Issuu

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Uitvoeren monitoringsprogramma Herpetofauna: jaar - 1 december oktober2014 2014

Ruilverkaveling Sint-Rijkers Colofon

Opdrachtgever:

Vlaamse Landmaatschappij Regio West Vestiging Brugge Velodroomstraat 28 8200 Brugge Tel. 050 45 81 00 Fax 050 45 81 99 www.vlm.be

Vrijgave:

Olivier Heylen, Account manager ecologie

Controle:

Olivier Heylen, Account manager ecologie

Projectmedewerkers:

Kristof Goemaere, Adviseur ecologie Olivier Heylen, Account manager ecologie

Coverfoto:

luchtfoto put van Sint-Rijkers

Datum rapport

status / revisie

december rapport / eindrapport oktober 2014 2014 rapport / ontwerp / revisie 1

Opdrachthouder: ANTEA Belgium nv Roderveldlaan 1 2600 Antwerpen Tel. 03 221 55 00 Fax 03 221 55 01 www.anteagroup.be

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Inhoudstafel INHOUDSTAFEL

INLEIDING

BESCHRIJVING VAN HET ONDERZOEKSGEBIED

2.1 Situering .....................................................................................................................................................5 2.2 Algemeen ...................................................................................................................................................6 2.3 Beschrijving per poel ..................................................................................................................................6 3

METHODE

3.1 Inventarisatie methodiek...........................................................................................................................12 3.2 Materiaal...................................................................................................................................................14 3.2.1 Veldwerkformulieren ........................................................................................................................14 3.3 Meteo-omstandigheden tijdens de inventarisaties....................................................................................15 3.4 Specifieke aandachtspunten/ bemerkingen..............................................................................................15 4

RESULTATEN EN VERWERKING

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

Historiek ...................................................................................................................................................16 Globaal overzicht......................................................................................................................................18 Inventarisatieresultaten per poel...............................................................................................................19 Waterhoudende karakter van de geÃ¯nventariseerde poelen .....................................................................21 Soortspecifieke beschrijving .....................................................................................................................22 4.5.1 Kamsalamander ...............................................................................................................................22 4.5.2 Kleine watersalamander...................................................................................................................22 4.5.3 Gewone pad.....................................................................................................................................23 4.5.4 Bruine kikker ....................................................................................................................................23 4.5.5 Groene kikker complex ....................................................................................................................23 4.6 Conclusie soortspecifiek voorkomen ........................................................................................................23 5

KNELPUNTEN EN POTENTIES

5.1 Bedreigingen/knelpunten..........................................................................................................................25 5.2 Potenties ..................................................................................................................................................28 5.3 Besluit knelpunten en potenties................................................................................................................29 6

INRICHTINGS/BEHEERVOORSTELLEN EN AANBEVELINGEN.

6.1 Inrichtingsvisie/maatregelen .....................................................................................................................31 6.2 Beheersmaatregelen ................................................................................................................................37 6.3 Globale aanbevelingen.............................................................................................................................38 7

CONCLUSIES

BIJLAGEN

39 41

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

1 Inleiding In het kader van het ruilverkavelingplan Sint-Rijkers werd Anteagroup uitgenodigd tot het uitvoeren van het monitoringsprogramma voor wat betreft de amfibieën. Ter implementatie van de richtlijn van de minister van 14.03.2000 betreffende de ecologische inbreng in de ruilverkaveling werd voor het ruilverkavelingsproject Sint-Rijkers een monitoringsprogramma goedgekeurd door de minister (10 juli 2009). Het monitoringsprogramma is gericht op het nagaan van de effectiviteit van de maatregelen voor natuur die in het kader van de ruilverkaveling worden uitgevoerd. Het monitoringsprogramma is modulair samengesteld en loopt over 12 jaar. Onderhavige opdracht behelst de module herpetofauna wat betreft het jaar -1 (uitgangssituatie voor de uitvoering van de werken) en impliceert derhalve een inventarisatie in jaar T-1. Noch in kader van de plan-MER, noch voorafgaand aan de planvorming (uitgangssituatie) werd een inventarisatie uitgevoerd in het plangebied. Dit betekent dat er weinig tot geen informatie is over de aanwezigheid van amfibieën in het gebied en deze monitoring kan dan ook gezien worden als de eerste relatief goed dekkende inventarisatieronde in het gebied (m.u.v. sporadische / losse meldingen in de HYLA-databank). Deze opdracht beschrijft de toestand van de herpetofauna en hun biotopen voor de uitvoering van de werken. Daarvoor wordt een selectie van de aanwezige poelen in beide ruilverkavelingsgebieden geïnventariseerd (15 poelen). Naast de verwerking van deze gegevens dient de toestand van de poel en de nabije omgeving beschreven en het belang ervan voor de herpetofauna bepaald. Monitoring van inrichtingsmaatregelen voor natuur of maatregelen die de natuurwaarden dienen te behouden/verhogen is hoe dan ook geen sinecure en houdt het regelmatig en consequent vastleggen van specifieke informatie in. Het impliceert het bestaan van een integraal concept voor de start van het onderzoek, waarbij van beginfase tot eindfase op vooraf bepaalde wijze gehandeld wordt. Deze informatie is ‘op maat’, i.e. erop gericht om de vooraf bepaalde (dus concrete) doelstellingen te evalueren/registreren. Bedoeling is om een bepaalde evolutie (of status quo) voor de faunagroep ‘amfibieën’ zo nauwkeurig en zo snel mogelijk te kunnen detecteren. Monitoring kan ertoe leiden dat doelstellingen dienen te worden gepreciseerd of aangepast. Mogelijk wordt gedurende het monitoringproces reeds een aanvullende inrichting wenselijk. Daarenboven dient bij monitoring steeds rekening gehouden te worden met toevalsfactoren welke bepaalde facetten negatief (maar ook positief) kunnen beïnvloeden. Denken we maar aan uitzonderlijk hoge waterstanden, droogteperiodes of dergelijke (cf. externe invloeden). De monitoring van het ruilverkavelingsproject omvat zo het opvolgen van mogelijke wijzigingen in natuurwaarden. Bedoeling is om de effecten van eenmalige ingrepen te kunnen evalueren. Indien zich ontwikkelingen voordoen welke zouden afwijken van de gewenste ontwikkelingen, dan dient het monitoringproject dat te signaleren. Bovendien moet het zo mogelijk inzicht bieden in de oorzaken voor die ontwikkelingen zodat kan worden bijgestuurd waar en wanneer dit nodig is. Concrete bedoeling hier is het opstellen van een monitoringsrapport voor de faunagroep ‘amfibieën’ gebaseerd op veldwerk en/of dataverwerking van nieuw verzamelde gegevens enerzijds en beschikbare gegevens anderzijds. Daarnaast dienen knelpunten, potenties en toekomstige inrichtingsmogelijkheden naar voor te komen. Met deze monitoring heeft men duidelijk twee welomschreven hoofddoelstellingen voor ogen. Enerzijds dient ze om de effecten van een aantal specifieke ingrepen in de RVK op projectniveau te kunnen inschatten, interpreteren en evalueren. Anderzijds moeten de monitoringgegevens toelaten om doelstellingen op beleidsniveau te evalueren en de genomen maatregelen of het beheer ervan bij te sturen. In praktijk is de monitoring modulair samengesteld. Ze loopt, in verschillende fazen, over een periode van 12 jaar. Op die manier Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

kunnen lange termijnevoluties welke mogelijkerwijze het gevolg zijn van de ingrepen meteen opgenomen worden. Dit rapport is opgebouwd uit 5 delen. Eerst wordt een overzicht gegeven van de verschillende onderzochte locaties. Vervolgens wordt de gehanteerde methodiek gedetailleerd beschreven, waarna de resultaten van het veldwerk toegelicht worden. Hierna volgt een beschrijving van oude inventarisatiegegevens (historiek) en de knelpunten alsook potenties. Om te besluiten worden in dit rapport aanbevelingen gedaan i.v.m. herpetologische inrichting van de zones die in het structuurplan bestemd zijn voor natuurontwikkeling. In bijlage van dit rapport wordt een uitgebreide fotoatlas opgenomen waarin van alle poelen een aantal fotoâ€™s opgenomen zijn. In bijlage volgen tevens alle veldwerkverslagen en digitale veldformulieren waarop dit rapport gebaseerd is.

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

2 Beschrijving van het onderzoeksgebied 2.1

Situering

Het onderzoeksgebied van voorliggende monitoring is gelegen binnen de zone afgebakend als ‘ruilverkaveling Sint-Rijkers’. Het ministerieel besluit van 4 oktober 1996 gaf de Vlaamse Landmaatschappij de opdracht het nut van ruilverkaveling te onderzoeken in het gebied ‘Zandleemplateau van Izenberge’. Dit onderzoek behelst het voorstellen van een ruilverkavelingsblok en het opstellen van een ruilverkavelingsplan. Het Zandleemplateau van Izenberge ligt in het westen van de provincie West-Vlaanderen en omvat delen van de gemeenten Veurne, Alveringem en Lo- Reninge. De totale oppervlakte bedraagt 6.017 ha. Omdat deze oppervlakte te groot is voor één ruilverkavelingsblok, wordt het onderzoek opgedeeld in meerdere blokken. Het ruilverkavelingsblok Sint-Rijkers heeft een oppervlakte van 1.935 ha. Sint-Rijkers is een gebied met gemengde landbouw, verspreid liggende akkers, en graslanden als huiskavels of gegroepeerd in Oerenbroek of langs de Lovaart. Het areaal tuinbouw stijgt en daarmee de behoefte aan water. Door het gebied lopen drie niet-gebufferde beekjes, namelijk de Vinkembeek, de Wijdouwbeek en de Collaertshillebeek. Het landschap is gedegradeerd. Het gebied Sint-Rijkers is rijk aan archeologische waarden. Walgrachthoeves komen nog regelmatig voor. In het oosten ligt de markante, niet gebufferde en gedegradeerde steilrand van het plateau. Natuurwaarden zijn beperkt tot schaarse, kleine landschapselementen en tot de graslandcomplexen. De N8 telt talrijke kruispunten en geeft toegang tot heel wat veldkavels. De inrichtingsconcepten voor het plateau van Izenberge zijn specifiek voor Sint-Rijkers vertaald in doelstellingen en maatregelen. De ruilverkavelingsmaatregelen hebben vooral betrekking op: •

het verbeteren van de verkeersleefbaarheid op en langs de N8,

•

het verbeteren van de landbouwstructuren,

•

het verbeteren van de ontsluiting van de landbouwkavels en van de bedrijfszetels,

•

het optimaliseren van de waterhuishouding in het kader van integraal waterbeheer, en het voorzien van de mogelijke aanleg van een irrigatiespaarbekken,

•

de ontwikkeling van wandelnetwerken rond Alveringem-Fortem en rond Beauvoorde,

•

de aanleg van vrijliggende fietspaden langs de verbindingswegen,

•

de aanleg van een ruiterverbinding richting De Moeren en richting Pollinkhove-IJzer,

•

het versterken van het netwerk van kleine landschapselementen, vooral van houtkanten, hagen, heestergroepen en poelen

•

het stimuleren van het sluiten van vrijwillige beheerovereenkomsten,

•

het stimuleren van het opstellen en uitvoeren van landschapsbedrijfsplannen,

•

het bufferen van de beken,

•

het gedeeltelijke herstel van het traditionele halfgesloten landschap op het plateau,

•

het herstellen, bufferen en beplanten van de markante plateaurand als bindend element,

•

het veilig stellen van het belangrijkste archeologische erfgoed door verwerving en door een aangepaste inrichting.

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Een aantal voorliggende maatregelen staan in relatie met of hebben betrekking op het thema van voorliggend rapport. 2.2

Algemeen

Binnen het ruilverkavelingsgebied ‘Sint-Rijkers’ werden door VLM 15 poelen aangeduid. Deze poelen dienden geïnventariseerd te worden op het voorkomen van amfibieën, als basis voor de uitgangssituatie voor de start van de ruilverkavelingswerkzaamheden in het gebied. De monitoring omvat het opvolgen van deze poelen doorheen de jaren na inrichting. Deze 15 poelen liggen verspreid in de ruilverkaveling met de voornaamste concentratie in het zuidoosten van het gebied. Op onderstaande figuur worden de poelen gesitueerd en wordt een nummer toegekend aan iedere poel. Tijdens de eerste inventarisatieronde bleek 1 poel ontoegankelijk omwille van privaat gebruik (omrasterde vertuinde zone met stacaravan). Hieruit volgend kon deze poel niet geïnventariseerd worden en werd deze vervangen door een nieuwe locatie. Poel 1 vervangt deze voormalige poel 1 (thans aangeduid als poel 0). Poel 0 wordt niet meer bezocht in de 2e en 3e inventarisatieronde en vervalt dus. Poel 1 werd dan ook slechts 2 i.p.v. 3 keer geïnventariseerd.

Figuur 2.1: Situering geïnventariseerde poelen in het ruilverkavelingsgebied Sint-Rijkers

2.3

Beschrijving per poel

Per poel wordt een beschrijving gegeven van de algemene toestand van de poel en zijn omgeving incl. de globale kenmerken van de vegetatie in en rond de poel.

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

We verwijzen verder naar de fotoreportage in bijlage 2, waar per poel een aantal foto’s opgenomen worden ter illustratie van het uitzicht van de poel en omgeving. Deze foto’s komen hoofdzakelijk uit de eerste inventarisatieronde, in april 2014. Poel 1 Deze locatie betreft een grote en lange sloot (400 lopende meter, max 10 meter breed) rondom een graslandperceel met een historische oorsprong (walgracht ?) en aanwezige archeologische waarden. De sloot is onderbroken door een aantal overgangen, maar is wel via duikers verbonden en kan als één geheel gezien worden. In deze sloot is er vrij veel watervegetatie aanwezig, vnl. verticale oever- en waterplanten. Ondergedoken vegetatie is zo goed als afwezig. De oever/watervegetatie is rijk en bestaat o.a. uit grote lisdodde, grote egelskop, kalmoes, riet, bitterzoet, liesgras en rietgras, een duidelijk zeer voedselrijke situatie. Het water is vrij troebel, wellicht ten gevolge van een vrij hoge organische belasting door afstervend plantenmateriaal of ten gevolge van een externe beïnvloeding van de waterkwaliteit. De sloot wordt gebruikt door watervogels, waaronder Canadese gans en wilde eend. Op bepaalde plaatsen is deze vrij diep, maar ook deels gevuld met een vrij dikke sliblaag. Wellicht kent deze sloot weinig tot geen beheer. Een deel van de poel en randzone wordt gebruik als speelzone door lokale jeugd (diverse kleine constructies opgebouwd uit hout). Poel 2 Deze poel betreft een diepe en vrij grote waterplas, een diepe vijver veeleer dan een poel. De oevers zijn steil en de rechthoekige plas (15 x 80 m) is langs weerszijden afgeboord met een houtkant (vnl. wilgen). De plas is hierdoor langs 2 zijden vrij beschaduwd. Ze bevat helder water, maar slechts een minieme aanwezigheid van watervegetatie. Het is een diepe, wellicht steeds waterhoudende plas. Er is geen hoge aanwezigheid van vis te bemerken, wel in kleine hoeveelheid werden stekelbaarzen aangetroffen. De poel ligt in een akkerland. Gelet op de diepte van de poel, de steile oevers, beschaduwing en ligging, is dit ecologisch gezien reeds een poel die minder geschikt is voor amfibieën ondanks de visueel zichtbare vrij goede milieukwaliteit. Poel 3 Dit is een weinig kwalitatieve langwerpige poel (10 x 50 m), gelegen in akkerland en aansluitend op gracht/sloot. Het water is vrij troebel, bruin en licht geurend. Er is een vrij dikke, geurende sliblaag aanwezig wellicht deels t.g.v. (historische) beschaduwing, mogelijk ook vanuit inspoeling/ verbinding met aanliggende beek/gracht. De poel is actueel nog gedeeltelijk beschaduwd door wilgenstruweel. De oever/watervegetatie bestaat langs de zuidwestelijke zijde uit wilgenstruweel,

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

langs oostelijke zijde is er in het water enkel liesgras en pitrus aan te treffen met een raaigras, gestreepte witbol, glanshaver, brandnetel en andere ruderale planten op de overgangszones tussen poel en akkerland. De poel herbergt vrij veel stekelbaarzen. De poel staat in verbinding met langsliggende grachten en ontvangt wellicht drainagewater van het omliggende akkerland. De langsliggende beek staat ten dele, bij hogere waterstanden, in verbinding met de poel. De waterkwaliteit is wellicht niet goed, gelet op de visuele vaststellingen. Poel 4 De poel is gelegen centraal op een laag gelegen punt midden in een groot akkerperceel. Het betreft wellicht een voormalige veedrinkpoel die actueel zijn functie verloren heeft. De nabije omgeving van de poel is enkel akkerland. Een hoeve, met ruime en weinig beheerde houtkant en ruige vegetatie ligt op 100-150 m ten NW van deze poel. De poel is sterk onderhevig aan inspoeling vanuit het akkerland en er wordt geploegd tot over de randen van de poel, waardoor ook aarde in de poel terechtkomt. Oeverzones zijn nauwelijks aanwezig en bestaan enkel uit een aantal zeer ruderale soorten die te lijden hebben onder herbiciden gebruik. In het begin van het inventarisatieseizoen waren vrij veel algen aanwezig in de poel, eind juni kreeg gewone waterpest de overhand en vulde bijna volledig de poel. Poel 5 Deze poel betreft een voormalige veedrinkpoel die actueel sterk verland is, sterk eutroof en vrij troebel. De plas wordt gedomineerd door grote lisdodde. Er is een vrij grote hoeveelheid dood plantenmateriaal in de poel aanwezig, naast restanten van grote lisdodde eveneens bladval door aangrenzend wilgenstruweel. De poel heeft zijn functie verloren als veedrinkpoel verloren en is doorheen de jaren heen niet meer beheerd. De zeer ruige oevers worden gedomineerd door stikstofindicatoren waaronder veel grote brandnetel. De visuele kenmerken zijn bijgevolg vrij ongunstig voor amfibieĂŤn. Stekelbaarzen zijn vrij abundant aanwezig. Poel 6 Dit is een vrij klassieke, heldere veedrinkpoel in weiland. De poel is vrij diep en herbergt weinig watervegetatie. De randen zijn afgerasterd waardoor het vee niet tot in de poel kan komen. Een lichte beschaduwing treedt op ten gevolge van jonge knotwilgen langs de randen van de poel. Dit zal verder toenemen naarmate deze ouder worden.

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Er zijn in beperkte mate stekelbaarzen aangetroffen. Deze poel droogt, gelet op de diepte wellicht weinig tot nooit uit. Poel 7 Deze poel betreft een vrij grote L-vormige poel gelegen in grasland met beperkte mate van microreliëf. De poel was voormalig U-vormig, doch een deel is in de laatste jaren opgevuld, in combinatie met het scheuren van deel van het grasland dat voorheen groter was. De poel is niet voor het vee afgerasterd waardoor zowel de oevers als de poel zelf sterk ingetrapt is. De watervegetatie bestaat uit zannichellia spec., kroos spec., liesgras, vrij veel waterweegbree en lokaal pitrus. In de ruimere omgeving liggen voornamelijk akkers, al dan niet tijdelijk met raaigras ingezaaid. In deze poel werden zeer veel stekelbaarzen aangetroffen. Wellicht valt deze poel bijna of nooit droog. Ondanks het intensieve onderzoek werden nauwelijks amfibieën aangetroffen, slechts 1 kleine watersalamander (zie verder bij de resultaten). Poel 8 Deze veedrinkpoel ( 9 x 30 m) is gelegen in weiland. De poel is volledig afgerasterd voor vee, is sterk beschaduwd t.g.v bomen rondom de poel. Er is een vrij dikke sliblaag aanwezig, wellicht gelinkt aan bladval. Het water is vrij sterk eutroof, troebel en kent veel algenbloei. De poel heeft visueel duidelijk ongunstige kenmerken i.r.t. het voorkomen van amfibieën. De aantallen waren dan ook vrij laag tot zeer laag en niet in alle rondes werden amfibieën aangetroffen. In deze poel werden wel veel stekelbaarzen aangetroffen. Poel 9 Dit is een vrij grote heldere poel, binnen een laagte in een grote akkerzone. De poel is vrij helder en diep. Ondergedoken watervegetatie is vrij beperkt tot afwezig. Er is wel een vrij brede zone aanwezig met veel grote lisdodde langs de oostelijke zijde. De randzones van de poel worden gedomineerd door grote brandnetel, in bepaalde gedeeltes van de poel groeit liesgras als oeverplant. De oeverzones zijn sterk onderhevig aan het aanpalende landgebruik en ingeploegd tot tegen de poel zelf. Inspoeling van meststoffen/herbiciden is te verwachten. Wellicht is de omliggende graslandvegetatie recentelijk omgeploegd en opgenomen in het aangrenzende akkerperceel, wat in tegenspraak zou zijn met het structuurplan van de ruilverkaveling waar deze zone aangeduid is als niet te wijzigen perceel.

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Poel 10 Dit betreft een vrij grote, ronde en diepe klassieke veedrinkpoel (14 m diameter). De poel heeft helder water en is volledig omrasterd en heeft een gebetonneerde inloop/drinkzone voor het vee. De poel is gelegen binnen een vrij kwalitatief weiland met een aantal geïsoleerde bomen en kleine houtkanten. Er is zo goed als geen beschaduwing aanwezig. Er is in zeer beperkte mate algengroei aanwezig ter hoogte van de inloopzone. Ondergedoken watervegetatie is vrij beperkt tot wat grassen en sterrekroos. Langs de oever van de poel groeit voornamelijk rietgras. De oeverzone is vrij breed tussen het raster en poelrand waardoor een ruigere zone zich kan ontwikkelen. De globale visuele kenmerken van deze poel en omgeving zijn gunstig voor het voorkomen van amfibieën In deze poel werden geen stekelbaarzen aangetroffen. Poel 11 Dit is een heldere, diepe en kwalitatieve poel met vrij veel sterrekroos, gelegen in een weiland met redelijk wat structuur en microreliëf. Ten noordwesten van de poel zijn er wat houtige vegetatie aanwezig in de vorm van een kleine houtkant en enkele alleenstaande wilgen. De poel is ruim afgerasterd voor het vee waardoor een zone met ruigere grazige vegetatie zich heeft kunnen ontwikkelen. De globale visuele kenmerken van deze poel zijn zeer gunstig voor het voorkomen van amfibieën. De poel is in het vrij recente verleden verkleind geweest, maar heeft zich toch goed kunnen herstellen tot een kwalitatieve poel, met veel potenties voor amfibieën. In deze poel werden geen stekelbaarzen aangetroffen. Deze poel bleek globaal de beste poel te zijn naar amfibieën toe, aanwezig in het plangebied. Poel 12 Dit is een oude veedrinkpoel, die thans gelegen in een akkerperceel. De poel (16 x 18 m) is nog van vrij behoorlijke kwaliteit, doch de randzones vertonen wel negatieve invloed van de agrarische activiteit net zoals dat bij andere poelen in akkerland in het gebied het geval is. In het water is gedoornd hoornblad aanwezig en is gewone waterpest zeer dominant aanwezig. Langs de oevers komt grote waterweegbree abundant voor. Op de oevers zijn ruderale soorten zoals ridderzuring, engels raaigras, grote brandnetel en bitterzoet dominant. De poel is niet beschaduwd, omstaande bomen zijn recentelijk gekapt geweest. Er is nauwelijks geschikt landbiotoop voor amfibieën aanwezig, m.u.v. de eerste meter op de oevers van de poel zelf. In deze poel werden geen stekelbaarzen aangetroffen. Deze poel ligt vrij dicht van poel 10 en 11 (ca 350 m), maar heeft niet dezelfde kwaliteit en soortensamenstelling (zie verder).

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Poel 13 Dit is een zeer kleine, ondiepe poel in een akkerperceel. Deze poel kan als verwaarloosd geklasseerd worden en ondervindt sterk negatieve invloed van de omliggende agrarische activiteit. De oevers zijn ingeploegd, het water is zeer troebel en vertoont sporen van sterk bemesting. De poel is zeer ondiep en bevat slib/aarde t.g.v. visueel waarneembare inspoeling vanuit omliggend akkerland. De poel is, inclusief sliblaag iets minder dan 1 m diep. De watertafel zelf bedraagt ca 60 cm. Het water bevat veel algen en nauwelijks watervegetatie. Enkel riet- en liesgras domineren de oever- en waterzone. Poel 14 Dit is een zeer ondiepe, wellicht weinig tot niet onderhouden poel. Er is geen afrastering rond aanwezig, maar actueel ook geen vee meer in deze zone. Ten gevolg van inspoeling en verlanding is de poel nauwelijks nog waterhoudend. Tijdens het begin van het inventarisatieseizoen was de waterstand reeds minimaal, slechts 15 cm. Dit is iets toegenomen, doch het troebele water herbergde geen amfibieën. De sliblaag in de poel is sterk geurend wellicht t.g.v. rottingsprocessen. Deze poel ligt een tijdelijk grasland en vormt een uitloper van een ondiepe gracht die in het verleden wellicht verbreed en uitgediept werd. Poel 15 Deze poel ligt in weiland en het betreft een verbreding, uitdieping van een langsliggende sloot. De poel is actueel van matige tot slechte kwaliteit en sterk verland. De poel is zeer ondiep ten gevolge van een dikke geurende sliblaag. Het water is roodachtig verkleurd en troebel. De poel sluit aan op een sloot, die sterk begroeid is met liesgras. De poel is niet afgerasterd en bijgevolg volledig voor vee toegankelijk. Wellicht droogt deze poel ook snel uit in drogere periodes. De waterstand bedroeg nauwelijks 40 cm, in de diepste zone nabij de sloot. Er is geen water noch oevervegetatie aanwezig in de poel zelf. De visuele kenmerken geven aan dat dit een zeer ongunstige situatie is voor amfibieën. In de poel zelf werden dan ook geen amfibieën aangetroffen. In de overgangszones met de sloot wel, doch zeer beperkt (zie verder).

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

3 Methode 3.1

Inventarisatie methodiek

Buiten het voortplantingsseizoen vertoeven de meeste amfibieën in hun landbiotoop en zijn over het algemeen moeilijker aan te treffen. Bijgevolg spitst amfibieënonderzoek zich dan ook bijna uitsluitend toe op het monitoren van de aanwezigheid in en rond hun voortplantingspoelen. Voor dit onderzoek werd dan ook gebruik gemaakt van de klassieke inventarisatiemethodes voor poelen nl. fuiken, schepnetten en visuele/auditieve waarneming. De inventarisatieperiode werd uitgesplitst in drie perioden. Nadien volgde in de maand september nog een controleronde m.b.t. de waterstanden van de poelen. De inventarisatierondes gebeurden respectievelijk in de maanden april, mei en juni. Het controlebezoek gebeurde in september. De inventarisatierondes zijn gelinkt aan de voortplantingsperiode van de verschillende soorten te verwachten amfibieën.

Figuur 3.1: Overzicht activiteitenperiodes amfibieën in Vlaanderen

Alle poelen werden met de nodige aandacht (rustig) benaderd. De veldmedewerker bleef hiertoe minimaal enkele minuten op geringe afstand staan zodat roepende dieren niet gestoord werden maar toch waargenomen konden worden. De inventarisaties werden niet specifiek uitgevoerd bij bepaalde weersomstandigheden. Globaal was het wel vrij rustig en droog weer, maar tijdens de 3e inventarisatieronde was het wel vrij fris. Deze weersomstandigheden hebben een beperkt effect, vnl. naar roepactiviteit van groene kikker toe. Lagere aantallen van deze soort (vnl. de adulten) kunnen dan ook aan de weersomstandigheden gelinkt worden. Tijdens alle inventarisatierondes werd gewerkt met fuiken. Hiervoor werd steeds gewerkt over twee dagen. De eerste dag werden de fuiken in de poelen geplaatst, de tweede dag geledigd en weer meegenomen, zodoende bleven de fuiken voldoende lang ter plaatse om zo de detectiekans hoog te houden. De fuiken werden evenredig verdeeld over de bemonsterde poelen, doch met nadruk op de zuidgerichte zone. Dit omdat de kans op aanwezigheid van herpetofauna in de warmste (zuidgerichte en dus meest zonbeschenen) delen van een poel het grootst is. Indien er langsheen deze oever door amfibieën geprefereerde vegetatie aanwezig was (bvb. watermunt, liesgras, gele waterkers, waterviolier, …), werden de fuiken tussen deze waterplanten geplaatst.

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Na iedere inventarisatieronde werd gebruik gemaakt van een schepnet. Hierbij werd getracht adulten of juvenielen (larven) te vangen door ongeveer 1/3 van de poel af te scheppen. Zo kan een goed beeld gekregen worden van de aanwezigheid van larven, maar blijft de verstoring van de poel beperkter. De gevangen exemplaren werden gedetermineerd op soort en geslacht (waar mogelijk). Nadien werden ze onmiddellijk terug uitgezet in de desbetreffende poel. De aantallen werden genoteerd op een digitaal standaardformulier via veldpc. Bij de chemie wordt enkel een opname uitgevoerd van de pH (conductiviteit is niet vereist). De maximale diepte werd gemeten met een meetstok tot een maximum van 1,8 m diep. Na gebruik op een locatie werden de fuiken grondig gereinigd om het verplaatsen van dieren/eieren van mogelijk ongewenste soorten/ziektes naar andere gebieden/poelen te vermijden. Hierbij werd zo veel als mogelijk het RAVON-hygiëneprotocol1 gevolgd. Dit om verspreiding van ongewenste elementen (sporen, plantmateriaal, viseieren,..) of schadelijke ziektes (bv. Batrachochytrium spp.) te vermijden. Gezien de inventarisaties sowieso binnen eenzelfde gebied bleven, is het risico op verspreiding van ziektes zeer beperkt. Alle aangetroffen individuen werden in een bak met poelwater geplaatst voor determinatie. Eventuele bijvangsten van andere taxa (voor zover van belang voor dit onderzoek bvb. mogelijke predatoren, vis,..) werden eveneens genoteerd. Naast amfibieën werden o.a. stekelbaarsjes en diverse invertebraten aangetroffen in de fuiken. De aanwezige invertebraten werden niet tot op soortniveau gedetermineerd, gezien dit extra tijdsinvestering vraagt en niet tot voorliggend onderzoek behoorde. Wel werden deze, waar relevant, apart genoteerd. Het controlebezoek in september focuste enkel nog op het waterhoudend karakter van de poel (diepte) alsook eventueel gewijzigde omgevingskenmerken. Alle locaties en poelen werden iedere ronde fotografisch gedocumenteerd waardoor er per locatie tot een fotoreportage gekomen kan worden. Deze fotoreportage is in bijlage 2 opgenomen. De nodige vergunningen voor het vangen van amfibieën werden door Antea Group aangevraagd bij ANB.

http://www.ravon.nl/Monitoring/Hygieneprotocol/tabid/1011/Default.aspx

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

3.2

Materiaal

Zoals hiervoor vermeld werd gebruik gemaakt van klassiek materiaal voor amfibieëninventarisaties nl. fuiken en schepnetten. Het aantal fuiken dat ingezet werd, hangt af van de grootte van de poel. Minimaal werden steeds 3 stuks gebruikt. Het aantal fuiken was niet steeds evenredig met de grootte van de poelen, gezien bepaalde poelen zeer groot waren. De dekkingsgraad is dan ook groter bij kleinere poelen. Er werd gebruik gemaakt van een aantal standaardtypes fuik, waarbij de metalen fuik met losse inlooptrechter steeds het grootste aandeel uitmaakte. Deze types hebben een grote inlooptrechter die op de bodem staat. Over de grond bewegende amfibieën kunnen zo snel via de trechter in de fuik terecht komen. Dit type heeft een hoog vangstrendement voor zowel sterk begroeide als minder begroeide poelen. De andere types fuiken worden op de hiernaast staande figuren weergegeven. Deze types hebben eveneens een hoog vangstrendement, en hebben een bijkomend voordeel. Ze kunnen drijvend tussen watervegetatie geplaatst worden. Deze fuiken zijn dan ook zeer goed geschikt voor poelen met abundant voorkomen van onderwatervegetatie. Ze blijken voornamelijk voor salamanders een zeer goed vangstrendement te hebben. Tijdens het scheppen werd verder gebruik gemaakt van een fijnmazig schepnet met een lange steel. 3.2.1 Veldwerkformulieren Om alles te noteren werd gebruik gemaakt van digitale fiches die onmiddellijk na het veldbezoek ingevuld werden. De gebruikte fiches volgen het format van HYLA, de amfibieën- en reptielenwerkgroep van Natuurpunt-studie VZW. Dit gebeurde via hiertoe uitgeruste veld-pc’s rechtstreeks op de locatie van de poel zelf. Standaardfactoren die bij elk bezoek genoteerd werden zijn typische kenmerken en eigenschappen van de poel en omringende vegetatie, met name: -beschaduwing -aanwezigheid predatoren -relatie met landbiotoop -betreding (-eventueel gevoerd beheer) -vegetatiebedekking -indicatie waterplanten -dood plantenmateriaal/ indicatie slibbedekking bodem -activiteit amfibieën (bvb. roepende padden of sterke kikkeractiviteit)

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Daarnaast werden de noodzakelijke gegevens omtrent soorten, aantal, levensstadium,.. genoteerd. Deze digitale fiches zijn in bijlage 3 opgenomen. 3.3

Meteo-omstandigheden tijdens de inventarisaties

De monitoring is gebeurd in een jaar met een relatief normaal voorjaar, m.u.v. de temperatuur. Ten gevolge van vrij hoge temperaturen, reeds vroeg op het jaar, is de amfibieëntrek en activiteit snel op gang gekomen. Vooral voor traditioneel vroege soorten zoals bruine kikker en gewone pad vond de voortplanting reeds vroeg op het jaar plaats, wat als gevolg had dat adulte dieren van deze soorten tijdens de inventarisatieperiode, de poelen veelal al hadden verlaten. Ook tijdens de maanden maart en april was de temperatuur abnormaal hoog. De neerslaghoeveelheden waren vrij normaal. Het globale voorjaar was tevens windering met voornamelijk in de maand mei zeer abnormaal hoge windsnelheid. Globaal waren de omstandigheden dus vrij gunstig voor een goede en vroege voortplanting van amfibieën. Het veldwerk kon pas starten na half april. Gezien het vroege voorjaar is dit vrij laat voor amfibieën, maar dit heeft de uiteindelijke resultaten nauwelijks beïnvloed. Wellicht zouden de aantallen larven van gewone pad en bruine kikker bij vroegere opstart hoger geweest zijn, maar naar soortsamenstelling per poel is er geen verschil te verwachten. 3.4 o

Specifieke aandachtspunten/ bemerkingen De focus van dit onderzoek lag op het aantreffen van aandachtssoorten zoals bvb. kamsalamander, doch dit vereist geen specifieke aanpak t.o.v. meer algemene soorten amfibieën. Tijdens de diverse inventarisatierondes was lokaal de aanwezigheid van stieren een belemmerende factor. In bepaalde gevallen moest snel gewerkt worden of diende teruggekomen te worden tot het dier zich op veilige afstand verplaatst had. Het meten van de diepte van de poelen kon niet steeds nauwkeurig uitgevoerd worden. Dit is voornamelijk het geval ingeval de poelen te diep waren (> 180 cm) of omwille van een zeer dikke sliblaag. Omwille van veiligheidsredenen werd dit dan ook niet steeds uitgevoerd. Poelen van dergelijke diepte zullen sowieso weinig droogvallen en zijn minder geschikt voor amfibieën.

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

4 Resultaten en verwerking 4.1

Historiek

In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van de beschikbare historische gegevens. Dit heeft betrekking op de gegevens uit de databank van HYLA – de werkgroep amfibieën en reptielen van Natuurpunt VZW. De gegevens uit de HYLA-databank werden opgevraagd voor de volledige ruilverkaveling. Onderstaande figuur geeft de locaties/poelen weer waar in de HYLA-databank gegevens over ter beschikking zijn, in relatie tot de poelen die in voorliggende monitoring onderzocht werden. Dit in de periode tussen 1978 en heden.

Figuur 4.1: Beschikbare data HYLA-databank; oude inventarisatiegegevens (A t.e.m. O) vs. actueel geïnventariseerde poelen (1 t.e.m. 15)

Alle poelen die actueel geïnventariseerd werden zijn andere poelen dan de welke er gegevens over ter beschikking zijn uit het verleden. Voornamelijk in de omgeving van poelen 9 t.e.m. 13 zijn vrij veel gegevens ter beschikking, op vrij korte afstand van de poelen die voor voorliggend onderzoek geïnventariseerd zijn, evenwel steeds andere. We kunnen dan ook stellen dat er geen historische gegevens ter beschikking zijn van de poelen die in voorliggende monitoring onderzocht worden. In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van deze resultaten met datum en soortsamenstelling. Deze gegevens omvatten ook de historische gegevens van Defonseca uit 1978. Voor de historische gegevens ontbreken veelal exacte cijfers over de aangetroffen aantallen, enkel soortsamenstelling is gekend.

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Tabel 4.1-1: Overzicht historische resultaten plangebied vanuit HYLA-databank

Poel

Datum

Kamsalamander

Kleine watersalamander

Alpenwatersalamander

Bruine kikker

1/04/1978

15/05/2006

2009/2012

1/06/2009

2006/2011

Groene kikker synkl.

Gewone pad

X X

X X (1 ad)

X (1 ad)

X (1 ad, 1 larve)

X (3 ad )

31/05/2011

1/04/1978

1/04/1978 & 2009

X (2009, X 63 ad)

16/04/2010

1/04/1978

GEEN AMFIBIEËN X

Poelen N en O liggen net buiten de perimeter van de ruilverkaveling Sint-Rijkers (liggen binnen Ruilverkaveling Pollinkhove), maar grenzen aan het gebied, waardoor dit relevante gegevens kunnen zijn. Een aantal poelen zijn intussen verdwenen, mogelijk zijn er ook nieuwe poelen aangelegd hoewel dit vanuit de vaststellingen op het terrein zeer beperkt zal zijn. Volgens de HYLA-data komen er 6 soorten amfibieën voor in de ruilverkaveling. Dit is één soort meer dan tijdens voorliggende monitoring gevonden werden (zie verder). Dit is de alpenwatersalamander. Ten tijde van Defonseca werd de soort ook niet gevonden. Wellicht is de soort beperkt tot een aantal locaties en dus zeker niet wijdverspreid. Dit geldt ook voor de kamsalamander, deze werd in voorliggende monitoring op andere locaties gevonden dan in de gegevens van de HYLA-databank gemeld werd. De meest voorkomende soorten in het gebied waren de gewone pad en de groene kikker. Op 15 poelen waren deze in 10 poelen aanwezig. Hierna volgt de kleine watersalamander, die in 9 poelen voorkwam.

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

4.2

Globaal overzicht

In onderstaande tabel wordt een samenvattend overzicht gegeven van de aangetroffen soorten per poel/locatie. Verdere details volgen in volgende paragraaf bij de bespreking per poel. We verwijzen tevens naar de waarnemingsformulieren per ronde in bijlage. Tabel 4.2-1: Samenvattend overzicht aangetroffen soorten per geïnventariseerde locatie

Kleine watersalamander

Kamsalamander

Gewone pad

Bruine kikker

(Middelste) Groene kikker XX

Poel 1

Poel 2

Poel 3

Poel 4

Poel 5

Poel 6

Poel 7

Poel 8

Poel 9

Poel 10

Poel 11

Poel 12

Poel 13

Poel 14 Poel 15

X = normaal voorkomen, lage tot ‘normale’ aantallen XX = abundant, minstens 1x > 10 adulten De meest verspreid voorkomende soort is de kleine watersalamander. De soort komt voor in 12 op 15 geïnventariseerde poelen. Ook de gewone pad (10 poelen) en de groene kikker (9 poelen) komen verspreid voor. Alle aangetroffen en tot op soort gedetermineerde groene kikkers betroffen ‘middelste’ groene kikker (Rana kl. Esculenta). Er zijn geen poel- noch meerkikkers aangetroffen en tevens zijn er geen aanwijzingen dat deze soorten er voorkomen of voorgekomen hebben (noch vanuit HYLA-databank als andere historische gegevens, voor zover er tot op soort gedetermineerd werd). Wanneer over groene kikker gesproken wordt verder in dit rapport heeft dit steeds betrekking op de ‘middelste’ groene kikker (Rana kL. Esculenta). Het aantal locaties met roepende kikkerkoren was vrij beperkt. In heel wat van de poelen waar de soort voorkwam, was dit beperkt tot één of enkele exemplaren en deze werden niet iedere ronde aangetroffen. De grootste aantallen groene kikkers waren terug te vinden op locatie 1, veeleer een sloten/grachtencomplex rondom een weiland dan een poel, gelegen net ten zuiden van Beauvoorde. De soort was er zeer algemeen, tot ca 45 roepende kikkers (mogelijk meer, gezien grote oppervlakte). De bruine kikker is ook verspreid, doch de aantallen zijn overal vrij laag. Nergens werden grote aantallen larven aangetroffen noch veel juveniele of adulte kikkers. Deze soort heeft nood

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

aan aanwezigheid van permanente begroeiing, vochtige strooisellaag of grasland waar overdag geschuild kan worden net zoals gewone pad of kleine watersalamander. Open agrarische landschappen met weinig dekking en geschikt landbiotoop beperken de verspreiding en aantallen van de soort. Globaal gezien zijn de soorten die verwacht konden worden aangetroffen in de geïnventariseerde poelen, m.u.v. de alpenwatersalamander die er op een aantal plaatsen nog zou voorkomen. Deze soort werd niet aangetroffen tijdens deze inventarisaties. Opvallend en positief was het aantreffen van de kamsalamander in twee poelen. Het voorkomen van deze soort was er gekend in 2 andere poelen in de nabije omgeving sinds 2011. In één van deze poelen was een mooie populatie aanwezig en werden eenmalig 11 exemplaren gevangen, wat zeer behoorlijk is voor de soort. Het vaststellen van voortplanting was zeer beperkt tot enkele jonge larven, doch gezien de late voortplantingscyclus van de soort is het mogelijk dat er nog meer larven zijn doch deze kunnen pas vanaf eind juni of later aangetroffen worden (hoewel het voorjaar reeds vroeg op gang gekomen is, en de voortplantingscyclus van deze soort wellicht ook). De poelen waarin kamsalamander aangetroffen werd behoorden tot de beste locaties van alle geïnventariseerde poelen en waren vrij van vis (geen stekelbaarsjes aangetroffen). In poel 11 waren alle vijf de aangetroffen soorten ook aanwezig. Sommige andere poelen herbergen nauwelijks tot geen amfibieën, waar verschillende factoren aan de basis van kunnen liggen (vnl. milieutoestand en toestand van het landbiotoop). In een aantal poelen is er een vrij tot zeer gezonde populatie amfibieën aanwezig (vnl. tussen Klarewal – Burgmolenstraat), maar globaal gezien zijn verschillende voortplantingspoelen in slechte tot zeer slechte toestand. Hoewel de trefkans van de traditioneel ‘algemenere’ soorten zoals gewone pad / groene kikker / kleine watersalamander in het algemeen vrij goed is en deze soorten nog in vrij veel poelen voorkomen is het opvallend dat de aantallen soms zeer laag zijn. Bvb. de kleine watersalamander kan vrij tolerant zijn t.o.v. verstoorde milieus, maar dit weerspiegelt zich wel in de aantallen die voorkomen in de desbetreffende poelen. Deze zijn beduidend lager in verstoorde milieus en heel wat lager dan wat verwacht kan worden voor dit type poelen (indien ze in goede toestand zijn). Op goede locaties zijn in enkele fuiken vrij eenvoudig tot enkele tientallen exemplaren te vangen. Dit was hier niet het geval en bleef het bij slechts enkele exemplaren. In een aantal poelen waren slechts één of twee soorten aanwezig of werd maar in 1 of 2 van de uitgevoerde inventarisatierondes een soort aangetroffen. Dit duidt er op dat de aantallen hier ook zeer laag zijn. Bepaalde soorten zoals de groene kikker kunnen vrij mobiel zijn en nieuwe poelen ‘verkennen’ indien de omstandigheden gunstig zijn, maar verdwijnen dan terug als dat niet het geval is. Ook kunnen de aantallen dermate laag zijn dat de soort tijdens de verschillende vangstsessies niet gevangen kon worden met fuik of schepnet. 4.3

Inventarisatieresultaten per poel

Voor de detailresultaten (naar aantallen toe) van de verschillende inventarisatierondes per poel verwijzen we naar de overzichtsformulieren in bijlage 3. We geven hier onder een korte beschrijving van de vaststellingen en eventuele bijzonderheden. Poel 1 Deze poel, veeleer een grote sloot/walgracht, herbergde groter aantallen groene kikkers die vrij luidruchtig waren wat duidt op een goede (voortplantings)activiteit op deze locatie. De kleine watersalamander werd beperkt aangetroffen. Verder waren gewone pad en bruine kikker tijdens de uitgevoerde inventarisaties in normale aantallen aanwezig (enkel larven).

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Poel 2 Volgende soorten werden aangetroffen: gewone pad en bruine kikker. Er waren vrij veel larven van gewone pad in het begin van het inventarisatieseizoen. Er werden geen andere soorten aangetroffen. Gezien deze plas zeer groot en diep is, is het niet uitgesloten dat bvb. een enkele kleine watersalamander gemist werd. Poel 3 In deze poel werden zeer weinig amfibieën gevonden. Enkel gewone pad was aanwezig tijdens de eerste 2 inventarisatierondes. Tijdens de laatste inventarisatieronde werden geen amfibieën meer gevonden. Er waren wel vrij veel stekelbaarzen aanwezig. Poel 4 In de eerste inventarisatieronde werden geen amfibieën gevonden. Tijdens de tweede ronde werd 1 kleine watersalamander in de fuiken aangetroffen en waren verschillende groene kikkers aanwezig. Ook tijdens de 3e inventarisatieronde werd de groene kikker gevonden, maar er was slechts 1 exemplaar actief. Andere soorten kwamen er niet voor. Poel 5 In deze poel werden 4 soorten gevonden: kleine watersalamander, gewone pad, bruine kikker en groene kikker. Er waren vrij goede aantallen groene kikker aanwezig, een tiental maximaal met beperkte kooractiviteit. De aantallen kleine watersalamander waren laag. Ook van gewone pad en bruine kikker was dit, op gebied van larven het geval. Mogelijk is dit gelinkt aan de aanwezigheid van vis. Vrij veel stekelbaarzen werden telkens meegevangen. Poel 6 In deze poel werden 3 algemene soorten gevonden nl. kleine watersalamander, gewone pad en bruine kikker. Er waren vrij veel larven van de bruine kikker, verder lage tot zeer lage aantallen met slechts enkele kleine watersalamanders. Tijdens de laatste ronden werden 10 larven van de soort gevonden, wat al zeker duidt op voortplanting ondanks de lage aantallen. Poel 7 Tijdens de eerste inventarisatieronde werd slechts 1 groene kikker waargenomen en waren noch in de fuiken noch schepnetten andere amfibieën aanwezig. Tijdens de 2e en 3e sessie werden nog twee andere soorten gevonden nl. kleine watersalamander en gewone pad, doch in zeer lage aantallen na extensief schepnetgebruik. Er waren zeer veel stekelbaarzen aanwezig in deze poel, wat de lage aantallen wellicht verklaart. Poel 8 In poel 8 werden tijdens de eerste inventarisatieronde 8 kleine watersalamanders gevonden, maar geen andere soorten. De 2e en 3e ronde werden geen amfibieën meer gevonden. Er werden dan ook geen larven meer gevonden van de kleine watersalamander. Een uitvoerige algenbloei + slib/bladlaag belemmerden het onderzoek hierin. Tevens waren er veel stekelbaarzen aanwezig, die de voortplanting kunnen belemmeren. Poel 9 In poel 9 werden 4 soorten aangetroffen en was de groene kikker abundant aanwezig tijdens de verschillende inventarisatierondes. Verder werden de kleine watersalamander, bruine kikker en gewone pad gevonden in bescheiden aantallen. Veel stekelbaarzen bleken eveneens aanwezig in de poel. Poel 10 Deze poel was één van de twee locaties waar de kamsalamander gevonden werd. De soort werd er in de 3 inventarisatierondes gevonden, met maximaal 3 adulte exemplaren. Tijdens de 3e inventarisatieronde werden slechts 2 larven gevonden, zwemmend in de waterkolom (met schepnet gevangen). De kleine watersalamander was er algemeen met maximaal 18 20

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

adulte dieren tijdens de eerste vangstsessie. Ook larven waren vrij algemeen. Daarnaast werden nog larven van de gewone pad gevonden. Poel 11 In deze poel werden tijdens de eerste ronde 11 adulte kamsalamanders gevangen, wat een hoog aantal is voor één vangstsessie in 1 poel. Dit was hoger dan de kleine watersalamander, waarvan er maar 8 exemplaren gevangen werden in de fuiken. Deze poel herbergde alle soorten die binnen de ruilverkaveling gevonden werden, naast voorgaande dus ook gewone pad, bruine kikker en groene kikker. Ook van deze laatste soort werden tot meer dan 10 adulte individuen gevonden per sessie, wat duidt op een abundant voorkomen. Deze poel had de hoogste soortendiversiteit en ook de aantallen waren er bij de hoogste in de ruilverkaveling. De aangetroffen invertebraten waaronder staafwantsen, vele geelgerande watertorren, libellenlarven en dergelijke wijzen op een goede waterkwaliteit. Poel 12 In deze poel werden slechts 2 soorten aangetroffen nl. de kleine watersalamander en groene kikker. Niet tijdens elke ronde konden beide soorten gevonden worden, wat duidt op lage aantallen en tevens werd geen voortplanting vastgesteld. De zeer abundante hoeveelheid waterpest hinderde evenwel het onderzoek met schepnet waardoor het vaststellen van larven moeilijk verliep. Poel 13 Ook in deze poel waren de aantallen laag en werden slechts 2 soorten gevonden. Gezien de toestand van de poel een redelijk resultaat. De aantallen waren zeer laag met enkele salamanders en telkens 1 groene kikker. Poel 14 In deze poel werd gedurende het volledig onderzoek geen enkele amfibie gevonden, niet verwonderlijk gelet op de lage waterstand en slechte toestand van deze poel. Poel 15 Enkel in de eerste inventarisatieronde werden enkele amfibieën aangetroffen in deze poel. Het ging om 1 groene kikker (op de grens met de aan aangrenzende sloot) en enkel larven van gewone pad (eveneens). Tijdens de volgende rondes werd niets meer gevonden. Tijdens de laatste inventarisatieronde stond deze poel reeds zo goed als droog. De poel grenst wel aan een aanliggende sloot waar wel nog water in stond, maar ook geen amfibieën meer gevonden werden. 4.4

Waterhoudende karakter van de geïnventariseerde poelen

Eind september werd een controle uitgevoerd van het waterhoudend karakter van de poelen. Dit is relevant om na te gaan, gezien het waterhoudend karakter van invloed kan zijn op amfibieënpopulaties. Enerzijds is een te vroeg uitdrogen nefast voor de voortplanting van amfibieën, anderzijds verhoogt het nooit of zeer weinig uitdrogen van een poel/vijver de kans op visbezetting. Visbezetting is eveneens nefast voor de meeste soorten amfibieën. Wanneer een poel periodiek (bvb. 1 maal per 5 jaar) uitdroogt beperkt dit het vestigen van grote aantallen vissen (bvb. stekelbaarzen). Ook in dit onderzoek werd vastgesteld dat het voorkomen van hoge aantallen stekelbaarzen, negatief in relatie staat tot de aantallen/soortsamenstelling amfibieën. De controle werd zo laat mogelijk gehouden in de maand september, gezien de maand augustus zeer nat was en dan ook de waterstanden in de poelen beïnvloed heeft. Globaal gezien waren de te inventariseren poelen eind september allemaal nog (ruim) waterhoudend en was uitdroging niet te verwachten. Opvallend was wel dat 2 poelen in het

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

voorjaar zeer laag stonden en naar de laatste ronde toe uitgedroogd waren. Dit in tegenstelling tot de controleronde in september waar ze wel weer ruim waterhoudend waren. Beide poelen (nr. 14 en 15) zijn evenwel zeer ondiep (30-40 cm maximaal) en dan ook gevoelig voor uitdroging. Uitdroging in het voorjaar is zoals eerder aangehaald ongunstig Het grootste deel van de poelen was ten opzichte van de voorjaarsrondes slechts licht gezakt (20-30 cm) tot zelfs nog status quo op een aantal locaties. Een aantal poelen vertoonden wel grotere peildalingen tot ca 50 cm maar bleven nog ruim waterhoudend. 4.5

Soortspecifieke beschrijving

Per aangetroffen soort geven we aan waar de soort voornamelijk voorkomt en of er bijzonderheden inzake het voorkomen vastgesteld werden. Er wordt geen algemene beschrijving opgenomen van de soort en zijn ecologische vereisten. We verwijzen hiervoor naar de literatuur omtrent deze soortengroep. 4.5.1 Kamsalamander Gelet op de zeldzaamheid van deze soort en de hoge beschermingsstatus die de soort heeft, is dit de belangrijkste en meest relevant te bestuderen soort in het ruilverkavelingsgebied. De kamsalamander heeft een zeer hoge beschermingstatus in zowel de Conventie van Bern (bijlage 2) als in de Europese Habitatrichtlijn (bijlage 2 en 4). Hieruit volgend kent de soort ook een beschermingsstatus in het Vlaamse Soortendecreet en is de soort beschermd ongeacht de locatie waar deze soort voorkomt. Dit betekent eveneens dat zowel het opzettelijk als onopzettelijk vernielen of beschadigen van zijn voortplantingslocaties eveneens verboden is. De soort komt in de zuidelijke zone van het plangebied, uitsluitend in de omgeving van Klarewal – Burgmolenstraat. In deze zone werd de soort in 2 poelen aangetroffen en de soort komt er volgens de HYLA-databank nog voor op 2 andere locaties. In een poel werden 11 exemplaren gevangen, wat zeer behoorlijk is voor de soort. Een populatie dient minimaal 50 adulte dieren te bevatten vooraleer (in combinatie met een goede habitatkwaliteit) gesproken kan worden van een lokale goede staat van instandhouding2. Of dit het geval is, is niet gekend. Wellicht zijn er over de verschillende poelen wel 20 adulte exemplaren of meer aanwezig, wat voldoende kan zijn (opnieuw in combinatie met gunstige perspectieven en een goede habitatkwaliteit). Het beperkt aantreffen van larven van de kamsalamander kan tevens gelinkt zijn met de inventarisatieperiode. De kamsalamander heeft een late voortplantingscyclus en larven van de soort worden dan ook vrij laat in het water teruggevonden, meestal pas vanaf half juni. Larven van de soort zijn in het water aan te treffen van juni t.e.m augustus/september waardoor de larven in juni wellicht nog vrij jong waren of slechts beperkt aanwezig. Tevens kan er ook een beperkte voortplanting plaatsgevonden hebben of was er al predatie op de larven vooraleer de inventarisaties plaatsgevonden hebben. Langs de andere kant, gezien het amfibieënseizoen door de milde winter vroeg gestart is, zouden de larven reeds half juni goed aanwezig moeten zijn. Dit bleek slechts beperkt het geval. 4.5.2 Kleine watersalamander Deze soort is de meest verspreid voorkomende soort amfibie in de ruilverkaveling. Ze komt voor in 12 op 15 geïnventariseerde poelen. De aantallen waren laag tot zeer laag in verschillende poelen. In goede poelen kunnen via de gebruikte methode soms tot meerdere tientallen exemplaren gevangen worden. Dit was nu niet het geval, slechts uitzonderlijk waren er meer dan 10 exemplaren in de fuiken aanwezig. Het niet voorkomen van de soort 2

Adriaens et al. 2008: ontwikkeling van criteria voor de beoordeling van de lokale staat van instandhouding van de Habitatrichtlijnsoorten

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

blijkt duidelijk samen te hangen met minder of ongunstige ecologisch-visuele kenmerken van de poel in kwestie. 4.5.3 Gewone pad De gewone pad komt voor in 9 van de 15 geïnventariseerde poelen. De soort is er algemeen. Op een aantal locaties kwam de soort niet voor, veelal de locaties die er visueel reeds ongunstig uitzagen waardoor er mogelijk minder kansen zijn. Met enkele uitzonderingen werden bijna uitsluitend larven aangetroffen. De aantallen larven waren vrij beperkt, mogelijk is predatie hiervan de oorzaak. Indien het inventarisatieseizoen vroeger zou kunnen gestart worden, zouden wellicht nog hogere aantallen gevonden worden (zowel van adulten als juvenielen/larven). 4.5.4 Bruine kikker Van deze soort, die een vroege voortplantingspiek kent, werden vnl. larven aangetroffen. Nergens in echt grote aantallen, maar de soort kwam wel verspreid voor. Slechts sporadisch werd rond de poel nog eens een adult exemplaar gevonden. Dit was te verwachten gezien deze soort vanaf april vnl. landgebonden is. 4.5.5 Groene kikker complex De groene kikkers waren verspreid aanwezig in de ruilverkaveling. Alle aangetroffen en tot op soort gedetermineerde groene kikkers betroffen ‘middelste’ groene kikker (Rana kl. Esculenta). Er zijn geen poel- noch meerkikkers aangetroffen en tevens zijn er geen aanwijzingen dat deze soorten er voorkomen of voorgekomen hebben (noch vanuit HYLAdatabank als andere historische gegevens, voor zover er tot op soort gedetermineerd werd). Het aantal locaties met roepende kikkerkoren was vrij beperkt. In heel wat van de poelen waar de soort voorkwam, was dit beperkt tot één of enkele exemplaren en deze werden niet tijdens iedere inventarisatieronde aangetroffen. De grootste aantallen groene kikkers waren terug te vinden op locatie 1, veeleer een sloten/grachtencomplex rondom een weiland dan een poel, gelegen net ten zuiden van Beauvoorde. De soort was er zeer algemeen, tot ca 45 roepende kikkers (mogelijk meer, gezien grote oppervlakte). Verder was de soort ook abundant in een aantal andere poelen (5, 9 en 11). 4.6

Conclusie soortspecifiek voorkomen

In het studiegebied werden 5 soorten amfibieën aangetroffen, verspreid over 15 geïnventariseerde poelen. Positief was het aantreffen van de kamsalamander op 2 naast elkaar gelegen locaties in het onderzoeksgebied. Een aantal jaar terug werd de soort voor het eerst aangetroffen, in enkele poelen ten noorden van de poelen waar in de soort in dit onderzoek gevonden werd. Wellicht is er reeds lang een (kleine ?) populatie van de soort aanwezig, maar werd dit nog nooit eerder vastgesteld, wellicht gelinkt aan een gebrek aan onderzoek op deze locaties. In het verleden werden in het gebied reeds door Defonseca (1978) verschillende poelen geïnventariseerd. Dit waren toen steeds andere poelen dan heden en wellicht is hierdoor een kleine cluster van poelen met de soort aan de aandacht ontsnapt. Ook bij recenter, zeer beperkt, onderzoek in kader van de opstart van het ruilverkavelingsplan werd de soort niet gevonden. Een andere soort die er wellicht met een kleine populatie voorkomt is de alpenwatersalamander. Deze werd eveneens in dezelfde omgeving als de kamsalamanderpoelen gevonden in het recente verleden. In het huidige onderzoek werd de soort niet gevonden. In gebieden waar deze soort voorkomt is deze doorgaans vrij algemeen tot algemeen en eenvoudig vast te stellen. In de kustpolders komt de soort evenwel nauwelijks voor, m.u.v. enkele kleine clusters. De vaststelling in dit onderzoek liggen dan ook volledig in de lijn met de algemene verspreiding van de soort in Vlaanderen. Bovendien kan, gezien de

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

bestaande (positieve cor)relatie in de ecologie tussen abundantie en occupantie, het lokaal beperkte voorkomen te Sint-Rijkers voor deze soort ook logisch gelinkt worden aan het beperktere voorkomen in de kustpolders in het algemeen. De andere soorten nl. bruine kikker, groene kikker, gewone pad en kleine watersalamander waren 4 soorten die zeker in het gebied voorkwamen; gelet op de gegevens van de HYLAdatabank. Voorliggende monitoring van de uitgangssituatie (T-1) heeft de verspreiding en abundantie van deze soorten in het gebied in kaart gebracht. Van deze, globaal in Vlaanderen algemene soorten, werden toch eerder lage aantallen gevonden en werden deze ook soms niet vastgesteld. Op een aantal locaties waren er nauwelijks amfibieën aanwezig en op één locatie werden er helemaal geen gevonden. Een aantal locaties waren daarentegen goed tot zeer goed naar algemeen voorkomen van amfibieën toe, doch dit was een kleine minderheid. Het voorkomen van een goede populatie amfibieën is gelinkt aan een goede habitatkwaliteit. Dit bleek niet steeds het geval, het was veeleer duidelijk dat deze habitatkwaliteit bij veel poelen en hun omgeving ondermaats was. We gaan hier verder op in bij volgend hoofdstuk.

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

5 Knelpunten en potenties In dit hoofdstuk bespreken we een aantal knelpunten en potenties binnen de ruilverkaveling in relatie tot het voorkomen van amfibieën. In voorgaand hoofdstuk werden de verschillende resultaten besproken en werd ook een overzicht gegeven van de historische gegevens. In relatie met deze historiek zijn er een aantal evoluties in het gebied die besproken dienen te worden. Ook konden tijdens het uitgevoerde veldwerk verschillende knelpunten/bedreigingen geïdentificeerd worden die naar de toekomstige ontwikkeling van het gebied, noodzakelijk te bespreken zijn. 5.1

Bedreigingen/knelpunten

Binnen het agrarische gebied van de ruilverkaveling Sint-Rijkers zijn er een aantal evoluties die ten aanzien van de soortengroep amfibieën zeer ongunstig zijn. De knelpunten zijn locatiegewijs vast te stellen, doch gelden tevens globaal overkoepelend voor het volledige ruilverkavelingsgebied. Deze knelpunten zijn niet nieuw en gelden actueel in vele agrarische gebieden. We kunnen ze samenvatten in volgende punten: •

Omzetting van graslanden/weilanden naar akkerland

•

Herbicidengebruik / vermesting t.h.v. de poelen

•

Verdwijnen / dempen / beschadigen van poelen

•

Verdwijnen van kleine landschapselementen / landbiotoop

Ze hangen dus grotendeels samen met de intensivering van de landbouw en de druk die zo ontstaat op zones of randen die een lagere productiviteit kennen of niet meer passen in een gewijzigde bedrijfsvoering. De situatie is er op verschillende locatie in het gebied vrij urgent, gezien er een snelle evolutie optreedt. Dit staat in eerste instantie los van de plannen van de ruilverkaveling gezien dit lopende evoluties zijn van de laatste 5 à 10 jaar (maar ook langer) en dit actueel evenzeer verder loopt. We illustreren dit aan de hand van een aantal concrete voorbeelden. Verschillende van deze knelpunten zijn ook zeer duidelijk waarneembaar op de fotoreportage in bijlage.

Bedreigingen/knelpunten: illustratie a.h.v. vaststellingen op het terrein We illustreren de verschillende knelpunten/bedreigingen voor de amfibieënpopulatie die hierboven genoemd zijn, door middel van een aantal cases en vaststellingen op het terrein bij een aantal poelen.

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Poel 9

Figuur 5.1: evolutie poel 9 tussen 2000 – 2012

Deze poel lag voorheen in een graslandperceel, binnen een akkercomplex in de afgelopen 10 jaar zijn er een aantal evoluties gebeurd die de kwaliteit van deze poel en omgeving negatief beïnvloed hebben. Een poel in dit perceel is intussen gedempt en het grasland is volledig gescheurd tot tegen de randen van de poel. Dit is hier opmerkelijk en specifiek aan te geven, gezien zowel de poel als grasland gelegen zijn in een perceel dat volgens het structuurplan van de ruilverkaveling aangegeven is als een niet te wijzigen perceel. Actueel is nog 1 poel over, maar wordt deze poel eveneens sterk negetief beïnvloed. Het omliggende akkerland wordt actueel gedraineerd naar een gracht die afvoert naar de poel. De sterk voedselrijke situatie van de poel is hier zeer waarschijnlijk aan te linken. Gezien er geen bufferend grasland meer aanwezig is, zal de invloed actueel zich sneller in de poel zelf laten voelen. Poel 11

Figuur 5.2: evolutie poel 11 tussen 2005-2009

Vanuit de luchtfoto’s vanuit de periode 2005-2009 is af te leiden dat is een groot deel van de poel gedempt geweest, waardoor de poel sindsdien nog minder dan 50 % van zijn oorspronkelijke grootte heeft. De kamsalamander werd er in de huidige inventarisatie nog vastgesteld, maar dergelijke acties kunnen zeker niet als gunstig beoordeeld worden en het valt niet uit te sluiten dat gelijkaardige evoluties zich op andere plaatsen in het RVK-gebied nog voordoen – al dan niet van kleinere of grotere aard. Bewust of onbewust kunnen deze zo een negatief effect hebben op het voorkomen van deze soort. De oorspronkelijke omvang van de poel staat ook zo aangegeven in het structuurplan van de ruilverkaveling als een niet te wijzigen perceel, maar dit blijkt in de praktijk niet het geval te zijn. Naast het dempen van poelen is ook een geleidelijke proces van verlanden, inspoelen of inploegen een bedreiging voor bepaalde poelen die zo dreigen te verdwijnen. Dit was actueel niet het geval bij de poelen waar kamsalamander werd gevonden, maar werd wel o.a. bij poel 12 vastgesteld. 26

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Poel 12

Figuur 5.3: evolutie omgeving poel 12 tussen 2005-2009-2012-2013 (van linksboven naar rechtsonder)

Gelet op de slechte toestand waar de poel zich actueel in bevindt werd op basis van de luchtfoto’s nagegaan welke evoluties er zich recentelijk voorgedaan hebben in deze omgeving. Tussen 2000-2005 was er nauwelijks verandering rond poel 12. De poel bestond uit een langwerpige gracht, uitmondend in een bredere, poelvormige zone. Ze was, zoals klassiek, gelegen binnen een grasland dat aansloot op een landbouwbedrijf (huisweide). In de periode 2005-2009 is het grasland en bijbehorende kle’s/houtkanten volledig verdwenen en omgevormd tot akker. De poel is ten dele gebleven, maar teruggedrongen tot een kleinere zone. In 2012-2013 werden de omliggende percelen samengevoegd tot één akkerperceel, uit de vaststellingen begin 2014 bestaande uit maïs. De randen van de poel zijn ingeploegd en gezien de vaststellingen is er ten dele ook inspoeling van aarde geweest. Dit heeft als resultaat dat de poel actueel zeer ondiep is, slechts enkele meter breed meer is en onhelder, sterk eutroof water herbergt. Naar amfibieën toe is dit vanzelfsprekend een ongunstige situatie. De nog voorkomende kleine watersalamander, in kleine aantallen, zullen wellicht nog eventjes standhouden, maar de actuele situatie is zeer ongunstig voor het blijvend voorkomen van deze en andere soorten amfibieën op deze locatie. Naar verwachting zal deze poel in de komende jaren verder degenereren en verdwijnen indien geen maatregelen genomen worden. Deze poel ligt op enkele 100en meter van poel 10 en 11 waar kamsalamander voorkomt, en ligt dan ook binnen potentiële kolonisatie afstand (of herbergde vroeger ook nog kamsalamander). Gelet op deze evolutie zijn er nauwelijks potenties voor het blijvend voorkomen van amfibieën in deze poel en zeker niet voor kamsalamander.

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

5.1.1.1 Poel 13

Figuur 5.4: evolutie omgeving poel 13 tussen 2000-2005-2012 (van linksboven naar rechtsonder)

Poel 13 bestaat actueel nog, doch van het omliggende grasland, onverhard pad, omliggende weilanden en een aantal andere kleine landschapselementen is actueel geen sprake meer. De poel ligt geïsoleerd in een akker, waardoor potentieel geschikt landbiotoop voor de amfibieën nog uitsluitend bestaat de uit onmiddellijke randzone van de poel. Deze zone is actueel sterk zichtbaar ook onderhevig aan bemesting en herbicidengebruik. Bovenstaande figuren zijn zeer illustratief voor de evolutie in zo goed als de volledige ruilverkavelingszone. Op een aantal locaties zijn er slechts beperkte wijzigingen, op andere zijn deze wel vrij ingrijpend zoals voorliggende case illustreert. Voorgaande voorbeelden worden aangehaald gezien ze zich specifiek voordoen ter hoogte van nog bestaande voortplantingslocaties van de kamsalamander. Eenzelfde fenomeen doet zich voor in het aangrenzende ruilverkavelingsgebied ‘Pollinkhove’, hiervoor verwijzen we naar het rapport voor dit gebied. Dit geldt dan ook voor andere, meer algemene soorten amfibieën, doch de situatie is hier iets minder kritiek. Positieve evoluties ten aanzien van amfibieën, met name nieuwe poelen of herstel van kleine landschapselementen zijn er zeer zeldzaam. Enkel in een aantal particuliere tuinen, zijn een aantal nieuwe poelen/tuinvijvers verschenen in combinatie met een groenscherm of tuinhagen. Dit zijn evoluties die los van de RVK plaatsvinden, gezien het grootste deel van de werkzaamheden nog dient te starten. De poelen an sich verdwijnen niet meteen, maar naast het verdwijnen van het landbiotoop wordt ook de milieukwaliteit van de poel zelf ongunstig beïnvloedt. Ook op locaties waar er volgens het structuurplan van de ruilverkaveling een niet te wijzigen perceel of perceelsgedeelte aanwezig is, blijkt dit in de praktijk op bepaalde locaties reeds gewijzigd te zijn. Gedeeltes van poelen zijn gedempt of niet te wijzigen percelen zijn intussen wel gewijzigd (omgezet in akker). Het hoeft niet gezegd dat veel van de amfibieënpopulaties in dergelijke omstandigheden ongunstig beïnvloed zullen worden en dit de laatste 10-15 jaar (en wellicht langer) zeker ook al het geval was. 5.2

Potenties

Ondanks voorgenoemde knelpunten en negatieve evoluties is het op veel plaatsen in het gebied mogelijk om naar een herstel van de habitatkwaliteit toe te streven en zo de potenties

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

voor amfibieën, met name het bestendigen en in stand houden van goede populaties te verzekeren. Een aantal kwalitatieve poelen hangen samen historische/archeologische sites binnen het gebied, wat wellicht ten dele hun actuele behoud en waarde verklaart. In eerste instantie is het noodzakelijk om de zonering cfr. het structuurplan van de ruilverkaveling in stand te houden zoals voorzien (vnl. de niet te wijzigen zones behouden), om zo de potenties in deze zones reeds gaaf te houden. Dit blijkt actueel niet overal het geval te zijn. De potenties tot behoud en versterking van de populatie van kamsalamanders zijn zeker aanwezig, gezien de soort toch in een aantal poelen nog aanwezig blijkt te zijn. Gelet op de beschermingsgraad van deze soort is het dan ook noodzakelijk om hier de nodige aandacht aan te besteden. In het structuurplan van de ruilverkaveling staan de poelen 10 en 11 aangegeven als niet te wijzigen percelen, doch in deze percelen zijn al enkele kleine wijzigingen gebeurd en een risico tot belangrijke negatieve invloeden blijft bestaan. Dit blijkt uit evoluties in deze omgeving, o.a. poelen 9,12 en 13. Een aantal bijkomende poelen enerzijds en een upgrade van het landbiotoop zijn hier noodzakelijk. Om deze poelen nog een goede functie te kunnen laten vervullen voor amfibieën, wat zeker mogelijk blijft, dienen een aantal basisregels gerespecteerd te worden. Het gaat om theoretisch vrij eenvoudige maatregelen, maar deze dienen in de praktijk omgezet te worden door een goede medewerking en samenwerking met de betrokken landbouwers. De ruilverkaveling biedt hier verschillende opties om dit te kunnen realiseren. Dit is niet enkel het geval in de omgeving van de ‘kamsalamanderpoelen’ maar ook bij de andere locaties. Bvb. kan dit gaan om:

5.3

•

Buffering diverse poelen in akkerpercelen door graslandbuffer van 5 à 10 meter

•

Afstand houden met bemesting en herbicidengebruik – zowel onbedoelde overspray als duidelijk herbicidengebruik op oevers van poelen dient vermeden te worden.

•

Combinatie/link met landbiotoop vrijwaren – behoud van kle’s. Besluit knelpunten en potenties

Na de uitvoering van deze T-1 monitoring en in relatie met de historische gegevens en vastgestelde evoluties op het terrein, is het duidelijk dat de evoluties er ongunstig zijn en de toekomstperspectieven er zonder maatregelen voor bepaalde poelen zeer ongunstig zijn. In kader van de ruilverkaveling zijn er verschillende maatregelen voorzien ten gunste van deze soortengroep en deze kunnen een positief effect hebben. De aard van de maatregelen worden in kader van deze T-1 niet geëvalueerd. In volgende monitoringsrondes dienen de genomen maatregelen op het terrein wel geëvalueerd te worden. In volgend hoofdstuk geven we wel aanbevelingen mee naar een herpetologische inrichting van de zones voor natuur binnen de ruilverkaveling. Om een op langere termijn levensvatbare populatie te behouden, volstaan enkele poelen binnen ‘niet te wijzigen percelen’ niet. De soort is vrij kritisch, heeft een lange levensduur en beperkte voortplanting en dispersievermogen. In poel 10 en 11 en omgeving, waar de soort actueel aangetroffen is, bedraagt de totale populatie allicht niet meer dan enkele tientallen adulte dieren. Gelet op de vereisten van de soort om een goede staat van instandhouding te kunnen behouden, is dit zeker aangewezen. Er blijven ook binnen deze ‘niet te wijzigen’ zones knelpunten aanwezig, waar extra aandacht bij gewenst is. Naast de belangrijke, grote knelpunten op schaal van de ruilverkavelingen zijn er locatiegewijs een aantal beheersknelpunten. Dit gaat dan veeleer om kleinere aspecten

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

zoals een te sterke beschaduwing, dikke sliblaag, achterstallig beheer en dergelijke meer. Dit zijn aspecten die negatief zijn voor de toestand van de poelen, doch mits het juiste beheer en stimulans eenvoudig aangepast kunnen worden. We vatten de knelpunten die vastgesteld werden kort samen:

•

Hoe intensiever het landgebruik in de omgeving, hoe lager de huidige en potentiële waarde van de poelen;

•

De omzetting van het omringend grasland in akker is sterk negatief voor de verdere ontwikkeling en instandhouding van de poelen en zijn amfibieënpopulatie. De kwaliteit van het landbiotoop is op vele plaatsen ondermaats.

•

Sterke beschaduwing van de poel hypothekeert de waarde voor amfibieën;

•

Zeer diepe en grote poelen die nooit uitdrogen zijn ongunstig voor het voorkomen van amfibieën gezien deze eerder vis kunnen bevatten.

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

6 Inrichtings/beheervoorstellen en aanbevelingen. 6.1

Inrichtingsvisie/maatregelen

Binnen de ruilverkaveling ‘Sint-Rijkers’ werd een structuurplan uitgewerkt van de nieuwe toekomstige inrichting van het gebied, de ruilverkaveling zelf met aanverwante doelstellingen inzake wegenis, poelen, groenelementen,.. Binnen de ruilverkaveling Sint-Rijkers zijn er verschillende zones afgebakend. Bepaalde zones zullen een nieuwe functie krijgen, herverkaveld worden of krijgen een aparte inrichting (fietspad, buffering waterlopen,…) In kader van voorliggende opdracht werd gevraagd om suggesties mee te geven voor de inrichting van de zones die door VLM verworven zullen worden. Het gaat o.a. om zones die in kader van archeologische waarden aangekocht zullen worden door VLM en waar potenties zijn tot bijkomende ecologische waarden. Naar inrichtingsvisie toe is het sowieso logisch en aangewezen om de focus te leggen op de vastgestelde populatie(s) kamsalamander. De te verwerven percelen liggen echter actueel niet in de omgeving van de poelen waar de kamsalamander in kader van dit onderzoek of in het recente verleden aangetroffen werden. De zones die door VLM verworven zullen worden zijn de volgende: •

Zone ter hoogte van poel 1 (zone 1)

•

Zone ter hoogte van archeologische site – Klarewal oost (zone 2)

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

•

Zone ter hoogte van poel 7

Aanleg van nieuwe voortplantingspoelen Het aanleggen van poelen kan in principe in elke periode van het jaar. In terreinen met een hoge grondwaterstand (drassige bodem) vormt het werken met een graafmachine vaak een probleem. De werkzaamheden worden dan ook het best uitgevoerd in droge periodes. Waar? Voor het aanleggen van poelen kun je over het algemeen het best uitgaan van een laag gelegen deel van het terrein. De laagste grondwaterstand (in de nazomer) dient bij voorkeur niet meer dan 1 tot 1,5 meter beneden maaiveld te zijn. Wanneer een poel te vroeg in het jaar droogvalt zal de voortplanting niet slagen. Poelen worden bij voorkeur op voldoende afstand (minimaal 10-20 meter) van hoogopgaande begroeiing aangelegd, om bladval en snelle verlanding te vermijden. Een gedeeltelijke (-30 %) beschaduwing kan en is niet noodzakelijk problematisch. Diepte: De aanbevolen diepte van een poel is tot op 0,5 à 1,0 m beneden de gemiddeld laagste grondwaterstand. Te diepe poelen (meer dan 1 m. beneden de gemiddelde laagste grondwaterstand) worden op den duur door vissen bevolkt, wat ongunstig is voor amfibieën. Het is niet erg indien de poel een keer per 3-5 jaar uitdroogt in de nazomer. Op deze manier verdwijnen vissen weer uit de poel. Kamsalamanders verkiezen evenwel iets diepere poelen dan de andere soorten amfibieën waardoor deze sneller in concurrentie staan met vissen, wanneer deze aanwezig zijn. Oppervlakte: De afmetingen van een te graven poel worden door verschillende factoren bepaald. Bij het graven kan men het best uitgaan van een wateroppervlakte met een doorsnede van minimaal ca 20 - 30 vierkante meter voor een klassieke amfibieënpoel. De oppervlakte is op zichstaand geen zeer belangrijke factor wanneer rekening gehouden wordt met de gewenste diepte. Grotere poelen zijn meestal dieper en bevatten dan ook eerder vis. Te kleine poelen verlanden sneller en vergen meer onderhoud. Niet alleen kan visbezetting voorkomen doordat poelen na verloop van tijd gekoloniseerd worden (uitzetting of spontaan via overdracht door bvb. watervogels). Maar vissen kunnen

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

ook de poelen rechtstreeks binnen zwemmen als er een verbinding bestaat tussen de poel en een sloot of beek. Dit is op een aantal locaties in de ruilverkaveling het geval. Deze poelen zullen wellicht nooit echt optimaal worden, maar voor bvb. groene kikkers is dit minder problematisch zolang de waterkwaliteit behoorlijk tot goed is. Andere aandachtspunten: De hellingsgraad van de randen van een poel is bij voorkeur 12/4 of minder. De noordelijke oever wordt door de zon beschenen en is daarom het belangrijkst inzake optimale hellingsgraad. Het verwerken van de uitgegraven grond rondom de poel is meestal een goede optie. Bij voorkeur gebeurt dit iets meer langs de noordelijke zijde om een zonbeschenen oeverzone te hebben, gunstig voor bvb. zonnende groene kikkers. Uitrasteren van poelen heeft zelfs bij extensieve begrazing een voordeel voor het behoud van de oevers en de vegetatie. Bij extensieve begrazing kan men kiezen voor gedeeltelijk uitrasteren. Bij intensieve begrazing heeft volledig uitrasteren de voorkeur. Veel poelen die actueel niet uitgerasterd zijn, worden bij de intensieve begrazing helemaal ingetrapt en rechtstreeks vervuild door mest. Bij nieuwe poelen moet evenwel ook aandacht gegeven worden aan de oeverzones indien er risico aanwezig is op snelle ontwikkeling van houtachtigen zoals wilgen. Eenmaal een grazige oeverzone zich heeft ontwikkeld, is de kans hiertoe veel kleiner en is opvolging niet meer noodzakelijk. Aandachtspunten land- en winterbiotoop Geschikte landbiotopen voor amfibieën zijn: •

voorzien van een soortenrijke vegetatie, waardoor de aanwezigheid van voldoende insecten (=voedsel) gegarandeerd is

•

met voldoende structuurvariatie (schuilmogelijkheden), zoals hagen, houtwallen, boomgroepen, etc.

Geschikte winterbiotopen voor amfibieën zijn: •

voorzien van dood hout en/of plantenresten

•

ongestoord gedurende de winterslaapperiode

In de omgeving van de poel dient kwalitatief landbiotoop aanwezig te zijn of verder ontwikkeld te kunnen worden (<200 m). De exacte locatie is voorliggende zones is van onderschikt belang, bijkomende houtkanten langs een deel van de percelen + het behouden van bestaande ruigtezones zijn bijvoorbeeld reeds een goede optie. Verplaatsing van poelen Het verplaatsen / dempen van poelen behoort tot de mogelijkheden binnen de ruilverkaveling. Werkzaamheden aan bestaande poelen worden het best uitgevoerd in de periode half augustus – half oktober. Dan zijn er in principe nauwelijks amfibieën in het de poel aanwezig. Een aantal soorten met name kamsalamander en groene kikker hebben een langere periode waarin ze in het water aanwezig zijn dan andere soorten en voor deze soorten is er steeds een groter risico op verstoring dan bij de andere. Niettemin gebeurt het verplaatsen / dempen van een poel best in de maand september; Ook ruimen van een poel gebeurt best in deze periode. Als een poel gedempt of verplaatst dient te worden, is het sowieso aangewezen om eerst de nieuwe poel te graven om kolonisatie toe te laten. Het graven van een nieuwe poel kan in een gelijk welk seizoen of periode van het jaar gebeuren, maar werkzaamheden zijn sowieso het meest eenvoudig bij lagere grondwaterstanden/ drogere omstandigheden met name in de zomer of het vroege najaar. Idealiter is er een ruime periode tussen (bvb. 1 jaar) het

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

graven van een nieuwe poel en het dempen van een bestaande poel (in dezelfde omgeving). Dit laat kolonisatie toe en zo kan tevens een enting van vegetatie/ aquatische invertebraten / eventueel larven van amfibieën gebeuren vooraleer de bestaande poel gedempt wordt. Dit door overbrenging van één of enkele kraanbakken richting nieuwe poel. Specifieke vereisten/aandachtspunten ontstaan er wanneer kamsalamander voorkomt. Specifieke aandachtspunten te verwerven zones Op onderstaande figuur situeren we deze zones.

Zone 1 Zone 3 Zone 2

Figuur 6.1: Situering te verwerven zones

Zone 1 Langs de sloot in deze zone is het wenselijk om de houtopslag periodiek af te zetten, voornamelijk langs de zuidelijke en westelijke zijde. Niet alles dient verwijderd te worden, maar actueel zijn er toch zones die sterk beschaduwd worden en er ook veel bladval optreedt. Het gaat veelal om elzen en wilgen die opnieuw spontaan zullen hergroeien, een hakhoutbeheer van de meest beschaduwde zones kan hier nuttig zijn. Een ruiming van een gedeelte van de sloot (periodiek uit te voeren) is tevens wenselijk. De sloot kent actueel weinig tot geen beheer, waardoor verruiging van zowel oever- als watervegetatie optreedt en ook verlanding optreedt. (bvb. ca ¼ ruimen bij inrichtingswerken en opvolgen naar de toekomst toe, bijkomende ruiming waar nodig) Tevens is er een gedeelte met ‘oneigenlijk gebruik’ van de oeverzone, met name gebruik door plaatselijke jeugd met opeenstapeling van allerlei paletten, houtafval en ander afval op de oostelijke oeverzone. Dit is naar amfibieën toe geen groot knelpunt, de vraag stelt zich enkel of dit verder wenselijk is, gelinkt aan de doelstelling en inrichting van deze zone. De omgeving van deze zone is nog vrij rijk aan kleine landschapselementen. Binnenin de zone is er weinig noodzaak tot veel bijkomende houtkanten of dergelijke. Kleine zones met een bijkomende haag/houtkant kunnen evenwel nog de waarde verhogen. Één of meerdere nieuwe, vrij ondiepe poelen in het noordelijke gedeelte zouden wel een meerwaarde betekenen t.o.v. de bestaande diepe sloot. De poelen wordt hier het best vrij ondiep uitgevoerd, gezien kolonisatie met vis vanuit de sloot tot de mogelijkheden behoord

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

(hoewel deze hydrologisch geïsoleerd zal zijn natuurlijk). Voornamelijk voor soorten die concurrentie kunnen ondervinden van vissen zou dit een belangrijke meerwaarde betekenen. Deze nieuwe poelen staat reeds ingetekend op de structuurvisie van de ruilverkaveling en wordt vanuit deze monitoring ook bevestigd. Op onderstaande figuur wordt deze zone gesitueerd (indicatieve begrenzing)

Figuur 6.2: Mogelijke inrichting zone 1

Zone 2 In deze zone zijn er actueel geen poelen aanwezig, noch in de onmiddellijke omgeving. Deze zone kwam dan ook niet aan bod in voorliggend onderzoek. De zone ligt op ruim 1 km afstand van een poel waar kamsalamander vastgesteld werd. Misschien is kolonisatie mogelijk, maar stapstenen zijn gewenst. De poelen die dichter bij deze zone liggen zijn evenwel kwalitatief slecht en niet geschikt voor de soort, vandaar dat extra aandacht ook hierbij wenselijk is (niet enkel het voorzien van één of meerdere nieuwe poelen) Deze zone opent sowieso wel opties tot het creëren van één of meerdere nieuwe poelen. Langs de oostelijke en zuidelijke zijde van deze zone loopt een talud die de overgang aangeeft met lager gelegen zones ten oosten. Mogelijk kan langs deze zone een poel aangelegd worden. Ook in de noordoostelijk hoek is er een zone die lager gelegen is en waar er opties zijn. De effectieve locatie van een poel in deze zone vergt verder analyse van de situatie op het terrein. Zoals eerder aangegeven gebeurt de aanleg van een poel beter in de laagste zones van het terrein (bvb. in het zuidelijke gedeelte). Gegevens over de grondwaterstand ontbreken en in de nabije omgeving zijn er ook geen poelen waaruit afgeleid kan worden . Het is dan ook nuttig om via enkele boringen na te gaan wat de gemiddelde grondwaterstand is, om de diepte van de poel optimaal te kunnen bepalen. Natuurlijk is het belangrijk om ook het landbiotoop te verbeteren. Dit ontbreekt in deze zone ook. Verschillende houtkanten of overhoekjes met ruigere vegetatie kunnen hier ontwikkeld worden, in combinatie met een extensief begraasd grasland perceel en voorgenoemde poelen. Dit voor zover het samengaat met de archeologische waarden van het gebied en het eventuele herstellen van de zichtbaarheid van deze waarden in het landschap.

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Figuur 6.3: Mogelijke inrichting zone 2

Zone 3 Het is wenselijk om de bestaande poel in deze zone te herstellen, enerzijds is recentelijk een stuk van de poel gedempt geworden en anderszijds is er door sterk veebezetting schade toegebracht aan de poel. Herprofileren van de ingetrapte oevers lang de westelijke zijde is dan aangewezen. Indien mogelijk is een eenmalige droogtrekking van de poel aangewezen, want deze valt wellicht niet of nooit droog. Hierdoor is er actueel een sterke bezetting met stekelbaarzen wat ongunstig is voor amfibieën. Tevens is een afrastering genoodzaakt zodat de oevers niet meer ingetrapt worden door vee. Het raster mag wel vrij dicht tegen de oeverzones komen zodat begrazing mogelijk is, maar de koeien er niet meer in kunnen (bvb. 1 of 2 prikkeldraden op hoog van 50 cm, om vee toe te laten er onderdoor te grazen). Daarnaast kunnen in deze zone bijkomende poelen gegraven worden, bvb. in het zuidelijke gedeelte. Kwalitatief landbiotoop kan bij gecreërd worden in de vorm van houtkanten (2 – 3 rijen breed, wijd plantverband) bestaande uit een mix van streekeigen heesters (meidoorn, sleedoorn, veldesdoorn, hondsroos,..). Deze dient op voldoende ruime afstand afgezet te worden van het weidegedeelte met een gepast raster, zo ontstaat tussen de aanplant en langs de aanplant een ruigere zone, perfect als landbiotoop voor amfibieën. Een vrij extensief graasbeheer is aangewezen. Op onderstaande figuur wordt een mogelijk inrichting weergegeven.

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Figuur 6.4: Mogelijk inrichting zone 3

Andere Aanvullend heeft de VLM aangegeven maatregelen te zullen nemen ter hoogte van poel 3. Deze poel is actueel zeer ongeschikt voor amfibieën en er werden met uitzondering van enkele paddenlarven geen amfibieën aangetroffen tijdens de afgelopen inventarisaties. Het vervuilde water van de nabijgelegen beek vloeide tot voor kort ook geregeld tot in de poel. Dit was duidelijk te zien in het troebele water en sterk geurend slib van deze poel. Belangrijk hierbij is een volledige sanering van de poel en afsluiting van de nabijgelegen beek (onafhankelijk of de waterkwaliteit, zoals verwacht, zal verbeteren naar de toekomst toe). Het slib van de poel dient in ieder geval afgevoerd te worden, maar dit zal er wellicht voor zorgen dat de poel dieper wordt, wat eveneens niet wenselijk is. Een gedeeltelijke demping van de zone richting de beek kan voor een verbeterde buffering zorgen voor overloop van de beek bij hoge waterstanden. Daarnaast is het noodzakelijk om bladval te vermijden door de wilgen die langs de westelijke en zuidelijke zijde staan terug af te zetten. Gedeeltelijke verwijdering is eveneens een optie. Verder dient de bufferzone rond de poel ruim gehouden te worden, en is aanplant van houtkanten langsheen de nabijgelegen beek een goede optie om migratie te herstellen en bespoedigen. 6.2

Beheersmaatregelen Naast de inrichtingsvisie is het van belang om bestaande poelen zo veel mogelijk kwaliteitsvol te beheren. Dit geldt niet louter binnen de percelen die verworven worden door VLM, maar algemeen ook voor de volledige zone. Het betreft een aantal klassieke en vrij eenvoudige maatregelen, die poelspecifiek een evaluatie vereisen. Kosten verbonden hieraan zijn zeer beperkt en gaat over:

Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

•

Periodieke ruiming van de poel (5 à 10 jaar): geheel of gedeeltelijk afhankelijk van voorkomende soorten en tijdens de juiste periode van het jaar

•

Geheel vermijden van herbicidengebruik in/rond de poel: dit lijkt een evidentie, doch op het terrein was duidelijk dat dit niet het geval is.

•

Beheer van zone rondom de poel: het landbiotoop van de amfibieën in goede staat houden

Het uitvoeren hiervan is natuurlijk evidenter in zones die door VLM aangekocht zullen worden of waar er meer inspraak is over beheer, dan in particuliere zones in eigendom bij landbouwers. Een opvolging of ondersteuning van maatregelen kan ook door het regionaal landschap IJzer & Polder dat hier actief is. Het is wenselijk om het regionaal landschap op de hoogte te brengen van de resultaten/knelpunten van voorliggend onderzoek teneinde inbreng mogelijk te maken. Zo kunnen ook knelpunten inzake beheer die niet of moeilijker door VLM uitgewerkt worden, toch een (gedeeltelijke) oplossing krijgen. Zeer belangrijk in deze ruilverkaveling is de opvolging in het gebied ten noorden van Klarewal, de omgeving van de poelen waar in dit onderzoek kamsalamander vastgesteld werd. 6.3

Globale aanbevelingen

Net zoals geldt voor de aangrenzende ruilverkavelingszone van Pollinkhove, is het aanbevolen om, waar mogelijk, een zekere opvolging te voorzien gelet op een aantal specifieke waarden in het gebied. Monitoring in kader van de ruilverkaveling is voorzien en zal de evoluties verder in kaart kunnen brengen. Evenwel dient het uitgangspunt een minimale status-quo van de bestaande situatie te zijn, gezien deze voor amfibieën op een aantal locaties ongunstig is. De autonome evolutie in het gebied gaat zeer snel en in verschillende zones verslechtert de kwaliteit van zowel het landschap en de ecologische waarden die hieraan verbonden zijn. Een snelle screening van de afgelopen jaren toonde aan dat dit ook actueel verder doorloopt waardoor zones die niet door de ruilverkaveling gewijzigd worden, toch wijzigingen ondergaan door deze autonome evolutie. Deze wijzigingen zijn bijna steeds negatief voor herpetofauna. Het verdient aanbeveling om waar mogelijk contact op te nemen met landbouwers/eigenaars, zeker voor wat betreft de poelen waar kamsalamander in aangetroffen werd. Niet enkel de poelen, maar ook het omliggend landbiotoop is belangrijk indien een risico op scheuren van grasland of het dempen van de poel zich hier zou voordoen. In afwachting van mogelijke maatregelen i.k.v. de ruilverkaveling kunnen overeenkomsten met landbouwers al dan niet via VLM (of bvb. via het regionaal landschap IJzer & Polder) een oplossing bieden moesten er knelpunten ontstaan.

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

7 Conclusies Deze studie valt binnen het kader van het monitoringsprogramma voor de ruilverkaveling ‘Sint-Rijkers’. Dit rapport bevat de resultaten van de start van deze monitoring, nl. het vastleggen van de uitgangssituatie voor de start van de werkzaamheden (T-1). De monitoring omvat het opvolgen van deze poelen doorheen de jaren na inrichting. Binnen het ruilverkavelingsgebied ‘Sint-Rijkers’ werden door VLM 15 poelen aangeduid. Deze poelen dienen geïnventariseerd te worden op het voorkomen van amfibieën, als basis voor de uitgangssituatie (T-1). Deze 15 poelen liggen verspreid in de ruilverkaveling met de voornaamste concentratie in het zuidoosten van het gebied. De monitoring is gebeurd in een jaar met een relatief normaal voorjaar, m.u.v. de temperatuur. Ten gevolge van vrij hoge temperaturen, reeds vroeg op het jaar, is de amfibieëntrek en activiteit snel op gang gekomen. Vooral voor traditioneel vroege soorten zoals bruine kikker en gewone pad vond de voortplanting reeds vroeg op het jaar plaats, wat als gevolg had dat adulte dieren van deze soorten tijdens de inventarisatieperiode, de poelen veelal al hadden verlaten. Ook tijdens de maanden maart en april was de temperatuur abnormaal hoog. De neerslaghoeveelheden waren vrij normaal. Het globale voorjaar was tevens windering met voornamelijk in de maand mei zeer abnormaal hoge windsnelheid. Globaal waren de omstandigheden dus vrij gunstig voor een goede en vroege voortplanting van amfibieën. De meest verspreid voorkomende soort is de kleine watersalamander. De soort komt voor in 12 op 15 geïnventariseerde poelen. Ook de gewone pad (10 poelen) en de groene kikker (9 poelen) komen verspreid voor. De belangrijkste waarden werden aangetroffen in poelen 10 en 11, met name het voorkomen van de kamsalamander. De alpenwatersalamander werd niet getroffen. De soort is volgens HYLA-data wel aanwezig in een aantal poelen, in de omgeving van Klarewal en Burgmolenstraat. Deze poelen werden in voorliggend onderzoek niet geïnventariseerd. Ten tijde van de inventarisaties van Defonseca in 1978, werd de soort evenmin aangetroffen, de soort is er wellicht nooit talrijk geweest. De kamsalamander werd recentelijk reeds vastgesteld (2010/2012) in de omgeving van Klarewal/Burgmolenstraat. Deze soort werd ook in voorliggend onderzoek in deze omgeving gevonden, in andere poelen. De soort is er in deze omgeving dan ook in verschillende poelen aanwezig. Ten tijde van de inventarisaties van Defonseca werd de kamsalamander niet aangetroffen in de omgeving van Sint-Rijkers. De soort was er wellicht toen ook niet talrijk of wijd verspreid. Herkolonisatie lijkt zo goed als uitgesloten, gelet op de vele barrières voor de soort en echte bronpopulaties met grotere aantallen zich op grotere afstand, in het West-Vlaams Heuvelland bevinden ten zuiden van de IJzer. De poelen waar de kamsalamanders gevonden werden, behoren los van deze soort ook tot de beste poelen van het gebied. De uiterlijke kenmerken geven aan dat deze zich actueel in goede toestand bevinden, dit in tegenstelling tot heel wat andere poelen verspreid in het gebied. Er werd vastgesteld dat het merendeel van de poelen zich in een voor amfibieën ongustige staat bevinden t.g.v. verlanding, slechte waterkwaliteit (al dan niet gelinkt aan:), inspoeling en inploeging, overspray van herbiciden, bemesting,... Daarnaast blijven een aantal poelen nog bestaan in minder gunstige toestand, maar is het landbiotoop zo goed als volledig verdwenen, en zijn de poelen vrijwel geïsoleerd van potentieel landbiotoop t.g.v. de ligging in grote akkerpercelen. Deze evolutie blijkt uit het recente verleden en is eenvoudig te illustreren. Dit blijft zich ook steeds verder zetten en het verdwijnen van potentieel landbiotoop werd ook tijdens het inventarisatieseizoen 2014 vastgesteld. Dit is naar ecologie en amfibieën toe, des te relevanter, gezien de negatieve impact van een ingreep een aantal jaren na-ijlt op de effectieve ingreep op het terrein. In een aantal poelen is dit reeds vast te stellen; naar aantallen toe, op andere locaties is dit effect er reeds maar laten de gevolgen zich pas binnen enkele jaren verder in grotere mate voelen. Uitvoering monitoringsprogramma – herpetofauna – jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Binnen de ruilverkaveling zijn er zones die afgebakend zijn voor natuur en in deze zone kunnen voorstellen gedaan worden voor de herpetologische inrichting. Het opnieuw aanleggen van poelen (i.f.v. amfibieĂŤn) binnen de zones die voor natuur afgebakend zijn binnen de ruilverkaveling wordt aanbevolen. In tegenstelling tot sommige bestaande veedrinkpoelen, dient hier rekening te houden met inrichtingskenmerken t.b.v. amfibieĂŤn (diepte/talud/beschaduwing)..) Maar het is evenwel zeer belangrijk om een kwalitatief landbiotoop met migratiemogelijkheden (bvb. langsheen de waterlopen) doorheen het volledige gebied na te streven om locale populaties niet verder te isoleren. Het aanleggen van poelen is vrij eenvoudig te realiseren, doch het instandhouden ervan, vrijwaren van belangrijke negatieve invloeden en vnl. het herstellen van een kwalitatief landbiotoop is moeilijker realiseerbaar en zal een kentering van de huidige evolutie moeten te weeg brengen. De ruilverkaveling biedt hier verschillende opties toe, zowel rechtstreeks via de inrichtingswerken als onrechtstreeks door beheerovereenkomsten en andere stimulansen bij landbouwers na te streven.

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Bijlagen Bijlage 1: Kaartenbundel Bijlage 2: Foto-atlas onderzochte poelen Bijlage 3: Digitale veldwerkformulieren

Uitvoering monitoringsprogramma â€“ herpetofauna â€“ jaar -1 - eindrapport

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Bijlage 1: Kaartenbundel

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

Ruilverkaveling Sint-Rijkers Projectnaam

Monitoring Herpetofauna Kaart 1: Situering poelen

Legende

Grens Sint-Rijkers

Poelen Sint-Rijkers

5 2

7 8

10 11

bron: - bronvermelding GIS-laag 1 - bronvermelding GIS-laag 2

aangemaakt op : <datum>

0 100200300400 meters

Âą

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Bijlage 2: Foto-atlas onderzochte poelen

Uitvoering monitoringsprogramma â€“ herpetofauna â€“ jaar -1 - eindrapport

Fotoreportage Monitoring van amfibieĂŤn in de ruilverkaveling Sint-Rijkers

Ruilverkaveling Sint-Rijkers: situering poelen

Sint-Rijkers 1:

Sint-Rijkers 2:

Sint-Rijkers 3:

Sint-Rijkers 4:

Sint-Rijkers 5:

Sint-Rijkers 6:

Sint-Rijkers 7:

Sint-Rijkers 8:

Sint-Rijkers 9:

Sint-Rijkers 10:

Sint-Rijkers 11:

Sint-Rijkers 12:

Sint-Rijkers 13:

Sint-Rijkers 14:

Sint-Rijkers 15:

Ruilverkaveling Sint-Rijkers

Bijlage 3: Digitale veldwerkformulieren

Herpetofauna: monitoring uitgangssituatie T-1

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 0

Formuliernr.

Gemeente of deelgemeente:

Alveringem

Waarnemer:

NIET TOEGANKELIJK tijdens eerste ronde, vervangen door poel 1 vanaf 2e ronde

Datum:

18/19 april

(adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

Waargenomen soort(en): "GEEN" legsels Vuursalamander - S. salamandra Alpenwatersalamander - T. alpestris Vinpootsalamander - T. helveticus Kleine watersalamander - T. vulgaris Kamsalamander - T. cristatus Vroedmeesterpad - A. obstetricans Geelbuikvuurpad - B. variegata Knoflookpad - P. fuscus Gewone Pad - B. bufo Rugstreeppad - B. calamita Boomkikker - H. arborea Heikikker - R. arvalis Springkikker - R. dalmatina (*) Bruine kikker - R. temporaria Groene kikkers - R. esculenta synkl. Poelkikker - R. lessonae Groene kikker - R. kl. esculenta Meerkikker - R. ridibunda Hazelworm - A. fragilis Levendbarende hagedis - L. vivipara Zandhagedis - L. agilis (*) Muurhagedis - P. muralis (*) Gladde slang - C. austriaca Ringslang - N. natrix Adder - V. berus EXOTEN: Roodwangschildpad - T. s. elegans Geelwangschildpad - T. s. scripta Stierkikker - R. catesbeiana

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

NIET TOEGANKELIJK

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: algen dood plantenmateriaal: weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 1

Formuliernr.

Gemeente of deelgemeente:

Alveringem

Waarnemer:

Pas te inventariseren vanaf 2e ronde, ter vervanging van poel 0

Datum:

(adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

Waargenomen soort(en): "GEEN" legsels larven juvenielen adulten M adulten Vuursalamander - S. salamandra Alpenwatersalamander - T. alpestris Vinpootsalamander - T. helveticus Kleine watersalamander - T. vulgaris Kamsalamander - T. cristatus Vroedmeesterpad - A. obstetricans Geelbuikvuurpad - B. variegata Knoflookpad - P. fuscus Gewone Pad - B. bufo Rugstreeppad - B. calamita Boomkikker - H. arborea Pas te inventariseren vanaf 2e ronde, ter vervanging van poel 0 Heikikker - R. arvalis Springkikker - R. dalmatina (*) Bruine kikker - R. temporaria Groene kikkers - R. esculenta synkl. Poelkikker - R. lessonae Groene kikker - R. kl. esculenta Meerkikker - R. ridibunda Hazelworm - A. fragilis Levendbarende hagedis - L. vivipara Zandhagedis - L. agilis (*) Muurhagedis - P. muralis (*) Gladde slang - C. austriaca Ringslang - N. natrix Adder - V. berus EXOTEN: Roodwangschildpad - T. s. elegans Geelwangschildpad - T. s. scripta Stierkikker - R. catesbeiana

aantal V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale

uitzicht:

goed

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 2

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

18/19 april

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

1000

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking 2%

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): >180 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,38 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: algen dood plantenmateriaal: weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 3

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

18/19 april

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels ongewervelden: geelgerande watertor vegetatie: onderwater drijvende verticale % bedekking 10

status: droog beheer: geschoond predatoren:

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 160 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,39 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: stekelbaarzen algen dood plantenmateriaal: 5 weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 4

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

18/19 april

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

GEEN AMFIBIEËN

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking 30

soorten waterplanten:

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale 10

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 140 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,92 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: algen dood plantenmateriaal: 5 weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

waterpest

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 5

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

18/19 april

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH µS ven vijver groeveplas ondergelopen land greppel sloot wal beek kunstvijver andere: status: droog verland stortafval vervuild bemest geen beheer: geschoond geruimd sedert: betreding: geen deels volledig predatoren: tamme watervogels wilde watervogels schildpadden: ongewervelden: vissen: stekelbaarzen vegetatie: onderwater drijvende verticale algen dood plantenmateriaal: % bedekking 80 weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid soorten waterplanten: grote lisdodde, wilgen, rietgras, liesgras,..

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 6

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

18/19 april

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking 5

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale 5

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 180 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,10 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: algen dood plantenmateriaal: weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 7

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

19/20 april

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking 5

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale 10

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 7,91 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: algen dood plantenmateriaal: 2 weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 8

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

19/20 april

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale 5

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 110 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,53 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: algen dood plantenmateriaal: 20 weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 9

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

19/20 april

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

8 15

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

soorten waterplanten:

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 140 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,16 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: algen dood plantenmateriaal: weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

grote lisdodde

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 10

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

19/20 april

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

18 1

11 1

200

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale 20

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): >180 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,16 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: algen dood plantenmateriaal: weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 11

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

19/20 april

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

8 11

6 8

2 3

7 2

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking 60

soorten waterplanten:

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale 10 kroos spec. ,rietgras

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): > 180 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 7,68 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: algen dood plantenmateriaal: weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 12

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

19/20 april

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 150 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,22 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: algen dood plantenmateriaal: 20 weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Plaatsnr. op kaart:

Formuliernr.

Gemeente of deelgemeente:

Datum:

19/20 april

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 95 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,33 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: algen dood plantenmateriaal: 30 weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 14

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

19/20 april

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

GEEN AMFIBIEËN

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 40 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: Ph 7,20 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: algen dood plantenmateriaal: weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 15

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

19/20 april

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

soorten waterplanten:

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale 15

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 40 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,12 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: algen dood plantenmateriaal: weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

liesgras

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 1

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

14/15 mei

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

min 45

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): > 180 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 7,45 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land greppel sloot wal beek kunstvijver andere: status: droog verland stortafval vervuild bemest geen beheer: geschoond geruimd sedert: betreding: geen deels volledig predatoren: tamme watervogels wilde watervogels schildpadden: ongewervelden: canadese gans, wilde eend vissen: stekelbaars, vrij weinig vegetatie: onderwater drijvende verticale algen dood plantenmateriaal: % bedekking 30 weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid soorten waterplanten: lisdodde , liesgras, bitterzoet,riet, egelskop

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 2

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

14/ 15 mei

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

250

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking 5%

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): >180 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,38 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: zeer weinig stekelbaars algen dood plantenmateriaal: weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 3

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

14 /15 mei

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels ongewervelden: geelgerande watertor vegetatie: onderwater drijvende verticale % bedekking 10

status: droog beheer: geschoond predatoren:

uitzicht:

goed

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 4

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

14 /15 mei

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels ongewervelden: wilde eend , meerkpet vegetatie: onderwater drijvende verticale % bedekking 80 10 soorten waterplanten: waterpest

status: droog beheer: geschoond predatoren:

uitzicht:

goed

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 5

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

14/15 mei

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

30 5

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 95 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,02 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land greppel sloot wal beek kunstvijver andere: status: droog verland stortafval vervuild bemest geen beheer: geschoond geruimd sedert: betreding: geen deels volledig predatoren: tamme watervogels wilde watervogels schildpadden: ongewervelden: vissen: stekelbaarzen vegetatie: onderwater drijvende verticale algen dood plantenmateriaal: % bedekking 80 weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid soorten waterplanten: grote lisdodde, wilgen, rietgras, liesgras,..

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 6

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

14/15 mei

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

150

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking 5

soorten waterplanten:

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels

wilde eend drijvende

verticale 10 gekroesd fonteinkruid

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 180 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,10 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: stekelbaarzen , beperkt aantal algen dood plantenmateriaal: weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 7

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

14/15 mei

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 7,91 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land greppel sloot wal beek kunstvijver andere: status: droog verland stortafval vervuild bemest geen beheer: geschoond geruimd sedert: betreding: geen deels volledig predatoren: tamme watervogels wilde watervogels schildpadden: ongewervelden: vissen: zeer veelc stekelbaarzen vegetatie: onderwater drijvende verticale algen dood plantenmateriaal: % bedekking 25 10 2 weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid soorten waterplanten: zannichellia, waterweegnree, geknikte vossenstaart

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 8

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

14/15 mei

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Geen amfibieen

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale 5

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 110 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,53 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: veel stekelbaarzen algen dood plantenmateriaal: 20 weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 9

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

13/14 mei

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels ongewervelden: geelgerande watertor vegetatie: onderwater drijvende verticale % bedekking soorten waterplanten: grote lisdodde

status: droog beheer: geschoond predatoren:

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 140 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,16 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: stekelbaarzen algen dood plantenmateriaal: weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 10

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

13/14 mei

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

3 3

2 2

1 1

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels ongewervelden: geelgerande watertor vegetatie: onderwater drijvende verticale % bedekking 20

status: droog beheer: geschoond predatoren:

uitzicht:

goed

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 11

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

13/14 mei

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

2 1

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): > 180 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 7,68 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land greppel sloot wal beek kunstvijver andere: status: droog verland stortafval vervuild bemest geen beheer: geschoond geruimd sedert: betreding: geen deels volledig predatoren: tamme watervogels wilde watervogels schildpadden: ongewervelden: staafwants, geelgerande watertor vissen: vegetatie: onderwater drijvende verticale algen dood plantenmateriaal: % bedekking 60 10 weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid soorten waterplanten: kroos spec. ,rietgras

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 12

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

14/15 mei

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking 20

soorten waterplanten:

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende verticale 10 gedoornd hoornblad

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): > 180 cm woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,22 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: algen dood plantenmateriaal: 30 weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 13

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

14/15 mei

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale

uitzicht:

goed

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 14

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

14/15 mei

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Geen amfibieen

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

soorten waterplanten:

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale

uitzicht:

goed

ligging in:

geen

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 15

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

13/14 mei

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

geen amfibieen

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

soorten waterplanten:

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale 15

uitzicht:

goed

ligging in:

liesgras

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 1

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

18/19 juni

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): > 180 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 7,45 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land greppel sloot wal beek kunstvijver andere: status: droog verland stortafval vervuild bemest geen beheer: geschoond geruimd sedert: betreding: geen deels volledig predatoren: tamme watervogels wilde watervogels schildpadden: ongewervelden: canadese gans, wilde eend vissen: stekelbaars, vrij veel vegetatie: onderwater drijvende verticale algen dood plantenmateriaal: % bedekking 30 weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid soorten waterplanten: lisdodde , liesgras, bitterzoet,riet, egelskop

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 2

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

18/19 juni

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking 5%

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): >180 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,38 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: zeer weinig stekelbaars algen dood plantenmateriaal: weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 3

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

18/19 juni

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

GEEN AMFIBIEËN troebel water met veel organisch materiaal

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels ongewervelden: geelgerande watertor vegetatie: onderwater drijvende verticale % bedekking 10

status: droog beheer: geschoond predatoren:

uitzicht:

goed

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 4

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

18/19 juni

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels ongewervelden: wilde eend , meerkpet vegetatie: onderwater drijvende verticale % bedekking 95 10 soorten waterplanten: waterpest

status: droog beheer: geschoond predatoren:

uitzicht:

goed

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 5

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

18/19 juni

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater

uitzicht:

goed

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 6

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

18/19 juni

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking 5

soorten waterplanten:

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels

wilde eend drijvende

verticale 10 gekroesd fonteinkruid

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 180 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,10 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: stekelbaarzen , beperkt aantal algen dood plantenmateriaal: weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 7

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

17/18 juni

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater

uitzicht:

goed

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 8

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

17/18 juni

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

GEEN AMFIBIEEËN

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale 5

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 110 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,53 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: veel stekelbaarzen algen dood plantenmateriaal: 20 weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 9

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

17/18 juni

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels ongewervelden: geelgerande watertor vegetatie: onderwater drijvende verticale % bedekking soorten waterplanten: grote lisdodde

status: droog beheer: geschoond predatoren:

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 140 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,16 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: stekelbaarzen algen dood plantenmateriaal: weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 10

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

17/18 juni

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

14 2

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels ongewervelden: geelgerande watertor vegetatie: onderwater drijvende verticale % bedekking 20

status: droog beheer: geschoond predatoren:

uitzicht:

goed

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 11

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

17/18 juni

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

8 1

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater

uitzicht:

goed

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 12

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

17/18 juni

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking 20

soorten waterplanten:

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende verticale 10 gedoornd hoornblad

uitzicht:

goed

ligging in:

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 13

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

17/18 juni

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale

uitzicht:

goed

ligging in:

soorten waterplanten: LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 14

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

17/18 juni

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

15 cm water

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

soorten waterplanten:

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale

uitzicht:

goed

ligging in:

geen

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer

WAARNEMINGSFORMULIER AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vak A

Coordinaten locatie: Zie situering rapportage

RVK Sint-Rijkers

Poel 15

Gemeente of deelgemeente:

Formuliernr.

Alveringem

Datum:

17/18 juni

Waarnemer: (adres, telefoon, e-mail)

Vak B

aantal

larven

juvenielen

adulten

M adulten

V adulten

POEL STAAT DROOG

Andere: (*) soorten die niet in Vlaanderen voorkomen maar wel in Wallonië

Vak C aanwezig verdwenen sedert: POEL nieuw sedert: reden: metriek: omtrek (m): opp. (m2) stroming: stilstaand stromend schaduw type: bronpoel poel bomkrater greppel

status: droog beheer: geschoond predatoren: ongewervelden: vegetatie: onderwater % bedekking

soorten waterplanten:

sloot wal verland stortafval geruimd sedert: tamme watervogels drijvende

verticale 15

uitzicht:

goed

middelmatig slecht heide weiland akker bos max. diepte (cm): 40 10 woonwijk industrie < 33% >33% chemie: pH 8,12 µS ven vijver groeveplas ondergelopen land beek kunstvijver andere: vervuild bemest geen betreding: geen deels volledig wilde watervogels schildpadden: vissen: algen dood plantenmateriaal: weinig/geen kleine hoeveelheid grote hoeveelheid

ligging in:

liesgras

LANDBIOTOOP (voor waarnemingen op het land): akker weide weg- / spoorwegberm

GEDRAG DIER: AARD VAN WAARNEMING:

loofbos weg zonnend net

naaldbos bosrand tuin woning foeragerend schuilend fuik rechtstreeks

hakhout andere: andere: overdag

aanplant

bij nacht

heide

moeras

verkeersslachtoffer