging en de bebossing van de moerassige gebieden en vijvers ten zuiden van de site. Het huidige, als landschap beschermde, bosgebied met aangelegde dreven dateert uit deze periode. Het betreft een vrij gaaf bewaarde 18de-eeuwse hoeve, met vermoedelijk oudere kern, bestaande uit een boerenhuis en schuur en een dubbele ringgracht. De achtvormige omwalling, verwijzend naar het belang van de nederzetting, wordt voor het eerst vermeld in 1681, is op verschillende historische kaarten terug te vinden en is tevens in situ waarneembaar. Het boerenhuis, gedateerd 1791, vertoont een voornamelijk 18de-eeuws uitzicht qua volume en gevelordonnantie. Het betreft een langgestrekt boerenhuis met opkamer rechts en een stalgedeelte links. Het behouden schrijnwerk wordt gekarakteriseerd door schuiframen met kleine roedenverdeling en geprofileerde wisseldorpels, en door tweeledige staldeuren. Vermeldenswaardig zijn tevens de dubbele opkamer en de bewaarde interieurelementen zoals balklagen met geprofileerde balksloffen, de schouwen onder meer met betegelde haardmond, het schrijnwerk, de boomse tegelvloeren. De in kern laat l8de-eeuwse dwars schuur met wagenhuis en stalgedeelte in 1866 uitgebreid met een stalvleugel, vormt een onontbeerlijk component op de agrarische site. Bovendien verwijzen de belangrijke restanten van stijl en regelwerk met houten plankenbeschieting naar de streekeigen schuurbouw waarbij het in deze bosrijke streek voorhanden zijnde bouwmateriaal, met name hout, werd aangewend.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

318

VISIE EN DOELSTELLINGEN

5.1 Visie Het beschermd landschap is een gebied waar zich doorheen de geschiedenis diverse evoluties hebben voorgedaan. Diverse relicten verwijzen naar deze verschillende tijdslagen. Er is niet één specifieke tijdslaag die uitdrukkelijker aanwezig is in het landschap, ieder relict vertelt een eigen stukje van de geschiedenis. Dit beheerplan stelt zich tot doel ervoor te zorgen dat deze evoluties tastbaar blijven binnen het beschermd landschap. In de eerste plaats door het behoud van het algemene landschapsbeeld en in de tweede plaats door het levend houden van de herinnering aan de landschappelijke evoluties die het gebied heeft doorgemaakt.

Het ontginningslandschap van het Vloethemveld In het gave ontginningslandschap of landbouwlandschap in het noorden van het beschermd landschap staat het behoud van de aanwezige erfgoedelementen (hoeves, graslanden, kleine landschapselementen,…) voorop. De relatie tussen de verschillende hoeves, de graslanden en vele kleine landschapselementen is typerend voor het gebied en zal in de toekomst versterkt worden door het stimuleren van het aanplanten van nieuwe kleine landschapselementen en het behouden of herstellen van (historisch) permanente graslanden.

Het militaire erfgoed van het Vloethemveld Het gebruik van een groot gedeelte van het beschermd landschap in het zuiden als munitiedepot en tussen 1944 en 1946 als POW-kamp heeft vele sporen nagelaten in het beschermd landschap. Vele erfgoedelementen die voortkomen uit deze periode zijn uniek en hebben een (zeer) hoge erfgoedwaarde. Het behoud en onderhoud van deze elementen is dan ook van groot belang.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

319

De natuurwaarden van het Vloethemveld Vooral de bos- en heidegebieden in het zuiden van het beschermd landschap kennen een zeer grote natuurwaarde. Op deze gebieden zijn reeds uitgebreide doelstellingen en maatregelen beschreven in het geïntegreerd beheerplan uit 2008 en de monitoringsstudie uit 2012-2013. Deze doelstellingen en maatregelen worden onderschreven in het erfgoedbeheerplan. De doelstellingen die vasthangen aan verschillende natura 2000 habitattypes39 die voorkomen in het beschermd landschap worden in dit beheerplan als toevoeging omschreven op het geïntegreerd beheerplan en worden toegevoegd in bijlage 5.

Ontsluiting van het Vloethemveld Ten slotte is het ook aangewezen om de informatie uit dit beheerplan te ontsluiten en aan de slag te gaan met de bijzondere natuur- en erfgoedwaarden van de site. Voortbouwend op het openstellingsplan dat in 2013 werd goedgekeurd als onderdeel van het natuurbeheerplan, hebben verschillende partners en overheden de handen in elkaar geslagen om naast het beheerplan, ook een onthaalplan op te maken. In dit plan wordt een doordachte afweging gemaakt tussen het potentieel en de draagkracht van het voormalig militair domein en de waardevolle elementen. Op deze manier poogt men de belevingswaarde van de site te versterken en de kennis over de rijke geschiedenis over te brengen aan zowel toevallige passanten en recreanten als mensen die doelbewust het beschermd landschap komen bezoeken. Het is van belang dat omzichtig wordt omgesprongen met de historische informatie en infrastructuur want zowel het niet ontsluiten van de beschikbare informatie als het op een slechte manier ontsluiten ervan is nefast voor het behoud en de beleving van de aanwezige erfgoed- en natuurwaarden.

Natura2000 gebieden – Zandig Vlaanderen West (online) via https://www.natura2000.vlaanderen.be/gebied/zandig-vlaanderen-west. Geraadpleegd 04/06/2018

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

320

5.2 Doelstellingen De doelstellingen in dit beheerplan worden in de eerste plaats geformuleerd in functie van de conservatie van het bestaande erfgoed. De beheerdoelstellingen geven weer welke toestand (incl. gebruik) men wil bereiken en op welke manier, waarbij het beheer in termen van “wat” / “waar” / “waarom” wordt begrepen. Daarnaast worden doelstellingen geformuleerd die nodig zijn in functie van het behoud, verbetering of herstel van de erfgoedelementen en –kenmerken, van de waardering, van herbestemming of voor het in regel stellen met andere beleidsdoelstellingen of regelgevingen op elkaar afstemt. De gelaagdheid van de verschillende erfgoedelementen zoals beschreven in hoofdstuk 3, wordt aangehouden bij het formuleren van de doelstellingen in functie van de bruikbaarheid van dit document. Doelstellingen opgenomen in het geïntegreerd beheerplan van 2008 worden hier niet expliciet herhaald. 5.2.1

CONSERVATIE VAN DE BESTAANDE BOUWKUNDIGE ERFGOEDWAARDEN

5.2.2.1 Hoevegebouwen Het behoud van de aanwezige erfgoedwaarden is een belangrijke doelstelling voor de hoevegebouwen. Het conserveren van de bestaande toestand wordt vooropgesteld en een duurzaam onderhoud is daarom onontbeerlijk. Nieuwe ingrepen of herstellingen moeten rekening houden met de aanwezige erfgoedwaarden en mogen deze niet verstoren. Respect voor de gevelopbouw, volumewerking, de originele bouwmaterialen, de historische gelaagdheid, de stijlkenmerken en de aard van het gebouw zijn hierbij belangrijk.

5.2.2.2 Militair erfgoed De doelstellingen van het militair erfgoed behandelen in eerste instantie het behoud van de aanwezige erfgoedwaarden. Een duurzaam onderhoud is van essentieel belang voor het in stand houden van de erfgoedwaarden. Het conserveren van de bestaande toestand is een belangrijke doelstelling. Het is minder wenselijk om de gebouwen zwaar te restaureren of in te richten. Een minimaal aan voorzieningen kan wel voorzien worden, maar deze mogen in geen geval afbreuk doen aan de aanwezige erfgoedelementen. Nieuwe ingrepen of herstellingen hebben respect voor de gevelopbouw, volumewerking, de originele bouwmaterialen, de stijlkenmerken en de aard van de gebouwen. In functie van de ontsluiting van de militaire site is het wenselijk een deel van de gebouwen open te stellen in het kader van ‘open erfgoed’.

5.2.2.3 Kunstwerken Het conserveren van de kunstwerken is belangrijk in functie van het behoud van de erfgoedwaarden. Het is noodzakelijk de kunstwerken te beschermen tegen verdere degradatie.

5.2.2.4 Overzichtstabellen In de hierna toegevoegde tabellen wordt een overzicht gegeven van het waardevol bouwkundig erfgoed in het Vloethemveld. Per gebouw TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

321

wordt de huidige of toekomstige eigenaar of beheerder opgegeven. Er wordt in deze kolommen niet verder ingegaan op welke gemeente beheerder is (Zedelgem/Jabbeke), hiervoor wordt verwezen naar het onthaalplan. Er wordt tevens vermeld of het relict in aanmerking komt voor ZEN-erfgoed. Een volledig overzicht van het ZEN-erfgoed is terug te vinden in bijlage 2. De huidige of toekomstige functie wordt beschreven in de laatste kolom, De functies aangeduid met een sterretje* zijn enkel van toepassing in geval van het open erfgoed verhaal.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

322

1. Hoevegebouwen nieuwe nummering

nummering (SumResearch)

eigenaar

Cultuurhistorisch landschap (niet gelegen in het voormalig militair domein) Hildeghemhof H1 / privé Vloethemhoeve Hoeve Noortweghe Hoeve Woudweg naar Zedelgem 24 Boswachterswoning de Vier-Eycken Boerenarbeiderswoning Woudweg naar Zedelgem 26 Boskanterwoning De Baetsdreef 6 Natuur- en erfgoedsite Ferme Bocca

Beheerder (natuur- en erfgoedsite)

ZENerfgoed

(toekomstige) functie

neen

H2 H3 H4 H5 H7

/ / / / /

privé privé privé privé privé

/. /. /. /. /.

neen neen neen neen neen

woonfunctie + actieve boerderij woonfunctie woonfunctie woonfunctie woonfunctie woonfunctie

privé

neen

woonfunctie

ANB

GEMEENTE

neen

onthaalpoort tot stiltegebied (ambitieniveau 3)*

* in het kader van het openstellen van de natuur- en erfgoedsite.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

323

2. Militair erfgoed Onthaal nieuwe nummering

nummering (SumResearch)

eigenaar

Beheerder (natuur- en erfgoedsite)

ZENerfgoed

(toekomstige) functie

Natuur- en erfgoedsite Gebouw blok B

O a1

O a3

ANB

GEMEENTE

neen

Hondenkennel

O a2

Addendum 3

ANB

GEMEENTE

neen

onthaalgebouw (minimum scenario)* educatieve ruimte (ambitieniveau 3)*

/. /. /. /. /. /. /. /. /.

neen neen neen neen neen neen neen neen neen

beheerloods beheerloods beheerloods beheerloods beheerloods beheerloods beheerloods natuurfunctie beheerloods

neen

woonfunctie

Beheerloodsensite/Stiltegebied Gebouw blok C O b1 O a1 ANB Gebouw blok D O b2 O a7 ANB Gebouw blok K O b3 O b2 ANB Gebouw O b4 O a8 ANB Gebouw blok E O b5 O a4 ANB Gebouw blok I O b6 O b3 ANB Gebouw blok H O b7 O b1 ANB Rond waterbekken O b8 A3 ANB Gebouw blok L O b9 A4 ANB Cultuurhistorisch landschap (niet gelegen in het voormalig militair domein) Officierswoningen O c1 O a5 privé * in het kader van het openstellen van de natuur- en erfgoedsite.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

324

Barakken nieuwe nummering

nummering (SumResearch)

eigenaar / beheerder

Beheerder (natuur- en erfgoedsite)

ZENerfgoed

(toekomstige) functie

Natuur- en erfgoedsite Barak

ANB

GEMEENTE

neen

Barak

ANB

GEMEENTE

neen

expositietentoonstellingsruimte (basisscenario)* expositietentoonstellingsruimte (basisscenario)*

* in het kader van het openstellen van de natuur- en erfgoedsite.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

325

Depots nieuwe nummering

nummering SumResearch

eigenaar

beheerder

ZENerfgoed

(toekomstige) functie

Type a / metalen spanten Depot groep I Depot groep I Depot groep I

D a1 D a2 D a3

ANB ANB ANB

ANB ANB GEMEENTE

neen neen neen

Depot groep I Depot groep I Depot groep I Depot groep I Depot groep I

D a4 D a5 D a6 D a7 D a8

ANB ANB ANB ANB ANB

ANB ANB ANB ANB GEMEENTE

neen neen neen neen neen

Depot groep I Depot groep I Depot groep I

D a9 D a10 D a11

ANB ANB ANB

ANB ANB GEMEENTE

neen neen neen

Depot groep I Depot groep I Depot groep I Depot groep I Depot groep II Depot groep II Depot groep II Depot groep V Depot groep V Depot groep VI Depot groep VI Depot groep III Depot groep III

D a12 D a13 D a14 D a15 D a16 D a17 D a18 D a19 D a20 D a21 D a22 D a23 D a24

D a12 D a13 D a14 D a15 D a16 D a17 D a18 D a19 D a20 D a21 D a22 D a25 O a6

ANB ANB ANB ANB ANB ANB ANB ANB ANB ANB ANB ANB ANB

neen neen neen neen neen neen neen neen neen neen neen neen neen

/ / expositieruimte (basisscenario)* / / / / expositieruimte (basisscenario)* / / expositieruimte (basisscenario)* / / / / / schapenstal schapenstal schapenstal schapenstal / / / houtopslag

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

326

Depot groep VII

D a25

D a26

ANB

GEMEENTE

neen

Depot groep VII

D a26

D a27

ANB

GEMEENTE

neen

Depot groep VII

D a27

D a28

ANB

GEMEENTE

neen

Depot groep VII Type b / houten dakstructuur Depot groep I Depot groep I Depot groep I Depot groep I Depot groep I Depot groep I

D a28

D a29

ANB

neen

D b1 D b2 D b3 D b4 D b5 D b6

ANB ANB ANB ANB ANB ANB

ANB ANB ANB ANB ANB GEMEENTE

neen neen neen neen neen neen

Depot groep I Depot groep I Depot groep I Depot groep VIII Type C / betonnen dakstructuur Depot groep VI Depot groep VI Type D / restanten depots Depot groep VII Depot groep VII Depot groep VII Depot groep VII

D b7 D b8 D b9 D b10

ANB ANB ANB ANB

neen neen neen neen

/ / / / / expositieruimte (basisscenario)* / / / /

D c1 D c2

ANB ANB

neen neen

/ /

D d1 D d2 D d3 D d4

/ / / /

ANB ANB ANB ANB

ja ja ja ja

/ / / /

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

expositieruimte (basisscenario)* expositieruimte (basisscenario)* expositieruimte (basisscenario)* /

ERFGOEDSTUDIO

327

Wachtlokalen nieuwe nummering

nummering SumResearch

eigenaar

beheerder

ZENerfgoed

(toekomstige) functie

W a1

W a2

ANB

W b1 W b2 W b3

W b5 W b6 W b7

ANB ANB ANB

ja ja ja

/ / /

W c1 W c2 W c3 W c4

ANB ANB ANB ANB

ANB ANB ANB GEMEENTE

neen neen neen neen

Bakstenen wachtlokaal (groot)

W c5

ANB

GEMEENTE

neen

/ / / heidehut (basisscenario)* logistiek depot (basisscenario)*

Type D Houten wachtlokaal

W d1

ANB

neen

expositieruimte (basisscenario)*

Type E Bakstenen wachtlokaal

W e1

W e2

ANB

Type A Bakstenen wachtlokaal (klein) Type B Betonnen wachtlokaal Betonnen wachtlokaal Betonnen wachtlokaal Type C Bakstenen wachtlokaal (groot) Bakstenen wachtlokaal (groot) Bakstenen wachtlokaal (groot) Bakstenen wachtlokaal (groot)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

328

Lichte constructies nieuwe nummering

nummering (SumResearch)

eigenaar

beheerder

ZENerfgoed

(toekomstige) functie

Golfplaten constructie

ANB

GEMEENTE

neen

Golfplaten constructie

ANB

GEMEENTE

neen

Golfplaten constructie

ANB

GEMEENTE

neen

Golfplaten constructie Golfplaten constructie

L4 L5

L4 L6

ANB ANB

neen neen

educatieve ruimte (ambitieniveau 3)* educatieve ruimte (ambitieniveau 3)* educatieve ruimte (ambitieniveau 3)* / /

nieuwe nummering

nummering (SumResearch)

eigenaar

beheerder

ZENerfgoed

(toekomstige) functie

S1 S2 S3 S4 S5

S1 S2 S3 S4 /

ANB ANB ANB ANB ANB

ja ja ja ja ja

/ / / / /

Spoorwegrelicten

Betonnen paal Betonnen paal Betonnen palen Sokkel met betonblok Verkeersbord overweg zonder slagbomen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

329

Andere constructies

Gebouw Blok I Zeemachtsgebouw Bezinkbekken

nieuwe nummering

nummering (SumResearch)

eigenaar

beheerder

ZENerfgoed

(toekomstige) functie

A1 A2 A3

A5 A 10 A3

ANB ANB ANB

neen neen ja

beheerloods beheerloods natuurfunctie

nieuwe nummering

nummering (SumResearch)

eigenaar

beheerder

ZENerfgoed

(toekomstige) functie

privé

neen

woonfunctie

Nachtwakerswoningen

Vloethemveld 13

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

330

3. Kunstwerken nieuwe nummering

nummering (SumResearch)

eigenaar / beheerder

beheerder

ZENerfgoed

(toekomstige) functie

Vrijstaande muur met aan beide zijden een reliëf uitgewerkt

ANB

GEMEENTE

Marianne

ANB

GEMEENTE

Inkomplaat POW-camp

ANB

GEMEENTE

Vrijstaande muur met berglandschap in bas-reliëf

ANB

GEMEENTE

Gefragmenteerde muur liggend in het veld

ANB

GEMEENTE

Vrijstaande muur met dorpsgezicht in bas-reliëf

ANB

GEMEENTE

Muurschilderingen op de binnenmuren van depot a16

ANB

neen

Muurschildering op de buitengevel van depot a3 Muurschilderingen op de binnenmuren van depot a11

ANB

GEMEENTE

neen

ANB

GEMEENTE

neen

publieke openstelling, onder luifel onthaalplein (minimum scenario)* publieke openstelling, onder luifel onthaalplein (minimum scenario)* publieke openstelling (minimum scenario)* publieke openstelling, in depot Da25 (minimum scenario)* publieke openstelling, in depot Da26 (minimum scenario)* publieke openstelling, in depot Da27 (minimum scenario)* publieke openstelling tijdens rondleiding stiltegebied (minimum scenario)* publieke openstelling (minimum scenario)* publieke openstelling (minimum scenario)*

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

331

5.2.2

CONSERVATIE VAN DE WAARDEVOLLE LANDSCHAPPELIJKE ELEMENTEN

Deze doelstellingen behandelen niet enkel het behoud van de verschillende elementen an sich, maar focussen op de samenhang van het gehele beschermd landschap. Om de historische, natuurwetenschappelijke en esthetische waarde van het gehele landschap te behouden, mogen de onderlinge relaties tussen de verschillende erfgoedelementen niet uit het oog verloren worden. Binnen dit hoofdstuk wordt verder ingegaan op alle geïnventariseerde landschappelijk erfgoedelementen, dit in dezelfde structuur zoals de inventarisatie (hoofdstuk 3.3).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

332

5.2.2.1

Dreven langs wegen en paden

Het behoud van de geïnventariseerde dreven langs wegen en paden is binnen deze doelstelling van primair belang. De meeste dreven bevinden zich in het bosgedeelte in het zuidoosten van het beschermd landschap. Deze dreven zijn reeds beschreven in het kader van het geïntegreerd beheerplan, hier wordt over het algemeen een nul-beheer toegepast in functie van de bestaande natuurwaarden. Om ook de historische waarde van deze dreven te consolideren, is het de bedoeling om het algemene beeld van de aanwezigheid van dreven langs de paden te laten voortbestaan. Een heraanplant van uitgevallen bomen is dus niet meteen aan de orde, tenzij meer dan de helft van de bomen verdwenen is. Voor de bosdreven wordt de volgende vuistregel gehanteerd: bij uitval van 50% van de bomen per volledige dreef. De dreven langs de verschillende wegen in het noordelijke gedeelte van het beschermd landschap hebben een grotere beeldbepalende waarde in het meer open landbouwlandschap. Om deze reden is het bij deze dreven wel van belang om het beeld als dreef steeds te bewaren. Een heraanplant of bijvulling van uitgevallen exemplaren is in deze gevallen dus sneller aan de orde. Per dreef wordt de afweging gemaakt of en in hoeverre het wenselijk is uitgevallen bomen opnieuw aan te planten, rekening houdend met het algemeen beeld van de dreef. In principe geldt de vuistregel dat de dreef heraangeplant wordt als er een uitval is van 50% van de bomen ten opzichte van een volledige dreef. Het onderhoud (begeleidingssnoei, verwijderen van dood hout, opvolging,…) en controle in functie van veiligheid zullen een wederkerende maatregel zijn. Figuur 50: Aanduiding verschillende dreven langs wegen en paden

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

333

5.2.2.2

Bomenrijen langs voormalige spoorwegen

De nog aanwezige bomenrijen en restanten daarvan langs de voormalige spoorwegen worden in eerste instantie behouden omwille van hun historische waarde. Een heraanplant van deze dreven is vanuit natuuroogpunt niet aan de orde omdat dit de aanwezige heidevegetatie kan bedreigen. Het opnieuw aanplanten van populieren zal namelijk een sterke impact hebben op de waterhuishouding en bezonning van enkele van de zones met de hoogste natuurwaarde binnen het voormalig militair domein. In functie van de leesbaarheid van de geschiedenis zal een selectieve heraanplant gebeuren van de dreef 9 na uitval van 50% van de bomen. De overige restanten zullen een uitdoofbeleid kennen. Ook de dreven die zich niet in heidegebied, maar in bosgebied bevinden zullen niet opnieuw worden aangeplant, de bestaande situatie wordt wel zo goed mogelijk geconserveerd. In de zone die regelmatig opengesteld zal worden voor het publiek speelt het veiligheidsaspect een belangrijke rol. Wanneer bomen een bedreiging vormen voor de bezoekers, zal er opgetreden worden door middel van snoei of rooien. Deze beoordeling dient te gebeuren door een boswachter of een erkend boomverzorger. Dreef 9 bestaat uit drie verschillende typologieën die op deze manier behouden blijven: − Westelijk gedeelte (in stiltezone): vlak, langsheen een verhard (overgroeid) pad − Centraal gedeelte (in natuur- en erfgoedzone): de dreef is aangeplant op de binnenzijde van twee taluds langsheen een gracht − Oostelijk gedeelte (in natuur- en erfgoedzone): vlak, langsheen een voormalig verhard pad dat nu verdwenen is.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Figuur 51: Aanduiding verschillende bomenrijen langs voormalige spoorwegen

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

334

Westelijk gedeelte:

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Centraal gedeelte:

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Oostelijk gedeelte:

ERFGOEDSTUDIO

335

5.2.2.3

Bomenrijen

Het behoud van de geïnventariseerde bomenrijen is binnen deze doelstelling van primair belang. In de meeste gevallen komen de bomenrijen voor in het noordelijk gelegen landbouwgedeelte en bestaan deze uit knotwilgen. Om deze te behouden is een blijvend en regelmatig onderhoud (knotten om de 5 à 7 jaar) ervan noodzakelijk. Verder wordt ook de aanvulling van bestaande knotwilgenrijen, op plaatsen waar bomen zijn uitgevallen en de aanplant van nieuwe bomenrijen actief gestimuleerd door de gemeenten of het regionaal landschap ‘Houtland’ bij de betrokken landbouwers. Dit met als doel het behoud en de versterking van het gesloten landschap, typerend voor het houtland, en op deze manier een verderzetting van het historisch aanwezige landgebruik. Verder fungeren deze bomenrijen eveneens als groencorridors die in het landschap verschillende grotere bosgebieden verbinden en hebben ze een gunstige invloed op de waterhuishouding.

5.2.2.4

Houtkanten

Het behoud van de geïnventariseerde houtkanten is binnen deze doelstelling van primair belang. Verder loopt de doelstelling voor de houtkanten grotendeels gelijk met deze voor de bomenrijen (zie vorige doelstelling). De aanwezige houtkanten blijven onderhouden en (gedeeltelijke) uitval kan opnieuw aangeplant worden met gelijkaardige soorten. Om het aanwezige historische niet verloren te laten gaan, wordt ook de aanplant van nieuwe (elzen-) houtkanten gestimuleerd op zeer natte perceelsgrenzen. De kastanjehoutkant behoudt eveneens zijn beheer als hakhout. Verder fungeren deze houtkanten ook als groencorridors die in het landschap verschillende grotere bosgebieden verbinden. De aanplant van dergelijke KLE’s wordt actief gestimuleerd bij de betrokken landbouwers/beheerders door de gemeenten en/of het regionaal landschap ‘Houtland’.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Figuur 52: Aanduiding van de verschillende bomenrijen en houtkanten

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

336

Figuur 53: Reeds aanwezig bocagelandschap ter hoogte van ‘De Baetsdreef’ (foto: bvvr)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Figuur 54: Bocagelandschap in Neeroeteren (foto: Yves Adams via https://vildaphoto.net/photo/83018)

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

337

5.2.2.5

Hagen

Het behoud van de geïnventariseerde hagen is binnen deze doelstelling van primair belang. Het behoud van de bestaande hagen omvat eveneens het blijvend onderhouden (scheren) ervan. Om het historisch landschapsbeeld te versterken kunnen rondom bestaande boerderijen opnieuw (eventueel gemengde) hagen aangeplant worden met streekeigen soorten. De aanplant van dergelijke KLE’s wordt actief gestimuleerd bij de betrokken landbouwers/beheerders door de gemeenten en/of het regionaal landschap ‘Houtland’.

5.2.2.6

Boomgaarden

Het behoud van de geïnventariseerde hoogstammige boomgaarden is binnen de doelstelling van primair belang. De nog aanwezige hoogstammige boomgaarden blijven behouden en in gedegradeerde hoogstammige boomgaarden is het wenselijk om deze opnieuw aan te vullen met typische oude rassen. Op huisweides en erven van boerderijen waar momenteel geen hoogstammige boomgaarden staan, wordt door de gemeente en/of het regionaal landschap ‘houtland’, de aanplant hiervan gestimuleerd bij de betrokken landbouwers/beheerders.

Figuur 55: Aanduiding hagen en boomgaarden

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

338

Figuur 56: Bestaande omhaagde boomgaard op huisweide van de Vloethemhoeve (foto bvvr)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Figuur 57: Bestaande omhaagde boomgaard in ‘Woudweg naar Zedelgem’ op huisweide (foto bvvr)

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

339

5.2.2.7

Solitaire bomen

Het behoud van de geïnventariseerde solitaire bomen is binnen de doelstelling van primair belang. Deze bomen worden sowieso gemonitord en krijgen een onderhoudssnoei, afhankelijk van de standplaats, gebruik en locatie van de bomen, krijgen deze bijkomend een beheer op maat. De bomen die in het bos staan of ingesloten dreigen te worden door begroeiing, worden vrijgezet, de knotbomen behouden hun terugkerend knotbeheer.

Figuur 58; aanduiding verschillende solitaire bomen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

340

5.2.2.8

Historisch permanent grasland

In het natuurdecreet (21/10/1997) worden ‘historisch permanente graslanden’ omschreven als: “een halfnatuurlijke vegetatie bestaande uit grasland gekenmerkt door het langdurig grondgebruik als graasweide, hooiland of wisselweide met ofwel cultuurhistorische waarde, ofwel soortenrijke vegetatie van kruiden en grassoorten waarbij het milieu wordt gekenmerkt door aanwezigheid van sloten, greppels, poelen, uitgesproken microreliëf, bronnen of kwelzones.”

Het behoud van deze historisch permanente graslanden is binnen de doelstelling van primair belang. Voldoende communicatie naar de landbouwers en landeigenaars is hier sterk aangewezen. De historische waarde van de permanente graslanden gaat immers verloren vanaf deze geploegd worden en de natuurwaarde gaat daarbij sterk achteruit. Recent verdwenen historisch permanente graslanden worden verplicht door de beheerders terug hersteld. Binnen het beschermd landschap komen nog verschillende andere permanente graslanden voor die eveneens behouden dienen te worden (conform het onroerenderfgoedbesluit art. 6.2.6). In het maatregelenbesluit (21/11/2003) zijn permanente graslanden omschreven als: “De cultuurgrond die minimum vier jaar ononderbroken grasland is.”

In aanvulling met de percelen, aangeduid in het natuurdecreet, worden deze percelen in de eerste plaats beschermd omwille van hun erfgoedwaarde. Het gaat in dit geval om alle percelen die in 2008 in gebruik waren als blijvend grasland en dit ook in de toekomst moeten blijven of hersteld worden. Ook alle percelen beschermd volgens het natuurdecreet vallen onder deze wetgeving. Volgens deze wetgeving is het scheuren van graslanden sinds de bescherming van het gebied als landschap (09-06-1995) verboden.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Figuur 59: (Historisch) permanent grasland

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

341

5.2.2.9

Bosbeheer

Het grootste deel van de bosgebieden die binnen het beschermd landschap liggen, worden reeds uitgebreid besproken in het geïntegreerd beheerplan uit 2012. De bossen zijn in dit beheerplan geïnventariseerd en onderverdeeld in verschillende deelgebieden waarbij op maat hiervan aparte doelstellingen werden geformuleerd, allen in functie van het behoud en de versterking van de natuurwaarden van het gebied. Deze beheersdoelstellingen blijven van kracht en worden in dit beheerplan niet expliciet overgenomen. In het landbouwlandschap bevinden zich ook enkele kleinere boszones die niet opgenomen zijn in het geïntegreerd beheerplan. Ook deze zullen beheerd worden in functie van het behoud en de versterking van de aanwezige natuurwaarden. Deze bosjes zijn immers belangrijke stapstenen tussen de verschillende grotere bosgebieden in de omgeving. De concrete doelstellingen voor deze bosjes zijn als deze voor het domeinbos Vloethemveld (voor zover van toepassing), beschreven in het geïntegreerd beheerplan uit 201240. Bestanden met naaldhout worden omgezet naar inheemse, gemengde bestanden waar een kleinschalig beheer wordt toegepast in functie van fauna en flora en waar exoten bestreden worden. Er wordt gestreefd naar de ontwikkeling van een natuurlijke structuur door onder meer het behouden van eventueel aanwezige oud-bos flora en waardevolle fauna-elementen en door het streven naar een aandeel van circa 4% dood hout.

Figuur 60: Bosgebieden binnen het beschermd landschap

Zwaenepoel, De Cat, Cosyns, Lambrechts, Jacobs, David, Vereecke. 2012. Geïntegreerd beheerplan complex Vloethemveld, Duvelsnest, Vuile Moere - beheerplan. (pp. 2-4)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

342

5.2.2.10

Heide- en graslandbeheer

De gebieden met een specifiek heideen graslandbeheer die binnen het beschermd landschap liggen, worden reeds uitgebreid besproken in het geïntegreerd beheerplan uit 2012. Deze gebieden zijn in dit beheerplan geïnventariseerd en onderverdeeld in verschillende deelgebieden waarbij op maat hiervan aparte doelstellingen werden geformuleerd, allen in functie van het behoud en de versterking van de aanwezige natuurwaarden van het gebied. Deze beheersdoelstellingen blijven van kracht en worden in dit beheerplan niet expliciet overgenomen.

Figuur 61: Heide en graslanden binnen het beschermd landschap

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

343

5.2.2.11

Kasseiwegen

Het behoud van de twee aanwezige kasseiwegen is binnen de doelstelling van primair belang. Beide kasseiwegen worden momenteel enkel gebruikt door aangelanden en als recreatieve verbindingsas die de dorpskernen van Snellegem en Zedelgem verbinden met het voormalig militair domein. Om de circulatie tot en binnen het beschermd landschap te verbeteren kan het recreatief gebruik van de kasseiwegen in de toekomst versterkt worden. Het blijvend onderhoud en zo nodig herstel van de kasseiwegen met dezelfde materialen is dan ook noodzakelijk. Het beheer van kasseiweg 1 is in handen van gemeente Zedelgem (in eigendom van ANB). Het beheer van kasseiweg 2 is in handen van gemeente Jabbeke, die eveneens eigenaar is van de weg.

Figuur 63: Kasseiwegen

Figuur 62: Kw2 (foto bvvr)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

344

5.2.2.12

Historische circulatieassen

Met de aanleg van het militair domein is een groot deel van de paden (historische circulatiestructuur) van de bosontginningen verdwenen. In het oostelijke bosgebied zijn deze wel nog duidelijk aanwezig en worden deze versterkt door de dreven die zich hier nog bevinden. Deze paden blijven behouden en krijgen een beheer met respect voor de aanwezige natuurwaarden, zoals dit beschreven is in het geïntegreerd beheerplan. Deze historische assen kunnen, conform het geïntegreerd beheerplan van 2008, opengesteld worden voor recreatieve doeleinden op voorwaarde dat de huidige toestand van de dreven gehandhaafd blijft. Bijkomend paden verharden is dan ook onmogelijk. De doelstellingen en maatregelen voor de dreven langsheen deze assen, worden omschreven in respectievelijk hoofdstuk 5.2.2.1 en 6.2.1.

Figuur 64: Historische circulatieassen / aarden paden

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

345

5.2.2.13

Voormalige spoorlijninfrastructuur

Het behoud van de aanwezige spoorwegrelicten binnen het beschermd landschap is binnen deze doelstelling van primair belang. Zowel binnen als buiten het voormalig militair domein zijn nog verschillende fragmenten van trainrails, structuren, borden, etc. aanwezig. Het voortbestaan van deze elementen moet gegarandeerd blijven aangezien ze een belangrijke fase in de ontwikkeling van het voormalig militair domein duiden. De historische spoorlijnstructuur is vandaag nog aanwezig, omgezet in verhardingen waarvan een groot deel ondertussen weer is omgezet naar graspaden. Het is van belang dat ook deze structuur in de toekomst behouden blijft door het toepassen van specifiek beheer zoals een intensiever maaibeheer, vrijhouden van openingen in de bossen, ... Binnen het stiltegebied zullen de voormalige spoorlijnen mee gemaaid worden met het omliggende grasland en wordt zo de natuurwaarde versterkt. Eén van de voormalige spoorlijnen blijft behouden in zijn huidige betonverharding. Op deze manier blijft het westelijke gedeelte van het stiltegebied toegankelijk vanuit de beheerloodsen. Binnen de natuur- en erfgoedzone zullen de paden in de eerste plaats een beheer kennen in functie van de toegankelijkheid. Om de algemene toegankelijkheid te garanderen, blijft de betonverharding van de paden ter hoogte van de voormalige spoorlijnen in deze zone behouden. Waar deze in slechte staat is, worden plaatselijke herstellingswerken uitgevoerd of vervangen door beton. Om de waterhuishouding rondom de paden onder controle te houden en stagnerend water te voorkomen, is het wenselijk om de meest vochtige stukken te ontwateren door een klein en plaatselijk afwateringsgrachtje langsheen de paden. Logischerwijs is het gebruik van dooizout, pesticiden en andere stoffen die schadelijk zijn voor de waardevolle natuur uit den boze.

Figuur 65: Voormalige spoorlijninfrastructuur

Het gedeelte van de Vloethemveldzate (= de verbinding tussen het Vloethemveld en de spoorlijn Brugge-Torhout) dat in het beschermd landschap ligt, verdient eveneens speciale aandacht. De huidige weg TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

346

‘Vloethemveld’ is gedeeltelijk aangelegd naast de voormalige spoorwegbedding. Zowel langs de Vloethemveldzate als binnen het stiltegebied zijn nog enkele relicten aanwezig die zeker bewaard dienen te blijven. Verder is het ook van belang de informatie over deze historische structuur te ontsluiten aan de bezoekers. Dit kan enerzijds door het plaatsen van infoborden of anderzijds door effectieve ingrepen in en naast de weg die de voormalige aanwezigheid van de spoorlijn tonen, dit wordt in het onthaal- en herbestemmingsplan nader omschreven.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

347

5.2.2.14

Keiorum

Het is zeker niet noodzakelijk speciale maatregelen te nemen in functie van het behoud, wel moet er omzichtig omgesprongen worden met eventuele ingrepen die de bodemstructuur zouden kunnen verstoren. Bij de recreatieve ontsluiting van het Vloethemveld is het aangewezen om de nodige toelichting te bieden bij dit landschappelijk fenomeen. Bij nieuwe aanplantingen (zie eerder bij bomenrijen, houtkanten, hagen en boomgaarden), wordt erop toegezien dat het zicht op het Keiorum niet wordt verstoord.

Figuur 67: Te behouden zichten op het Keiorum

Figuur 66: Zicht op het Keiorum (foto bvvr)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

348

5.2.2.15

Vossenbarm

Het behoud van de Vossenbarm is binnen deze doelstelling van primair belang. In het geïntegreerd beheerplan uit 2012 is besloten om het bosgebied waarin de Vossenbarm ligt als bosreservaat te bestempelen en de dreef die langsheen de Vossenbarm loopt ontoegankelijk te maken. Het profiel van de Vossenbarm had namelijk sterk te lijden onder het gebruik van recreanten die over de Vossenbarm liepen/fietsten/reden in plaats van door de meestal modderige- dreef. Het opnieuw openstellen van deze dreef is dan ook nu niet wenselijk. Het is wel een mogelijkheid om beide uiteinden van de Vossenbarm toegankelijk te maken en deze van informatie te voorzien over de impact die de Vossenbarm gehad heeft op de landschappelijke structuur van het beschermd landschap. Eventueel kunnen hier enkele bomen/struiken gerooid worden om het bestaande reliëf te verduidelijken en beschermen.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Figuur 68: Door middel van een kleine ingreep, kan de Vossenbarm toegankelijk gemaakt worden. (Fot: Fort Honswijk – Nieuw-Hollandse waterlinie – Okra landschapsarchitecten)

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

349

5.2.2.16

Merlons

De merlons zijn unieke elementen van belangrijke historische en natuurwetenschappelijke waarde. In het verleden zijn reeds verschillende merlons verdwenen, het behoud van deze elementen is vanuit verschillende standpunten van groot belang. Het beheer van deze elementen is door hun hoogte, vorm en aanwezigheid van kippengaas in de bovenlaag echter niet vanzelfsprekend. Omwille van deze reden zijn de merlons in de erfgoedzone reeds gezuiverd van kippengaas en met circa 1 meter verlaagd. In functie van het beheer is dergelijke aanpassing ook wenselijk voor de andere merlons waarin zich kippengaas bevindt in het voormalig militair domein. Dit kan enkel wanneer na de zuiveringswerkzaamheden het bestaande profiel van de merlons hersteld wordt, met andere woorden zonder wijziging van het niveau om de authenticiteit van de merlons niet te schaden. De merlons waarin er geen kippengaas verwerkt is, kunnen behouden blijven volgens hun huidige afmetingen.

Figuur 70: Merlons

Figuur 69: Te behouden afmetingen Merlons

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

350

5.2.2.17

Walgrachten rondom boerderijen

Het behoud en herstel wanneer nodig van de walgrachten rondom de boerderijen is binnen deze doelstelling van primair belang. Wanneer het profiel van de walgrachten bedreigd wordt of er zich geen water meer bevindt in de walgrachten, kunnen maatregelen genomen worden om deze te herstellen. Hierbij gaat er aandacht naar het behoud van de natuurlijke oevers. Het reduceren van slib kan gebeuren door middel van mechanische slibruiming voor zover geen andere erfgoed- en/of natuurelementen worden beschadigd. Daarnaast is het gebruik van biologische silbreductie mogelijk, indien de omstandigheden dit toelaten.

Figuur 71: Walgracht rondom Vloethemhoeve (foto: bvvr)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

351

5.2.2.18

Beken en afwateringsstructuur

Het behoud van de beken en afwatering is binnen de doelstelling van primair belang. Deze hebben natuurlijk niet enkel een erfgoedwaarde, maar zijn noodzakelijk voor de ontwatering van het landbouwgebied. Verschillende percelen ter hoogte en ten noorden van de samenvloeiing tussen de Kastanjebeek, Jabbeekse beek en Zerkegembeek zijn risicozones voor overstromingen en zijn, onder andere in 2012, zelfs effectief overstroomd. Binnen het bekkenbeheerplan van de Brugse Polder wordt voorgesteld om in deze zone een actief overstromingsgebied te realiseren om de overstromingsproblematiek hier uit de wereld te helpen. Dit kan natuurlijk enkel gebeuren met respect voor de aanwezige erfgoedwaarden en in harmonie met de doelstellingen geformuleerd voor de andere aanwezige erfgoedelementen binnen het beschermd landschap. Zo moet er rekening gehouden worden met het behoud van aanwezige perceelsrandbegroeiingen en bestaande grachten en kunnen er niet zomaar nieuwe beken gecreëerd worden. Ook het behouden van historisch permanent grasland is van belang. Deze afwateringsstructuur wordt regelmatig gecontroleerd en waar nodig vrijgemaakt in functie van doorstroming van water.

Figuur 72: Beken en afwateringsstructuur

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

352

5.2.2.19

Rabattenstructuur

Het behoud van de rabattenstructuur is binnen deze doelstelling van primair belang. Het behoud hiervan vergt geen bijkomende beheersmaatregelen, wel kan het nuttig zijn informatie over de bosontginningen te ontsluiten voor bezoekers en recreanten. Bij het uitvoeren van bosbeheerwerken wordt rekening gehouden met deze rabattenstructuur en worden de toegepaste methodieken en materiaal hieraan aangepast. Bijvoorbeeld geen zwaar materieel, uittrekken van boomstammen in de richting van de rabattenstructuur en betreden van de bossen met materieel in de richting van de rabattenstructuur.

Figuur 73: Richting waarop beheerswerken moeten gebeuren in de bossen met rabattenstructuren

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

353

5.2.2.20

Waterelementen gelinkt aan militair domein

Het behoud van de waterelementen gelinkt aan het militair domein is binnen de doelstelling van primair belang. De natuurwaarde van deze waterelementen is ondertussen ook groot en het behoud hiervan is dan ook vanuit natuuroogpunt aangewezen. De walgracht wordt periodiek vrijgemaakt en zal ook in de toekomst zijn functie als afbakening van het voormalig militair domein behouden. Ook het sas dat zich aan één van de vijvers bevindt zal behouden en onderhouden blijven door het ANB (boswachter). Deze heeft niet enkel een historische waarde maar speelt ook een belangrijke rol in de waterhuishouding van het gebied. Het bestaande waterpeil wordt omwille van de erfgoed- en natuurwaarde niet gewijzigd.

Figuur 74: Waterelementen gelinkt aan het militaire verleden

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

354

5.2.2.21

Waterelementen gelinkt aan natuurherstel

Het behoud van de waterelementen gelinkt aan het natuurherstel is binnen de doelstelling van primair belang. Deze elementen worden behouden in functie van het versterking van de aanwezige natuurwaarden binnen het beschermd landschap en dragen bij tot het herstel van de heide.

Figuur 75: Waterplas met hoge natuurwaarde (foto bvvr)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

355

5.2.3

INTEGRATIE VAN DE ERFGOEDWAARDEN IN EEN ONTHAAL- EN HERBESTEMMINGSPLAN

Parallel met de opmaak van dit beheerplan werd een onthaal- en een herbestemmingsplan voor de site uitgewerkt. De opmaak van dit plan loopt gedeeltelijk parallel om ze zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Zo vertrekken de langetermijn doelstellingen vanuit dezelfde missie en één allesomvattende visie waar alle betrokken actoren zich achter scharen. Het onthaalplan vertrekt vanuit de gebiedsidentiteit en heeft tot doel verschillende vormen van onthaal aan te bieden in en rond het beschermd landschap, vertrekkende vanuit een participatief proces. Zo streeft men naar een duurzame, dynamische en kwaliteitsvolle ontwikkeling van het Vloethemveld. Concreet geeft het onthaalplan aan welke mogelijkheden er zijn tot het inrichten van verblijfplaatsen en wandellussen, hoe de ingang tot het voormalig militair domein kan evolueren, hoe dit alles bereikbaar blijft voor auto’s, fietsers en recreatieve gebruikers en welke elementen/zones in aanmerking komen voor de status van ‘open erfgoed’. Op deze manier worden ambities inzake natuur, erfgoed, educatie en esthetische kwaliteit vertaald in een concreet actieplan, infrastructuur en producten. Het herbestemmingsplan vertrekt specifiek vanuit de analyse van de aanwezige erfgoedelementen en koppelt deze aan de functionele vereisten uit het onthaalplan. Het potentieel van de erfgoedelementen wordt onderzocht aan de hand van vlekkenplannen, marktanalyses en een financieel plan. Dit resulteert uiteindelijk in een ontwerpend onderzoek met onder andere ruimtelijke en vormelijke analyses, schetsen en visualisaties en een draaiboek naar realisatie zodat een haalbaar basisontwerp kan opgemaakt worden. Het mag duidelijk zijn dat een eenduidige visie, goede communicatie en interdisciplinaire samenwerking tussen de verschillende ontwerppartners en plannen en overheden van groot belang is om de verdere ontwikkeling en ontsluiting van het beschermd landschap in goede banen te leiden. Gezien de gelijktijdige uitwerking van dit beheerplan en het onthaal- en herbestemmingsplan werden beide in voldoende mate op elkaar afgestemd.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

356

BEHEERMAATREGELEN

In hoofdstuk 6 worden per doelstelling, opgesomd in hoofdstuk 5, de maatregelen opgesomd die nodig zijn om deze te bereiken. Per doelstelling wordt elk onderdeel apart besproken en wordt aangegeven of de te nemen maatregelen eenmalig of terugkerend zijn. Wanneer de kolom ‘Vrijstelling van toelating’is aangevinkt, geeft dit aan dat voor de uitvoering van deze maatregel geen expliciete toestemming vereist is van het Agentschap Onroerend Erfgoed. Deze vrijstelling geldt echter niet voor andere wetgevingen waar de maatregel eventueel onder kan vallen (bijvoorbeeld: voor het rooien van bomen moet in veel gevallen nog steeds een omgevingsvergunning aangevraagd worden)

6.1 Conservatie van de bouwkundige erfgoedwaarden De maatregelen voor het bouwkundig erfgoed binnen het Vloethemveld bestaan uit eenmalige en terugkerende ingrepen. De eenmalige maatregelen worden doorgaans opgenomen in een restauratiedossier. Eenmalig wil in dit geval zeggen: binnen een periode van 20 jaar (zolang het beheersplan geldig is). De terugkerende maatregelen zijn doorgaans algemene onderhoudsmaatregelen in functie van de instandhouding van het bouwkundig erfgoed. De maatregelen werden opgedeeld volgens eigenaar: privé, Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) of de gemeente. De maatregelen zijn algemeen beschreven en werden zoveel mogelijk gebundeld volgens de indeling die ook werd toegepast in de inventarisatie. De opgelijste werken zijn eenmalig of terugkerend. In geval van eenmalige werken werd een tijdsperiode voorgesteld waarin de werken bij voorkeur zouden worden uitgevoerd. Hiervoor werden volgende afkortingen gehanteerd: KT MT LT

korte termijn 0-5 jaar middellange termijn 5-10 jaar lange termijn 10-20 jaar

Bij de terugkerende werken werd, waar mogelijk, een voorstel gedaan om de hoeveel tijd de werken herhaald dienen te worden (2-jaarlijks, 5jaarlijks, …). Dit zijn echter richtlijnen en het is aangeraden de situatie van elk relict goed op te volgen en in te grijpen wanneer nodig.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

357

6.1.1

PRIVÉ

Hoevegebouwen Hildeghemhof (H1), Vloethemhoeve (H2), hoeve Noortweghe (H3), hoeve Woudweg naar Zedelgem 24 (H4), boswachterswoning de VierEycken (H5), boerenarbeiderswoning Woudweg naar Zedelgem 26 (H7), boskanterwoning De Baetsdreef 6 (H8). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen. Indien van toepassing: restauratie/plaatselijk herstel van de gevels. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de draagstructuren (dakstructuur, vakwerk, roosteringen,…). Reinigen van de gevels. Metalen onderdelen (exterieur): onderhoud afwerkingslagen Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de dakwerken: dakafwerking, dakaansluitingen, dakwaterafvoer, … Indien van toepassing: verwijderen van de asbestgolfplaten. Dakwaterafvoer: reinigen van de verstopte delen. Reinigen dakafwerking (verwijderen van het groen). Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van het buitenschrijnwerk (naar historisch model indien gekend). Buitenschrijnwerk in hout: onderhoud afwerkingslagen. Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

Dakwerken

Gevelsluiting

Omgeving

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

x x x x 5-jaarlijks

x x 2 x per jaar x

x 5-jaarlijks 2-jaarlijks

ERFGOEDSTUDIO

358

Militair erfgoed Onthaal – officierswoningen Officierswoningen (Oc1). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen. Indien van toepassing: restauratie/plaatselijk herstel van de gevels. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de draagstructuren (dakstructuur, roosteringen,…) Reinigen van de gevels. Plaatselijk verwijderen van de witte gevelverf. Reconstructie van de historische nummering boven inkomdeur (voor zover gekend) Plaatselijk herstel van de oorspronkelijke gevelindeling. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de dakwerken: dakafwerking, dakaansluitingen, dakwaterafvoer, … Dakwaterafvoer: reinigen van de verstopte delen. Reinigen dakafwerking (verwijderen van het groen). Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van het buitenschrijnwerk (naar historisch model indien gekend). Buitenschrijnwerk in hout: onderhoud afwerkingslagen. Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

Dakwerken

Gevelsluiting

Omgeving

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

x x x x x x x x 2 x per jaar x

x 5-jaarlijks 2-jaarlijks

ERFGOEDSTUDIO

359

Nachtwakerswoningen Vloethemveld 13 (N1). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen. Indien van toepassing: restauratie/plaatselijk herstel van de gevels. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de draagstructuren (dakstructuur, roosteringen,…) Reinigen van de gevels. Metalen onderdelen (exterieur): onderhoud afwerkingslagen. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de dakwerken: dakafwerking, dakaansluitingen, dakwaterafvoer, … Dakwaterafvoer: reinigen van de verstopte delen. Reinigen dakafwerking (verwijderen van het groen). Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van het buitenschrijnwerk (naar historisch model indien gekend). Buitenschrijnwerk in hout: onderhoud afwerkingslagen. Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

Dakwerken

Gevelsluiting

Omgeving

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

x x x x 5-jaarlijks

x 2 x per jaar x

x 5-jaarlijks 2-jaarlijks

ERFGOEDSTUDIO

360

6.1.2

AGENTSCHAP VOOR NATUUR EN BOS (ANB)

Militair erfgoed Onthaal – beheerloodsensite Gebouw blok C (Ob1), gebouw blok D (Ob2), gebouw blok K (Ob3), gebouw (Ob4), gebouw blok E (Ob5), gebouw blok I (Ob6), gebouw blok H (Ob7), gebouw blok L (Ob9). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen. Indien van toepassing: restauratie/plaatselijk herstel van de gevels Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de draagstructuren (dakstructuur, vakwerk, roosteringen,…) Reinigen van de gevels. Metalen onderdelen (exterieur): onderhoud afwerkingslagen. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de dakwerken: dakafwerking, dakaansluitingen, dakwaterafvoer, … Indien van toepassing: verwijderen van de asbestgolfplaten. Dakwaterafvoer: reinigen van de verstopte delen. Reinigen dakafwerking (verwijderen van het groen). Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van het buitenschrijnwerk (naar historisch model indien gekend). Buitenschrijnwerk in hout: onderhoud afwerkingslagen. Buitenschrijnwerk in metaal: onderhoud afwerkingslagen. Indien van toepassing: herstel/vernieuwen van de binnenafwerking: vloeren, … Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

Dakwerken

Gevelsluiting

Binnenafwerking Omgeving

Eenmalig

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

x x x x 5-jaarlijks

x x 2 x per jaar x

x 5-jaarlijks 5-jaarlijks

2-jaarlijks

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Rond waterbekken (Ob8) Onderdeel

Maatregelen

Bovenbouw

Actief in stand houden. Vrijwaren van degradatie. Documenteren (werking, opmeting, fotograferen, …)

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Forfaitair verrekend

x KT

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

361

Depots – type a / metalen spanten Depots (Da16 tem. Da24). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen. Indien van toepassing: uitgespoelde grond tegen het funderingsmetselwerk terug aanvullen. Indien van toepassing: restauratie/plaatselijk herstel van de gevels Reinigen van de gevels. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de draagstructuren (vakwerk, spanten,…). Metalen onderdelen (exterieur): onderhoud afwerkingslagen. (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de dakwerken: dakafwerking, dakaansluitingen, dakwaterafvoer, … Verwijderen van de asbestgolfplaten. Dakwaterafvoer: reinigen van de verstopte delen. Reinigen van de dakafwerking (verwijderen van het groen). De ontbrekende poorten vervangen door nieuwe poorten (naar historisch model indien gekend). (Plaatselijk) herstel van het buitenschrijnwerk (naar historisch model indien gekend). (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de glasdalramen. Buitenschrijnwerk in metaal: onderhoud afwerkingslagen. (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de vloeren. Indien van toepassing: verwijderen van de verlaagde plafonds (vezelplaten). Maatregelen nemen zodat de gebouwen niet meer onder water komen te staan. Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit. Hervoegen van de betonnen verharding voor de voorgevels.

Bovenbouw

Dakwerken

Gevelsluiting

Binnenafwerking Omgeving

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

x KT LT x x 5-jaarlijks

2 x per jaar x

5-jaarlijks

2-jaarlijks

KT x

MT LT LT LT MT KT

ERFGOEDSTUDIO

362

Depots – type c / betonnen dakstructuur Depots (Dc1 t.e.m. Dc2). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen. Indien van toepassing: restauratie/plaatselijk herstel van de gevels. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van het betonnen booggewelf. Reinigen van de gevels. (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de dakwerken: dakafwerking, dakaansluitingen, dakwaterafvoer, … Dakwaterafvoer: reinigen van de verstopte delen. Reinigen van de dakafwerking (verwijderen van het groen). Voorzien van nieuwe poorten (naar historisch model indien gekend). Herstel/vernieuwen van de vensters + afdakjes (naar historisch model indien gekend). Buitenschrijnwerk in metaal: onderhoud afwerkingslagen. Buitenschrijnwerk in hout (afdakjes): onderhoud afwerkingslagen. (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de vloeren. Maatregelen nemen zodat de gebouwen niet meer onder water komen te staan Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

Dakwerken

Gevelsluiting

Binnenafwerking Omgeving

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

x LT MT x MT 2 x per jaar x

5-jaarlijks 5-jaarlijks

2-jaarlijks

MT MT

LT KT

ERFGOEDSTUDIO

363

Wachtlokalen – type a Bakstenen wachtlokaal (klein) (Wa1). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

Dakwerken Gevelsluiting Binnenafwerking Omgeving

Eenmalig

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

x x x x x x MT 5-jaarlijks LT 2-jaarlijks

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Wachtlokalen – type b Betonnen wachtlokalen (Wb1 t.e.m. Wb2). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

Dakwerken Gevelsluiting

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Forfaitair verrekend

x x x x x x MT MT 5-jaarlijks

ERFGOEDSTUDIO

364

Binnenafwerking Omgeving

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de vloeren. Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

LT 2-jaarlijks

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Wachtlokalen – type c Bakstenen wachtlokalen (groot) (Wc1 t.e.m. Wc3). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen. Indien van toepassing: restauratie/plaatselijk herstel van de gevels. Plaatselijk herstel van de houten dakstructuur (voornamelijk W c2 en W c3). Reinigen van de gevels. Verwijderen van de asbestgolfplaten. (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de dakafwerking (voornamelijk W c2 en W c3). Reinigen van de dakafwerking (verwijderen van het groen). Herstel/vernieuwen van het buitenschrijnwerk (naar historisch model indien gekend). Buitenschrijnwerk in hout: onderhoud afwerkingslagen. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de vloeren. Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

Dakwerken

Gevelsluiting

Binnenafwerking Omgeving

Eenmalig

Forfaitair verrekend

x x KT x x KT x MT 5-jaarlijks LT 2-jaarlijks

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Wachtlokalen – type e Bakstenen wachtlokaal (We1). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Forfaitair verrekend

x x x x

ERFGOEDSTUDIO

365

Dakwerken Gevelsluiting Omgeving

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de dakafwerking. Reinigen van de dakafwerking (verwijderen van het groen). Voorzien van een nieuwe poort (naar historisch model indien gekend). Indien metalen of houten poort: onderhoud afwerkingslagen. Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

x x MT 5-jaarlijks 2-jaarlijks

x (metaal) x

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Lichte constructies Golfplaten constructies (L4 t.e.m. L5). Onderdeel

Maatregelen

Eenmalig

Algemeen

Actief in stand houden, indien nodig: schoren. Vrijwaren van degradatie. Documenteren (fotograferen, opmeten, …).

Forfaitair verrekend

x KT

Spoorwegrelicten Betonnen palen (S1 t.e.m. S3), sokkel met betonblok (S4). Onderdeel

Maatregelen

Eenmalig

Algemeen

Actief in stand houden. Vrijwaren van degradatie. Indien nodig: herstel van de funderingen.

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

Verkeersbord overweg zonder slagbomen (S5). Onderdeel

Maatregelen

Bovenbouw

Onderhoudsschilderwerk

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Terugkerend 5-jaarlijks

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

366

Andere constructies Gebouw blok I (A1), zeemachtsgebouw (A2). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen. Indien van toepassing: restauratie/plaatselijk herstel van de gevels. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de draagstructuren (dakstructuur, vakwerk, ,…). Reinigen van de gevels. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de dakwerken: dakafwerking, dakaansluitingen, dakwaterafvoer, … Verwijderen van de asbestgolfplaten (A 1). Dakwaterafvoer: reinigen van de verstopte delen. Reinigen van de dakafwerking (verwijderen van het groen). Indien van toepassing: herstel/vernieuwen van het buitenschrijnwerk (naar historisch model indien gekend). Buitenschrijnwerk in hout: onderhoud afwerkingslagen. Buitenschrijnwerk in metaal: onderhoud afwerkingslagen. Herstel/vernieuwen van de binnenafwerking: vloeren, … Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

Dakwerken

Gevelsluiting

Binnenafwerking Omgeving

Eenmalig

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

x x x x x x 2 x per jaar x

x 5-jaarlijks 5-jaarlijks

2-jaarlijks

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Bezinkbekken (A3). Onderdeel

Maatregelen

Algemeen

Actief in stand houden. Vrijwaren van degradatie. Documenteren (fotograferen, opmeten, …).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Forfaitair verrekend

x KT

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

367

Kunstwerken Muurschilderingen op de binnenmuren van depot a16 (K7). Onderdeel

Maatregelen

Eenmalig

Algemeen

Beschermen/verplaatsen van de kunstwerken tegen weersinvloeden en andere externe factoren (vandalisme, …) Consolidatie/conservatie/restauratie van de kunstwerken Opvolging en conservering (onderhoud) door een erkend restaurateur

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

KT KT 5-jaarlijks

Concrete maatregelen voor de kunstwerken zijn terug te vinden in het verslag dat werd opgemaakt door het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium in 2013 (zie bijlage), met uitzondering van de muurschilderingen in depot a11, deze werden opgenomen in het verslag van Monumentenwacht (zie bijlage).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

368

6.1.3

GEMEENTE (BEHEERDER)

Hoevegebouw Bocca (H6) Onderdeel

Maatregelen

Eenmalig

Onderbouw/ bovenbouw

Actief in stand houden, indien nodig: schoren. Vrijwaren van degradatie. Bouwhistorisch onderzoek en registratie in situ (beperkt destructief onderzoek, inspectieputten, fotograferen, opmeten, …)

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

x KT

Bocca (H6) i.f.v. de inrichting tot natuuronthaalpoort (ambitieniveau 3) Onderdeel

Maatregelen

Algemeen

Stapsgewijze afbraak van die gebouwdelen met lage erfgoedwaarden Bouwhistorisch onderzoek en registratie in situ gelijklopend met de stapsgewijze afbraak Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen. Restauratie/plaatselijk herstel van de gevels. Reinigen en schilderen van de gevels. Gevels: onderhoud afwerkingslagen. Verwijderen van de asbestplaten (onderdak) Dakwaterafvoer: reinigen van de verstopte delen. (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van het buitenschrijnwerk (naar historisch model indien gekend). Buitenschrijnwerk in hout: onderhoud afwerkingslagen. Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

Onderbouw Bovenbouw

Dakwerken Gevelsluiting

Omgeving

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend

LT LT LT LT LT 10-jaarlijks LT 2 x per jaar

5-jaarlijks 2-jaarlijks

ERFGOEDSTUDIO

369

Militair erfgoed Onthaal – natuur- en erfgoedsite Gebouw blok B (Oa1) Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen. Indien van toepassing: restauratie/plaatselijk herstel van de gevels. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de draagstructuren (dakstructuur, roosteringen,…) Reinigen van de gevels. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de dakwerken: dakafwerking, dakaansluitingen, dakwaterafvoer, … Verwijderen van de asbestgolfplaten. Dakwaterafvoer: reinigen van de verstopte delen. Reinigen van de dakafwerking (verwijderen van het groen). Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van het buitenschrijnwerk (naar historisch model indien gekend). Buitenschrijnwerk in hout: onderhoud afwerkingslagen. Indien van toepassing: herstel/vernieuwen van de binnenafwerking: vloeren, … Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

Dakwerken

Gevelsluiting

Binnenafwerking Omgeving

Eenmalig

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

x x x x x x 2 x per jaar x

x 5-jaarlijks x 2-jaarlijks

Terugkerend

Vrijstelling toelating

hondenkennel (Oa2). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

Dakwerken

Omgeving

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Forfaitair verrekend

x x x x x x x 2-jaarlijks

ERFGOEDSTUDIO

370

Barakken Barak 1 (B1), barak 2 (B2). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen. Maatregelen nemen zodat er voldoende luchtcirculatie is tussen het maaiveld en de houten barak. Restauratie van de houten structuur en de gevelbeplanking. (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de draagstructuren en afwerking (dakstructuur, roosteringen, beplanking, …) Gevels: onderhoud afwerkingslagen. (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de dakwerken: dakafwerking, dakaansluitingen, dakwaterafvoer, … Verwijderen van de asbestgolfplaten (barak B 2). Dakwaterafvoer: reinigen van de verstopte delen. Reinigen van de dakafwerking (verwijderen van het groen). (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van het buitenschrijnwerk (naar historisch model indien gekend). Buitenschrijnwerk in hout: onderhoud afwerkingslagen. Herstel/vernieuwen van de binnenafwerking: vloeren, deuren, … Binnenschrijnwerk in hout: onderhoud afwerkingslagen Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

Bovenbouw

Dakwerken

Gevelsluiting

Binnenafwerking Omgeving

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

MT MT MT MT 5-jaarlijks MT x 2 x per jaar x

MT 5-jaarlijks MT 5-jaarlijks 2-jaarlijks

ERFGOEDSTUDIO

371

Depots – type a / metalen spanten Depots (Da1 tem Da15, Da25 t.e.m. Da28). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen. Indien van toepassing: uitgespoelde grond tegen het funderingsmetwelwerk terug aanvullen. Indien van toepassing: restauratie/plaatselijk herstel van de gevels. Reinigen van de gevels. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de draagstructuren (vakwerk, spanten,…). Metalen onderdelen (exterieur): onderhoud afwerkingslagen. (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de dakwerken: dakafwerking, dakaansluitingen, dakwaterafvoer, … Verwijderen van de asbestgolfplaten. Dakwaterafvoer: reinigen van de verstopte delen. Reinigen van de dakafwerking (verwijderen van het groen). De ontbrekende poorten vervangen door nieuwe poorten (naar historisch model indien gekend). (Plaatselijk) herstel van het buitenschrijnwerk (naar historisch model indien gekend). (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de glasdalramen. Buitenschrijnwerk in metaal: onderhoud afwerkingslagen. (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de vloeren (beton, betontegels, baksteen). Indien van toepassing: verwijderen van de verlaagde plafonds (vezelplaten). Maatregelen nemen zodat de gebouwen niet meer onder water komen te staan. Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit. Hervoegen van de betonnen verharding voor de voorgevels.

Bovenbouw

Dakwerken

Gevelsluiting

Binnenafwerking Omgeving

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

x KT LT x x 5-jaarlijks

2 x per jaar x

5-jaarlijks

2-jaarlijks

KT x

MT LT LT LT MT KT

ERFGOEDSTUDIO

372

Depots – type b / houten dakstructuur Depot (Db1 t.e.m. Db10). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen. Indien van toepassing: restauratie/plaatselijk herstel van de gevels. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de draagstructuren (gelamineerde houten liggers, gordingen, …). Reinigen van de gevels. (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de dakwerken: dakafwerking, dakaansluitingen, dakwaterafvoer, … Verwijderen van de asbestgolfplaten. Dakwaterafvoer: reinigen van de verstopte delen. Reinigen van de dakafwerking (verwijderen van het groen). De ontbrekende poorten vervangen door nieuwe poorten (naar historisch model indien gekend). Herstel/vernieuwen van de vensters + afdakjes (naar historisch model indien gekend). Buitenschrijnwerk in metaal: onderhoud afwerkingslagen. Buitenschrijnwerk in hout (afdakjes): onderhoud afwerkingslagen. (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de vloeren. Maatregelen nemen zodat de gebouwen niet meer onder water komen te staan. Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

Dakwerken

Gevelsluiting

Binnenafwerking Omgeving

Eenmalig

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

x LT x x KT x 2 x per jaar x

5-jaarlijks 5-jaarlijks

2-jaarlijks

Terugkerend

Vrijstelling toelating

MT MT

LT KT

Depots – type d / restanten depots Depots (Dd1 t.e.m. Dd4). Onderdeel

Maatregelen

Algemeen

Actief in stand houden. Documenteren (fotograferen, opmeten, …).

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Forfaitair verrekend

x KT

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

373

Wachtlokaal - type b Betonnen wachtlokaal (Wb3) Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen. Indien van toepassing: restauratie/plaatselijk herstel van de gevels. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de betonnen draagstructuur. Reinigen van de gevels. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de dakafwerking. Reinigen van de dakafwerking (verwijderen van het groen). (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de metalen poort (naar historisch model indien gekend). Voorzien van een nieuwe poort (W b3, naar historisch model indien gekend). Buitenschrijnwerk in metaal: onderhoud afwerkingslagen. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de vloeren. Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

Dakwerken Gevelsluiting

Binnenafwerking Omgeving

Eenmalig

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

x x x x x x MT MT 5-jaarlijks

2-jaarlijks

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Wachtlokalen – type c Bakstenen wachtlokalen (groot) (Wc4 t.e.m. Wc5). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

Dakwerken

Gevelsluiting

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Forfaitair verrekend

x x x x x x x MT

ERFGOEDSTUDIO

374

Binnenafwerking Omgeving

Buitenschrijnwerk in hout: onderhoud afwerkingslagen. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de vloeren. Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

5-jaarlijks LT 2-jaarlijks

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Wachtlokalen – type d Houten wachtlokaal (Wd1). Onderdeel

Maatregelen

Bovenbouw

Plaatselijk herstel/vernieuwen van de houten structuur en de gevelbeplanking. Plaatselijk herstel van de zinkplaten bekleding. Houten onderdelen: onderhoud afwerkingslagen. Verwijderen van de asbestgolfplaten. Vernieuwen van de dakafwerking. Reinigen van de dakafwerking (verwijderen van het groen). Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

Dakwerken

Omgeving

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Forfaitair verrekend

x KT 5-jaarlijks x x x 2-jaarlijks

ERFGOEDSTUDIO

375

Lichte constructies Golfplaten constructies (L1, L2 en L3). Onderdeel

Maatregelen

Eenmalig

Algemeen

Actief in stand houden, indien nodig: schoren. Vrijwaren van degradatie. Documenteren (fotograferen, opmeten, …).

KT KT

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

x x

Golfplaten constructies (L1, L2 en L3). Onderdeel

Maatregelen

Onderbouw Bovenbouw

Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de draagstructuren. (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de golfplaten gevels. Reinigen van de gevels. Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de golfplaten dakafwerking. Reinigen van de dakafwerking (verwijderen van het groen). Herstel/vernieuwen van het buitenschrijnwerk (naar historisch model indien gekend). Buitenschrijnwerk in hout: onderhoud afwerkingslagen. (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de binnenafwerking (vloeren, deuren, …). Verwijderen van de niet houtige gewassen/niet houtige beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

Dakwerken

Gevelsluiting

Binnenafwerking Omgeving

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

Eenmalig

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

LT LT LT x LT x LT 5-jaarlijks LT 2-jaarlijks

ERFGOEDSTUDIO

376

Kunstwerken Vrijstaande muur met aan beide zijden een reliëf uitgewerkt (K1), Marianne (K2), inkomplaat POW-camp (K3), vrijstaande muur met berglandschap in bas-reliëf (K4), gefragmenteerde muur liggend in het veld (K5), vrijstaande muur met dorpsgezicht in bas-reliëf (K6), muurschildering op de buitengevel van depot a3 (K8), muurschilderingen op de binnenmuren van depot a11 (K9). Onderdeel

Maatregelen

Eenmalig

Algemeen

Terugkerend

Vrijstelling toelating

Forfaitair verrekend

KT KT 5-jaarlijks

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

377

6.2 conservatie van de waardevolle landschappelijke elementen De omschreven maatregelen worden genomen in functie van het voortbestaan van de waardevolle kenmerken binnen het beschermd landschap en in functie van de aanwezige, kenmerkende, landschappelijke structuur. De maatregelen worden opgesomd per onderdeel zoals deze omschreven zijn in H3 – Inventarisatie en H5 – Doelstellingen. Wanneer de kolom ‘Vrijstelling van toelating’ aangeduid is, wil dit zeggen dat de maatregel is vrijgesteld van het verkrijgen van toelating van het Agentschap onroerend Erfgoed. Dit wil niet zeggen dat voor deze werken geen andere toelatingen vereist zijn, zoals het verkrijgen van een omgevingsvergunning (Bij een omgevingsvergunning binnen een beschermd cultuurhistorisch landschap wordt sowieso het advies van het Agentschap onroerend erfgoed opgevraagd) 6.2.1

DREVEN LANGS WEGEN EN PADEN

Onderdeel

Maatregelen

Bosdreven

Soortspecifiek snoeibeheer in functie van instandhouding en veiligheid door boswachter of erkend boomverzorger Rooien en afvoeren van dode, instabiele of zieke bomen na nazicht door boswachter op percelen in beheer ANB of erkend boomverzorger op percelen in beheer van andere rechtspersonen/private personen. Zonder tussenkomst van een boswachter of boomverzorger is deze maatregel wel toelatingsplichtig. Heraanplant van gerooide/verdwenen bomen met dezelfde soort na uitval van 50% van de totale dreef met minimale plantmaat 18-20. Soortspecifiek snoeibeheer in functie van instandhouding en veiligheid door boswachter of erkend boswachter of erkend boomverzorger Rooien en afvoeren van dode, instabiele of zieke bomen na nazicht door boswachter op percelen in beheer ANB of erkend boomverzorger op percelen in beheer van andere rechtspersonen/private personen. Zonder tussenkomst van een boswachter of boomverzorger is deze maatregel wel toelatingsplichtig.

Dreven landbouwgebied

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Eenmalig

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend x

Vrijstelling toelating x x

ERFGOEDSTUDIO

378

Heraanplant van gerooide/verdwenen bomen met dezelfde soort na uitval van 50% van de totale dreef met minimale plantmaat 18-20. 6.2.2

BOMENRIJEN LANGS VOORMALIGE SPOORWEGEN

Onderdeel

Maatregelen

Bomenrijen in stiltegebied

Soortspecifiek snoeibeheer in functie van instandhouding en veiligheid door boswachter of erkend boomverzorger Rooien en afvoeren van dode, instabiele of zieke bomen na nazicht door boswachter of erkend boomverzorger Soortspecifiek snoeibeheer in functie van instandhouding en veiligheid door boswachter of erkend boomverzorger Rooien en afvoeren van dode, instabiele of zieke bomen na nazicht door boswachter of erkend boomverzorger Heraanplant van gerooide/verdwenen bomen met dezelfde soort na uitval van 50% van de totale dreef met minimale plantmaat 18/20.

Bomenrijen in natuur- en erfgoedzone

6.2.3

Eenmalig

Terugkerend x

Vrijstelling toelating x x

x x

BOMENRIJEN

Onderdeel

Maatregelen

Bestaande bomenrijen knotbomen

Soortspecifiek snoeibeheer in functie van instandhouding en veiligheid door terugkerend knotten van bomen Rooien en afvoeren van dode, instabiele of zieke bomen na nazicht door boswachter op percelen in beheer ANB of erkend boomverzorger op percelen in beheer van andere rechtspersonen/private personen. Zonder tussenkomst van een boswachter of boomverzorger is deze maatregel wel toelatingsplichtig. Heraanplant van gerooide/verdwenen bomen met dezelfde soort

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Eenmalig

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend 5 – 8 jaar

Vrijstelling toelating x

ERFGOEDSTUDIO

379

Bestaande bomenrijen andere

Aan te bomenrijen

6.2.4

planten

x x x

x x

HOUTKANTEN

Onderdeel

Maatregelen

Bestaande houtkanten

Aan te houtkanten

planten

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Eenmalig

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend x

Vrijstelling toelating x

x x

ERFGOEDSTUDIO

380

6.2.5

HAGEN

Onderdeel

Maatregelen

Bestaande hagen

Soortspecifiek snoeibeheer in functie van instandhouding en veiligheid Rooien en afvoeren van dode, instabiele of zieke exemplaren na door boswachter op percelen in beheer ANB of erkend boomverzorger op percelen in beheer van andere rechtspersonen/private personen. Zonder tussenkomst van een boswachter of boomverzorger is deze maatregel wel toelatingsplichtig. Heraanplant van gerooide/verdwenen exemplaren met dezelfde soort Snoeien van hagen Stimuleren van het aanplanten van nieuwe hagen op perceelsranden nabij hoeves in het landbouwgebied Aanplanten van nieuwe hagen met soorten Crataegus monogyna (meidoorn); Acer campestre (Spaanse aak); Prunus spinosa (Sleedoorn); Ligustrum vulgare (Gewone liguster); Syringa vulgaris (sering); Carpinus betulus (haagbeuk); Fagus sylvatica (beuk); Viburnum opulus (Gelderse roos)

Aan te planten hagen

6.2.6

Eenmalig

Terugkerend x

Vrijstelling toelating x

x x x

X x x

BOOMGAARDEN

Onderdeel

Maatregelen

Bestaande boomgaarden

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Eenmalig

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend x

Vrijstelling toelating x x

ERFGOEDSTUDIO

381

Aan te boomgaarden

6.2.7

planten

een boswachter of boomverzorger is deze maatregel wel toelatingsplichtig. Heraanplant van gerooide/verdwenen hoogstammige fruitbomen met historische rassen, inclusief standplaatsverbetering Stimuleren van het aanplanten van nieuwe hoogstammige boomgaarden nabij hoeves in het landbouwgebied Aanplanten van nieuwe hoogstammige boomgaarden

x x

SOLITAIRE BOMEN

Onderdeel

Maatregelen

Solitaire bomen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Eenmalig

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend

Vrijstelling toelating x

x x

ERFGOEDSTUDIO

382

6.2.8

HISTORISCH PERMANENT GRASLAND

Onderdeel

Maatregelen

Te behouden historisch permanent grasland

Toepassen van een graslandbeheer door extensief maaien of begrazen en zo verruiging of functiewijziging te vermijden met aandacht voor het behoud van het aanwezige microreliëf. Omvorming van de te herstellen percelen naar grasland, met aandacht voor het historische microreliëf Na herstel: toepassen van een graslandbeheer en zo verruiging of functiewijziging te vermijden Toepassen van een graslandbeheer en zo verruiging of functiewijziging te vermijden

Te herstellen historisch permanent grasland

Permanent grasland

6.2.9

Eenmalig

Vrijstelling toelating x

x x

BOSBEHEER

Onderdeel

Maatregelen

Bosgebieden besproken binnen het geïntegreerd beheerplan Bosgebieden niet besproken binnen het geïntegreerd beheerplan

Zie geïntegreerd beheerplan

Eenmalig

Terugkerend x

Instandhoudingsbeheer van de bosgebieden ter behoud en versterking van de aanwezige natuurwaarden

Bestrijden van invasieve exoten 6.2.10

Terugkerend

Vrijstelling toelating x

HEIDE- EN GRASLANDBEHEER

Onderdeel

Maatregelen

Heideen graslandgebieden besproken binnen het geïntegreerd beheerplan

Zie geïntegreerd beheerplan

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Eenmalig

Terugkerend x

BAILLEUL Ontwerpbureau

Vrijstelling toelating x

ERFGOEDSTUDIO

383

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

384

6.2.11

KASSEIWEGEN

Onderdeel

Maatregelen

Kasseiwegen

Behoud van aanwezige kasseiwegen, inclusief herstellen na eventuele beschadigingen met dezelfde materialen en maatvoering.

6.2.12

Eenmalig

Vrijstelling toelating x

HISTORISCHE CIRCULATIEASSEN

Onderdeel

Maatregelen

Historische circulatieassen

Behoud van de aanwezige aarden paden, conform beschreven in het geïntegreerd beheerplan in functie van toegankelijkheid of natuurwaarde

6.2.13

Terugkerend

Eenmalig

Terugkerend x

Vrijstelling toelating x

VOORMALIGE SPOORLIJNINFRASTRUCTUUR

Onderdeel

Maatregelen

Voormalige spoorlijnen, te behouden als graspaden Voormalige spoorlijnen, te behouden als verharde paden

Toepassen van een graslandbeheer op de voormalige spoorlijnen. Herstel of plaatselijk vervangen -van op zijn minst een strook van 1,50m breed- van de gebroken betonverharding in functie van de algemene toegankelijkheid. Toegankelijk houden van op zijn minst een strook van 1,50m breed- van de betonverharding in functie van de (algemene) toegankelijkheid Na grondig onderzoek naar de eventuele impact op de omringende waterrijke habitatten: Aanleggen van een klein en plaatselijk afwateringsgrachtje om de ontwatering ter hoogte van de verharde paden te bevorderen. Herinrichting van de Vloethemveldzate volgens detailplannen, beschreven in het onthaalplan met aandacht

Vloethemveldzate

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Eenmalig

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend x

Vrijstelling toelating x x

ERFGOEDSTUDIO

385

Aan spoorlijninfrastructuur gelinkte elementen 6.2.14

voor de verschillende gebruikers van de weg en met een duidelijke herinnering aan de spoorlijn. Behoud van de aanwezige waardevolle relictelementen langsheen de Vloethemveldzate inclusief het voorkomen van verdere aftakeling.

Maatregelen

Keiorum

Behoud van enkele open zichtlijnen op het keiorum (zie H 5.2.2.14)

Eenmalig

Terugkerend x

Vrijstelling toelating x

VOSSENBARM

Onderdeel

Maatregelen

Uiteinden Vossenbarm

Voorzien van infopunt/mogelijkheid tot beklimming Vossenbarm op de uiteinden hiervan door wandelaars, niet voor fietsers. Rooien van bomen/struiken in functie van infopunt en ter bescherming van het historische reliëf Nietsdoenbeheer conform geïntegreerd beheerplan

Centraal Vossenbarm

6.2.16

KEIORUM

Onderdeel

6.2.15

gedeelte

Eenmalig

Terugkerend

Vrijstelling toelating

x x

MERLONS

Onderdeel

Maatregelen

Merlons die in het verleden reeds verlaagd zijn

Terugkerend maai- of graasbeheer om te vermijden dat deze verbossen of aftakelen, conform de voorwaarden beschreven in het geïntegreerd beheerplan Behouden en zo nodig herstellen van het profiel van de merlons

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Eenmalig

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend x

Vrijstelling toelating x

ERFGOEDSTUDIO

386

Merlons te zuiveren van kippengaas

Merlons te behouden volgens huidige situatie

Het plaatselijk afgraven en verwijderen van kippengaas uit de merlons, inclusief het herstellen van het originele profiel van de merlons zoals beschreven in hoofdstuk 5. Terugkerend maai- of graasbeheer om te vermijden dat deze verbossen of aftakelen, conform de voorwaarden beschreven in het geïntegreerd beheerplan Behouden en zo nodig herstellen van het profiel van de merlons Terugkerend maai- of graasbeheer om te vermijden dat deze verbossen of aftakelen, conform de voorwaarden beschreven in het geïntegreerd beheerplan Behouden en zo nodig herstellen van het profiel van de merlons

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

x x

ERFGOEDSTUDIO

387

6.2.17

WALGRACHTEN RONDOM BOERDERIJEN

Onderdeel Walgrachten boerderijen

6.2.18

Maatregelen rondom

Zo nodig: mechanische of biologische slibreductie met behoud van het historisch profiel van de walgracht, inclusief archeologische begeleiding en zo nodig afvoeren van slib. Herstel en behoud van het oeverprofiel en eventueel aanwezige oeverbeschoeiingen. Periodiek verwijderen van zwerfvuil en invasieve plantensoorten.

Terugkerend

Vrijstelling toelating

x x

BEKEN EN AFWATERING BUITEN VOORMALIG MILITAIR DOMEIN

Onderdeel Beken afwateringsgrachten Zoekzone bufferzone

6.2.19

Eenmalig

Maatregelen en

Eenmalig

Vrijhouden van de aanwezige beken en afwateringsgrachten binnen het beschermd landschap. Aanleggen van een bufferzone in het landbouwgebied zonder te raken aan elementen met erfgoedwaarden zoals deze beschreven worden in het beheerplan.

Terugkerend x

Vrijstelling toelating x

RABATTENSTRUCTUUR

Onderdeel

Maatregelen

Rabattenstructuur

Behoud van de aanwezige rabattenstructuur door eventuele betreding van de bossen in functie van beheerswerkzaamheden steeds in de richting van de rabatten uit te voeren.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Eenmalig

BAILLEUL Ontwerpbureau

Terugkerend x

Vrijstelling toelating x

ERFGOEDSTUDIO

388

6.2.20

WATERELEMENTEN GELINKT AAN MILITAIR DOMEIN

Onderdeel

Maatregelen

Walgracht militair domein

Vrijhouden van de aanwezige omwalling met respect voor het historisch profiel Behoud en beheer van de aanwezige waterelementen zoals beschreven in het geïntegreerd beheerplan. Onderhoud van de sas in functie van het behoud en de instandhouding van de sas als regelaar van het wateroppervlak. Dit omvat het vrijhouden van begroeiing en slib/verzanding en het instandhouden en zo nodig vervangen van losse en vaststaande onderdelen. Vervangingen gebeuren enkel met historisch relevante materialen en onderdelen.

Overige waterelementen gelinkt aan militair domein Sas

6.2.21

Eenmalig

Terugkerend x

Vrijstelling toelating x

WATERELEMENTEN GELINKT AAN NATUURHERSTEL

Onderdeel Waterelementen aan natuurherstel

Maatregelen gelinkt

Eenmalig

Zie geïntegreerd beheerplan

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Terugkerend x

BAILLEUL Ontwerpbureau

Vrijstelling toelating x

ERFGOEDSTUDIO

389

OPVOLGING EN EVALUATIE BEHEERDOELSTELLINGEN

7.1 Bouwkundig erfgoed Vooronderzoeken Fasering:

éénmalige evaluatie

Beschrijving:

De inhoud, reikwijdte en noodzakelijkheid van vooronderzoeken zal besproken worden met het agentschap Onroerend Erfgoed. De richtlijnen van het agentschap worden verwerkt in het vooronderzoeksdossier en een aanvraag tot onderzoekspremie wordt ingediend. Tijdens de uitvoering van de onderzoeken, zal Onroerend Erfgoed tevens uitgenodigd worden op alle vergaderingen om de voortgang van de onderzoeken te bekijken en te evalueren en de conformiteit van de maatregelen met de beheersdoelstellingen na te gaan. Indien onvoorziene omstandigheden zich voordoen of de beheersmaatregelen bijgestuurd moeten worden, zal steeds tijdig advies ingewonnen worden bij het agentschap. Na het beëindigen van de onderzoeken, wordt het onderzoeksrapport, opgemaakt door de uitvoerder, ter goedkeuring voorgelegd aan het agentschap.

Restauratiewerken Fasering:

éénmalige evaluatie

Beschrijving:

Na de goedkeuring van het beheersplan kunnen de restauratiedossiers, met eenmalige werken, opgemaakt worden en voor advies ingediend worden bij het agentschap Onroerend Erfgoed. De werken zullen gefaseerd opgestart worden in volgorde van prioriteit zoals aangegeven in het vorige hoofdstuk. De richtlijnen van het agentschap worden verwerkt in de restauratiedossiers en een aanvraag tot erfgoedpremie wordt ingediend. Na de goedkeuring van het dossier en de erfgoedpremie worden de werken aanbesteed en uitgevoerd. De coördinatie en afstemming tussen de verschillende restauratiefasen wordt gewaarborgd via de stuurgroep. Deze stuurgroep bestaat minstens uit afgevaardigden van de Vlaamse Landmaatschappij Regio West-Vlaanderen, de gemeentes Zedelgem en Jabbeke, het Agentschap voor Natuur en Bos en andere verenigingen die van de infrastructuur op de site gebruik maken. De stuurgroep heeft de verantwoordelijkheid regelmatig (minstens 1 x per jaar) samen te komen met de vertegenwoordigers van alle betrokken partijen. Ze zal tevens instaan voor de voortgangsrapportage over de uitgevoerde werkzaamheden. Tijdens de uitvoering van de werken zal Onroerend Erfgoed tevens op regelmatige tijdstippen uitgenodigd worden op de werfvergaderingen om de voortgang van de werken te bekijken en te evalueren en de conformiteit van de maatregelen met de beheersdoelstellingen na te gaan. Indien onvoorziene omstandigheden zich voordoen of de beheersmaatregelen bijgestuurd moeten worden, zal steeds tijdig advies ingewonnen worden bij het agentschap.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

390

Na het beëindigen van de werken (ten laatste 6 maanden na de afronding), wordt door de ontwerper een kopie van het restauratierapport overhandigd aan het agentschap Onroerend Erfgoed, met daarin alle documenten die het agentschap nodig heeft om de uitgevoerde maatregelen te beoordelen: de aard van de werkzaamheden, plaats waar ze werden uitgevoerd, de datum en het resultaat. De rapporten zullen van foto’s worden voorzien. Alvorens te starten met de restauratiewerken wordt steeds navraag gedaan bij het agentschap of begeleiding door een archeoloog vereist is. Onderhoud en beheer Fasering:

terugkerende evaluatie

Beschrijving:

Naast de geplande restauratiewerken zullen in de nabije toekomst ongetwijfeld onderhoudswerken noodzakelijk zijn aan de verschillende erfgoedelementen gelegen in het Vloethemveld. Voor de evaluatie en het onderhoud van de waardevolle elementen wordt een beheersstructuur opgericht waarin alle beheerders van de site in worden vertegenwoordigd. De beheersstructuur zal het eigenlijke beheer begeleiden, het beheersplan opvolgen en structureel overleg op gang brengen. De beheersstructuur staat in voor de vijfjaarlijkse terugkoppeling over het beheer van de site. In het kader van deze vijfjaarlijkse evaluatie wordt op initiatief van de beheersstructuur een plaatsbezoek georganiseerd. Het agentschap Onroerend Erfgoed wordt per gewoon schrijven voor het plaatsbezoek uitgenodigd. De onderhoudswerkzaamheden van de voorbij 5 jaar worden overlopen en de resultaten geëvalueerd. Tevens worden de nodige onderhoudswerken voor de komende vijf jaar bepaald. De beheersstructuur staat in voor de opmaak van het verslag van het plaatsbezoek. Het verslag omvat de evaluatie van de beheersdoelstellingen en wordt indien nodig aangevuld met een fotoreportage. Verder zal er niet nagelaten worden om op regelmatige basis een verslag van Monumentenwacht te laten opmaken voor het Vloethemveld. Zo zullen mankementen snel worden opgemerkt en aangepakt worden of herstel ingepland. Op basis van deze regelmatige inspecties maken de gespecialiseerde Monumentenwachters een overzichtelijk rapport op, waarin de specifieke problemen en eventuele onderhoudstips opgenomen zijn. Dit rapport wordt overgemaakt aan de eigenaar (en de gebruiker) van het goed. Dringende opmerkingen worden door de eigenaar steeds gerapporteerd aan het agentschap Onroerend Erfgoed. De inspectierapporten zullen telkens worden toegevoegd als bijlage aan het beheersplan en door de eigenaar in hun archief worden bewaard.

Maatregelen die, op dit moment, niet dienen aangepakt te worden binnen de periode van 20 jaar zijn niet opgenomen in bovenstaande tabel. Door middel van jaarlijkse inspectie zal worden nagegaan indien bijkomende maatregelen moeten genomen worden. In de beheersmaatregelen zijn de mogelijke werken aangeduid met 'X'.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

391

1.1.1.1. PRIVE Hoevegebouwen

Officierswoningen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

392

Nachtwakerswoningen

1.1.1.2. AGENTSCHAP NATUUR & BOS (ANB) Onthaal- en beheerloodsensite

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

393

Rond waterbekken VOORONDERZOEK eenmalige maatregelen 2037

2038 2038

2036

2037

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Documenteren (werking, opmeting, fotograferen, …)

2020

ONDERDEEL Bovenbouw

2019

korte termijn

ONDERHOUD terugkerende maatregelen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

2 x per jaar

BAILLEUL Ontwerpbureau

2 x per jaar

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

TERUGKERENDE MAATREGELEN Inspectie van de constructie om eventuele nieuwe gebreken vast te stellen

2020

ONDERDEEL Algemeen

2019

korte termijn

2 x per jaar

ERFGOEDSTUDIO

394

Depots type a / metalen spanten

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

395

Depots type b / houten dakstructuur

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

396

Depots type c / betonnen dakstructuur

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

397

Depots type d / restanten depots VOORONDERZOEK eenmalige maatregelen 2037

2038 2038

2036

2037

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Documenteren (fotograferen, opmeten, …)

2020

ONDERDEEL Bovenbouw

2019

korte termijn

ONDERHOUD terugkerende maatregel

2 x per jaar

korte termijn

middellange termijn

lange termijn

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Inspectie (visueel) van de depots om eventuele nieuwe gebreken vast te stellen

2020

ONDERDEEL Algemeen

2019

korte termijn

Wachtlokaal – type a

2037

2038 2038

2036

2037

2035

2034

2033

2032

2031

2030

2029

2028

2027

2026

2025

2024

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN De ontbrekende poorten vervangen door nieuwe poorten (naar historisch model indien gekend). (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de vloeren.

2020

ONDERDEEL Gevelsluiting Binnenafwerking

2019

RESTAURATIE eenmalige maatregelen

ONDERHOUD terugkerende maatregelen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

2 x per jaar

BAILLEUL Ontwerpbureau

2 x per jaar

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2023

2022

2021

TERUGKERENDE MAATREGELEN Inspectie (visueel) van de gebouwen om eventuele nieuwe gebreken vast te stellen Buitenschrijnwerk in hout: onderhoud afwerkingslagen. Verwijderen van de beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

2020

2019

ONDERDEEL Algemeen Gevelsluiting Omgeving

2024

middellange termijn

korte termijn

2 x per jaar

ERFGOEDSTUDIO

398

Wachtlokaal – type b RESTAURATIE eenmalige maatregelen 2037

2038 2038

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

2023

2022

2021

middellange termijn

2037

Binnenafwerking

EENMALIGE MAATREGELEN (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de metalen poort (naar historisch model indien gekend) Voorzien van een nieuwe poort (W b3, naar historisch model indien gekend) Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de vloeren.

2020

ONDERDEEL Gevelsluiting

2019

korte termijn

ONDERHOUD terugkerende maatregelen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

2 x per jaar

BAILLEUL Ontwerpbureau

2 x per jaar

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

TERUGKERENDE MAATREGELEN Inspectie (visueel) van de gebouwen om eventuele nieuwe gebreken vast te stellen Buitenschrijnwerk in metaal: onderhoud afwerkingslagen. Verwijderen van de beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

2020

ONDERDEEL Algemeen Gevelsluiting Omgeving

2019

korte termijn

2 x per jaar

ERFGOEDSTUDIO

399

Wachtlokaal – type c RESTAURATIE eenmalige maatregelen 2037

2038 2038

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

2023

2022

2021

middellange termijn

2037

Binnenafwerking

EENMALIGE MAATREGELEN Plaatselijk herstel van de houten dakstructuur (voornamelijk W c2 en W c3) (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de dakafwerking (voornamelijk W c2 en W c3) (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de metalen poort (naar historisch model indien gekend) Voorzien van een nieuwe poort (W b3, naar historisch model indien gekend) Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de vloeren.

2020

ONDERDEEL Bovenbouw Dakwerken Gevelsluiting

2019

korte termijn

ONDERHOUD terugkerende maatregelen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

2 x per jaar

BAILLEUL Ontwerpbureau

2 x per jaar

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

2020

ONDERDEEL Algemeen Gevelsluiting Omgeving

2019

korte termijn

2 x per jaar

ERFGOEDSTUDIO

400

Wachtlokaal – type e RESTAURATIE eenmalige maatregelen 2037

2038 2038

2036

2037

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Voorzien van een nieuwe poort (naar historisch model indien gekend)

2020

ONDERDEEL Gevelsluiting

2019

korte termijn

ONDERHOUD terugkerende maatregelen

2 x per jaar

korte termijn

middellange termijn

lange termijn

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

TERUGKERENDE MAATREGELEN Inspectie (visueel) van de gebouwen om eventuele nieuwe gebreken vast te stellen Indien metalen of houten poort: onderhoud afwerkingslagen Verwijderen van de beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

2020

ONDERDEEL Algemeen Gevelsluiting Omgeving

2019

korte termijn

Lichte constructies

2037

2038 2038

2036

2037

2035

2034

2033

2032

2031

2030

2029

2028

2027

2026

2025

2024

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Documenteren (fotograferen, opmeten, …)

2020

ONDERDEEL Bovenbouw

2019

VOORONDERZOEK eenmalige maatregelen

ONDERHOUD terugkerende maatregel

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

2 x per jaar

BAILLEUL Ontwerpbureau

2 x per jaar

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Inspectie (visueel) van de gebouwen om eventuele nieuwe gebreken vast te stellen

2020

ONDERDEEL Algemeen

2019

korte termijn

2 x per jaar

ERFGOEDSTUDIO

401

Spoorwegrelicten ONDERHOUD terugkerende maatregel

2 x per jaar

2038

2037

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Inspectie (visueel) van het relict om eventuele nieuwe gebreken vast te stellen

2020

ONDERDEEL Algemeen

2019

korte termijn

2 x per jaar

Andere constructies

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

402

Bezinkbekken VOORONDERZOEK eenmalige maatregelen 2037

2038 2038

2036

2037

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Documenteren (fotograferen, opmeten, …)

2020

ONDERDEEL Bovenbouw

2019

korte termijn

ONDERHOUD terugkerende maatregel

2 x per jaar

korte termijn

middellange termijn

lange termijn

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Inspectie (visueel) van de constructie om eventuele nieuwe gebreken vast te stellen

2020

ONDERDEEL Algemeen

2019

korte termijn

Kunstwerken

2037

2038 2038

2036

2037

2035

2034

2033

2032

2031

2030

2029

2028

2027

2026

2025

2024

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Beschermen/verplaatsen van de kunstwerken tegen weersinvloeden en andere externe factoren (vandalisme, …) Consolidatie/conservatie/restauratie van de kunstwerken

2020

ONDERDEEL Algemeen

2019

RESTAURATIE eenmalige maatregelen

ONDERHOUD terugkerende maatregel

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

2 x per jaar

BAILLEUL Ontwerpbureau

2 x per jaar

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Inspectie (visueel) van de kunstwerken om eventuele nieuwe gebreken vast te stellen Opvolging en conservering (onderhoud) door een erkend restaurateur

2020

ONDERDEEL Algemeen

2019

korte termijn

2 x per jaar

ERFGOEDSTUDIO

403

1.1.1.3. GEMEENTE (BEHEERDER) Hoevegebouw

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

404

Gebouw blok B

Hondenkennel ONDERHOUD terugkerende maatregelen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

2 x per jaar

ERFGOEDSTUDIO

405

2038

2037

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

TERUGKERENDE MAATREGELEN Inspectie (visueel) van het gebouw en constructie om eventuele nieuwe gebreken vast te stellen Verwijderen van de beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

2020

ONDERDEEL Algemeen Omgeving

2019

korte termijn

Barakken

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

406

Depots type a / metalen spanten

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

407

Depots type b / houten dakstructuur

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

408

Wachtlokaal – type c RESTAURATIE eenmalige maatregelen 2037

2038 2038

2036

2037

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Herstel/vernieuwen van het buitenschrijnwerk (naar historisch model indien gekend) Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de vloeren.

2020

ONDERDEEL Gevelsluiting Binnenafwerking

2019

korte termijn

ONDERHOUD terugkerende maatregelen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

2 x per jaar

BAILLEUL Ontwerpbureau

2 x per jaar

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

2020

ONDERDEEL Algemeen Gevelsluiting Omgeving

2019

korte termijn

2 x per jaar

ERFGOEDSTUDIO

409

Wachtlokaal – type d RESTAURATIE eenmalige maatregelen 2037

2038 2038

2036

2037

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Plaatselijk herstel van de zinkplaten bekleding

2020

ONDERDEEL Bovenbouw

2019

korte termijn

ONDERHOUD terugkerende maatregelen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

2 x per jaar

BAILLEUL Ontwerpbureau

2 x per jaar

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

TERUGKERENDE MAATREGELEN Inspectie (visueel) van de gebouwen om eventuele nieuwe gebreken vast te stellen Houten onderdelen: onderhoud afwerkingslagen Verwijderen van de beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

2020

ONDERDEEL Algemeen Bovenbouw Omgeving

2019

korte termijn

2 x per jaar

ERFGOEDSTUDIO

410

Lichte constructies ONDERZOEK eenmalige maatregel 2038

2037

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Documenteren (fotograferen, opmeten, …) Actief in stand houden, indien nodig schoren. Vrijwaren van degradatie (o.m. structureel)

2020

ONDERDEEL Algemeen

2019

korte termijn

RESTAURATIE eenmalige maatregelen

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

2037

2038 2038

2036

2037

2036

2032 2032

2035

2031 2031

2035

2030 2030

2034

2029 2029

2034

2028 2028

2033

2027

2 x per jaar

2033

2026

2024 2024

2027

2023 2023

2026

2022 2022

2025

2021

2 x per jaar

lange termijn

2025

2020

TERUGKERENDE MAATREGELEN Inspectie (visueel) van de constructies om eventuele nieuwe gebreken vast te stellen Buitenschrijnwerk in hout: onderhoud afwerkingslagen Verwijderen van de beplanting die tegen/rond de gebouwen groeit.

2021

ONDERDEEL Algemeen Gevelsluiting Omgeving

middellange termijn

2020

Dakwerken Gevelsluiting Binnenafwerking

EENMALIGE MAATREGELEN Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel van de funderingen Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de draagstructren (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de golfplaten gevels Indien van toepassing: (plaatselijk) herstel/vernieuwen van de golfplaten afwerking Herstel/vernieuwen van het buitenschrijnwerk (naar historisch model indien gekend) (Plaatselijk) herstel/vernieuwen van de binnenafwerking (vloeren, deuren, …)

2019

ONDERDEEL Onderbouw Bovenbouw

2019

korte termijn

2 x per jaar

ERFGOEDSTUDIO

411

Spoorwegrelicten ONDERHOUD terugkerende maatregel

2 x per jaar

korte termijn

middellange termijn

lange termijn

2038

2037

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Inspectie (visueel) van het relict om eventuele nieuwe gebreken vast te stellen Onderhoudsschilderwerk

2020

ONDERDEEL Algemeen Bovenbouw

2019

korte termijn

Kunstwerken

2037

2038 2038

2036

2037

2035

2034

2033

2032

2031

2030

2029

2028

2027

2026

2025

2024

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Beschermen/verplaatsen van de kunstwerken tegen weersinvloeden en andere externe factoren (vandalisme, …) Consolidatie/conservatie/restauratie van de kunstwerken

2020

ONDERDEEL Algemeen

2019

RESTAURATIE eenmalige maatregelen

ONDERHOUD terugkerende maatregel

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

2 x per jaar

BAILLEUL Ontwerpbureau

2 x per jaar

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

lange termijn

2029

2028

2027

2026

2025

2024

middellange termijn

2023

2022

2021

EENMALIGE MAATREGELEN Inspectie van de kunstwerken om eventuele nieuwe gebreken vast te stellen Opvolging en conservering (onderhoud) door een erkend restaurateur

2020

ONDERDEEL Algemeen

2019

korte termijn

2 x per jaar

ERFGOEDSTUDIO

412

7.2 Landschappelijk erfgoed Het reguliere onderhoud van erfgoedelementen, in dit geval de verschillende groenelementen, reliëfelementen, elementen voortvloeiend uit de historische perceelsstructuur en de elementen die de hydrologische structuur bepalen, kan na goedkeuring van het beheersplan onmiddellijk van start gaan zoals beschreven in hoofdstuk 6 – Maatregelen. Het gebruik en uitzicht van verschillende landschappelijke elementen zal in de toekomst kunnen wijzigen. De manier waarop dit gebeurt wordt gedetailleerd beschreven in het onthaalplan, waar reeds verschillende keren in dit beheerplan naar gerefereerd werd. De maatregelen die opgesomd worden in het onthaalplan zijn telkens afgetoetst aan de randvoorwaarden, beschreven in dit beheerplan. Beide documenten vullen elkaar dan ook aan. Dit onthaalplan is op vele vlakken richtinggevend, maar hier zijn meestal geen detailontwerpen in opgenomen. Gedetailleerde herinrichtingsplannen zullen dan ook steeds af te stemmen zijn tussen eigenaars, beheerders en het Agentschap Onroerend Erfgoed.

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

413

BIJLAGEN

Perimeter van het gebied waarvoor beheersplan wordt opgemaakt (met schaal en N-pijl) Lijst van geplande werkzaamheden Lijst van handelingen waarvan de uitvoering vrijgesteld zal zijn van toelating Lijst van ZEN-erfgoed met aanduiding op kaart Lijst van open erfgoed met aanduiding op kaart Lijst van ontsluitingswerken voor open erfgoed Lijst van bomen en struiken waarvoor toelating nodig is Lijst van cultuurgoederen Lijst van geplande werkzaamheden aan een orgel dat dateert van na de Eerste Wereldoorlog Bibliografie (overzicht referenties) Extra bijlage (bvb. Foto’s) − Oplijsting rode lijstsoorten − Doelstellingen natura 2000 habitattypes

TEAM VLOETHEMVELD: BURO VOOR VRIJE RUIMTE Landschapsarchitecten bvtl

ARCHITECTENBUREAU Bressers bvba

Duid in deze kolom aan: “niet van toepassing” (en dus niet bijgevoegd) of de verwijzing naar het hoofdstuk met pagina’s of nummer van de bijlage (indien bijgevoegd) Bijlage 1 Zie pagina’s: 348 – 379 Zie pagina’s: 348 - 379 Bijlage 2 – ZEN-erfgoed landschappelijk Bijlage 3 – ZEN-erfgoed bouwkundig Zie onthaalplan Zie onthaalplan Zie pagina’s: 368 - 372 niet van toepassing niet van toepassing Zie voetnoten Bijlage 4 Bijlage 5

BAILLEUL Ontwerpbureau

ERFGOEDSTUDIO

414