01 Voorwoord
02 Vinger aan de pols
03 Innoveren
04
Departement Cultuur, Jeugd & Media
Veranderend beleidslandschap
Jaarverslag 2019
05
Jan Decorte en Sigrid Vinks - Ultima Algemene Culturele Verdienste - foto Š Danny Willems
Internationaal
06 Organisatie
07 Evenementen
08 Kerncijfers
1 / 99
Op 2 oktober 2019 legde de nieuwe Vlaamse Regering
Voorwoord
Een nieuwe legislatuur: start van een nieuwe cyclus So you can feel - Foto © Phile Deprez
2 / 99
de eed af in het Vlaams Parlement. De start van een
De nieuwe minister(s) ontvangt/ontvangen
nieuwe beleidsperiode betekent voor de administratie ook
een doorstartpakket met goed voorbereide fiches, handleidingen en
een herijking van de taakstelling. Telkens een
repertoria. Met deze uiterst specifieke dienstverlening
beleidsperiode wordt afgesloten, begint het
voorzien we in beleidscontinuïteit voor onze
departement met de voorbereidingen voor het aantreden van een nieuwe
prioritaire stakeholders: de kersverse Vlaamse Regering, de actoren in het veld en natuurlijk finaal
beleidsploeg.
de burger.
Evaluatie Een beleidsvoorbereiding impliceert de facto ook een (zelf)evaluatie van de werking van het departement. In 2019 namen we de transitie die zich in de voorgaande jaren had voltrokken onder de loep en stuurden we waar nodig bij met de bedoeling te verstevigen. Daarvoor richtten we een speciale TETD-werkgroep (‘Tussentijdse evaluatie transitietraject Departement Cultuur, Jeugd en Media’) op. Een aantal bevindingen vertaalden we in onze werking: de oprichting van een departementsvergadering, de heroriëntering van het strategische overleg en extra aandacht voor communicatie binnen de besluitvormingsprocessen. Het orgelpunt volgt in 2020 met de lancering van de vernieuwde website. Via een doorgedreven en permanente kadervorming konden we de skills van onze ploeg van teamverantwoordelijken nog versterken.
In het voorjaar van 2019 namen we de grote erfgoedronde 2019-2023 onder de loep, waarbij we vooral het beoordelingsproces en de diverse procedures evalueerden. Het beleidsadvies en de sectoranalyse vormen de basis voor het traject dat het departement opstart naar een nieuwe Strategische Visienota Cultureel Erfgoed. De minister-president zal die visienota uiterlijk op 1 april 2021 aan het Vlaams Parlement voorstellen. Eenzelfde oefening wordt momenteel gefinaliseerd voor Kunsten (tegen 1 april 2020) en gebeurde ook al voor het decreet Sociaal-Cultureel Volwassenwerk.
Digitalisering Tijdens het werkjaar 2019 concentreerden we ons verder op de digitale processen binnen het departement. We brachten de diverse subsidiestromen in kaart en stemden ze verder op elkaar af. De komende jaren staat een nog meer generieke aanpak van het decretale kader in de steigers. In de dagelijkse werking van het departement zetten we - in de context van Radicaal Digitaal - verder in op een doorgedreven digitalisering.
3 / 99
Duurzaamheid 2019 was hĂŠt jaar van Youth for Climate en Curieuzeneuzen in Vlaanderen. Ook in het departement groeiden de aandacht voor en de daaraan gekoppelde nood aan een geĂŻntegreerde en integrale aanpak en visie op duurzaamheid. Het Voka Charter Duurzaam Ondernemen en de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties vormen daarbij onze richtlijnen.
Terugblikkend kunnen we gerust zeggen dat 2019 een boeiend scharnierjaar was, waarin we de nodige voorbereidingen voor het nieuwe decennium hebben getroffen.
4 / 99
Vinger aan de pols Ursulaschrijn, Hans Memling (1489) - foto Š Tom D’haenens
Omdat we de sector zo goed mogelijk willen ondersteunen, houden we voortdurend de vinger aan de pols. Dat doen we door onze huidige werking te evalueren en bij te sturen waar mogelijk. Ontdek in dit hoofdstuk de initiatieven die we namen in 2019.
5 / 99
Evaluaties 2019 Evaluatie Cultureel erfgoed In 2019 voerden we een evaluatie uit van de subsidieaanvraagronde voor cultureelerfgoedorganisaties voor de beleidsperiode 2019-2023, die in 2018 plaatsvond. De evaluatie omvat drie deelevaluaties: evaluatie door de beoordelaars, gecoördineerd door de afstemmingscommissie evaluatie door de aanvragers evaluatie door het departement zelf.
Globaal gezien kunnen we concluderen dat het Cultureelerfgoeddecreet en de uitgeschreven procedures een stevige basis vormen voor een kwalitateitsvolle beoordeling. De voorbije ronde verliep positief en resulteerde in een significante financiële inhaalbeweging voor de cultureel-erfgoedsector.
Dat neemt niet weg dat er een aantal belangrijke verbeterpunten zijn, onder meer met betrekking tot nieuwe elementen in het decreet, zoals de afstemming tussen meerdere beoordelingscommissies en de repliek. Daarnaast moet ook rekening gehouden worden met de plan- en werklast. In de evaluatie formuleerde het departement ook remediëringsvoorstellen.
Bij de opmaak van de nieuwe beleidsnota Cultuur hield minister Jan Jambon rekening met die bevindingen. Zo voorziet hij een aanpassing van het Cultureelerfgoeddecreet, zodat de verbetervoorstellen tegen de volgende erfgoedronde kunnen worden geïmplementeerd.
Meer toelichting en de tekst van de evaluatie
Evaluatie visitaties van organisaties sociaal-cultureel volwassenenwerk Tussen april en december 2018 werden de 111 landelijke organisaties voor sociaalcultureel volwassenenwerk gevisiteerd. De visitaties zijn voor het eerst uitgevoerd volgens het decreet van 7 juli 2017 rond de subsidiëring en erkenning van het sociaal-cultureel volwassenenwerk. De door de Vlaamse Regering aangestelde adviescommissie Sociaal-cultureel Volwassenenwerk werkte in samenspraak met de sector de operationalisering van de evaluatie- en beoordelingsprocedure verder uit in het visitatie- en beoordelingsprotocol. Die commissie heeft ook als taak om het visitatie- en beoordelingsproces te evalueren en te rapporteren. In het Evaluatierapport visitaties 2018 concludeert de adviescommissie dat de visitatieronde haar doelstellingen heeft behaald.
6 / 99
Een stap naar een dynamische en toekomstgerichte werking van gesubsidieerde organisaties Met de visitaties slaagde men erin om het onderscheid te maken tussen organisaties met een kwalitatief sterke werking en organisaties die niet aan die standaard voldoen. Op basis van het onderliggende beoordelingskader en het visitatie- en beoordelingsprotocol konden de visitatiecommissies grondige, goed onderbouwde en gelijkaardige evaluaties uitvoeren. De gesubsidieerde sociaalculturele volwassenenorganisaties zijn dankzij dit kader op een deskundige en eerlijke manier geĂŤvalueerd.
Bij het visitatieproces stond het lerende aspect centraal. De organisaties geven aan dat de visitatiegesprekken en de visitatieverslagen, met in totaal 363 bindende aanbevelingen en 818 vrijblijvende verbetersuggesties, hen nieuwe inzichten hebben gegeven over de uitbouw van hun werking. De adviescommissie hoopt dat dit een eerste stap kan zijn naar een dynamische en toekomstgerichte werking van de gesubsidieerde organisaties binnen de sector sociaal-cultureel volwassenenwerk.
Lees meer over de evaluatie
Evaluatie kadervorming De nieuwe regeling voor kadervormingstrajecten in het jeugdwerk trad op 1 oktober 2015 in werking. Deze regeling beperkte voor verenigingen een aantal vrijheden bij het uitwerken en organiseren van hun kadervorming. Een attestering door de overheid vereist immers dat aan bepaalde algemeen geldende voorwaarden wordt voldaan. Omdat er bij de sector nogal wat onrust ontstond bij de inwerkingtreding van het decreet, gaven we Hogeschool VIVES de opdracht een evaluatieonderzoek te voeren. Dat onderzoek startte in 2015 en werd eind 2018 afgerond.
Het onderzoek trachtte in kaart te brengen hoe verenigingen de nieuwe regelgeving implementeren, welke sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen ze daarbij ervaren, hoe deelnemers de vernieuwde trajecten ervaren en in welke mate hun competenties worden versterkt na aoop van hun traject.
Lees de samenvatting van de onderzoeksresultaten
Na de voorstelling van de onderzoeksresultaten gingen we aan de slag met een werkgroep die bestond uit leden van het departement en van het werkveld. Die werkgroep kwam in totaal zes maal bijeen en hield tussentijds een infomoment, waarop de resultaten van de werkzaamheden werden afgetoetst bij alle geĂŻnteresseerden uit de sector. De gesprekken leidden tot een voorstel voor een aanpassing van het decreet en het uitvoeringsbesluit.
7 / 99
Lees het volledige Evaluatieonderzoek Decreet Kadervorming
Sociaal charter voor de mediasector Eind juni 2019 bereikten verschillende belanghebbende partijen uit de Vlaamse mediasector een akkoord over het Sociaal Charter voor de Mediasector. Het charter is een verzameling van engagementen en gedragsregels die in samenspraak met de verschillende partijen uit de mediasector werd samengesteld. Met de ondertekening van het charter geven de ondertekenaars aan dat ze de opgenomen engagementen belangrijk vinden en de naleving ervan zo goed mogelijk willen verzekeren. Het vormt een leidraad voor een leefbare werkomgeving in de Vlaamse mediasector. Meer specifiek komen volgende thema’s erin aan bod: stages, starten in de mediasector, werken in de mediasector, correcte vergoedingen, flexibliteit en arbeidsdruk, veiligheid en welzijn, grensoverschrijdend gedrag, non-discriminatie, intellectuele eigendom en sociaal overleg.
Verder bouwen op Sociaal Charter Audiovisuele Sector uit 2013 Het Sociaal Charter voor de Mediasector is van toepassing op de geschreven pers, de audiovisuele en de online nieuwsmediasector. Het heeft betrekking op de volledige Vlaamse mediasector en de Vlaamse afdelingen van Belgische, buitenlandse of internationale mediabedrijven in Vlaanderen en Brussel.
Lees meer over het Sociaal Charter voor de Mediasector
Het overleg over dit charter werd gefaciliteerd door het kabinet van voormalig minister van Media Sven Gatz en het Departement Cultuur Jeugd en Media. Het charter bouwt verder op en actualiseert het Sociaal Charter Audiovisuele Sector uit 2013. Dat bracht al een positieve tendens teweeg, maar toch was er nood aan een update van de bepalingen en een uitbreiding van het toepassingsgebied. Zowel in de samenleving als in de media zijn er immers tal van invloedrijke (digitale) ontwikkelingen en evoluties. De uitbreiding naar de hele mediasector is ook ingegeven door tendensen als crossmedialiteit en het vervagen van strikte scheidingslijnen tussen de verschillende mediavormen. Het nieuwe charter kent daardoor een ruimer toepassingsgebied en behandelt enkele nieuwe, actuele thema’s, zoals non-discriminatie en grensoverschrijdend gedrag. Het overleg over dit
Overlegplatform vanaf 2020
charter werd gefaciliteerd door het kabinet van voormalig
De mediasector in Vlaanderen is een dynamische sector, gevoelig aan verschillende trends en evoluties. Een doeltreffend sociaal charter evolueert mee met de snel
minister van Media Sven Gatz.
evoluerende sector en daarom wordt in 2020 een overlegplatform opgericht. Het Departement Cultuur, Jeugd en Media zal dit overlegplatform vanaf 2020 jaarlijks minstens één keer fysiek samenroepen. Zo krijgen de ondertekenaars de kans om feedback te geven over de toepassing van het charter.
9 / 99
Jeugdwerk voor jongeren in migratie: evolutie in Europese regelgeving Vanuit het jeugdwerk klonk in het najaar 2015 de roep om acties op te zetten ter ondersteuning van jonge vluchtelingen. Vele jeugdwerkgroepen trokken spontaan naar asielcentra in hun buurt en gingen er aan de slag met kinderen en jongeren. In april 2016 ontstond uit de Vlaamse jeugdsector het project WereldSpelers jeugdwerk zonder grenzen.
Bijdrage aan verschillende onderzoeken rond jongeren in migratie Het Departement Cultuur, Jeugd en Media gaf het project WereldSpelers - GloBall mee stem in Europa en verzamelde mee kennis en inzichten. Zo vermeldde Minne Huysmans (VUB) ons in zijn onderzoek over jonge nieuwkomers in de stad en de rol van jeugdwerk:
“Er is een sterke nood aan een shift in de benadering van jonge nieuwkomers als vluchteling naar een benadering van jonge nieuwkomers als jongeren. Een benadering die heel dicht komt bij de rol die het jeugdwerk opneemt en speelt in het leven van deze jongeren.”
Daarnaast voerden onderzoekers van de Universiteit Gent in opdracht van het Departement Cultuur, Jeugd en Media een onderzoek naar de vrije tijd van jongeren in migratie. Dat onderzoek brengt in beeld hoe jongeren uit onthaalklassen (OKANonderwijs) vrije tijd, vrijetijdsbesteding en drempels voor een kwaliteitsvolle vrijetijdsbesteding ervaren. Op 1 oktober 2019 werden de onderzoeksresultaten in Brussel voorgesteld. Uit het rapport kwamen verschillende aanbevelingen, die met de verschillende betrokken sectoren werden besproken en verfijnd.
De rol van jeugdwerk voor jongeren in migratie Via Europese expertgroepen, workshops en conferenties kregen jonge vluchtelingen, asielzoekers en nieuwkomers een stem. Het Departement Cultuur, Jeugd en Media werkte mee aan de redactie van onderstaande raadsconclusies (EU) en de aanbeveling van de Raad van Europa. De EU Raad nam in december 2018 conclusies aan rond de rol van jeugdwerk in migratie- en vluchtelingenaangelegenheden. We lezen daarin onder andere het volgende:
“Participeren aan activiteiten en projecten in jeugdwerk en ze mee vormgeven vergroot de vaardigheden,
11 / 99
bekwaamheden en capaciteiten van alle betrokken actoren: de jongeren, met inbegrip van jonge vluchtelingen en andere onderdanen van derde landen, en de jeugdwerkers.�
Ontdek alle conclusies van de Raad
In de Raad van Europa wil het ComitĂŠ van Ministers met zijn aanbeveling over de steun aan jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid de lidstaten wijzen op de erkenning en ondersteuning van de rol van jeugdwerk. Deze aanbeveling probeert het draagvlak voor de inzet van jeugdwerk naar heel Europa te verbreden.
12 / 99
Ontdek de onderzoeksresultaten in de publicatie Vrije tijd van jongeren in migratie
Topstukken en een sleutelwerk uit de collectie Matthys-Colle In 2019 kocht de Vlaamse overheid een aantal werken via het Topstukkenfonds en met middelen van de Collectie van de Vlaamse Gemeenschap. Van 16de-eeuwse beeldengroepen tot een popartwerk van Tom Wesselmann.
Aankoop van nieuwe topstukken Tussen december 2018 en december 2019 verwierf de Vlaamse overheid via het Topstukkenfonds drie uitzonderlijke schetsboekjes van de 17de-eeuwse beeldhouwer Pieter Verbruggen de Jonge en twee unieke 16de-eeuwse, eikenhouten beeldengroepen van de Leuvense kunstenaar Hendrik Roesen. Zowel de handschriften als beeldengroepen werden omwille van hun uniciteit en onmisbaarheid beschermd als topstukken en opgenomen op de Topstukkenlijst.
Schetsboeken van Pieter Verbruggen de Jonge De drie schetsboekjes in zakformaat van de hand van de Antwerpse beeldhouwer Pieter Verbruggen de Jonge tonen uitzonderlijke schetsen van gebouwen en beeldhouwwerken die de kunstenaar tijdens zijn verblijf in Rome tussen 1674 en 1677 maakte. De boekjes zijn de enige originele, nog in Vlaanderen bewaarde exemplaren van zulke schetsboeken van een beeldhouwer en zijn ook op internationaal vlak heel uitzonderlijk.
Ruiterfragmenten van Hendrik Roesen De eikenhouten ruiterfragmenten van de Leuvense beeldhouwer Hendrik Roesen tonen telkens twee ruiters te paard in profiel. Hoogstwaarschijnlijk flankeerden de beide ruiterfragmenten een centrale kruisigingsscène, als onderdeel van een groot monumentaal Passieretabel. De houten beeldengroepen stammen uit ca. 1520.
13 / 99
Topstukkenfonds De aankopen van deze topstukken gebeurde via het Topstukkenfonds, een fonds dat opgericht werd binnen het Topstukkendecreet en dat gebruikt wordt om de aankoop en restauratie van topstukken mogelijk te maken.
De Topstukken werden in langdurige bewaring gegeven aan publieke instellingen. De schetsboeken vonden een thuis in Museum Plantin-Moretus in Antwerpen. De beeldengroepen kregen een plaats in Museum M in Leuven. De kunstwerken vormen telkens mooie aanvullingen voor deze collecties, waar de werken in goede omstandigheden worden bewaard en ontsloten.
Topwerk van de Amerikaanse popart uit de collectie MatthysColle
14 / 99
Naar aanleiding van een langdurige bruikleen van de Matthys–Colle collectie aan het S.M.A.K kocht de Vlaamse overheid eind 2019 een sleutelwerk uit de collectie: Great American Nude nr. 45 van Tom Wesselmann. Het werk maakt samen met de kunstwerken uit de stichting Matthys-Colle deel uit van de collectie van het S.M.A.K. Gent. Tegenwoordig vloeien er weinig kunstverzamelingen naar de musea. Dit omdat de meeste instellingen niet beschikken over de nodige infrastructuur om privécollecties op de juiste manier op te vangen. Beter uitgebouwde musea kunnen door samenwerkingen met privéverzamelingen streven naar schaalvergroting en een grotere expertise. Dat biedt hen ook de mogelijkheid om verder een internationale rol op te nemen. Een samenwerking tussen het S.M.A.K. en de stichting van de Gentse kunstverzamelaar Roger Matthys (1920 – 2016) zorgde alvast voor stappen in de goede richting.
Popartwerk Great American Nude nr. 45 van Wesselmann aangekocht als topstuk Roger Matthys was een belangrijk figuur voor de Belgische kunstwereld. Hij was in 1957 stichtend lid van de Vereniging voor het Museum van Hedendaagse Kunst in Gent maar werd in 1974 ook voorzitter en stond daarmee aan de wieg van wat vandaag het S.M.A.K. is. Doorheen zijn leven bouwde hij samen met zijn vrouw Hilda Colle een privécollectie op, die de periode 1960 - 1990 overspant, gaande van popart over concept en minimal tot Gilbert & George, Thomas Schütte en Franz West.
Naar wens van Roger Matthys beslisten de erfgenamen om een kerncollectie van veertig werken in te brengen in een stichting. De bedoeling was om hiermee de meest waardevolle en representatieve werken uit de collectie Matthys-Colle te ontsluiten voor een groter publiek. In het kader van een publiek-private samenwerking kocht de Vlaamse overheid eind 2019 een sleutelwerk uit de verzameling. Dat werk is Nr. 45, uit de vroege reeks Great American Nudes van Tom Wesselmann. De reeks behoort tot zijn bekendste werken en is een iconisch model van de assemblagekunst, met een scherp gevoel voor de Amerikaanse volkscultuur en de kracht van beeldtaal.
Collectie Matthys-Colle in bruikleen in S.M.A.K. Het werk van Tom Wesselmann is sindsdien, samen met de kerncollectie Matthys-Colle, in langdurige bruikleen in het S.M.A.K. Met kunstenaars zoals Andy Warhol, Roy Lichtenstein, Cy Twombly, Claes Oldenburg en Domenico Gnoli vulde deze collectie een belangrijk hiaat op binnen de Vlaamse publieke collecties voor de periode tussen 1960 en 1970. Dankzij deze belangrijke aanwinst en de werken in langdurige bruikleen heeft S.M.A.K. nu de meest representatieve collectie internationale popart. De collectie Matthys-Colle en de collectie popart van het S.M.A.K. vormen samen een uniek en hoogwaardig geheel dat andere ensembles van Marcel Broodthaers, Panamarenko, de popart van Paul Van Hoeydonck, Roger Raveel en Raoul De Keyser omkadert. Naast de internationale popart wordt de collectie van het S.M.A.K. versterkt met topwerken van Gilbert & George, Bruce Nauman, Thomas Schütte en Franz West.
15 / 99
Innoveren
Torpedo - Foto Š Kobe Vansteenberghe
De wereld veranderde nog nooit zo snel als vandaag. Als departement vinden we het belangrijk om te innoveren op verschillende vlakken. Enerzijds zetten we verdere stappen in de digitalisering van onze werking, anderzijds zorgden we voor nieuwe systemen en diensten voor de burger.
16 / 99
Nieuw classificatiesysteem voor films: Kijkwijzer Het Departement Cultuur, Jeugd en Media werkte in 2019 mee aan de hervorming van de filmkeuring. Sinds 8 januari 2020 is er een nieuwe classificatie voor films die in Belgische bioscopen worden vertoond. De Vlaamse, Franse en Duitstalige Gemeenschap evenals de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie kwamen overeen om het bestaande Nederlandse classificatiesysteem Kijkwijzer te gebruiken. Voor de Frans- en Duitstaligen in België zal het systeem bekend staan onder de naam Cinecheck.
Het nieuwe classificatiesysteem omvat zes inhoudspictogrammen (geweld, angst, seks, discriminatie, drugs- en/of alcoholmisbruik en grof taalgebruik) en zeven leeftijdscategorieën (alle leeftijden, vanaf zes jaar, vanaf negen jaar, vanaf twaalf jaar, vanaf veertien jaar, vanaf zestien jaar en vanaf achttien jaar).
Aanbevelingssysteem voor ouders en kinderen Kijkwijzer vormt voor ouders, begeleiders en kinderen een leidraad bij het kiezen van een bioscoopfilm, zodat ze niet voor onaangename verassingen komen te staan. Het is niet langer een controlesysteem dat toegang van minderjarigen tot bioscopen weigert, maar een aanbeveling die op ieders verantwoordelijkheidszin rekent: die van de filmsector, van de ouders of begeleiders en van de jongeren zelf.
De regelgeving is van toepassing op alle films die sinds 8 januari 2020 voor het eerst in een Belgische bioscoop worden uitgezonden, met uitzondering van vertoningen op festivals.
Automatische classificatie Concreet moet de filmdistributeur een vragenlijst invullen over de inhoud van zijn film. Afhankelijk van de antwoorden wijst het Kijkwijzersysteem de film automatisch een leeftijdscategorie en mogelijks één of meer inhoudscategorieën toe. Distributeurs en exploitanten zijn vervolgens verplicht om de pictogrammen te vermelden op het informatie- en promotiemateriaal. Wie het niet eens is met de uiteindelijke classificatie, kan daarover een klacht indienen.
Waarom een nieuw systeem?
17 / 99
De oude wet van 1 september 1920 wordt sinds enige tijd als achterhaald, onaangepast en onuitvoerbaar beschouwd. Voorheen werden films geclassificeerd als kinderen niet toegelaten (verboden tot zestien jaar) of kinderen toegelaten. Daarnaast is de leeftijd van de kijker(s) moeilijk te controleren bij de aankoop van bioscooptickets via het internet en via automatische kiosken, en is de wijze van mediaconsumptie door de jaren heen ook sterk geëvolueerd. Bovendien bood de regeling erg weinig informatie aan de filmkijker, bijvoorbeeld waarom films Er werd verboden een nationale wordencommunicatiecampagne onder de zestien, en droeg het systeem niet gelanceerd ombijhet totgrote het versterken publiek op de vanhoogte te mediacompetenties. brengen van het nieuwe classificatiesysteem. Alle informatie over de films en hun pictogrammen is beschikbaar op www.kijkwijzer.be.
18 / 99
Kunst Aan Zet
Een kunstwerk in huis halen is niet voor iedereen even betaalbaar. Daarom werd Kunst Aan Zet gelanceerd, een renteloze kunstlezing waarmee je een werk van een kunstenaar in Vlaanderen of Brussel kunt aankopen.
Kunst Aan Zet is een initiatief dat kadert in de conceptnota ‘Een langetermijnvisie voor aanvullende financiering en ondernemerschap in de Vlaamse cultuursector’. Het is een renteloze kunstlening van vijfhonderd tot maximaal zevenduizend euro met een aflossingstermijn van maximaal twee jaar. Met die lening kan je een kunstwerk aankopen van een kunstenaar die in Vlaanderen of Brussel woont en werkt. Kunst Aan Zet geldt zowel voor beeldende als voor toegepaste kunsten. Het kunstwerk kan een uniek werk zijn of een werk in kleine oplage.
Stimuleren van galerijbezoeken en ondersteunen van beeldende kunstenaars Met Kunst Aan Zet krijgen meer kunstfans de kans om een kunstwerk in huis te halen en stijgen tegelijkertijd de inkomsten voor kunstenaars. De Vlaamse overheid wil op die manier meer mensen aansporen galerijen te bezoeken en actuele kunst te ontdekken, en eventueel ook echt een werk te kopen. Het doel is niet alleen een verjonging, maar ook een verbreding van het publiek.
Uit het onderzoek Loont passie? Een onderzoek naar de sociaaleconomische positie van professionele kunstenaars in Vlaanderen bleek dat van alle kunstenaars de beeldende kunstenaars het minst verdienen. Om de verkoop van beeldende kunst in Vlaanderen verder te stimuleren en de positie van beeldende kunstenaars enigszins te verbeteren, werd het concept van een Vlaamse kunstkoopregeling uitgewerkt.
19 / 99
Vlaamse tegenhanger van Nederlands succesverhaal De kunstkoopregeling bestond al enige tijd in Nederland en kende daar succes. Al enkele jaren ijverde de vereniging van Belgische galeries (BUP) voor een Vlaamse tegenhanger. Daarom startte het departement in 2017 met de ontwikkeling van het concept en bracht het enkele stakeholders samen. Kunst in Huis werd geselecteerd om het concept verder uit te werken en de coördinatie en de promotie op zich te nemen. Daarnaast selecteerde de Vlaamse overheid Hefboom, een kredietverstrekker, om op te treden als financiële partner. Zij behandelen en screenen de aangevraagde leningen en zorgen voor de financiële afhandeling van dit instrument.
In september 2019 was het uiteindelijk zover: men kon de eerste kunstwerken aankopen, bij een twintigtal geselecteerde galerijen in Vlaanderen en Brussel. Na een eerste evaluatie van het project zal het aanbod in 2020 verder uitgebreid worden.
20 / 99
Digitalisering van onze werking Het departement rolde in 2019 de digitalisering van zijn dossierstromen verder uit. Een grote inspanning, gezien het hoge aantal subsidielijnen. Begin 2019 was bijna de helft (54) van de ongeveer 120 dossierlijnen die starten met een aanvraag, beschikbaar via KIOSK. Tegen eind 2019 was dat ongeveer twee derde (72). In absolute cijfers verwerkte het departement in 2018 5.010 dossiers op digitale wijze; in 2019 is dat aantal gestegen tot 6.383.
Bij de digitalisering geven we voorrang aan die subsidielijnen waarvoor er jaarlijks heel wat aanvragen binnenlopen. Wijzigingen in de regelgeving vormen een ideale gelegenheid om de bijhorende (aanvraag-)dossiers digitaal te behandelen.
Verbetersuggesties voor KIOSK Daarnaast streven we bij het digitaliseren van dossierstromen ook voortdurend naar een kwaliteitsverbetering. Zo gingen we in 2019 op een structurele manier aan de slag met de feedback van gebruikers en hun vertegenwoordigers. Dat gebeurde via vaste overlegmomenten op het sectoraal overleg, maar ook door (vertegenwoordigers van) eindgebruikers meer en actiever te betrekken bij testfases. Zo verwerkten we de feedback - 148 kleinere en grotere verbetersuggesties - om de conďŹ guratie van dossiertypes in KIOSK beter op de noden van gebruikers af te stemmen. Dat leidde tot aanpassingen, bugďŹ xes en functionele verbeteringen aan de diverse toepassingen die samen de digitale dossieropvolging verzorgen.
22 / 99
Voorbereiding protocol datagebruik Tot slot startten we in 2019 met de voorbereidingen voor een protocol rond datagebruik. In de loop van 2020 willen we, na een gedegen consultatie van gebruikers van digitale dossiertoepassingen en registratietools, eenduidig en op high level kunnen aangeven wie welke gegevens - beschikbaar uit dossierbehandeling en/of monitoring - waarvoor kan gebruiken. Dat overzicht zal ook verduidelijken hoe we die gegevens al dan niet verder kunnen ontsluiten, en welke duiding en kwaliteitsnormen er daarvoor minimaal nodig zijn.
23 / 99
Veranderend beleidslandschap
We vinden het belangrijk om onze beleidsthema’s op een actuele manier in te vullen, zodat ze beantwoorden aan de noden van de sector. In 2019 zorgden we voor een update van een aantal decreten: van Kunst in Opdracht tot het Circusdecreet. Daarnaast zetten we DAB+ nog meer op de kaart en beschermden we immaterieel erfgoed in zijn verschillende vormen.
24 / 99
Nieuw decreet Kunst in Opdracht Sinds 1 maart 2019 heeft Vlaanderen een nieuw decretaal kader voor het realiseren van kunstwerken in publieke gebouwen. De basisdoelstelling blijft om cultuur en kunst een plaats te geven in een bredere maatschappelijke context. Maar het decreet van 23 december 1986, ook wel het Percentagedecreet genoemd, bestond meer dan dertig jaar en was aan vernieuwing toe. We vernieuwden het decreet aan de hand van een onderzoeks- en evaluatietraject, dat Idea Consult in 2017 begeleidde. Daarin onderzochten we onder meer hoe we konden bijsturen bij het afbakenen van het toepassingsgebied, hoe we konden inzetten op een breed spectrum van artistieke praktijken en hoe we de realisatie van kwaliteitsvolle kunstprojecten op een meer professionele manier konden ondersteunen. Aan het evaluatietraject nam een evenredige vertegenwoordiging van beleidsverantwoordelijken, opdrachtgevers, ontwerpers, kunstenaars en artistiek deskundigen deel. Met de integraliteit en leesbaarheid in gedachten kozen we voor één nieuw decreet dat de realisatie van kunstopdrachten regelt voor gebouwen die zowel tot de Vlaamse Gemeenschap als het Vlaams Gewest behoren of erdoor gesubsidieerd worden.
De vijf bouwstenen van het nieuw decreet In 2018 bepaalden we vijf te actualiseren bouwstenen voor een nieuwe decretale tekst: 1. een gerichte afbakening van het toepassingsgebied 2. een actualisering van de percentages en gedateerde bedragen 3. het mogelijk maken van een breed spectrum van kunstvormen uit de professionele hedendaagse en evoluerende kunstpraktijk 4. meer flexibiliteit voor de opdrachtgevers 5. een betere begeleiding van Kunst in Opdracht en de creatie van een professioneel werkkader, dat opdrachtgevers, ontwerpers, deskundigen en kunstenaars een heldere blik op de materie van Kunst in Opdracht biedt.
Met de actualisering willen we tegemoet komen aan de bezorgdheden rond de financiering van de opdrachtgevers enerzijds en de artistieke ambities vanuit het kunstenveld anderzijds.
Aan de hand van het onderzoekstraject en de begeleiding creëerden we bij de betrokken actoren een draagvlak om het decreet te herzien. Daarmee zetten we in op de realisatie van kwaliteitsvolle kunstprojecten en voorzien we een betere begeleiding van opdrachtgevers, ontwerpers en kunstenaars. Het bevestigt de visie dat kunst een meerwaarde betekent voor de leefomgeving en dat de Vlaamse overheid daarin een stimulerende en regelgevende rol moet vervullen. Die gedeelde visie is de sokkel geworden voor de nieuwe tekst die op 19 maart 2019 in het Belgisch staatsblad verscheen en sindsdien als het nieuwe ‘decreet Kunst in Opdracht’ van kracht is.
25 / 99
Iedereen telt! De uitrol van een nieuw decreet geeft ons steeds een nieuwe blik op wat leeft in het veld en zorgt ervoor dat we nieuwe contacten leggen binnen de sector. Beide bovenlokale decreten Cultuur en Jeugd waren daar geen uitzondering op. Zo voorzagen we al bij de opmaak van het decreet bovenlokaal jeugdwerk allerhande momenten om informatie uit te wisselen met de organisaties die de impact ervan zouden voelen.
Maar daar bleef het niet bij. We namen contact met een sector die voordien amper werd bediend, en betrokken hem bij de reflectiegroep rond het decreet en, waar mogelijk, bij de verdere praktische uitrol van het decreet. De subsidielijn voor werkingen voor kinderen en jongeren met een handicap heeft ons een beter zicht gegeven op die deelsector en hun noden en behoeften, die we nog volop verder aan het ontdekken zijn.
2019 was het eerste indienjaar voor deze structurele subsidielijn. Naast de contacten onder Jeugdwerk Voor Allen (JWVA) zorgt ook de uitrol van de projectsubsidielijn voor de organisaties voor heel wat uitdagingen en nieuwe informatie. De projectsubsidielijn richt zich op werkingen, die volledig gedragen worden door vrijwilligers. De subsidielijn gaat van start begin 2020 en geïnteresseerden kunnen jaarlijks een aanvraag indienen. Zo leggen we ook meer contacten met collega’s in andere domeinen van de Vlaamse overheid.
"Ik vond het als inclusieambtenaar voor de doelgroep personen met een handicap fijn om vast te stellen dat vrijetijdsbesteding voor kinderen en jongeren met een beperking een evenwaardige plaats binnen het brede jeugdwerkveld kreeg. Bovendien werd dit op een mooie manier in het nieuwe bovenlokale decreet opgenomen. Streven naar meer inclusie is een belangrijk beleidsprincipe, maar het krijgt pas echt betekenis als het in de dagelijkse omgang tussen jongeren gebeurt. Dat zien we bijvoorbeeld in het lokale en bovenlokale netwerkgebeuren van Jeugdwerk Voor Allen (JWVA). En daarom verdienen zij een pluim!"
Rudi Kennes Adviseur-expert inclusief en internationaal beleid Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH)
27 / 99
Beurzen vakmanschap Erfgoed is niet per se tastbaar. Denk maar aan het vakmanschap dat in de hoofden en handen van mensen zit. In 2019 werden 35 beurzen toegekend voor het doorgeven van vakmanschap in meester-leerling-trajecten, goed voor een totaalbedrag van 1,15 miljoen euro. Daarmee kwam een vervolg aan een subsidielijn die in 2018 gelanceerd werd. De beurzen passen goed in het beleid rond immaterieel erfgoed: ook niet-tastbaar erfgoed is immers erg waardevol, maar ook kwetsbaar.
Ademruimte dankzij een beurs Vakmanschap doorgeven is onmisbaar om het levend te houden. Maar vaak is dat intensief en tijdrovend proces. De beurzen geven vakmensen ademruimte om een aantal maanden tot twee jaar intensief samen te werken met iemand die bij hem of haar in de leer gaat. Zowel de meester als de leerling ontvangen een stuk van de beurs, samen maximaal 2.000 euro per maand.
Een deel van de beurzen gaat naar beoefenaars van ambachten, zoals smeden, borduren of drukken. Oude praktijken leiden zo vaak tot nieuwe creaties, zoals bij het maken van juwelen of in mode. In onze regio is ook heel wat know-how aanwezig over het in stand houden van cultureel erfgoed, bijvoorbeeld de restauratie van oude handschriften. In een regio van BourgondiĂŤrs mogen ook eten en drinken niet ontbreken, met trajecten rond bijvoorbeeld wijnbouw. Vakmanschap wordt cultuurbreed opgevat, met interessante trajecten uit de podiumkunsten rond scenograďŹ e, of het maken van muziekinstrumenten zoals hakkeborden. Tot slot kan ook vakmanschap dat nieuwkomers naar Vlaanderen meebrengen leiden tot een boeiende interculturele samenwerking. Denk maar aan Marokkaanse instrumenten bespelen of Oost-Europese dansstijlen.
29 / 99
Meester-leerling traject: bouwen van een draailier
Meester-leerling traject: theaterpoppen maken
Luistertijd via DAB+ verdriedubbeld Je hebt de afgelopen jaren misschien al gehoord over digitale radio (DAB+) of wie weet heb je al een DAB+-toestel in huis of in de wagen.
De digitalisering van het radiolandschap is een prioriteit voor de Vlaamse overheid. Dat blijkt niet alleen uit de bepalingen van het regeerakkoord van 2019, maar ook uit de inspanningen die de overheid neemt om van DAB+ een succes te maken.
Stuurgroep Digitale Radio Vlaanderen Het Departement Cultuur, Jeugd en Media is lid van de stuurgroep Digitale Radio Vlaanderen, een consortium van marktspelers die via campagnes en andere acties DAB+ promoten. Daarnaast doet de overheid een beroep op externe experten die advies geven en de bovenvermelde stuurgroep leiden. Verder wordt de projectwerking van het jaarplan DAB+ met subsidies ondersteund. Zo zijn er een heel reeks acties en campagnes. Bovendien leggen de medewerkers ook contact met de retailsector en de auto-industrie.
Tot slot voerden we in 2018 en 2019 een meting uit naar de naambekendheid en groei van digitaal radioluisteren en DAB+. Daaruit blijkt dat de luistertijd via DAB+ in een jaar tijd verdriedubbeld is: van 3 naar 9%. Meer dan de helft van de Vlaamse bevolking kent DAB+ (55%) en een op vier heeft reeds een DAB+-toestel of wil er een kopen. Ook het aanbod is heel ruim: via DAB+ worden niet minder dan 33 radiostations landelijk verdeeld.
Infografiek Digitale Radio
31 / 99
Nieuw immaterieel erfgoed op Inventaris Vlaanderen In 2019 voegden we nieuwe elementen toe aan de Vlaamse Inventaris van het Immaterieel Cultureel Erfgoed: het jachthoornblazen, het schutterswezen, de SintGummarusprocessie, de Sint-Veroonmars en het witteren.
De Inventaris Vlaanderen van het Immaterieel Cultureel Erfgoed geeft een overzicht van niet-tastbaar erfgoed: gewoontes en gebruiken, kennis en praktijken in Vlaanderen die geborgen worden. Borgen is zorgen: het is bewust actie ondernemen om te zorgen dat mensen het erfgoed kennen en dat nieuwe generaties zin krijgen om mee te doen.
Achter dit immaterieel erfgoed staan de erfgoedgemeenschappen. Z e voeren de tradities uit maar engageren zich ook voor een duurzame erfgoedzorg.
De muziekkunst van het jachthoornblazen De Franse jachthoorn (trompe d’Orléans) ontstond in Frankrijk als signaalinstrument bij de jacht te paard, maar evolueerde tot een volwaardig muziekinstrument. Z o wordt het onder andere in Vlaanderen gebruikt tijdens concerten of om ceremonieën of feestelijke evenementen zoals de Sint-Hubertusvieringen op te luisteren. Momenteel zijn er negen groepen in Vlaanderen: vier in de provincie Vlaams-Brabant, drie in de provincie Antwerpen, een in de provincie Limburg en een in de provincies Oost- en West-Vlaanderen.
Jachthoornblazen
Historisch schutterswezen in Vlaanderen Schuttersgilden werden eeuwen geleden opgericht om de veiligheid van de plaatselijke bevolking te garanderen. Vandaag bestaan ze nog steeds. Die gilden hebben dan ook een rijk verleden, doorspekt met historische feiten en tradities. Onder andere de gildedansen, het vendelen en de trommelkorpsen zijn eigen aan het gildeleven. Maar ook heel wat oude voorwerpen en antieke gildebreuken en koningszilver bevestigen hun rijke verleden.
De Federatie voor Vlaamse Historische Schuttersgilden zet actief in op het levend houden van de tradities. Historisch Schutterswezen
Sint-Gummarusprocessie (Lier) De Lierenaars vieren elk jaar de stadspatroon Sint-Gummarus. De SintGummarusbedevaart bereikt zijn hoogtepunt op de bedevaartdag met een bedevaartmis en een processie door de straten van Lier. De kern van de processie is het zeventiende-eeuwse zilveren reliekschrijn van SintGummarus, de ‘Sint-Gummaruskas’. Het schrijn wordt door zestien mannen van het Genootschap van de Kasdragers van Sint-Gummarus door de straten van Lier gedragen. Om de vijfentwintig jaar vindt een jubeljaar plaats. Dan erkent de bisschop of zijn afgevaardigde de relieken en vindt er een jubelprocessie plaats. Het meest recente jubeljaar was 2015.
Sint-Veroonmars Lembeek (Halle) Sint-Gummarusprocessie Lier
33 / 99
De Veroonmars in Lembeek gaat jaarlijks door op Paasmaandag. Honderden Lembekenaren en bedevaarders begeleiden dan het zilveren schrijn van hun patroonheilige Sint-Veroon. Volgens de legende was Sint-Veroon de achterkleinzoon van Karel de Grote. Hij vluchtte weg uit het ouderlijk kasteel te Mainz en belandde Sint-Veroonmars Lembeek (Halle)
34 / 99
Innovatieve partnerprojecten Onderzoek toont aan dat innovatieve creaties en disruptieve ideeën het best tot ontwikkeling komen bij cross-sectorale samenwerkingen tussen culturele en nietculturele partners. Met de subsidieoproep Innovatieve Partnerprojecten spelen we daarop in. We bieden zo diverse culturele spelers de kans om samenwerkingen aan te gaan met spelers uit niet-culturele sectoren en dergelijke innovatieve projecten op te starten.
Aanvullende financiering voor de culturele sector De partnerprojecten openen voor de cultuursector vaak gesloten deuren en bieden de middelen en tijd om nieuwe onderwerpen en vraagstellingen te onderzoeken. Culturele organisaties treden dankzij die partnerschappen uit hun comfortzone en verleggen zo hun grenzen. Omdat de eigen inbreng van de niet-culturele partner(s) minimaal 25% van de totale kosten bedraagt, voorzien de innovatieve partnerprojecten de culturele sector ook van aanvullende financiering. De partnerprojecten kunnen maximaal drie jaar lopen, de subsidie bedraagt maximaal 80.000 euro per project.
In het verleden kregen kunstenaars als Laure-Anne Jacobs, Nick Ervinck, Anne Marie Maes maar ook organisaties zoals Het nieuwstedelijk, Timelab of SEADS al subsidies binnen die projectlijn. Elke ronde neemt het aantal niet-culturele sectoren toe en worden ze ook diverser. De samenwerkingen zijn uitgegroeid van eerder voordehandliggende sectoren zoals de audiovisuele industrie, sport en communicatie tot voor kort onbereikbare sectoren als de metaalindustrie, juridische dienstverlening en land- en tuinbouw.
De kracht van spillovers De resultaten van de samenwerking binnen die innovatieve partnerprojecten zijn heel positief, zo blijkt uit de bevraging van de gesubsidieerden. Binnen de zogenaamde “kennisspillovers” ervoer 84% van de gesubsidieerden een sterkere samenwerking, die grensoverschrijdend en tussen verschillende sectoren plaatsvond. 74% ervoer een stimulering van de creativiteit en een aanmoediging van latent talent. 63% ervoer dan weer een facilitering van kennisuitwisseling en door cultuur aangestuurde innovatie, 58% een veranderende houding in participatie in en openstaan voor de kunsten. 37% van de gesubsidieerden ervoer ook een toename van innovatie en digitale technologie (industriespillover) en 63% een groei van sociale cohesie, gemeenschapsontwikkeling en integratie (netwerkspillover).
35 / 99
Opvallend is daarbij ook hoe positief de actoren tegenover die nieuwe subsidielijn staan. 79% van de gesubsidieerden gaf aan dat de samenwerking met de nietculturele partners goed tot zeer goed verliep. 68% van de ondervraagden vond dat de innovatieve partnerprojecten een grote tot heel grote impact hadden op hun eigen organisatie. 74% was het eens met de stelling dat hun project innovatie teweeg had gebracht in de sector.
36 / 99
We trokken de bovenlokale kaart met twee nieuwe decreten Een specifieke plek tussen de Vlaamse en de lokale schaal Het bovenlokale niveau overschouwt met enige afstand het lokale en heeft tegelijk oog voor wat op Vlaams niveau beweegt. Daarom is het optimaal en uiterst operationeel om stimulerende initiatieven op te zetten én om samenwerkingen op te starten, te coördineren en verder te zetten. De bovenlokale schaalgrootte maakt het ook mogelijk om in een groter verhaal transversaal als bruggenbouwer tussen diverse sectoren en beleidsdomeinen te fungeren.
Twee nieuwe bovenlokale decreten Het decreet bovenlokale cultuurwerking De Vlaamse overheid creëerde met het decreet van 15 juni 2018 betreffende de bovenlokale cultuurwerking een kader om een nieuwe bovenlokale, culturele ruimte te verankeren in het beleid. In de loop van 2019 zetten we de subsidielijnen van het decreet open. 293 bovenlokale cultuurprojecten en 19 intergemeentelijke samenwerkingsverbanden dienden een aanvraag in. Daarnaast richtten we ook een bovenlokaal steunpunt op. Het decreet bovenlokaal jeugdwerk Het decreet bovenlokaal jeugdwerk van 22 december 2017 bestaat uit vijf subsidielijnen. In 2019 konden twee types van organisaties al een dossier indienen, met name de geprofessionaliseerde jeugdhuizen en de geprofessionaliseerde werkingen met kinderen en jongeren met een handicap. Het resultaat is dat de komende vier jaar respectievelijk 3,7 miljoen euro naar 49 jeugdhuizen gaat en 1,3 miljoen euro naar geprofessionaliseerde werkingen voor kinderen en jongeren met een handicap.
Team Transversaal en Bovenlokaal op kruissnelheid We werkten het voorbije jaar hard aan de uitrol van de twee nieuwe decreten. We hielden acht infosessies waar zevenhonderd mensen aanwezig waren, we tekenden en bouwden vijf digitale aanvraagmodules in KIOSK en installeerden een centraal bovenlokaal infopunt. En er werden in totaal ongeveer 400 dossiers ingediend.
37 / 99
Nieuw Circusdecreet Inspelen op de bloei en de noden van de Vlaamse circussector. Daarvoor riep Vlaanderen het nieuwe Circusdecreet in het leven, een subsidie-instrument dat het Vlaamse circusveld kansen wil geven om zich te professionaliseren. De keuze om vast te houden aan een apart subsidiekanaal voor circus geeft een sector in volle ontwikkeling de nodige aandacht en ondersteuning op maat. Het Circusdecreet werd op 1 maart 2019 door de Vlaamse Regering bekrachtigd.
Link met andere kunstvormen Het Vlaamse circus legt steeds meer de link met andere kunstvormen als dans, theater, muziek … Zo ontstaan er veel transdisciplinaire werken (producties met een mengvorm aan kunstdisciplines) en multidisciplinaire festivals.
Artistieke reflectie versus techniek Vlaamse circusmakers kijken steeds vaker met een kritische blik naar hun praktijk en doen aan artistiek onderzoek. Sommige gezelschappen houden nog vast aan het tonen van een sterke circustechniek op het podium. Andere gezelschappen maken de keuze om het artistieke onderzoek van zowel lichaam als objecten te verwerken in hun voorstellingen. Artistieke reflectie en techniek kunnen uiteraard ook samengaan.
Circusbudget 2019 Het totale budget voor de ondersteuning van de Vlaamse circuskunsten bedroeg 2.900.879 euro in 2019. Daarvan ging 522.000 euro naar vijf circusateliers die op naam in het nieuwe Circusdecreet ingeschreven zijn, als een soort van overgangsmaatregel voor de jaren 2019 en 2020. Een bedrag van 706.879 euro ging naar de werking van het Circuscentrum en 1.672.000 euro ging naar creatie-, spreidings- en promotieprojecten.
Overzicht gesubsidieerde initiatieven
Grond
Be Flat
Follow Me - Be Flat
39 / 99
Internationaal
Het Europese niveau speelt een belangrijke rol in de werking en het beleid van het departement. Zo onderhandelden we mee over de Europese programma’s en pasten we ons aan aan de vernieuwde Europese regelgevingen. Ontdek er alles over in dit hoofdstuk.
40 / 99
Leesvoer: de geschiedenis van jeugdwerk in Europa volume 7 Mede onder impuls van het Departement Cultuur, Jeugd en Media wordt sinds twaalf jaar de Geschiedenis van jeugdwerk in Europa en daarbuiten verkend. Dat boekproject is ontstaan in samenwerking met het Jeugdpartnerschap tussen de EU en de Raad van Europa en heeft heel wat mensen aangemoedigd om mee na te denken over de oorsprong en wortels van het jeugdwerk in Europa.
Volume 7 is net uit en bestaat uit drie delen. Het eerste deel staat stil bij de evolutie van transnationale jeugdorganisaties en bewegingen in de afgelopen honderd jaar. Het tweede deel voegt nog twee landenverhalen over jeugdwerk toe aan het geheel van kennis dat al in eerdere delen van de serie is vastgelegd. Het derde en laatste deel focust op twaalf trilemma's en reecties die zijn voortgekomen uit het project zelf, dat al meer dan tien jaar bestaat.
41 / 99
Lees volume 7 van The History of Youth Work in Europe
Onderhandelingen nieuwe Europese Programma’s 2021-2027 Het afgelopen jaar werden de onderhandelingen opgestart over de programma’s 20212027 van Erasmus+, Europees Solidariteitskorps, Creative Europe en Europa voor de Burger. De betrokkenen op Europees niveau bereikten al een overeenkomst over de doelstellingen, de structuur en de uitwerking. In 2020 gaan deze onderhandelingen verder. De onderhandelingen over de programma's Erasmus+, Europees Solidariteitskorps, Creative Europe en Europa voor de Burger voor de periode 2021-2027 vinden plaats tussen het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie. Een derde partij - de Europese Commissie – ondersteunt die onderhandelingen door compromissen ter bespreking voor te stellen aan de twee andere instellingen. Aangezien de onderhandelingen tussen deze drie partijen lopen, spreekt men van trilogen. De trilogen hebben dus als doel vorm te geven aan de toekomstige Europese jeugdprogramma’s, het Creative Europe- en het burgerschapsprogramma. Daarbij nemen zowel de Raad als het Europees Parlement de rol van Europese wetgevers op.
Onderhandelingen over programma’s Erasmus+ en Europees Solidariteitskorps op kruissnelheid De onderhandelingen over de jeugdprogramma’s raakten in 2019 op kruissnelheid. Eerst kwamen de lidstaten van de Raad Onderwijs, Jeugdzaken, Cultuur en Sport tot een voorbereidende overeenkomst in november 2018. Daarna vonden er tussen oktober 2019 en januari 2020 drie trilogen plaats. Tijdens die intensieve gesprekken bereikten de partijen een overeenkomst over de technische aspecten van de programma’s: doelstellingen, structuur en uitwerking. Op dat vlak zien we een evolutie in benadering. Er is weliswaar een sterke gelijkenis met de huidige programma’s van Erasmus+ (2014-2020) en het Europees Solidariteitskorps (2018-2020), maar het korps krijgt wel een nieuw humanitair luik. Zo kunnen jongeren deelnemen aan humanitaire burgerlijke acties om gemeenschappen te ondersteunen die door een natuurlijke of door de mens veroorzaakte ramp getroffen worden. Daarnaast zetten de toekomstige programma’s extra in op inclusiviteit en maatschappelijke betrokkenheid.
Aanpassing Creatief Europa-programma Het toekomstige Creative Europe-programma 2021-2027, waarover al sinds 2018 onderhandeld wordt, zou over het algemeen in lijn zijn met de huidige overeenkomst. Ook hier gaat het om een evolutie. De gesprekken lopen echter moeilijk. Vlaanderen streeft in de nieuwe tekst naar het behoud van het programmacomité dat mee het jaarlijkse programma goedkeurt en het schrappen van de adnominatimsubsidiëringen van het Jeugdorkest van de Europese Unie en van de Europese Filmacademie. De Vlaamse visie stemt overeen met die van de Franstalige en Duitstalige gemeenschap en werd opgenomen in het standpunt van de Raad, dat in december 2018 onder Oostenrijks voorzitterschap tot stand is gekomen. Sinds januari 2020 verlopen de besprekingen moeizaam omdat er zich op Europees niveau belangrijke politieke en budgettaire keuzes aandienen, onder andere door de Brexit-impact. Via informele kanalen zoekt men nu naar een uitweg om de onderhandelingen opnieuw op snelheid te krijgen.
42 / 99
Impact van Europese regelgeving op de werking van het departement Hoe organiseren we ons en welke resultaten boeken we? Europese regels vinden steeds sneller de weg naar het regionale niveau en hebben ook een invloed op het Departement Cultuur, Jeugd en Media. Op de eerste plaats gaat het om de regels rond staatssteun, waarvoor het departement in 2019 een intern beleid uitwerkte door mensen aan te duiden die de desbetreffende regels opvolgen. Wegens de mogelijke verstoring van de mededinging op de Europese markt is staatssteun in principe verboden. Er gelden echter vele uitzonderingen op het staatssteunverbod.
In 2014 werd een groepsvrijstellingsverordening in het leven geroepen. Die kent vereenvoudigde regels toe aan bepaalde domeinen, waaronder cultuur, wanneer aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. De EU volgt de naleving van dergelijke regelgeving echter steeds strenger op. Daardoor moet het departement zich ook wendbaar opstellen, zodat de dienstverlening naar de sector niet in het gedrang komt. Bovendien is de EU ook bezig met het consulteren van de lidstaten in het kader van nieuwe regelgeving. Het zal nog even duren voor de debatten plaatsvinden, maar het blijft belangrijk om het speciale regime voor cultuur, zoals het al bestond, nauwgezet te volgen. De EU moet immers ook in de toekomst oog hebben voor de speciale status die cultuur geniet, opdat de culturele rijkdom zich kan blijven ontwikkelen.
Informatieveiligheidscel rond GDPR-regelgeving Ook de GDPR-regelgeving, die beperkingen stelt aan de wijze en inhoud van informatie die gedeeld kan worden, heeft een invloed op het departement. Binnen het culturele en wetenschappelijke veld is kennisdeling immers van onontbeerlijk belang. Binnen het departement volgen we deze regels dan ook goed op zodat de samenwerking met de sector niet in het gedrang komt, zonder dat we de GDPRverplichtingen uit het oog verliezen. Daarvoor stelden we een data protection o cer (DPO) aan en richtten we een informatieveiligheidscel op. Ook samenwerking met andere Vlaamse entiteiten (andere overheidsinstanties, Vlaamse Toezichtscommissie, ...) is cruciaal voor een goede werking. Zo melden we incidenten die aan bepaalde voorwaarden voldoen, steeds aan de juiste autoriteit. Verder sluiten we ook samenwerkingsovereenkomsten of protocollen met de nodige instanties opdat gegevensdeling mogelijk blijft. Daarbij nemen we steeds de toepasselijke regels in acht.
44 / 99
De Hoge Rielen krijgt Europees kwaliteitslabel voor jeugdcentra De Joint Council on Youth van de Raad van Europa kende in oktober 2019 het kwaliteitslabel voor jeugdcentra toe aan De Hoge Rielen voor de periode 20202022. Het is daarmee het tweede jeugdcentrum in België dat het label ontvangt, na Destelheide in 2016. Beide centra zijn eigendom van de Vlaamse overheid.
Het kwaliteitslabel van de Raad van Europa en het Europees platform van jeugdcentra staan voor: een kans voor bestaande of geplande jeugdcentra om in te tekenen op de waarden en prioriteiten van het jeugdbeleid van de Raad van Europa een middel om kwaliteitsontwikkeling bij jeugdcentra te stimuleren op basis van vastgestelde normen binnen de jeugdsector van de Raad van Europa een mogelijkheid om internationale netwerken op te bouwen en uitwisselingen op te zetten tussen residentiële educatieve jeugdcentra en hun stakeholders een mechanisme om kwaliteitsnormen in het (internationaal) jeugdwerk te promoten.
Ontdek het kwaliteitslabel voor jeugdcentra van de Raad van Europa
46 / 99
“We zijn uiteraard heel trots op deze onderscheiding. We hopen dat we dankzij dit label de kwaliteiten en de educatieve werking van De Hoge Rielen nog meer in de verf kunnen zetten.” Bert Mellebeek, directeur van De Hoge Rielen
Organisatie
Inzetten op een duurzame werking, of een campagne over de positieve invloed van diversiteit binnen teams. Dit is maar een greep uit de overheidsbrede thema’s waarvoor het Departement Cultuur, Jeugd en Media zich in 2019 engageerde. Daarnaast waren er een aantal belangrijke ontwikkelingen in de eigen organisatie. Ontdek er alles over in dit hoofdstuk.
47 / 99
Voor een betere toekomst: Voka Charter Duurzaam Ondernemen In 2019 zette het departement in op een transitie die vandaag meer en meer draagvlak vindt: duurzame ontwikkeling. Daarmee denken we op de lange termijn na over de impact van onze werking op de planeet. Als kroon op het werk kreeg het departement het label ‘Voka Charter Duurzaam Ondernemen’.
De wereld veranderen begint bij jezelf. Als voortrekker kunnen we de noodzakelijke transitie naar een duurzame samenleving alleen mee realiseren als we zelf het goede voorbeeld geven. Dat betekent dat we omzichtig omspringen met eigen mensen en middelen, onze infrastructuur verantwoord de toekomst inloodsen, aan duurzaam data- en kennisbeheer doen en maatregelen nemen om onze ecologische voetafdruk te verkleinen.
Duurzaam actieplan van Voka Om die thema's intern structureel op de agenda te zetten en te houden, gingen we in zee met Voka. Het Voka Charter Duurzaam Ondernemen (VCDO) biedt alle organisaties de mogelijkheid om via een jaarlijks actieplan aan duurzaam ondernemen te werken. En dat op maat, resultaatgericht en met oog voor optimalisatie. De 17 Duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties vormen daarvoor het universele kader. Op het einde van het jaar bekijkt een team van onafhankelijke deskundigen de realisaties. Bij een positieve evaluatie kennen ze het VCDO-label toe.
Een greep uit onze acties in 2019 We werkten een duurzaamheidsvisie en strategie uit via een intern participatief traject. We voerden energiescans uit bij de gebouwen in beheer van het Fonds Culturele Infrastructuur (FoCI). Op basis daarvan stelden we een actieplan op dat maatregelen bevat voor deze gebouwen tot en met 2024. We organiseerden meer dan vijftig duurzame evenementen in 2019 met in totaal ongeveer vierduizend deelnemers. We maten het volume geprint papier en sensibiliseerden onze collega’s. Daardoor daalde het volume in het Arenberggebouw met meer dan twintig procent. Met een enthousiaste groep interne vrijwilligers - het “ecoteam" – zamelden we bij de personeelsleden 1.300 euro in tijdens De Warmste Week. Dat bedrag ging naar de vzw’s Pirlewiet en Canisha. Ook de Week van de Fair Trade kreeg via een gezellig kraampje de nodige aandacht.
48 / 99
We namen met een delegatie van het departement deel aan Race For The Cure in Antwerpen.
Bekroond met het label ‘Voka Charter Duurzaam Ondernemen’ Heel fier legden we op 15 januari 2020 onze resultaten voor aan de evaluatiecommissie van Voka. En als kroon op het werk ontving het departement eind maart het label ‘Voka Charter Duurzaam Ondernemen’.
49 / 99
Een bewogen jaar dankzij Move@Work Binnen de visie van het departement staat zorg voor de medewerker centraal. In 2019 zetten we in op vier thema’s om het welzijn van onze medewerkers te versterken: mentale veerkracht, fit en gezond leven, werk-privébalans en reintegratie. Dat kadert binnen het project ‘Gezond leven op het werk’, dat de Vlaamse overheid in 2018 opstartte en waarmee ze haar werknemers wil aanmoedigen om meer te bewegen en gezonder te eten.
Initiatieven op maat van het personeel Begin 2019 ontstond de werkgroep Move@Work om het thema fit en gezond leven te vertalen naar concrete acties. Het team Personeel coördineert deze werkgroep, die uit een tiental medewerkers uit verschillende teams bestaat. Daarnaast gingen we een nauwe samenwerking aan met Sport Vlaanderen om het aanbod zo uitgebreid mogelijk te maken.
De werkgroep stelde op basis van een personeelsbevraging een mix van laagdrempelige initiatieven samen. Dat gaat van middagwandelingen tot meer sportieve acties zoals sportlessen. Omdat een gezonde levensstijl meer omvat dan enkel bewegen schonk de werkgroep ook aandacht aan gezonde voeding, ergonomie en sedentair gedrag.
Een greep uit de acties van 2019: Sportlessen (al dan niet virtueel): yoga, BBB, tai chi, body balance, body combat, Sh’bam … Tafeltenniscompetitie Preventiecampagne om wisselwerken te stimuleren Deelname Race For The Cure Start to run Infosessies rond gezonde voeding, ergonomie, wisselwerken
Sportstraat in Arenberggebouw Om te bewegen heb je de juiste omgeving nodig. Daarom legde Sport Vlaanderen eind 2019 een ‘Sportstraat’ in het Arenberggebouw aan. Die omvat een zaal met een installatie en materiaal voor virtuele lessen en een zaal voor andere sportactiviteiten zoals tafeltennis.
50 / 99
Uit spontane reacties leidden we af dat de medewerkers de acties positief onthalen. Via de succesvolle stappenactie konden we zelfs drie goede doelen steunen. In 2020 zet Move@Work verder in op de vier welzijnsthema’s.
51 / 99
Collega’s delen kennis via maatwerkopleidingen en inspiratiesessies In 2019 registreerde team Personeel 1354 vormingsaanvragen voor medewerkers van het hoofdbestuur en de buitendiensten zonder DABstructuur. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van 2018, toen er 743 aanvragen binnenkwamen.
Verschillende vormingsaanvragen Interne opleidingen Het Agentschap Overheidspersoneel (AgO) biedt een ruim aanbod aan interne opleidingen aan. Externe opleidingen Medewerkers kunnen ook externe opleidingen volgen bij andere aanbieders en sectororganisaties. Maatwerkopleidingen Deze opleidingen of infosessies organiseren we zelf regelmatig in huis. Die gaan van maatopleidingen door een externe lesgever tot interne kennisoverdrachten tussen collega’s. Inspiratiesessies Sinds eind november 2019 registreren we ook structureel de inspiratiesessies. Daarin komen maatschappelijke en actuele beleidsdossiers aan bod. De dialoog tussen de (meestal externe) spreker en de deelnemers staat er centraal. Die sessies vinden doorgaans plaats over de middag en worden georganiseerd op initiatief van de medewerkers.
Maatwerkopleidingen: groot succes Maar liefst meer dan twee derde van de vormingsaanvragen (922 aanvragen) was voor een maatwerkopleiding. We zijn dan ook trots op het aanbod leerinitiatieven van het departement. Die zijn alleen mogelijk dankzij de inspanningen, het enthousiasme en de expertise van heel wat collega’s. Door voortdurend aan onze opleidingscultuur te bouwen willen we een lerende organisatie zijn.
52 / 99
Uitkanteling KMSKA Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) staat voor een heropening die enorme groeikansen biedt. Het KMSKA beheert de belangrijkste openbare kunstcollectie in Vlaanderen, een collectie van internationaal topniveau, die bovendien in een prestigieus gerenoveerd museumgebouw getoond zal worden. Om zijn doelstellingen te bereiken en een eigen organisatiecultuur uit te bouwen heeft het KMSKA nood aan een verhoogde operationele autonomie die het museum voldoende slagkracht geeft.
Tijdens de vorige legislatuur zetten we een traject op poten om het KMSKA, dat sinds 2014 onderdeel is van het Departement Cultuur, Jeugd en Media, te verzelfstandigen. Bij een verzelfstandiging kan het KMSKA als een performant museumbedrijf worden gerund, waarin cultureel ondernemerschap en cultural governance belangrijke uitgangspunten vormen.
Belangrijke stap: oprichting van EVA KMSKA vzw Een eerste belangrijke stap richting verzelfstandiging was de bekrachtiging door de Vlaamse Regering van het ‘decreet tot oprichting van het privaatrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen in de vorm van een vereniging zonder winstoogmerk’. Dat gebeurde op 26 januari 2018. Daarna keurde de Vlaamse Regering op 19 oktober 2018 de ontwerpstatuten voor de vzw goed. Op 8 februari 2019 droeg de Vlaamse Regering zeven bestuursleden en twee regeringscommissarissen voor. Tot slot vond op 22 maart 2019 de oprichtingsvergadering van de nieuwe vzw plaats en kon de vzw dus echt van start gaan.
Samenwerkingsovereenkomst met de Vlaamse Gemeenschap In het voorjaar van 2019 sloten het privaatrechtelijk vormgegeven EVA KMSKA en de Vlaamse Gemeenschap een samenwerkingsovereenkomst af. Op dat moment liepen er ook onderhandelingen met de vakbonden met het oog op de inkanteling van de contractuele personeelsleden in het EVA KMSKA vzw. Op 3 juli 2019 bereikten we een protocolakkoord met de vakbonden over de loon- en arbeidsvoorwaarden voor de contractuele personeelsleden van het EVA KMSKA vzw. Op 7 oktober 2019 keurden de personeelsleden dat goed, waarna het in een ondernemings-cao gegoten werd. De statutaire personeelsleden van het KMSKA staan sinds 1 januari 2020 ter beschikking van de nieuwe vzw.
Sindsdien verloopt ook de volledige werking van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen via het Extern Verzelfstandigd Agentschap vzw KMSKA. Die aangepaste positionering en rechtsvorm van het museum legde de basis voor een duurzaam organisatiemodel voor een hedendaags en toekomstgericht museumbedrijf, dat cultureel ondernemerschap in de praktijk weet te brengen.
54 / 99
Nieuwbouw Frans Masereel Centrum Op 9 februari 2019 huldigden we op de site van het Frans Masereel Centrum (Kasterlee) een gloednieuw paviljoen in, goed voor 420 m2 extra atelier- en tentoonstellingsruimte. De nieuwbouw betekent een belangrijke versterking van de missie van deze internationaal gerenommeerde residentieplek, waar hedendaagse kunstenaars het grafische beeld in al zijn aspecten kunnen onderzoeken of inschakelen binnen een bredere praktijk.
Traject van 2013 tot en met 2019 Op 30 juni openden we de nieuwbouw feestelijk met de reizende groepstentoonstelling Which Mirror Do You Want To Lick? (WMDYWTL) en een print art fair met werk van verschillende binnenlandse en buitenlandse kunstenaars. Aan deze nieuwbouw ging een heel traject vooraf, dat in de loop van 2013 begon met een open oproep via de Vlaamse Bouwmeester. De winnaar van de ontwerpwedstrijd was architect Hideyuki Nakayama uit Tokyo, die samenwerkte met het Parijse LIST Architecture. Het ontwerp- en bouwproces gebeurde in nauwe samenwerking met het Belgische studiebureau Bureau Bouwtechniek en het Duitse Bollinger-Grohmann Ingenieure.
Franse architectuurprijs voor meest productieve werkplaats Het interieur van het paviljoen vormt als het ware een architecturale krachttoer, waarbij het kegelvormige plafond meteen in het oog springt. Binnenin zijn immers zo’n achthonderd houten balken zichtbaar die samen een op zich dragende structuur vormen. In het kader van het project Kunst in Opdracht ging het centrum een samenwerking aan met de Brusselse kunstenaar Jean Glibert, die zijn kunstwerk op een bijzonder geslaagde manier integreerde in de structuur van het plafond. Het kunstwerk vormt een bijzonder samenspel van kleine, witte vlakken binnen een ruimer afgebakende projectie. Naargelang van de lichtinval en het standpunt van de kijker leidt dat telkens tot een andere verrassende beleving. In het kader van de nieuwbouw stelde LIST Architecture zich in de loop van 2019 kandidaat voor de Franse architectuurprijs Prix AMO. Het project won de prijs voor meest productieve werkplaats. In haar verslag prees de jury de neutraliteit van het project:
“Neutraliteit is hier niet formeel, maar komt tot uiting in de gelijkwaardigheid van verschillende vaardigheden, tussen kunst en architectuur, tussen tonen en doen, werken en nadenken.”
56 / 99
Lees meer over de architectuurprijs
57 / 99
Campagne diversiteit: Bonte Bende De Vlaamse overheid lanceerde in mei 2019 haar campagne Bonte Bende, waarmee ze de positieve effecten van diversiteit binnen teams onder de aandacht bracht. Een aantal collega’s van het team Kennisontwikkeling namen de rol van ‘bonte bende’ op zich in de campagnevideo en campagnebeelden.
“Je verruimt je blik, staat toleranter tegenover verschillende visies en leert eruit, zowel op professioneel als persoonlijk vlak.” Lara Grieten Specialist kennisontsluiting binnen het team Kennisontwikkeling
Diversiteit zorgt voor een positieve dynamiek Het departement probeert in zijn personeelsbeleid aandacht te hebben voor het aspect diversiteit, want een diverse samenstelling geeft een positieve dynamiek aan een team. Iedereen leert rekening houden met zijn of haar naaste collega en met de mogelijkheden van die persoon. Een ander groot voordeel is dat iedereen zich vanuit zijn persoonlijke situatie in andere contexten beweegt, wat het delen van ideeën en zoeken naar oplossingen stimuleert. Een team kan nooit een volledig representatieve afspiegeling van de maatschappij zijn, maar met een goede mix van diverse profielen kunnen we er wel naar streven. Door de grote verscheidenheid aan individuele talenten staan de collega’s open voor verschillen en kunnen we hen verbinden rond een veelheid aan aspecten.
58 / 99
Evenementen Foto Š Kunstendag voor Kinderen
Evenementen zijn voor het departement een belangrijk kanaal om verhalen over te brengen. Maar we willen natuurlijk dat dit in twee richtingen gebeurt. We informeren, gaan in dialoog of zetten samen trajecten op poten. In 2019 besteedden we extra aandacht aan duurzaamheid, met als kroon op het werk het Voka Charter Duurzaam ondernemen.
60 / 99
46 evenementen: van inspiratiedagen tot de Ultimas In 2019 organiseerden we zo goed als elke week een evenement: 46 doorheen het hele jaar. Groot en klein, zowel voor de sector als voor het brede publiek, goed voor in totaal ongeveer 3.500 aanwezigen. Hieronder vind je een greep uit de evenementen.
15 januari 2019
Cultuurforum - Kruitfabriek, Vilvoorde
4 februari 2019
Infodag FoCI - Herman Teirlinckgebouw, Brussel Infosessie lokaal en intergemeentelijk erfgoedbeleid Herman Teirlinckgebouw, Brussel
61 / 99
5 februari 2019 - Ancienne Belgique, Brussel
Ultimas 2018 Onze evenementen zijn er ook om mensen kennis te laten maken met onze beleidsthema’s. De uitreiking van de Ultimas, de Vlaamse Cultuurprijzen, vond plaats op 5 februari in de AB. Er waren een zevenhondertal aanwezigen. Ook was er een nieuw beeldje voor de winnaars, van de hand van kunstinstallateur Stefaan Dheedene. Jan Decorte en Sigrid Vinks gingen naar huis met de hoofdprijs; ze wonnen de Ultima voor Algemene Culturele Verdienste.
Ontdek alle laureaten
8 februari 2019 Infosessie Bovenlokaal Decreet - Hendrik Consciencegebouw, Brussel
11 februari 2019 Infosessie convenants, lokaal en intergemeentelijk erfgoedbeleid - VAC, Gent
62 / 99
19 februari 2019 - VAC Brugge
Infosessie vernieuwd registratieplatform CCinC Ongeveer de helft van de evenementen die het departement organiseerde in 2019 zijn infosessies over decreten. Er zijn dan ook heel wat nieuwe zaken de revue gepasseerd: aanpassing van het registratieplatform CCinC, de bovenlokale decreten, Circusdecreet, ďŹ lmkeuring ‌
www.kennisportaalccenbib.be
20 februari 2019
Kick-off Trajectbegeleiding Limburg - CC Casino, Beringen
63 / 99
21 februari 2019
Bedanking Pool Kunsten - Bozar, Brussel
23 februari 2019 Prijsuitreiking Wiki Loves Heritage - Fotomuseum, Antwerpen
25 februari 2019
Ronde tafel Cultuureducatie - Bronks, Brussel
26 februari 2019 Infosessie vernieuwde registratieplatform CCinC - VAC, Gent
26 februari 2019 Infosessie nieuw reglement Immaterieel Cultureel Erfgoed - Arenberggebouw, Brussel
12 maart 2019 Infosessie Kunstendecreet beoordelaars Beursschouwburg, Brussel Dag van de Cultuureducatie - Vooruit, Gent Infosessie Integratie E-id - Toerisme Vlaanderen, Brussel
64 / 99
22 maart 2019 Studiedag van het jeugdonderzoeksplatform (JOP) Hendrik Consciencegebouw, Brussel
26 maart 2019 Studiedag Gewikt en Gewogen (Vlaanderen waardeeert Cultureel Erfgoed) - Herman Teirlinckgebouw, Brussel
29 maart 2019 - KVS, Brussel
Dag van de Diversiteit in het Jeugdwerk Op vrijdag 29 maart nodigden we jeugdwerksector uit voor een stand van zaken over de diversiteit in het jeugdwerk. Op die beleidsdag blikten we samen met de sector terug op het Masterplan diversiteit in/en het jeugdwerk, dat vorig jaar werd gelanceerd op de Dag van de Diversiteit. Maar we keken natuurlijk ook vooruit.
Welke stappen zijn er gezet en wat staat er nog op de planning?
65 / 99
Van 7 april tot 28 juli 2019 Kasteel van Gaasbeek
Feast of Fools. Bruegel herontdekt Pieter Bruegel wordt vaak beschouwd als dé belichaming van de Vlaamse identiteit. Waarom is dat zo, sinds de revival van zijn werk rond 1900? Hoe komt het dat hij uitgroeide tot een icoon, een onuitputtelijke bron van inspiratie én een huizenhoog cliché?
Lees alles over Feast of Fools
66 / 99
26 april 2019 Infosessie Visitaties Sociaal-Cultureel Volwassenenwerk Vlaams Parlement
26 april 2019 Groteprioriteitendebat - Herman Teirlinckgebouw, Brussel
67 / 99
11 mei 2019 - Stripmuseum, Brussel
Inspiratiedag Beurzen Vakmanschap Het departement heeft de belangrijke rol om kennis en expertise over te brengen. Via studiedagen en inspiratiedagen delen we onderzoeksresultaten, best practices en meer. Tijdens de inspiratiedag beurzen vakmanschap op 11 mei zetten we immaterieel cultureel erfgoed in de kijker. In een zogenaamd ‘meester-leerling-traject’ nemen vakmensen voor een aantal maanden iemand in de leer om hem/haar de knepen van het vak te leren. Op die manier houden ze het vakmanschap levend. Tijdens de inspiratiedag in het Belgisch Stripmuseum konden bezoekers kennismaken met ambachten zoals smeden maar evengoed met het bespelen van Marokkaanse instrumenten.
68 / 99
14 mei 2019 Infosessie Sociaal-culturele projecten met een laboratoriumrol - Graaf de Ferrarisgebouw, Brussel
28 mei 2019
Traject Limburg - Hasselt
69 / 99
4 juni 2019 - VAF, Brussel
Nieuwe Filmkeuring Het nieuwe filmkeuringssysteem Kijkwijzer werd overgenomen van Nederland en omvat zes inhoudspictogrammen en zeven leeftijdscategorieën. Om de distributeurs, exploitanten en producenten op de hoogte te brengen van Kijkwijzer gaf het departement op 4 en 12 juni twee infosessies.
Vervolgens werd op het infomoment van 20 september de praktische uitwerking van Kijkwijzer toegelicht. In de plenaire sessie gaf het departement uitleg over de toepassing van de nieuwe regelgeving in België en bracht NICAM (Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media) een algemene presentatie van de Kijkwijzermethode. In de namiddag volgden er workshops en rondetafeldebatten over de mogelijke uitrol van Kijkwijzer naar andere media.
70 / 99
11 juni 2019 Contactdag Erfgoedconsulenten - Convention Center Zoo Antwerpen
14 juni 2019
Inspiratienamiddag Innovatie - Hangar De Veau Ninove
19 juni 2019 Infomoment subsidieaanvraag experimentele projecten Arenberggebouw, Brussel
25 juni 2019 Terugkoppelmoment Kadervorming - Toerisme Vlaanderen, Brussel
12 september 2019 Infosessie nieuw Circusdecreet - Consciencegebouw, Brussel
71 / 99
1 oktober 2019 - Herman Teirlinckgebouw, Brussel
Presentatie publicatie ‘Vrije tijd van jongeren in migratie’ De studiedag rond Vrije tijd van jongeren in migratie vond plaats in samenwerking met Universiteit Gent. Het Departement Cultuur, Jeugd en Media en de onderzoekers van de Universiteit Gent stelden er de resultaten van het onderzoek ‘Vrije tijd van jongeren in migratie’ voor. Dat onderzoek brengt in beeld hoe jongeren uit onthaalklassen (OKANonderwijs) vrije tijd, vrijetijdsbesteding en de bijhorende drempels beleven. Aansluitend namen de deelnemers in werktafels de beleidsaanbevelingen onder de loep.
Ontdek alle info over de studiedag
72 / 99
15 oktober 2019 Infosessie aanvraag erkenning Sociaal cultureel werk en jeugdwerk - Arenberggebouw, Brussel
21 oktober 2019 Inspiratiedag Bovenlokaal Bibliotheekbeleid - Koninklijke Bibliotheek, Bruusel
17 november 2019
Kunstendag voor Kinderen Op 17 november organiseerden we het jaarlijkse evenement Kunstendag voor Kinderen. Op die dag kunnen kinderen en hun familie een hele dag kunst beleven. Zowel erg jonge als iets oudere kinderen tot twaalf jaar zijn er welkom. Alle kunsten komen aan bod: theater, ďŹ lm, muziek, dans, architectuur, literatuur, beeldende kunst en combinaties daarvan. Ook bieden vele cultuurhuizen in Vlaanderen en Brussel die dag activiteiten aan. De ambassadeur voor de editie 2019 was acteur Dominique Van Malder.
www.kunstendagvoorkinderen.be
73 / 99
4 december 2019 - VAC, Leuven
Dertig jaar Kinderrechten ‘Dertig jaar Kinderrechtenverdrag Actueler dan ooit’ vond op 4 december in Leuven plaats. De sprekers waren onder andere Benjamin Dalle, minister van Brussel, Jeugd en Media, en Karen Van Lathem, voorzitter van de Nationale Commissie voor de Rechten van het Kind. Ook Kunstendag voor Kinderen koos ervoor om tijdens zijn campagne kinderrechten mee op de agenda te zetten. Ze vroegen aan meer dan tweehonderd deelnemende organisaties om hun activiteit in het kader van de kinderrechten te plaatsen.
Alle info over de dag
74 / 99
Duurzame aanpak: Voka Charter
Binnen het duurzaam actieplan dat het departement in 2019 met Voka heeft uitgewerkt, spelen evenementen een belangrijke rol. Enkele richtlijnen die we hanteren om onze evenementen zo duurzaam mogelijk te maken: eigen infrastructuur bereikbaar met openbaar vervoer vegetarische catering lokale, seizoensgebonden voedingsproducten plastic weren
In maart 2020 vernamen we het fijne nieuws dat onze inspanningen beloond werden met het label ‘Voka Charter Duurzaam Ondernemen’. Een mooi signaal dat het departement op de goede weg is.
Meer info over het Voka Charter
75 / 99
Kerncijfers Tot slot krijg je een overzicht van de middelen waarmee de Vlaamse Regering - en meer specifiek de ministers van Cultuur, Jeugd en Media - beleid voeren. Het overzicht toont de uitgaven van het departement in 2019, opgesplitst per domein. De dotatie aan de VRT hebben we niet in de grafiek opgenomen.
Grafiek: uitgaven van het Departement Cultuur, Jeugd en Media in 2019
Hieronder lichten we er een aantal van de belangrijkste onderdelen uit. De middelen gingen hoofdzakelijk naar subsidies, maar er zijn ook heel wat andere vormen van dienstverlening, die in dit jaarverslag uitgebreid aan bod kwamen.
€ 39.332.413 Werkingssubsidies Cultureel erfgoed
€ 60.629.676 Subsidies Sociaalcultureel volwassenenwerk
€ 143.343 Subsidies Gebarentaal
76 / 99
€ 134.020.439 Subsidies Kunsten
€ 2.901.879 Subsidi es Circus kunste n
€ 718.000 Onderst euning wetens chappeli jke steunpu nten en jeugdon derzoek splatfor m
€ 34.594.000 Fonds voor Culturele Infrastructuur
€ 26.515.000 € 1.896.000 Ondersteuning van regionale televisieinitiatieven
Vlaam s Audio visuee l Fonds (Filmfo nds, Gamef onds, Mediaf onds)
€ 33.870.000 Werkingssubsidies Decreet Vlaams Jeugd- en Kinderrechtenbeleid
77 / 99
€ 8.143.000 Subsidies Amateurkunsten
€ 7.368.000 Subsidi es voor hostels en jeugdv erblijfc entra
€ 266.324.000
€ 563.000
Dotatie aan de VRT Topstukkenfonds
Delen
78 / 99
200320_uitgaven-CJM-2019
94 / 99