Vlaanderen is landbouw & visserij
SPERMACENTRA VARKENS Jaarrapport 2020
DEPARTEMENT LANDBOUW & VISSERIJ
www.vlaanderen.be/landbouw
DEPARTEMENT LANDBOUW & VISSERIJ ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
JAARRAPORT SPERMACENTRA VARKENS Jaarrapport 2020 ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
www.vlaanderen.be
DEPARTEMENT LANDBOUW & VISSERIJ Samenstelling Departement Landbouw en Visserij Auteurs Eveline De Vidts, Deskundige Kwaliteit Dier Sarah Samyn, Beleidsraadgever Kwaliteit Dier Datum Oktober 2021 Verantwoordelijke uitgever Patricia De Clercq, secretaris-generaal Lay-out Departement Landbouw en Visserij Aansprakelijkheidsbeperking Dit rapport werd door het Vlaams Gewest met de meeste zorg en nauwkeurigheid opgesteld. Er wordt echter geen enkele garantie gegeven over de juistheid of de volledigheid van de informatie in deze brochure. De gebruiker van deze brochure ziet af van elke klacht tegen het Vlaams Gewest of zijn ambtenaren, van welke aard ook, met betrekking tot het gebruik van de via deze brochure beschikbaar gestelde informatie. In geen geval zal het Vlaams Gewest of zijn ambtenaren aansprakelijk gesteld kunnen worden voor eventuele nadelige gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de via deze brochure beschikbaar gestelde informatie.
www.vlaanderen.be
INHOUD 1 2 3
Inleiding .................................................................................................................................................................................... 1 Spermacentra in Vlaanderen ........................................................................................................................................... 1 Evolutie stapel donorberen .............................................................................................................................................3
3.1 3.2
Aantal eindberen Aantal zeugenlijnberen
4
Productie, aankoop en gebruik van dosissen........................................................................................................... 8
4.1 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.3 4.3.1 4.3.2 4.3.3
Resultaten over alle beren Productie Aankoop buitenland Verkoop en gebruik op eigen bedrijf Resultaten over de eindberen Productie Aankoop buitenland Verkoop en gebruik op eigen bedrijf Resultaten over de zeugenlijnberen Productie Aankoop buitenland Verkoop en gebruik op eigen bedrijf
5 7 8 8 10 11 12 12 14 15 15 15 17 18
5 Belang van spermacentra voor de Vlaamse varkenshouderij ......................................................................... 20 6 Rol van het Departement Landbouw en Visserij .................................................................................................. 22 7 Besluit: algemene tendensen ........................................................................................................................................ 23 Bijlagen............................................................................................................................................................................................... 25 Geografische spreiding van de erkende win- en opslagcentra van varkenssperma
25
Figurenlijst ........................................................................................................................................................................................ 26 Tabellenlijst ...................................................................................................................................................................................... 27
www.vlaanderen.be
1 INLEIDING Volgens het Fokkerijbesluit van 17 mei 2019 mogen alleen centra die zowel door de Vlaamse als de federale overheid erkend zijn, sperma van varkens winnen, opslaan en/of verhandelen voor de inseminatie van zeugen. De Vlaamse overheid bepaalt de zoötechnische voorwaarden waaraan alle beren moeten voldoen en de administratieve voorwaarden waaronder de winning, opslag en/of de handel van sperma van deze beren moet gebeuren. De federale overheid bepaalt de gezondheidsvereisten van de beren en de voorwaarden voor infrastructuur en uitrusting van de centra. De centra worden van nabij opgevolgd en op basis van een risicoanalyse om de twee jaar minstens één keer bezocht door een toezichthouder van het Departement Landbouw en Visserij ter controle van de zoötechnische bepalingen die zijn opgenomen in het Fokkerijbesluit van 17 mei 2019. In het voorjaar bezorgen de centra het Departement Landbouw en Visserij een gedetailleerd overzicht van de activiteiten van het afgelopen jaar. De resultaten van 1 januari 2020 tot en met 31 december 2020 vindt u in dit rapport. De activiteitenverslagen van de spermacentra voor varkens over 2020 brengen ook deze keer enkele opmerkelijke ontwikkelingen aan het licht. Net als de vorige uitgaven bevat het jaarrapport over de spermacentra voor varkens heel wat kengetallen, toelichting en duiding bij de activiteiten van de centra. Dit rapport is geen wetenschappelijke studie, maar geeft wel de tendensen weer. Dankzij de gegevens die in de afgelopen jaren werden verzameld, wordt een goed beeld geschetst van de evolutie van de inseminaties in de Vlaamse zeugenhouderij. Het Departement Landbouw en Visserij dankt de bedrijfsleiders van de spermacentra voor het zorgvuldig verzamelen en ter beschikking stellen van deze informatie.
2 SPERMACENTRA IN VLAANDEREN Vlaanderen telde eind 2020, 23 spermacentra voor varkens, dit is hetzelfde aantal als in 2019. Enkele centra hebben beren in productie op meerdere locaties, om zo de gezondheidsrisico’s te spreiden of omdat de beren een bijzondere gezondheidsstatus hebben, bijvoorbeeld omdat ze vrij zijn van het PRRS-virus dat voortplantings- en ademhalingsproblemen veroorzaakt. PRRS-vrije beren worden in een afzonderlijke stal, meestal op een ander adres, gehuisvest. De kwaliteitsopvolging en de verwerking van het sperma gebeurt echter meestal op één locatie. In dit rapport worden deze centra beschouwd als één spermacentrum. Ook in 2020 was er één spermaopslagcentrum voor varkens erkend. Een opslagcentrum bewaart dosissen sperma die afkomstig zijn uit een erkend spermacentrum en die bestemd zijn voor de handel. Net als de erkende spermacentra moet het erkend spermaopslagcentrum een register van aankoop en verkoop
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 1 van 27
bijhouden, een catalogus ter beschikking stellen van de kopers en hen op verzoek de nodige zoötechnische certificaten bezorgen. Vanwege het recht op privacy zijn er geen afzonderlijke cijfers vermeld over dit centrum. De geografische spreiding van de wincentra volgens provincie is weergegeven in tabel 1. Ongeveer één op twee actieve centra is gelegen in West-Vlaanderen. De overige centra zijn verdeeld over de rest van Vlaanderen. Oost-Vlaanderen telt 5 centra, Antwerpen 4, Vlaams-Brabant 1 en Limburg 2. De geografische spreiding van de erkende centra is opgenomen in de bijlage bij dit rapport. De actuele lijst van erkende win- en opslagcentra van varkenssperma is terug te vinden op https://lv.vlaanderen.be/nl/dier/varkens/voortplantingstechnieken. Provincie
Gemiddeld aantal beren per centrum
Aantal centra
%
Aantal beren
%
Antwerpen
64
4
17%
256
15%
Limburg
48
2
9%
95
6%
Oost-Vlaanderen
52
5
22%
260
15%
Vlaams-Brabant
3
1
4%
3
0%
West-Vlaanderen
101
11
48%
1 112
64%
Totaal
75
23
100%
1 726
100%
Tabel 1: Aantal en procentuele verdeling van de actieve wincentra en beren per provincie
Het aantal beren op een centrum varieert voortdurend door de aankoop en opruiming van beren. Het aantal door de centra opgegeven beren op 31 december 2020 geeft een momentopname van de bezetting. De beren opgenomen in dit rapport zijn actieve donorberen. Quarantaineberen zijn niet meegeteld. Eind december 2020 waren er 1.726 beren aanwezig in de centra, 29 meer dan het jaar voordien of +2%. Het gemiddeld aantal beren per centrum is ongeveer gelijk gebleven van 74 in 2019 naar 75 in 2020. Het gemiddeld aantal beren per centrum is in alle provincies ongeveer gelijk gebleven of licht gestegen. Het aantal centra, het totale aantal beren en het gemiddelde aantal beren per centrum volgens capaciteit van het centrum, is weergegeven in tabel 2. Het totale aantal beren in de centra is gedaald van 1.885 eind 2018 naar 1.726 eind 2020. Een afname van 8,4% op 2 jaar tijd. Deze afname is kleiner dan de afname tussen 2017 en 2019, waar die 13,9% op 2 jaar tijd bedroeg. Toch ligt het totale aantal beren op de centra in Vlaanderen eind 2020 hoger dan eind 2019. Ten opzichte van eind 2019 is er 1 centrum verhuisd van de categorie 100-124 beren naar de categorie >125-beren. De overige centra blijven in dezelfde capaciteitscategorie ingedeeld als eind 2019.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 2 van 27
Capaciteit centrum
Aantal centra
Aantal beren
Gemiddeld aantal beren per centrum
%
0-24
8
85
11
5%
25-49
4
163
41
9%
50-74
2
124
62
7%
75-99
3
256
85
15%
100-124
2
234
117
14%
>125
4
864
216
50%
Totaal
23
1 726
75
100%
Tabel 2: Gemiddeld aantal beren en procentuele verdeling volgens capaciteit van het centrum
3 EVOLUTIE STAPEL DONORBEREN In de spermacentra voor varkens zijn enkel stamboekberen (raszuivere fokdieren) en hybride fokberen toegelaten. Een stamboekbeer is een beer waarvan de ouders en de grootouders zijn ingeschreven in een stamboek voor hetzelfde ras en die zelf ook is ingeschreven in het stamboek. Dat stamboek wordt bijgehouden door een vereniging of organisatie die erkend is als stamboekvereniging volgens de Europese voorschriften. Een hybride fokbeer is een beer die afkomstig is van een doelbewuste kruising: tussen stamboekvarkens van verschillende rassen/foklijnen; of tussen dieren die zelf afkomstig zijn van een kruising tussen verschillende rassen/foklijnen; of tussen een stamboekvarken en een dier dat tot één van bovengenoemde groepen hoort en dat geregistreerd is in een fokregister. Hybride fokberen zijn ingeschreven in een fokregister dat wordt bijgehouden door een vereniging, organisatie of privé onderneming die erkend is als fokkerijgroepering volgens de Europese voorschriften. Het centrum moet voor elke donorbeer beschikken over een zoötechnisch certificaat dat uitgereikt is door een erkende stamboekvereniging of fokkerijgroepering. Op het zoötechnisch certificaat zijn alle beschikbare en gevalideerde gegevens vermeld over de afstamming, de vruchtbaarheid of de prestaties van het dier en zijn ouders of grootouders (voor stamboekberen) of zijn genetisch type of lijn (voor hybride beren). Het centrum moet op vraag van de koper alle informatie die vermeld is op het zoötechnisch certificaat ter beschikking stellen. Beren worden vervolgens ingedeeld volgens het doel waarvoor ze worden gebruikt. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen een eindbeer en een zeugenlijnbeer. Eindberen (of berenlijn) zijn bestemd voor de productie van vleesvarkens, terwijl zeugenlijnberen gebruikt worden voor de productie van fokzeugen.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 3 van 27
In figuur 1 is de evolutie van het aantal beren in de spermacentra voor varkens weergegeven. Sinds 2015 neemt het aantal beren af. In 2020 zien we echter een lichte stijging van het aantal donorberen van 1,7%. 2 500
2 000
1 500
1 000
2 221
2 022
1 970
1 885
1 697
1 726
2019
2020
500
0 2015
2016
2017
2018
Figuur 1. Evolutie van het aantal beren vanaf 2015 tot 2020
Eindberen
413; 24%
Zeugenlijnberen
48; 3%
105; 6% 57; 3% 1 208; 70%
Eindbeer stamboek
Eindbeer hybride
Zeugenlijnbeer stamboek
Zeugenlijnbeer hybride
Figuur 2. Verdeling van de beren (eindbeer en zeugenlijnbeer) volgens stamboek en fokregister (hybride)
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 4 van 27
Figuur 2 geeft de verdeling van de beren volgens stamboek of fokregister (=hybride) weer van de totale berenpopulatie eindberen en zeugenlijnberen. De groep eindberen vertegenwoordigt 94% van de beren, dit betreft hetzelfde percentage als eind 2019. Er is wel een verschuiving op te merken van eindberen ingeschreven in een stamboek naar eindberen ingeschreven in een fokregister (=hybride).
3.1 AANTAL EINDBEREN In figuur 3 ziet u het aantal eindberen stamboek en hybride van 2015 tot 2020. Eind 2020 waren er in totaal 1.621 eindberen aanwezig op de spermacentra, dit zijn er 31 of 2% meer dan in 2019. Het aantal eindberen dat is ingeschreven in een stamboek bedraagt 1.208, dit zijn er 69 of 5,4% minder dan het jaar voordien. Het aantal hybride eindberen dat aanwezig is op de centra bedraagt eind 2020, 413. Dit zijn er 100 of 32% meer dan eind 2019. Volledigheidshalve wordt aangestipt dat eindberen uit de Franse fokprogramma’s van Axiom en Nucleus ingedeeld worden bij de hybride eindberen. De eindberen met een certificaat dat werd afgeleverd door Livres Généalogiques Porcines Collectifs, worden ingedeeld bij de stamboekberen. 2000 1800
1762
1 698
1 626
1600
1 500 1 277
1400
1 208
1200 1000 800 600 400
326
200
170
313
287
213
413
0 2015
2016
2017
Aantal eindberen: Stamboek
2018
2019
2020
Aantal eindberen: Hybride
Figuur 3. Evolutie aantal eindberen stamboek en hybride van 2015 tot 2020
De eindberen zijn voornamelijk stamboekberen van het ras Piétrain: 556 zijn ingeschreven bij een Belgisch stamboek (VPF of AWE), 247 bij een Nederlands stamboek (Topigs - BelPi), 162 bij een Duits en 205 bij een Frans stamboek. De eindberen van het Nederlandse stamboek (TOPIGS–BelPi) zijn van Belgische origine en werden tot begin 2015 ingeschreven in het Vlaams Varkensstamboek, de voorganger van VPF. Daarnaast zijn er nog 36 beren van het ras Duroc.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 5 van 27
In figuur 4 ziet u de evolutie van 2017 tot 2020 van het aantal Piétrain beren dat ingeschreven is in een Belgisch stamboek. Tussen 2017 en 2020 is het aandeel Belgische Piétrain beren afgenomen van 61,8% (860 op 1626) in 2017 naar 50,3% in 2018, 47% in 2019 en 46% (556 op 1208) in 2020. Het aantal Piétrain beren dat ingeschreven is in een Duits stamboek is licht gedaald ten opzichte van 2019. Het aantal Franse en Nederlandse (BelPi) Piétrainberen is licht toegenomen ten opzichte van 2019. 1000 900 800 700 600
860 755 600
556
500 400
310 334
300
206
200
159
202 205
190 177 171 162
247 245
100
59 74 59 36
0 P Piétrain, Belgisch
P Piétrain, Frans (Livres Généalogiques Porcins Collectifs) 2017
P Piétrain, Duits (German Piétrain, andere) 2018
2019
P (BelPi)
Du(Duroc)
2020
Figuur 4. Evolutie van het aantal Piétrain beren ingeschreven in een Belgisch, Frans, Duits of Nederlands stamboek en het aantal Duroc-beren in de periode 2017 tot en met 2020
De 413 hybride eindberen zijn onder te verdelen in RA-SE Genetics (84 beren), PIC en BHZP (185 beren), Topigs (47 beren), Axiom/Nucleus (36) en Hypor (59 beren). Daarnaast zijn er ook 2 Berkshire beren aanwezig op de spermacentra in Vlaanderen.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 6 van 27
3.2 AANTAL ZEUGENLIJNBEREN De groep van 105 zeugenlijnberen vertegenwoordigt 6% van de berenstapel. Het aantal zeugenlijnberen dat is ingeschreven in een stamboek daalt van 56 zeugenlijnberen in 2019 naar 48 zeugenlijnberen in 2020. Het aantal hybride zeugenlijnberen stijgt van 51 in 2019 naar 57 in 2020. In figuur 5 ziet u de evolutie van het aantal stamboek zeugenlijnberen en het aantal hybride zeugenlijnberen. 95
100 90
82
80
80
66
70 60 50
59 51
56
51
40
51
57 48
32
30 20 10 0 2015
2016
2017
2018
2019
2020
jaar Aantal Zeugenlijnberen: Stamboek
Aantal Zeugenlijnberen: Hybride
Figuur 5. Evolutie van het aantal zeugenlijnberen stamboek en hybride van 2015 tot 2020
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 7 van 27
4 PRODUCTIE, AANKOOP EN GEBRUIK VAN DOSISSEN In dit hoofdstuk worden eerst de globale gegevens over de productie, de aankoop en het gebruik behandeld voor alle types donorberen. Deze gegevens worden daarna afzonderlijk besproken voor de groep eindberen en de groep zeugenlijnberen.
4.1 RESULTATEN OVER ALLE BEREN 4.1.1 Productie De cijfers in tabel 3 geven het aantal dosissen weer van 1 januari 2020 tot en met 31 december 2020, verdeeld volgens ras of hybride. Geproduceerd
Verkoop in binnenland
Verkoop in buitenland
Gebruik op eigen bedrijf
Aankoop in buitenland
Eindberen Piétrain Belgisch
691 275
638 807
1 124
3 249
0
Eindberen Piétrain Frans
238 003
220 691
0
0
0
Eindberen Piétrain Nederlands
328 529
293 199
2 280
850
0
Eindberen Piétrain Duits
248 726
224 384
9 201
0
105
Eindberen Andere (Duroc, BL, andere)
50 719
36 643
366
2 368
0
Eindberen Hybriden
530 418
512 875
2 540
8 120
44 493
Eindberen subtotaal
2 087 670
1 926 599
15 511
14 587
44 598
Zeugenlijnberen L (Large White)
8 160
2 660
0
2 980
0
Zeugenlijnberen C (Engels Landras)
300
221
0
0
0
Zeugenlijnberen D (Duits Landras)
3 500
2 572
266
0
0
Zeugenlijnberen I/O/E (Fins/Noors/Deens-Landras)
4 375
2 372
0
654
0
Zeugenlijnberen X/Y (Belgisch Landras stressneg.)
1 750
1 413
0
0
0
Zeugenlijnberen N (Nederlands Landras)
450
320
0
0
0
Zeugenlijnberen R (Frans Landras)
2 713
1 264
0
0
0
0
0
0
0
0
Zeugenlijnberen Andere landras
3 000
1 647
175
0
0
Zeugenlijnberen Hybriden
45 564
32 826
24
0
30 342
Zeugenlijnberen subtotaal
69 812
45 295
465
3 634
30 342
2 157 482
1 971 894
15 976
18 221
74 940
Naam ras of hybride
Zeugenlijnberen K (Oostenrijks Landras)
Totaal
Tabel 3: Overzicht van de productie, verkoop, eigen gebruik en aankoop uit het buitenland (aantal dosissen)
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 8 van 27
In tegenstelling tot vorig jaar is het aantal geproduceerde spermadosissen in 2020 gestegen t.o.v. 2019, namelijk van 2.123.436 in 2019 naar 2.157.482 in 2020 of +34.046 dosissen, wat overeenkomt met een stijging van 1,6%. Het gemiddeld aantal geproduceerde dosissen per beer bedraagt 1.250, dit is een status quo t.o.v. 2019 waar het gemiddeld aantal geproduceerde dosissen per beer 1.251 bedroeg. Uit figuur 6 blijkt dat gemiddeld 1.250 spermadosissen per jaar en per beer werden geproduceerd in 2020. De stijging van het aantal geproduceerde dosissen per beer per jaar die sinds 2016 werd waargenomen, is bijgevolg niet terug te vinden in 2020. 1 300
1 200
1 158
1 141
1 251
1 250
2019
2020
1 185
1 102
1 100
1 000
900
800
700 2015
2016
2017
2018
Figuur 6. Evolutie van het gemiddeld aantal dosissen geproduceerd per beer sinds 2015
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 9 van 27
4.1.2 Aankoop buitenland Met 74.940 dosissen in het buitenland aangekocht sperma werd in 2020 een daling van 5.888 dosissen of 7,3% genoteerd ten opzichte van 2019 met een aankoop van 80.828 dosissen in het buitenland. Het betreft vooral sperma van PIC-eindberen en in mindere mate PIC-zeugenlijnberen, alsook van Topigszeugenlijnberen en Topigs-eindberen. In figuur 7 ziet u de evolutie van de door de erkende centra aangekochte dosissen sperma afkomstig uit het buitenland. 90 000
83 921
80 828
80 000
74 940 69 767
68 319
70 000
60 000 50 707 50 000
40 000
30 000
20 000
10 000
0 2015
2016
2017
2018
2019
2020
Figuur 7. Evolutie aangekochte dosissen sperma uit het buitenland van 2015 tot 2020
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 10 van 27
4.1.3 Verkoop en gebruik op eigen bedrijf In 2020 werden 2.006.091 dosissen sperma verkocht in binnen-en buitenland of gebruikt op het eigen bedrijf. Figuur 8 toont het verloop van de geproduceerde en gebruikte dosissen sinds 2015. 3 000 000
2 534 917 2 500 000 2 313 978
2 280 898
2 227 733 2 038 082
2 233 282
2 113 616
2 079 639
2 123 436 1 921 409
2 000 000
2 157 482
2 006 091
1 500 000
1 000 000
500 000 2015
2016
2017
Geproduceerd sperma
2018
2019
2020
Gebruikt sperma
Figuur 8. Overzicht van dosissen geproduceerd en gebruikt sperma sinds 2015
In 2020 werden 2.006.091 dosissen sperma gebruikt, dit zijn 84.682 dosissen meer dan in 2019. Dat betekent dat het aantal gebruikte dosissen varkenssperma in 2020 met 4,4% is gestegen ten opzichte van 2019. In 2020 werden 151.391 geproduceerde dosissen sperma niet verkocht of gebruikt, wat neerkomt op een effectief gebruik van 93%. Dit is een stijging ten opzichte van 2019 (90,5%) en komt overeen met het effectieve gebruik in 2018.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 11 van 27
4.2 RESULTATEN OVER DE EINDBEREN 4.2.1 Productie Het Piétrainras blijft veruit de grootste leverancier van eindbeersperma. Van de 2.087.670 geproduceerde dosissen eindbeersperma zijn er 1.506.533 of 72,2% afkomstig van raszuivere Piétrain-beren. Het betreft Piétrain-beren die ingeschreven zijn in het stamboek van een Belgische, Nederlandse, Franse of Duitse stamboekvereniging. Het totale aandeel geproduceerd P-sperma binnen de productie van eindberensperma is tot 2016 vrij stabiel gebleven, vanaf 2017 is een dalende trend waar te nemen. In tabel 4 is het aantal geproduceerde dosissen P-sperma afkomstig van de groep raszuivere P-donorberen die ingeschreven zijn in het stamboek van een Belgische, Nederlandse, Franse of Duitse stamboekvereniging vergeleken met de totale productie van dosissen eindbeersperma. Zoals reeds opgemerkt in punt 3.1., werd de Franse Piétrain met een certificaat van Les Livres Généalogiques Porcines Collectifs ingedeeld bij de stamboekberen. De eindberen met een certificaat van Axiom of Nucleus worden ingedeeld bij de hybride eindberen, in 2016 en 2017 werden zij ingedeeld bij de stamboekeindberen. De Piétrain-donorberen in het stamboek van de Nederlandse stamboekvereniging zijn afkomstig van P-fokvarkens die in het verleden ingeschreven werden in het Vlaamse varkensstamboek. In de totale productie van eindberensperma zit ook de productie vervat van stamboekberen van andere rassen, voornamelijk Duroc, en van hybride donorberen. Jaartal
2017
2017
2018
2018
2019
2019
2019
2019
Productie dosissen
Aantal
%
Aantal
%
Aantal
%
Aantal
%
P BE
1.055.498
47,8
875.074
40,6
755 476
36,7
691 275
33,1
P FR
240.714
10,9
166.611
7,7
216 809
10,5
238 003
11,4
P DE
239.398
10,8
257.325
11,9
239 751
11,6
248 726
11,9
P NL
365.309
16,6
403.786
18,7
378 931
18,4
328 529
15,7
P alle
1.900.919
86,1
1.702.796
78,9
1 590 967
77,3
1 506 533
72,2
Eindberen
2.207.217
100,0
2.157.693
100,0
2 058 629
100,0
2 087 670
100,0
Tabel 4. Evolutie van aantal en aandeel geproduceerde dosissen P-sperma tov eindberen sperma
Het aantal geproduceerde dosissen Duroc-sperma is afgenomen van 55.317 in 2019 naar 48.405 in 2020. Er is een toename van het aantal geproduceerde dosissen sperma van hybride fokprogramma’s, namelijk RaSe Genetics-, PIC-, Topigs- en Hypor-sperma.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 12 van 27
Eindberen worden efficiënt ingezet. Dit is zichtbaar in de verhouding van het aantal geproduceerde en gebruikte spermadosissen per beer, zoals blijkt in figuur 9. Bij de stamboek eindberen en hybride eindberen werden op jaarbasis gemiddeld 1.289 en 1.284 dosissen geproduceerd, tegenover 1.186 en 1.268 gebruikte dosissen. Dit is een benuttingsgraad van respectievelijk 92% en 98,8%. 1 400 1 200 1 000 800 600 400 200 0
Eindbeer stamboek
Eindbeer hybride
Geproduceerd / beer
1 289
1 284
Gebruikt / beer
1 186
1 268
Figuur 9. Aantal geproduceerde en gebruikte dosissen sperma per eindbeer stamboek en eindbeer hybride
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 13 van 27
4.2.2 Aankoop buitenland In 2020 hebben de centra 44.598 dosissen sperma van eindberen aangekocht in het buitenland. Dat is een daling van 9.145 dosissen ten opzichte van 2019. De afname situeert zich vooral bij de dosissen van Duitse Piétrain-beren, Topigs- en PIC-sperma. Het overzicht van het aantal aangekochte dosissen sperma van eindberen is weergegeven in figuur 10. 60000
50000
aantal
40000
30000
20000
10000
0
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
stamboek eindbeer
4874
3 687
0
3 309
0
252
1 200
12
498
105
Hybriden eindbeer
473
5 041
6 513
18 717
20 220
40 727 50 509
41 369
53 245 44 493
Figuur 10. Overzicht van dosissen in het buitenland aangekocht sperma van eindberen in de periode 2011 tot 2020
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 14 van 27
4.2.3 Verkoop en gebruik op eigen bedrijf In tabel 5 is de evolutie van het gebruik van P-sperma van raszuivere donorberen die ingeschreven zijn in een Piétrain stamboek, net als in 4.2.1., voor 2017, 2018, 2019 en 2020 vergeleken met het globale gebruik van sperma van eindberen. Het percentage gebruikt sperma ten opzichte van geproduceerd sperma is voor de verschillende types P-beren nagenoeg hetzelfde. De verhoudingen en de vaststellingen die gemaakt zijn voor de productie zijn hierdoor ook van toepassing voor het gebruik. Jaartal
2017
2017
2018
2018
2019
2019
2020
2020
Gebruik dosissen
Aantal
%
Aantal
%
Aantal
%
Aantal
%
P BE
993.390
48,1
831.294
40,8
672 389
35,8
643 180
32,9
P FR
222.669
10,8
146.656
7,2
174 003
9,3
220 691
11,3
P DE
214.990
10,4
237.277
11,6
224 138
11,9
233 585
11,9
P NL
343.283
16,6
380.993
18,7
351 238
18,7
296 329
15,1
P alle
1.774.332
85,9
1.596.220
78,4
1 421 768
75,7
1 393 785
71,2
Eindberen
2.065.840
100,0
2.036.719
100,0
1 877 171
100,0
1 956 697
100,0
Tabel 5: Evolutie van aantal en aandeel gebruikte dosissen P-sperma tov eindberen sperma
4.3 RESULTATEN OVER DE ZEUGENLIJNBEREN 4.3.1 Productie Onder 3.2. werd al vermeld dat het aantal zeugenlijnberen stamboek in 2020 gedaald is van 56 naar 48, en dat het aantal hybride zeugenlijnberen is gestegen van 51 in 2019 naar 57 in 2020. Het gaat hierbij om een globale daling van het aantal zeugenlijnberen met 1,9%. Het aantal geproduceerde dosissen zeugenlijnsperma is daarentegen toegenomen, namelijk van 64.807 in 2019 naar 69.812 in 2020, of +7,7%. Deze toename is volledig toe te schrijven aan de zeugenlijnberen hybride. Ze produceerden 45.564 dosissen, dat zijn 15.373 dosissen meer dan in 2019 wat overeenkomt met een toename van 50%. De spermaproductie bij stamboek zeugenlijnberen daalde van 34.616 dosissen naar 24.248 dosissen, een afname van 10.368 dosissen of 30%. De evolutie van 2015 tot 2020 van het aantal geproduceerde dosissen zeugenlijnsperma afkomstig van respectievelijk stamboek en hybride zeugenlijnberen is weergegeven in figuur 11.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 15 van 27
65000 62154
60000 57476
55000
52726
50000 45000 42033 39296
40000
45 564
43191
35000
34616
30000
30191
25000
24 248 20955
20000 15000
13435
10000 5000 0 2015
2016
2017 Stamboek zeugenlijn
2018
2019
2020
Hybriden zeugenlijn
Figuur 11. Verloop van de jaarlijkse spermaproductie bij stamboek en hybride zeugenlijnberen van 2015 tot 2020
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 16 van 27
4.3.2 Aankoop buitenland Uit analyse van de cijfers blijkt dat de aankoop van dosissen sperma van hybride zeugenlijnberen een stijging liet optekenen van 27.085 in 2019 naar 30.342 in 2020. Het werden geen dosissen sperma van stamboek zeugenlijnberen aangekocht in 2020. Het overzicht van het aantal aangekochte dosisssen per berengroep is weergegeven in figuur 12. 35000
30000
aantal
25000
20000
15000
10000
5000
0
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Stamboek zeugenlijnbeer
8113
11 072
0
6 383
586
6 933
9 171
0
0
0
Hybriden zeugenlijnbeer
570
28 459 32 263 25 907 29 901 20 407 23 041 28 386 27 085 30 342
Figuur 12. Evolutie van de aangekochte dosissen in het buitenland van 2011 tot 2020 van zeugenlijnberen stamboek en hybride
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 17 van 27
4.3.3 Verkoop en gebruik op eigen bedrijf Er is een verschil tussen het percentage effectief gebruikt sperma van zeugenlijnberen stamboek ten opzichte van zeugenlijnberen hybride. Dit wordt geïllustreerd in figuur 13. Bij de zeugenlijnberen stamboek en de hybride zeugenlijnberen worden respectievelijk 68,2% en 72,1% van de geproduceerde dosissen gebruikt. Vorig jaar bedroegen de benuttingspercentages voor deze groepen zeugenlijnberen respectievelijk 67,5% en 69,2%. 100% 90% 80%
12 714
7 704
70% 60% 50% 40% 30%
32 850
16 544
20% 10% 0%
Zeugenlijn stamboek
Zeugenlijn hybride
Niet gebruikt
7 704
12 714
Gebruikt
16 544
32 850
Figuur 13. Overzicht van effectief gebruik van sperma van zeugenlijnberen stamboek/hybride
Het aantal geproduceerde dosissen per hybride zeugenlijnbeer is na de sterke daling van vorig jaar opnieuw gestegen van 592 in 2019 naar 799 in 2020. De productie van het gemiddelde aantal dosissen per stamboek zeugenlijnbeer is gedaald van 618 in 2019 naar 505 in 2020. Bij de zeugenlijn werden gemiddeld 345 dosissen gebruikt per stamboekbeer en 576 dosissen per hybride beer. In 2019 werden gemiddeld 417 en 410 dosissen per zeugenlijnbeer stamboek of hybride gebruikt.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 18 van 27
Het gemiddeld aantal geproduceerde en gebruikte dosissen per zeugenlijnbeer stamboek en hybride in 2020 is weergegeven in figuur 14. 900 800 700 600
Astitel
500 400 300 200 100 0
Zeugenlijn stamboek
Zeugenlijn hybride
Geproduceerd / beer
505
799
Gebruikt / beer
345
576
Figuur 14. Overzicht van het gemiddeld aantal dosissen geproduceerd en gebruikt sperma per zeugenlijn beer
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 19 van 27
5 BELANG VAN SPERMACENTRA VOOR DE VLAAMSE VARKENSHOUDERIJ De impact van de spermacentra op de Vlaamse varkenshouderij kan worden ingeschat door de hierboven vermelde resultaten te koppelen aan de statistische gegevens die voor Vlaanderen ingezameld worden via de FOD Economie en die worden gepubliceerd op de website van Statbel. https://statbel.fgov.be/nl/themas/landbouw-visserij/land-en-tuinbouwbedrijven#figures Voor dit rapport zijn de resultaten gebruikt van 2020 zoals gepubliceerd op de website van Statbel. Hiervoor worden de gegevens van Sanitel gebruikt, in combinatie met de gegevens van de landbouwenquête in november 2020. Volgens de resultaten van 2020, waren er in het Vlaams Gewest 382.741 zeugen aanwezig. Dat is 2.445 of 0,6% minder dan het aantal zeugen in 2019 volgens de gegevens van Statbel. Figuur 15 geeft het aantal gebruikte dosissen weer ten opzichte van het totaal aantal zeugen in Vlaanderen. Het aantal gebruikte dosissen wordt gedefinieerd als de som van: de dosissen verkocht in het binnenland; de dosissen gebruikt op het eigen bedrijf; de dosissen aangekocht in het buitenland. Het betreft dus de dosissen die bedoeld zijn om zeugen van Vlaamse varkensbedrijven te insemineren. 2 500 000 2 000 000 1 500 000 1 000 000 500 000
2019
2020
dosissen gebruikt
2016 1 956 526
2017 2 091 030
2018 2 052 863
2019 1 921 409
2020 2 006 091
aantal zeugen
407 582
400 977
391 898
385 186
382 741
2017
2018
2016
0
Figuur 15. Evolutie van het aantal dosissen gebruikt sperma van 2016 tot 2020 in vergelijking met het aantal zeugen
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 20 van 27
Terwijl het aantal zeugen volgens de cijfers van Statbel in 2020 met 0,6% is gedaald, vertoont het aantal gebruikte spermadosissen een stijging met 4,4%. Het gemiddelde aantal ‘gebruikte’ dosissen per zeug per jaar bedraagt in 2020 5,24 terwijl dit in 2019 nog 4,99 bedroeg. De grafiek over het gemiddelde aantal gebruikte dosissen per zeug per jaar is voor de periode 2016–2020 weergegeven in grafiek 16. 5,40 5,30 5,21
5,20
5,24
5,24
5,10 5,00
4,99
4,90 4,80
4,80
4,70 4,60 4,50 4,40
2016
2017
2018
2019
2020
Figuur 16. Evolutie van de verhouding van het aantal dosissen sperma gebruikt per zeug per jaar in Vlaanderen
Rekening houdend met enkele foktechnische kengetallen, kan berekend worden hoeveel procent van de zeugen geïnsemineerd wordt met sperma afkomstig van een erkend spermacentrum. Er wordt hiervoor rekening gehouden met: het aantal zeugen volgens Statbel, een worpindex van 2,3 per zeug/jaar, een herdekkingspercentage van 12% en 2 inseminaties per bronst. Uit de theoretische berekening kan worden afgeleid dat in 2020 104,7% van de zeugen in Vlaanderen werd geïnsemineerd met sperma afkomstig van een erkend spermacentrum. Deze schatting is op haar beurt gebaseerd op een schatting van het aantal geïnsemineerde zeugen, en op geschatte parameters in verband met vruchtbaarheid. Wellicht verklaart dit de schommelingen van dit percentage. Wellicht bevatten de cijfers m.b.t. de dosissen die door de centra werden verkocht in het binnenland, dosissen die werden aangekocht in het buitenland. Hierdoor worden de in het buitenland aangekochte dosissen tweemaal in rekening gebracht bij de berekening van het aantal gebruikte dosissen. Bijgevolg ligt het aantal gebruikte dosissen in de praktijk vermoedelijk lager. Er wordt onderzocht of deze gegevens vanaf 2021 kunnen worden opgesplitst in het activiteitenverslag aangeleverd door de centra.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 21 van 27
6 ROL VAN HET DEPARTEMENT LANDBOUW EN VISSERIJ De Vlaamse overheid steunt de varkenssector door: een vereniging te erkennen die het stamboek van raszuivere fokvarkens en een register van hybride fokvarkens bijhoudt, met name vzw Vlaamse Piétrain Fokkerij (VPF), en anderzijds een onderneming die een register van hybride fokvarkens bijhoudt, met name RA-SE Genetics NV; erop toe te zien dat de erkende organisaties het fokprogramma correct uitvoeren; subsidies te geven om het stamboek op te stellen en bij te houden, voor het prestatieonderzoek van stamboekberen in de selectiemesterijen en om hun fokwaardenschatting te berekenen. In de selectiemesterij worden de beren via afstammelingen getest op voederconversie, karkaskwaliteit, groeisnelheid en kraamstalkenmerken en krijgen ze een fokwaardeschatting. De resultaten van het selectiemesterijonderzoek worden om de twee maanden gepubliceerd op de website http://www.vlaamsepietrainfokkerij.be en via de landbouwpers. Het Departement Landbouw en Visserij volgt de correcte werking op van de erkende spermacentra. In 2020 werden 17 erkende centra bezocht. Sinds 2014 worden de centra opgevolgd op basis van een risicoanalyse, waarbij rekening wordt gehouden met het resultaat van de opvolging van de centra de voorbije 3 jaar. Daarbij voert het departement de volgende controles uit: bij de beren: > aanwezigheid van het zoötechnisch certificaat en overeenstemming met de identificatie in het oor; > toelating tot de voortplanting, fokwaardeschatting en ander prestatieonderzoek, zoals de bedrijfsprestatietoets (BPT); bij de opgeslagen dosissen sperma: > de vermeldingen op het etiket, met name de correcte identificatie van het spermacentrum en de donorbeer alsook de winningsdatum. > het bijhouden van een register met de datum van spermawinning, de identiteit van de donor en het aantal geproduceerde dosissen van elke spermawinning alsook een lijst over de verzending van sperma met vermelding van de datum van verzending en per donor het aantal en de ontvanger. De centra worden erkend op basis van het Fokkerijbesluit van 17 mei 2019. Vanaf 1 november 2018 is de Fokkerijverordening (EU) 2016/1012 van toepassing. Deze verordening bevat niet alleen bepalingen over de goedkeuring van fokprogramma’s voor raszuivere fokvarkens (stamboek) en hybride fokvarkens (fokregister), maar ook over de uitbreiding van het geografisch gebied naar een andere EU-lidstaat of, op Belgisch niveau, een ander Gewest. Centra die door het FAVV erkend zijn voor de intracommunautaire handel in varkenssperma, mogen zoötechnische certificaten afleveren voor varkenssperma op voorwaarde dat de stamboekvereniging of fokkerijgroepering die het stamboek of fokregister bijhoudt waarin het donordier is ingeschreven of geregistreerd dit toestaat.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 22 van 27
7 BESLUIT: ALGEMENE TENDENSEN In 2020 zijn er, net zoals in 2019, 23 erkende spermacentra en één spermaopslagcentrum voor varkens erkend door het Departement Landbouw en Visserij. 4 centra zijn ingedeeld in de groep met een capaciteit van meer dan 125 beren, in deze centra zijn 864 of 50% van de beren gehuisvest. In 2019 bedroeg dit nog 44%. De overige 50% van de beren is verdeeld over 19 centra. Eind december 2020 waren er 1.726 donorberen aanwezig op de centra, dit is 1,7% meer dan in 2019. Voor het eerst sinds 2015 werd hiermee een stijging genoteerd van het aantal aanwezige donorberen op de centra. Het aantal eindberen is afgetikt op 1.621 (94%), het aantal zeugenlijnberen op 105 (6%). Bij de eindberen werden 1.208 stamboekberen en 413 hybride beren geteld. Het aantal eindberen stamboek daalde met 69 ten opzichte van 2019 terwijl het aantal eindberen hybride toenam met 100. Binnen de groep eindberen stamboek is er opnieuw een substantiële afname van het aantal Belgische Piétrain-beren, van 600 in 2019 naar 556 in 2020. Het aandeel Piétrain-beren dat ingeschreven was in het stamboek van een Belgische stamboekvereniging bedroeg 94,3% in 2012, ten opzichte van 61,8% in 2016 en 46% in 2020. In deze periode is het aandeel Piétrain-beren van stamboeken uit de buurlanden Frankrijk, Duitsland en Nederland toegenomen. Het aantal Piétrain beren dat ingeschreven is in een Duits stamboek is licht gedaald ten opzichte van 2019. Het aantal Franse en Nederlandse (BelPi) Piétrainberen is licht toegenomen ten opzichte van 2019. Bij de zeugenlijnberen daalt het aantal stamboekberen, met name van 56 naar 48. In tegenstelling tot de daling van het aantal hybride zeugenlijnberen in 2018 en 2019, is het aantal in 2020 gestegen naar 57 ten opzichte van 51 in 2019. Volgens de activiteitenverslagen 2020 van de centra werden 2.157.482 dosissen geproduceerd, een stijging van 1,6% ten opzichte van 2019. Het gemiddeld aantal geproduceerde dosissen per beer bedraagt 1.250 in 2020. De stijging van het aantal geproduceerde dosissen per beer die werd waargenomen sinds 2016 is aldus niet meer waar te nemen in 2020. Met 74.940 dosissen sperma aangekocht in het buitenland werd in 2020 een daling van 5.888 dosissen of 7,3% genoteerd ten opzichte van 2019 met een aankoop van 80.828 dosissen aangekocht in het buitenland. In 2020 werden 2.006.091 dosissen sperma verkocht in binnen- en buitenland of gebruikt op het eigen bedrijf. Dat zijn 84.682 dosissen meer dan in 2019 of een stijging van 4,4%. Er is een daling waar te nemen van het aandeel geproduceerde en gebruikte dosissen afkomstig van Piétrain-stamboekberen: van ongeveer 77% naar 72%. Voor de productie van fokzeugen, voornamelijk hybriden, insemineerde de zeugenhouder zijn dieren vooral met sperma van zeugenlijnberen van een hybride fokprogramma. De stijging van het aantal zeugenlijnberen hybride, van 51 in 2019 naar 57 in 2020, zorgt voor een stijging van het aantal geproduceerde dosissen van 30.191 in 2019 naar 45.564 in 2020. Ook de aankoop van dosissen zeugenlijnsperma hybride in het buitenland steeg van 27.085 dosissen in 2019 naar 30.342 dosissen in 2020. Het aantal geproduceerde dosissen per hybride zeugenlijnbeer is na de daling van vorig jaar opnieuw gestegen van 592 in 2019 naar 799 in 2020. In Vlaanderen zijn naar schatting alle geboren biggen afkomstig van sperma aangeleverd uit een erkend spermacentrum. Deze schatting is gebaseerd op het aantal zeugen van de definitieve telling over 2020 en
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 23 van 27
het aantal gebruikte dosissen. Het aantal gebruikte dosissen wordt hier berekend als de som van het aantal dosissen verkocht in het binnenland, gebruikt op eigen bedrijf en aangekocht in het buitenland. Terwijl het aantal zeugen volgens de cijfers van Statbel in 2020 met 0,6% is gedaald, vertoont het aantal gebruikte spermadosissen een stijging met 4,4%. Het gemiddelde aantal ‘gebruikte’ dosissen per zeug per jaar bedraagt in 2020 5,24, net zoals in 2018, terwijl dit in 2019 nog 4,99 bedroeg. Het Departement Landbouw en Visserij voert onaangekondigde controles uit op de correcte identificatie van dosissen sperma door de centra, de beschikbaarheid van zoötechnische certificaten voor alle aanwezige donorberen op de centra alsook het bijhouden van registers voor de winning en verzending van sperma door de centra. Deze controle blijft noodzakelijk. De uitbaters van de spermacentra leveren aanzienlijke inspanningen om donorberen met de gewenste genetische eigenschappen aan te kopen. De in Vlaanderen erkende fokkersvereniging die het stamboek van fokvarkens bijhoudt, verzamelt gegevens over die eigenschappen bij de aangesloten fokbedrijven en stelt ze op haar website ter beschikking van de varkenshouders. In 2017 werd bij het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) vergelijkend prestatieonderzoek opgestart bij nakomelingen van donorberen in de wincentra. Bij dat onderzoek worden donorberen van meerdere fokkerijorganisaties getest op hun prestaties in de kraamstal en de vleesvarkensstal. De resultaten werden vanaf 2018 gepubliceerd. Op https://testwerking.ilvo.be kunnen varkenshouders de prestaties vergelijken van de nakomelingen van verschillende eindberen van verschillende KI-centra op een aantal kraamstalparameters, karkasresultaten, voederconversie- en groeiresultaten. Op die manier vormen de fokbedrijven, de wincentra en de organisatoren van prestatieonderzoek een essentiële schakel voor de productie van vleesvarkens met de gewenste kwaliteit.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 24 van 27
BIJLAGEN GEOGRAFISCHE SPREIDING VAN DE ERKENDE WIN- EN OPSLAGCENTRA VAN VARKENSSPERMA Oost-Vlaanderen West-Vlaanderen Antwerpen Limburg Vlaams-Brabant
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 25 van 27
FIGURENLIJST Figuur 1. Evolutie van het aantal beren vanaf 2015 tot 2020 4 Figuur 2. Verdeling van de beren (eindbeer en zeugenlijnbeer) volgens stamboek en fokregister (hybride) 4 Figuur 3. Evolutie aantal eindberen stamboek en hybride van 2015 tot 2020 5 Figuur 4. Evolutie van het aantal Piétrain beren ingeschreven in een Belgisch, Frans, Duits of Nederlands stamboek en het aantal Duroc-beren in de periode 2017 tot en met 2020 6 Figuur 5. Evolutie van het aantal zeugenlijnberen stamboek en hybride van 2015 tot 2020 7 Figuur 6. Evolutie van het gemiddeld aantal dosissen geproduceerd per beer sinds 2015 9 Figuur 7. Evolutie aangekochte dosissen sperma uit het buitenland van 2015 tot 2020 10 Figuur 8. Overzicht van dosissen geproduceerd en gebruikt sperma sinds 2015 11 Figuur 9. Aantal geproduceerde en gebruikte dosissen sperma per eindbeer stamboek en eindbeer hybride 13 Figuur 10. Overzicht van dosissen in het buitenland aangekocht sperma van eindberen in de periode 2011 tot 2020 14 Figuur 11. Verloop van de jaarlijkse spermaproductie bij stamboek en hybride zeugenlijnberen van 2015 tot 2020 16 Figuur 12. Evolutie van de aangekochte dosissen in het buitenland van 2011 tot 2020 van zeugenlijnberen stamboek en hybride 17 Figuur 13. Overzicht van effectief gebruik van sperma van zeugenlijnberen stamboek/hybride 18 Figuur 14. Overzicht van het gemiddeld aantal dosissen geproduceerd en gebruikt sperma per zeugenlijn beer 19 Figuur 15. Evolutie van het aantal dosissen gebruikt sperma van 2016 tot 2020 in vergelijking met het aantal zeugen 20 Figuur 16. Evolutie van de verhouding van het aantal dosissen sperma gebruikt per zeug per jaar in Vlaanderen 21
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 26 van 27
TABELLENLIJST Tabel 1: Aantal en procentuele verdeling van de actieve wincentra en beren per provincie 2 Tabel 2: Gemiddeld aantal beren en procentuele verdeling volgens capaciteit van het centrum 3 Tabel 3: Overzicht van de productie, verkoop, eigen gebruik en aankoop uit het buitenland (aantal dosissen) 8 Tabel 4. Evolutie van aantal en aandeel geproduceerde dosissen P-sperma tov eindberen sperma12 Tabel 5: Evolutie van aantal en aandeel gebruikte dosissen P-sperma tov eindberen sperma 15
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 13.10.2021
Jaarraport Spermacentra Varkens
pagina 27 van 27