Vlaanderen
is onderwijs & vorming
STEM-monitor juni 2021
DEPARTEMENT ONDERWIJS & VORMING
www.onderwijs.vlaanderen.be 1
2
Inhoud Uitgangspunten 06 06 I. STEM-instroom (studiekeuze) 06 II. STEM-doorstroom (onderwijsprestaties) 06 III. Gekwalificeerde STEM-uitstroom (studiebewijzen) 06 Vaststellingen bij de indicatoren vooropgesteld door het STEM-Platform
07
Meer in detail: STEM-evoluties in het Secundair Onderwijs
08
Meer in detail: STEM-evoluties in het Hoger Onderwijs
11
Verschil tussen de internationale STEM-cijfers en de Vlaamse Monitor-cijfers
11
Volwassenenonderwijs 14 Conclusies STEM-Monitor 2020 15 Indicatoren 17 I. STEM-instroom (studiekeuze) 17 a. Secundair onderwijs 17 b. Hoger Onderwijs 31 II. STEM-doorstroom (onderwijsprestaties) 33 a. Secundair onderwijs 33 b. Hoger Onderwijs 34 III. Gekwalificeerde STEM-uitstroom (studiebewijzen) 36 a. Secundair onderwijs 36 b. Hoger onderwijs 39 Data provinciale monitor: zie de aparte bijlage
3
Inleiding Het STEM-Actieplan 2012-2020 van de Vlaamse Regering bepaalt dat de STEM-Stuurgroep de algemene monitoring van het actieplan uitvoert. Hiervoor werd in 2012 de STEM-Monitor ontwikkeld: hij geeft inzicht in evoluties van relevante STEM – indicatoren zoals instroom, doorstroom en uitstroom van leerlingen in het secundair onderwijs, cursisten volwassenenonderwijs en studenten hoger onderwijs. De evoluties worden bekeken tegenover een overeengekomen ‘nuljaar’ (de zgn. ”nulmeting”), waarvoor we de gegevens van het referentiejaar 2010-2011 gebruiken. De STEM-Monitor 2021 geeft voor de zevende keer inzicht in evoluties maar levert uiteraard geen harde bewijslast naar de oorzaken ervan (causaliteit). Op basis van 5 indicatoren, aangeleverd door het STEM-Platform, worden cijfermatige doelstellingen geformuleerd op korte en (middel)lange termijn. Doelstellingen op korte termijn zijn enkel zinvol voor indicatoren die voldoende ‘beleidsgevoelig’ zijn. Hieronder verstaan we indicatoren waarvan hypothetisch kan worden verondersteld dat ze relatief snel kunnen wijzigen als gevolg van acties of beleid (voorbeeld: instroom of studiekeuze). Het heeft weinig zin om kortetermijndoelstellingen te formuleren op loggere (maar daarom niet minder relevante) indicatoren (bijvoorbeeld STEM-studiebewijzen). Dergelijke indicatoren gebruiken we voor (middel)lange termijndoelstellingen. Het departement Onderwijs en Vorming levert jaarlijks een STEM-Monitor aan: de evoluties en tendensen geven het STEM-beleid vorm. In 2021 zijn de gegevens extra relevant, omdat de nieuwe STEM-Agenda 2020-2030 van start zal gaan. Deze zevende editie (met gegevens van het school- en academiejaar 2019-2020) bevat de bekende invalshoeken:
specifieke
•
een overzicht van de STEM-instroom in het hoger onderwijs per provincie. Deze info (in een aparte bijlage) kan -naast de Vlaanderenbrede STEM-info over het hoger onderwijs- van belang zijn voor STEM in de vrije tijd (bv. in de gemeenten en voor de STEM- Academies) en voor de werking van RTC’s/de Regionale Technologische Centra.
•
een detailoverzicht van de STEM-studierichtingen in het voltijds gewoon technisch en beroepssecundair onderwijs. Wat daar al een aantal jaar zichtbaar is, wordt in de Monitor 2021 bevestigd: er is binnen tso en bso al bij al weinig evolutie pro STEM, uitzonderingen en lichte schommelingen daar gelaten. De arbeidsmarktgerichte STEM-expertise van het bso en de dubbele finaliteit van STEM-tso (arbeidsmarktgericht of gericht op verdere studies) verdienen dus blijvende aandacht in de nieuwe STEM-Agenda 2020-2030. De professionele STEM en de economie hebben immers nood aan alle profielen.
•
Op zesmaandelijkse basis krijgen nieuwe opleidingen -in goede samenspraak met Onderwijskiezer https://www. onderwijskiezer.be/v2/extra/stem.php en de VDAB https://www.vdab.be/sites/web/files/doc/trends/lijsten_ ZORG_STEM_overige_opleidingen.pdf- al dan niet een STEM-classificatie. De laatste jaren komen er vooral Duale STEM-opleidingen bij.
•
Deze categorisatie is gebaseerd op de VRWI-studie van Van den Berghe, W. & D. De Martelaere (2012). Kiezen voor Stem. De keuze van jongeren voor technische en wetenschappelijke studies. VRWI studiereeks 25. https://www. vlaanderen.be/publicaties/kiezen-voor-stem-de-keuze-van-jongeren-voor-technische-en-wetenschappelijke-studies-studiereeks
•
Voor de definitie en classificatie van STEM-studierichtingen: zie pagina 36-37 van de genoemde VRWI-publicatie:
1. STEM
2.
Opleidingen met een STEM-component
a. Zorg-STEM b. Lichte STEM 3. Niet-STEM De percentages STEM in de Monitor hebben betrekking op de eerste categorie (de ‘zuivere’ STEM). Lichte STEM in aso is bv.: sportwetenschappen, in bso: etalage en standendecoratie, in kso: industriële kunst.
4
•
Als gevolg van de Modernisering Secundair Onderwijs (gestart op 1/9/2019) keurde de Vlaamse Regering ook de nieuwe benamingen voor de STEM-studierichtingen in het secundair onderwijs goed. Zij geven beter de finaliteit van de opleidingen weer, zijnde:
-
doorstroomfinaliteit (bereidt voor op studies in het hoger onderwijs)
-
dubbele finaliteit (bereidt voor op verdere studies én op de arbeidsmarkt)
- arbeidsmarktfinaliteit. •
De nieuwe benamingen van de STEM- studierichtingen werden gekozen in functie van deze ordening. Enkele voorbeelden van de nieuwe benamingen:
-
Finaliteit doorstroom (abstract theoretisch, bereidt leerlingen voor op verder studeren in het hoger onderwijs): Bouw- en houtwetenschappen (tso/kso)
-
Dubbele finaliteit (bereidt leerlingen zowel voor op hoger onderwijs als op rechtstreekse intrede op de arbeidsmarkt): Bouwtechnieken (tso)
-
Finaliteit arbeidsmarkt (concreet en praktisch, bereidt leerlingen voor op rechtstreekse intrede op de arbeidsmarkt): (d)bso : Afwerking Bouw, Ruwbouw, Schrijn- en timmerwerk + buso OV3: Voeger, Machinaal houtbewerker
Op deze manier worden alle studierichtingen geordend en vormen ze een inhoudelijk samenhangend thematisch geheel (een studiedomein) dat structuuronderdelen bevat van zeer theoretisch tot zeer praktisch.
Lezing van de STEM-Monitor 2021 Zoals de voorgaande jaren, presenteert ook deze Monitor in het eerste deel de belangrijkste vaststellingen voor de instroom-, doorstroom- en uitstroomindicatoren in het secundair en hoger onderwijs. De nieuwe vaststellingen worden afgezet tegen het referentiejaar 2010-2011, ook als er gegevens beschikbaar zijn van de jaren ervoor.
5
Uitgangspunten Het eerste STEM-Actieplan (januari 2012) bevatte de initiële referentiecijfers. De data van het schooljaar 2010-2011 leveren de nulmeting – voor zover beschikbaar. Gegevens van vroegere jaren worden eveneens weergegeven, maar de doelstellingen van het STEM-Actieplan 2012-2020 worden gemeten ten opzichte van de evolutie sinds 2010-2011. Vanuit het oogpunt van kosten-batenefficiëntie (her)gebruiken we in de mate van het mogelijke de beschikbare data. Hierdoor moeten we geen nieuwe gegevens opvragen en vermijden we planlast bij de instellingen. De voorkeur gaat uit naar data die beschikbaar zijn in de datawarehouse-omgeving van het Departement Onderwijs en Vorming of in andere, relatief vlot toegankelijke datasystemen. De indicatoren zijn als volgt onderverdeeld:
I. STEM-instroom (studiekeuze)
a. secundair (S): gewoon secundair onderwijs (eerste leerjaar tweede graad en eerste leerjaar derde graad) b. hoger (H) onderwijs
II. STEM-doorstroom (onderwijsprestaties)
a. van secundair naar hoger onderwijs (S-H) b. hoger (H) onderwijs
III. Gekwalificeerde STEM-uitstroom (studiebewijzen) a. secundair (S) b. hoger (H) onderwijs Voor het hoger onderwijs wordt HBO5 afzonderlijk vermeld. De Monitoring van operationele processen valt buiten de scope van de STEM-Monitor.
6
Vaststellingen bij de indicatoren vooropgesteld door het STEM- Platform
Nulmeting 2010-2011
2018-2019
2019-2020
Doel 2020-2021
1
Vrouwenaandeel STEM in secundair onderwijs (instroom derde graad)
27,46%
31,54%
32,06%
33,33%
2
Marktaandeel STEM in Professionele Bachelors (instroom)
23,82%
28,06%
27,86%
27,82%
3
Vrouwenaandeel STEM in Professionele Bachelors (instroom)
21,13%
24,25%
25,11%
25,20%
4
Marktaandeel STEM in Academische bachelors (instroom)
31,60%
34,36%
34,70%
35,60%
5
Vrouwenaandeel STEM in Academische Bachelors (instroom)
37,07%
40,97%
41,28%
37,07%
De 5 doelstellingen voor 2020-2021 geformuleerd door het STEM-Platform komen (globaal genomen) in zicht:
•
Het aandeel meisjes dat in een STEM-richting start neemt in 2019-2020 (t.o.v. 2018-2019) opnieuw toe en dit zowel in het secundair onderwijs als in de professionele en de academische bachelor.
•
Het percentage meisjes in STEM-studierichtingen in het eerste leerjaar van de derde graad secundair onderwijs is ten opzichte van het referentiejaar 2010-2011 met 4,6 procentpunt toegenomen. Dit bevestigt de tendens en het was ook één van de belangrijkste doelstellingen van het STEM-Actieplan 2012-2020: de vijver vergroten via het bereiken van STEM-meisjes. In 2019-2020 zitten we ondertussen op 32,06 % STEM-meisjes-instroom in het eerste leerjaar van de derde graad secundair onderwijs.
•
De groei in het aandeel meisjes in de professionele bachelor herstelt zich in 2019-2020 van de stilstand in 2018-2019/24,25 % (in 2017-2018 was er een opmerkelijk grote groei vastgesteld van +2,8 procentpunt). In 2019-2020 is er opnieuw een groei naar 25,11% , wat ons op 0,09 % van het streefcijfer brengt! We kunnen dit de derde behaalde indicator noemen.
•
De instroom in de academische STEM-opleidingen is quasi gestabiliseerd (34,70% min 0,3 procentpunt), maar is sedert de nulmeting sterk gestegen (+ 3,1 procentpunt).
•
De vijfde indicator voor het vrouwenaandeel bij de academische bachelors (37,07% als indicator tegen 2020-2021) was reeds gehaald. Het cijfer van 2019-2020 van 41,28% stijgt echter opnieuw t.o.v. vorig academiejaar. Dat is m.a.w. 4,21 procentpunten méér dan de beoogde indicator en dan het startcijfer.
•
Van de 5 indicatoren voor 2020-2021 zijn er in 2019-2020 drie behaald.
7
•
Met nog 1 jaarmeting te gaan (2020-2021) lijkt het erop dat de doelstellingen van het STEM-Actieplan 2012-2020 ambitieus maar ook realistisch waren gesteld. De aandachtspunten worden nog steeds aangepakt d.m.v. acties (bv. InnoVET) die inzetten op de vaststellingen van de opeenvolgende Monitors. Voor het secundair onderwijs zullen de impact van de modernisering secundair onderwijs en de verdere uitrol van Duaal Leren wellicht ook de komende jaren nog een rol spelen.
Meer in detail: STEM-evoluties in het Secundair Onderwijs Instroom Bij de STEM-instroom in het secundair onderwijs kijken we naar de evolutie van de leerlingenaantallen en percentages in het eerste leerjaar van de tweede graad en in het eerste leerjaar van de derde graad voltijds gewoon secundair onderwijs. De leerlingenaantallen 2019-2020 zijn t.o.v. het referentiejaar 2010-2011 voor het 3de schooljaar op rij niet langer dalend in het eerste leerjaar van de 2de graad. Dat is het gevolg van de demografische evolutie die zich ook de volgende jaren nog zal verderzetten. T.o.v. de nulmeting is er in het eerste leerjaar van de tweede graad een stijging in de keuze pro STEM: 36,07 % (2019-2020) tegenover 33,50% (2010-2011). T.o.v. 2018-2019 (36,13%) is het percentage leerlingen in STEM-studierichtingen in het eerste leerjaar van de tweede graad quasi gelijk gebleven. In het eerste leerjaar van de derde graad blijft dit aandeel gelijk: 44,64% (2018-2019) en 44,66 % (2019-2020). Het percentage STEM-meisjes ligt in het eerste leerjaar van de tweede graad op 27,41 % (27,27% in 2018-2019). In het eerste leerjaar van de derde graad zijn er 32,06 % STEM-meisjes (31,54% in 2018-2019). T.o.v. de nulmeting zien we hier een stijging met 4,6 procentpunt (2010-2011: 27,46%), maar er zijn grote verschillen tussen de onderwijsvormen van het secundair onderwijs. In het aso zijn er voldoende meisjes die in STEM-studierichtingen instromen. In het bso en tso zijn we echter nog steeds zeer ver verwijderd van de gevraagde 33,33% meisjes van het Platform.
ASO Binnen de onderwijsvormen is de stijging van het percentage STEM-leerlingen t.o.v. 2010-2011 het grootst in het aso (eerste leerjaar van de tweede graad: van 29,78% 2010-2011 naar 35,53% in 2019-2020. Het percentage meisjes in aso-STEM-studierichtingen bedraagt in 2019-2020 in het eerste leerjaar van de tweede graad 46,56%. In het eerste leerjaar van de derde graad aso zien we een globale stijging van 51,81% (2010-2011) naar 54,69% (2019-2020). In het eerste leerjaar van de derde graad aso bedraagt het aandeel STEM-meisjes in 2019-2020 51,83 %, opnieuw een opmerkelijke stijging tegenover 2018-2019: 50,63%.
BSO en TSO In het bso zien we t.o.v. 2010-2011 het percentage leerlingen in STEM-studierichtingen zowel dalen in het eerste leerjaar van de tweede graad (van 40,47% naar 40,10% in 2019-2020) als in het eerste leerjaar van de derde graad (van 37,90% naar 37,02% in 2019-2020). Het aandeel meisjes in STEM-studierichtingen bedraagt 6,46% in 2019-2020 - toch 0,6 procentpunten meer dan het schooljaar ervoor in het eerste leerjaar van de tweede graad en 4,21% in het eerste leerjaar van de derde graad. Dat was in 2010-2011 resp.5,73% en 3,68%.
8
In het tso zien we t.o.v. 2010-2011 (36,13%) een lichte stijging van 0,5 procentpunten in het percentage leerlingen in een STEM- studierichting in het eerste leerjaar van de tweede graad naar 36,71% in 2019-2020 . Het eerste leerjaar van de derde graad bedraagt in 2019-2020 met 39,91 % quasi evenveel aan de 39,67% van 2018-2019. Het aantal meisjes in tso bedraagt in het eerste leerjaar van de tweede graad 12,00% (0,6 procentpunten minder dan in 2018-2019) . In 2010-2011 bedroeg het aantal meisjes 10,38%.In het eerste leerjaar van de derde graad zijn de STEM-meisjes nu met 15,95% (tegenover 16,51% in 2018-2019 en tegenover 13,81 % in 2010-2011). Omdat de globale tendens van STEM binnen tso en bso geen grote vooruitgang laat zien zoomt de Monitor 2021 opnieuw in de diepte in op de diverse STEM-studierichtingen in het tso en bso én op de evolutie binnen deze studierichtingen. De nulmeting voor de diepere peiling is eveneens 2010-2011. Positief is uiteraard dat het aantal tso-meisjes tegenover de nulmeting stijgt, zij het niet met grote sprongen en de in te nemen ruimte is nog groot.
De voornaamste vaststellingen (2019-2020) zijn: •
De totale leerlingenpopulatie stijgt in de STEM-bso-richtingen van het eerste leerjaar van de tweede graad met 278 eenheden t.o.v. 2018-2019. In het eerste leerjaar van de derde graad is er een daling van 71 STEM-leerlingen t.o.v. vorig schooljaar. In het tso zien we een stijging t.o.v. 2018-2019 met 127 leerlingen in STEM-studierichtingen in het eerste leerjaar van de 2de graad en eveneens een stijging van 122 leerlingen t.o.v. 2018-2019 in het eerste leerjaar van de 3de graad. De studierichtingen met tekorten op de arbeidsmarkt, bv. bouw, hout, lassen-constructie, koeling en warmte, werktuigmachines… blijven zorgwekkend. Hopelijk zet de stijging binnen mechanica, chemie en techniek-wetenschappen zich wel door.
•
Als we binnen het bso naar het procentueel aandeel leerlingen kijken, zien we t.o.v. 2010-2011 o.a. een daling in:
- het eerste leerjaar van de tweede graad: studiegebieden Bouw, Hout, Schilderwerk en Decoratie…
- het eerste leerjaar van de derde graad: studierichtingen Ruwbouw, Lassen-constructie, houtbewerking, … We zien een stijging in o.a. volgende bso-studierichtingen:
- In het eerste leerjaar van de tweede graad stijgen de opleidingen Elektrische installaties en Plant, Dier en Milieu.
- In het eerste leerjaar van de derde graad: Elektrische installaties, Landbouw en Mechanisch Onderhoud. Een deel van de leerlingen zou natuurlijk wel kunnen overgestapt zijn naar Duaal Leren.
•
Als we binnen het tso naar het procentueel aandeel leerlingen kijken, zien we t.o.v. 2010-2011 een daling in de volgende studierichtingen:
- In het eerste leerjaar van de tweede graad: Bouwtechnieken, Houttechnieken, Elektriciteit-Elektronica, …
- In het eerste leerjaar van de derde graad: Autotechnieken, Bouwtechnieken, Houttechnieken, Elektrische In stallatietechnieken, Elektriciteit-elektronica, Mechanische vormgevingstechnieken, Boekhouden-Informatica ... We zien een stijging in de volgende studierichtingen:
- In het eerste leerjaar van de tweede graad: Industriële wetenschappen, Techniek- Wetenschappen, Grafische media, …
- In het eerste leerjaar van de derde graad: Chemie, Techniek-Wetenschappen, Multimedia, Industriële Wetenschappen, Industriële ICT, Informaticabeheer…
In de tso-studierichting Industriële Wetenschappen stijgt de leerlingenpopulatie t.o.v. 2010-2011. Het IW-aandeel daalt dus niet, zoals vaak wordt gezegd. T.o.v. het referentiejaar (2010-2011: 999 leerlingen) waren er in 2019- 2020 in het
eerste leerjaar van de tweede graad 1.327 leerlingen.
9
In het eerste leerjaar van de derde graad zijn er 767 leerlingen (in 2010-2011: 692). Omwille van de waarde van het technisch en beroepsonderwijs in het algemeen, en van de STEM- doelstellingen binnen deze opleidingen in het bijzonder, is het noodzakelijk dat we de oorzaken die aan de basis liggen van deze globaal genomen niet zo positieve tendensen zo scherp mogelijk in beeld brengen en de scholen en leerkrachten waar mogelijk assisteren. De detailcijfers in deze Monitor zijn ook van groot belang voor de bedrijven, de sectoren en hun sectorconsulenten, die we hierbij opnieuw uitnodigen om samen met ons de specifieke aandachtspunten te benoemen en aan te pakken. Uiteraard zijn er ook talloze voorbeelden van wat er wél goed loopt en deze elementen dienen ingezet bij de verdere aanpak, want globaal zijn deze cijfers niet echt goed te noemen. De (weinige) stijgers blijven het grosso modo “goed” doen, maar voor belangrijke sectoren blijft de situatie uiterst precair voor wat de instroom vanuit het onderwijs betreft. Het dient opgemerkt dat opleidingen die de innovatieweg ingeslagen zijn én die innovatie ook uitdragen (bv. Industriële Wetenschappen, Industriële ICT, Chemie, …) wel stijgende cijfers vertonen. Ook dit is een tendens. Enkele elementen die vermoedelijk een rol spelen bij de positionering van bso en tso: •
De maatschappelijke verwachtingen rond een academisch diploma zijn groot. Daar is op zich uiteraard niets fout mee, zolang iedereen binnen de eigen competenties/motivatie weloverwogen studiekeuzes kan maken en op een geïnformeerde wijze kennis neemt van het bredere menu, de opportuniteiten en de mogelijkheden voor de toekomst.
•
Duaal Leren is als leermethode nog maar recent gestart: daar is m.a.w. nog groeimarge om de maatschappelijke positionering van tso en vooral bso te verbeteren.
•
De infrastructuur in sommige bso - en tso -scholen verdient aandacht, maar het zal hoe dan ook niet mogelijk zijn om steeds nieuwe machines en productiesystemen binnen de scholen te voorzien. Daarvoor gaat de technische evolutie nu eenmaal té snel. Misschien moeten alle actoren samen nadenken over de wijze van inzet van nieuwe technologieën binnen alternatieve leermethodes? (bv. een virtueel aanbod van praktijkwerk?). Corona heeft ook dit aandachtspunt, dat al langer bestond, op scherp gezet.
•
Innovatie binnen tso en bso verdient alle aandacht. Deze focus -in relatie tot de maatschappelijke uitdagingen- is zondermeer essentieel om:
Vanuit dit perspectief zal ook in het schooljaar 2021-2022 het InnoVET-traject/Innovatie in Technisch en Beroepsonderwijs lopen in samenspraak met de onderwijsverstrekkers. (http://onderwijs.vlaanderen.be/STEM). Dit programma zet volop in op didactische materiaalontwikkeling, waarbij de tso - en bso-leerkrachten en hun scholen die inzetten op innovatie en transitie het voortouw nemen, samen met bedrijven en sectoren.
Uitstroom Steeds meer leerlingen met een STEM-diploma secundair onderwijs stromen door naar een STEM-richting in het hoger onderwijs. Zeker bij de meisjes wordt hier grote vooruitgang geboekt. Het totale percentage uitstromende leerlingen met een STEM-studiebewijs is van 43,93% in 2010- 2011 gestegen tot 45,58% in 2019-2020. En dit met demografisch dalend aantal leerlingen voor het gehele SO: van 60.230 leerlingen in 2010-2011 naar 57.136 leerlingen in 2019-2020. In aso loopt het aantal STEM-studiebewijzen op tot 55,34% in 2019-2020 (bij de nulmeting bedroeg dit 51,12%). In bso daalt het percentage STEM-studiebewijzen van 38,18% bij de
10
Meer in detail: STEM-evoluties in het hoger onderwijs In het hoger onderwijs noteren we in 2019-2020 een daling naar 27,86% (28,06% in 2018-2019) van het aantal studenten dat instroomt in STEM-studierichtingen in de professionele gerichte bachelor. In 2010-2011 bedroeg dit echter nog 23,82%. De academisch gerichte bachelor stabiliseert quasi op 34,70% (in 2018-2019: 34,36%). Ter vergelijking: 2010-2011: 31,60%. Het % vrouwen in de professionele STEM-Bachelors stijgt tegenover 2010-2011 (21,13%) naar 25,11% (in 2018-2019 bedroeg dit 24,25%). Doelstelling voor 2020: 25,20%. Dit is dus op 0,09% na de derde indicator die werd gehaald. Het aandeel vrouwen in STEM neemt in de academische bachelor opnieuw toe tot 41,28% (2010-2011: 37,07%). Het % vrouwen is dus groot in de academische opleidingen en ligt ruim hoger dan het vooropgestelde % vrouwen (37,07 %) tegen 2020. HBO5 werd ingekanteld in het Hoger Onderwijs. In de graduaatsopleidingen STEM waren in 2019-2020 1.548 studenten ingeschreven. Zij behaalden een studierendement van 63,96% (versus 70,95% studierendement bij de niet-STEM-graduaatsopleidingen. Het % STEM is gestegen van 30% (2018-2019) naar 33% (2019-2020). In de masteropleidingen is het % STEM-diploma’s gestegen van 27,99% (2010-2011) naar 29,10%. Het aandeel Master-uitstroom studiebewijzen voor vrouwen in STEM- opleidingen in het eerste masterjaar stijgt naar goed 36% (2019-2020) (2010-2011: 31,47%) Het studierendement (doorstroom) van STEM-studenten hoger onderwijs is lager dan in 2010-2011. Toen lag het rendement op 75,09% en in 2019-2020 op 74,80%. Dit terwijl het studierendement van de niet-STEM studenten in 2010-2011 73,24% bedroeg en in 2019-2020 76,73%. Het studierendement tussen STEM-studenten en niet STEM-studenten begint dus uit elkaar te lopen. Het aantal studiebewijzen (uitstroom) in het HO kende in 2019-2020 een stijging met 7.329 eenheden t.o.v. 2018-2019. Het aantal STEM-studiebewijzen stijgt daarbinnen met 1669 eenheden. Het percentage STEM-diploma’s daalt van 28,50% (2018-2019) naar 27,86% (2019-2020). Het aandeel meisjesstudenten daalt van 34,65% (2018-2019) naar 33,50 % (2019-2020). Met 27,86% STEM-diploma’s op de populatie met een diploma ho blijft dus een stuk meer dan 1 op 4. Per 1000 inwoners van de populatie 20-29 – jarigen is er een stijgend aantal jongeren met een hoger onderwijs STEM-diploma: 22,33% in 2019-2020 (19,79% in 2018-2019). In 2010-2011 bedroeg dit nog 17,20%.
Verschil tussen de internationale STEM-cijfers en de Vlaamse Monitor-cijfers Ook internationaal krijgt STEM veel aandacht. Soms lijkt het alsof de Vlaamse en de internationale STEM-metingen elkaar tegenspreken. Zo verscheen in de OESO-publicatie Education at a Glance (2017) een internationale vergelijking betreffende de initiële inschrijvingen in het hoger onderwijs. De eerste tabel hieronder geeft weer welke studiegebieden worden gekozen door wie zich voor het eerst inschrijft in het hoger onderwijs. Internationaal worden opleidingen als STEM- opleidingen beschouwd als ze, volgens de internationale classificatiemethode, thuishoren in ‘Natural sciences, mathematics and statistics’, ‘ICT’ of ‘Engineering, manufacturing and construction’. In Vlaanderen kiest ongeveer één op vijf jongeren die zich voor het eerst inschrijven in het hoger onderwijs, voor een STEM-opleiding (volgens de internationale definitie); de meeste (opgenomen) Europese landen doen het wat dat betreft duidelijk beter dan Vlaanderen. Vooral het hoge aandeel inschrijvingen in het studiegebied ‘Health and Welfare’ valt op in Vlaanderen; enkel in Finland en Denemarken vinden we een vergelijkbaar aandeel. Hoe is het verschil tussen de internationale en de Vlaamse STEM-cijfers te verklaren? Er worden voor studiegebieden verschillende definities (en bijhorende classificatiesystemen) gehanteerd. Dat resulteert in verschillende cijfers die gecommuniceerd worden onder dezelfde of zeer gelijkaardige benamingen.
11
Enkele voorbeelden van opleidingen die in de Vlaamse definitie wel tot STEM behoren maar niet volgens de EUROSTAT/ OESO-definitie: •
bij de academische bachelors: biomedische wetenschappen (zitten internationaal bij ‘Health’), verkeerskunde (zit internationaal bij ‘Transport’)
•
bij de professionele bachelors: meerdere opties van Audiovisuele technieken (zitten internationaal bij ‘Arts’), Agroen biotechnologie (zit internationaal bij ‘Agriculture’), medische beeldvorming (zit internationaal bij ‘Health’), biomedische laboratoriumtechnologie (zitten internationaal bij ‘Health’).
Tabel 2 hieronder toont dit verschil in cijfers: per internationaal studiegebied wordt weergegeven wat we, volgens de Vlaamse VRWI-definitie, beschouwen als STEM. Vooral in de studiegebieden ‘Arts and Humanities’, ‘Agriculture’ en in het bijzonder ‘Health and welfare’ zitten een aantal opleidingen die we in Vlaanderen beschouwen als STEM-opleidingen maar die dat volgens de internationale definitie dus niet zijn. Terugdenkend aan het relatief hoge aandeel Vlaamse inschrijvingen in ‘Health and welfare’ vinden we hier een stuk van de verklaring voor het verschil tussen de Vlaamse en de internationale STEM-cijfers. Anderzijds zien we in het internationale studiegebied ICT een klein aandeel opleidingen dat internationaal als STEM wordt bestempeld, maar niet in de Vlaamse definitie.
INDICATOR Belgium Vlaamse Gemeenschap Denmark Germany Ireland Greece Spain France Italy Cyprus Luxembourg Netherlands Portugal Finland Sweden United Kingdom
Arts and Education humanities 7,9 9,3 8,0 9,9 5,2 11,5 11,2 11,4 8,6 11,6 7,9 11,2 17 8,9 4,1 8,6 6,9 16,8 19,6 7 10,1 10 9,7 8,7 4,4 10,1 6,8 10,5 13 5,6 8,3 14,7
Social sciences, Business, journalism and administration information and law 10,2 20,3 10,2 23,1 10 25,6 7,5 22,7 5,8 26,7 13,9 21,9 7 19,3 7,4 34,3 14,3 17,7 7,2 39 10,7 42,5 13,4 27,2 11,2 20,3 7,1 18,8 11,8 16,4 11,6 22,2
Natural sciences, Information and Engineering, mathematics Communication manufacturing and statistics Technologies and construction 3,7 2,1 11,2 4,7 2,4 13,4 5,4 4,8 12 9 4,9 21,4 7,6 7,9 8,6 9,1 3,1 16,1 5,2 3,9 13,1 8 3,5 13,9 7,6 1,3 15,4 2,5 2,6 10,1 5,8 5,8 7,2 6,4 2,8 8,2 6,1 2,2 19,6 4,6 7 16,5 4,1 4,3 18,3 13,8 4 9,1
Health and STEM welfare Services Agriculture unknown 17,0 28,8 1,3 2 3,2 20,5 22,9 1,3 1,9 2,3 22,2 20,9 3,1 1,2 0,2 35,3 7,4 2,5 1,8 0,2 24,1 16,8 4,1 1,5 0 28,3 11,1 3 2,7 0 22,2 16,8 7,5 1,1 0,1 25,4 14,5 3,9 1,6 0,2 24,3 14,5 2,6 2,5 0,5 15,2 6,2 5,1 0,8 0 18,8 6,8 0,9 0,2 0 17,4 17,1 5,1 1,3 0,1 27,9 17,5 6,3 2,3 0,1 28,1 21,9 4,6 2,1 0 26,7 23,2 2,4 0,8 0,1 26,9 14,7 0,1 0,9 0
Tabel 1 1: Vlaanderen internationaal vergeleken – Initiële inschrijvingen in het hoger onderwijs (2016-2017)
12
Education Arts and humanities
Stem Vlaanderen
Niet STEM Vlaanderen
0
7,9%
2,1%
8,5%
Social sciences, journalism and information
9,6%
Business, administration and law
0,7%
22,1%
Natural sciences, mathematics and statistics
4,4%
0
Information and communication techologies
3,5%
0,1%
Engineering, manufacturing and construction
12,7%
0%
Agriculture, Forsetry, Fisherues and Veterinary
1,1%
0,9%
Health and welfare
4,5%
20,4%
Services
0;4%
1,2%
Tabel 2: Vergelijking tussen ‘distribution of first entrance by field’ volgens de Eurostat STEM definitie en de Vlaamse VRWI definitie (2016-2017)
13
Volwassenenonderwijs
90.669 86.896 77.874
aantal zorgSTEM 35 70 49
aantal aantal nietlichte STEM STEM 14.538 212.933 15.365 216.859 14.241 215.335
78.472 73.440 71.126 68.080
74 150 158 250
13.617 13.635 13.124 12.574
schooljaar
aantal cursisten
aantal STEM
2013-2014 2014-2015 2015-2016
318.175 319.190 307.499
2016-2017 2017-2018 2018-2019 2019-2020
304.362 298.335 294.707 284.967
212.199 211.110 210.299 204.063
% STEM
% STEM vrouw
28.5 % 27.22 % 25.32 %
47.45 % 47.18 % 46.21 %
25.78 % 24.62 % 24.13 % 23.89 %
47.51 % 46.83 % 46.2 % 45.92 %
Tabel 3: Secundair Volwassenenonderwijs Voor het secundair volwassenenonderwijs geldt als nulmeting het schooljaar 2013-2014 omdat vanaf dat moment de databank opgestart is. We schakelden over van referteperiodes (die van april tot maart liepen) naar schooljaren (september tot augustus). De reden hiervoor is een verandering in de definitie van de referteperiode. Om een vergelijking over de tijd mogelijk te maken rapporteren we dus voortaan op schooljaren. Het aantal cursisten is gedefinieerd op opleidingsniveau. Eenzelfde cursist in twee opleidingen wordt dus twee keer geteld, maar eenzelfde cursist die binnen een opleiding voor meerdere modules inschrijft wordt slechts eenmaal geteld per schooljaar.
Vaststellingen: 1.
Het totaal aantal cursisten dat instroomt in het secundair volwassenenonderwijs neemt opnieuw af (een kleine 10.000 cursisten minder dan in 2018-2019). De impact van de coronacrisis is nog niet sterk zichtbaar in deze cijfers. De meeste inschrijvingen voor modules in de tweede helft van het schooljaar 2019-2020 waren reeds gerealiseerd bij het uitbreken van deze crisis.
2. De instroom van het aantal STEM-cursisten in 2019-2020 daalt eveneens (met goed 3.000 cursisten) ten opzichte van het vorige schooljaar. In relatieve zin (uitgedrukt t.o.v. van het totale aantal cursisten) gaat het om een beperkte daling (-0,24 procentpunt). 3. Het aantal cursisten dat instroomt in een STEM-opleiding is t.o.v. de nulmeting (schooljaar 2013- 2014) gedaald met meer dan 22.500 cursisten. Relatief gezien (opnieuw t.o.v. het totale aantal cursisten) gaat het om een daling met 4,61 procentpunten. 4. De STEM opleidingen bestaan voor de kleine helft (45,92%) uit vrouwelijke cursisten, een lichte daling ten opzichte van de vorige schooljaren.
14
HBO5 exclusief HBO5 Verpleegkunde
Referteperiode
Aantal cursisten
Aantal STEM
2008-09 2009-10 2010-11 2011-12 2012-13 2013-14 2014-15 2015-16 2016-17 2017-18 2018-19
17.093 17.930 17.757 18.235 17.913 17.989 17.862 17.442 16.947 16.610 15.940
4.246 4.363 4.149 4.210 4.355 4.597 4.095 4.103 4.198 4.557 4.750
Aantal zorgSTEM 178 119 111 110 93 86 111 124 109 79 28
Aantal 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
15
aantal niet-STEM
% STEM
% STEM vrouw
12.669 13.448 13.497 13.914 13.465 13.306 13.656 13.215 12.640 11.974 11.162
24,84% 24,33% 23,36% 23,09% 24,31% 25,55% 22,93% 23,52% 24,77% 27,44% 29,80%
11,28% 11,37% 11,64% 12,76% 11,37% 16,58% 11,62% 11,60% 10,62% 9,46% 9,28%
Conclusies STEM-Monitor 2021 1.
Het STEM-Actieplan behaalde in 2019-2020 de 3de van de 5 doelstellingen. Meten is duidelijk weten: sinds de nulmeting is er een duidelijke evolutie merkbaar in de richting van de vooropgestelde kwantitatieve doelstellingen voor de hogere instroom in STEM-richtingen.
2. De evoluties blijven wel sterk verschillen tussen de verschillende onderwijsvormen. 3. In 2019-2020 kiest 36,07% van de leerlingen die instromen in het eerste leerjaar In 2010-2011 was dat 33,50%.
van de tweede graad voor STEM.
4. Binnen de onderwijsvormen is de stijging van het percentage STEM-leerlingen t.o.v. 2010-2011 het grootst in het aso (eerste leerjaar van de tweede graad: van 29,78% in 2010-2011 naar 35,53% in 2019-2020. In het eerste leerjaar van de derde graad aso zien we een globale stijging van 51,81% (2010-2011) naar 54,69% (2019-2020).Het percentage meisjes in aso-STEM-studierichtingen bedraagt in 2019-2020 in het eerste leerjaar van de tweede graad 46,56%. In het eerste leerjaar van de derde graad aso bedraagt het aandeel STEM-meisjes 2019-2020 51,83 %, opnieuw een opmerkelijke stijging tegenover de 50,63% in 2018-2019. 5. In het bso zien we t.o.v. 2010-2011 het percentage leerlingen in STEM-studierichtingen zowel dalen in het eerste leerjaar van de tweede graad (van 40,47% in 2010-2011 naar 40,10% in 2019-2020) als in het eerste leerjaar van de derde graad (van 37,90% in 2010-2011 naar 37,02% in 2019-2020) – wel met goed 1000 leerlingen minder dan in 2010-2011, maar een 700-tal meer dan in 2018-2019. Het aandeel meisjes in STEM bso-studierichtingen bedraagt 6,46% in 2019-2020 (1ste leerjaar 2de graad) - toch 0,6 procentpunten meer dan het schooljaar ervoor en 4,21% in het eerste leerjaar van de derde graad. Dat was in 2010-2011 resp.5,73% en 3,68%. 6. In het tso zien we t.o.v. 2010-2011 (36,13%) een lichte stijging van 0,5 procentpunten in het percentage leerlingen in een STEM- studierichting in het eerste leerjaar van de tweede graad naar 36,71% in 2019-2020 . Het eerste leerjaar van de derde graad bedraagt in 2019-2020 met 39,91 % quasi evenveel als de 39,67% van 2018-2019 (in 2010-2011: 40,16%, toen er goed 850 leerlingen meer zaten in het 1ste lj.3de graad tso). Het aantal meisjes in tso bedraagt in het eerste leerjaar van de tweede graad 12,00% (0,6 procentpunten minder dan in 2018-2019). In 2010-2011 bedroeg het aantal meisjes 10,38%. In het eerste leerjaar van de derde graad tso zijn de STEM-meisjes nu met 15,95% (tegenover 16,51% in 2018-2019 en tegenover 13,81 % in 2010-2011). 7. Het blijft van belang om zowel in tso als in bso de STEM-studierichtingen die onder druk staan, nader op te volgen. 8. Het aandeel meisjes in STEM-studierichtingen neemt toe maar blijft over het algemeen lager dan het aandeel jongens. In tso en bso blijft het aandeel meisjes in STEM zeer laag (tso) tot extreem laag (bso). •
Ook de tendens qua uitstroom van leerlingen met een STEM-diploma van de afgelopen jaren zet zich door. Meer dan de helft van de leerlingen in aso behaalt een STEM-diploma (55,34%)– nét iets lager dan in 2018-2019 (55,77%). Dat is 4,22 procentpunten hoger dan de nulmeting. STEM-tso heeft in 2019-2020 een uitstroom van 39,90 % (2010-2011: 40,23). STEM-bso heeft in 2019-2020 een uitstroom van 37,41% (2010-2011: 38,18 %). STEM-kso klopt in 2019-2020 af op 21,66% (2010-2011:22,58%)
9. Het aantal leerlingen met een STEM-studiebewijs secundair dat doorstroomt naar een STEM- richting in het hoger onderwijs daalt met 193 eenheden. De STEM-instroom in STEM-HO staat nu in 2019-2020 op 47,25 %. Bij de STEM-meisjes instroom in het HO (2019-2020: 41,47%) is er sedert de nulmeting een vooruitgang met 8,55 procentpunten! 10. Het aantal STEM-cursisten dat instroomt in een STEM-opleiding in het secundair volwassenenonderwijs is t.o.v. de nulmeting (schooljaar 2013- 2014) gedaald met meer dan 22.500 cursisten. Relatief gezien gaat het om een daling met 4,61 procentpunten. 11. In het hoger onderwijs noteren we in 2019-2020 27,86% instroom (28,06% in 2018-2019) in STEM-studierichtingen in de professionele gerichte bachelor. ( 2010-2011: 23,82%). Het % studentes in de professionele STEM-Bachelors stijgt tegenover 2010-2011 (21,13%) naar 25,11% (2018-2019: 24,25%). Doelstelling voor 2020: 25,20%. Dit is dus op 0,09% na de derde indicator die werd gehaald.De academisch STEM zit op 34,70% (in 2018-2019: 34,36% en 2010-2011: 31,60%). Het aandeel STEM-studentes groeit in de academische bachelor tot 41,28% (2010-2011: 37,07%). Het % vrouwen is dus groot in de academische opleidingen en ligt ruim hoger dan het vooropgestelde % vrouwen (37,07 %) tegen 2020. 16
12. In het hoger onderwijs wordt in 2018-2019 de kloof weer wat gedicht tussen de professionele STEM-bachelor met 27,86 % (goed 0,5 procentpunten lager dan in 2018-2019, maar nog altijd 4 % groei t.o.v. de nulmeting) en de academische bachelor waar we in 2019-2020 34,70 STEM marktaandeel meten (2018- 2019: 34,66%) – tegenover de nulmeting betekent dat een groei met bijna 3 %. 13. Het aandeel meisjes dat instroomt in de professionele bachelor stijgt in 2019-2020 naar 25,11 % (in 2018-2019: 24,21 %, of bijna 1 procentpunt meer). T.o.v. de nulmeting is dat een stijging met 4 % procentpunten. 14. In de academische master zien we bij de meisjesstudenten een stijging naar 39,42 % (2019-2020) van 36,19 % in het voorgaande academiejaar. Dat is een stijging met maar liefst meer dan 3 procentpunten op 1 academiejaar! 15. Het studierendement in het hoger onderwijs ligt bij STEM studenten 2 procentpunten lager dan bij de niet-STEM studenten (74,80% STEM versus 76,73% niet-STEM). 16. Het studierendement van STEM studenten ligt nu lager (74,80%) in vergelijking tot de nulmeting (75,09%). In de STEM-professionele bacheloropleidingen is men opnieuw quasi op het niveau van de (nulmeting (67,28% in 2010-2011 – 67,25% in 2019-2020). Bij de Masteropleidingen is het studierendement van STEM-studenten 0,5 procentpunten lager dan van de NIET-STEM-studenten.
17
Indicatoren
I.
STEM-instroom (studiekeuze)
a.
Secundair onderwijs
Leerlingen eerste leerjaar tweede graad3
aantal schooljaar leerlingen
aantal STEM
2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010 2010-2011 2011-2012 2012-2013 2013-2014 2014-2015 2015-2016 2016-2017 2017-2018 2018-2019 2019-2020
24.551 24.579 23.772 24.001 23.758 23.876 23.944 23.685 24.567 24.436 24.516 24.871 25.763 26.590
75.208 74.223 71.541 70.550 70.912 71.142 70.456 69.197 69.201 68.646 67.968 68.793 71.300 73.722
aantal zorgSTEM 164 168 168 -
18
aantal lichte STEM
aantal niet-STEM
% STEM
% STEM vrouw
1.169 1.246 1.232 1.906 2.018 2.113 2.062 2.057 1.935 2.012 2.018 2.152 2.154 2.325
49.324 48.230 46.369 44.643 45.136 45.153 44.450 43.455 42.699 42.198 41.434 41.770 43.383 44.807
32,64% 33,12% 33,23% 34,02% 33,50% 33,56% 33,98% 34,23% 35,50% 35,60% 36,07% 36,15% 36,13% 36,07%
19,61% 20,91% 20,73% 22,54% 23,21% 24,15% 23,86% 24,15% 24,68% 25,05% 25,88% 26,07% 27,27% 27,41%
Per onderwijsvorm •
ASO
schooljaar
aantal leerlingen
aantal STEM
2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010 2010-2011 2011-2012 2012-2013 2013-2014 2014-2015 2015-2016 2016-2017 2017-2018 2018-2019 2019-2020
34.264 33.570 32.322 32.568 32.684 33.129 32.887 32.648 32.845 33.084 33.182 34.051 35.301 36.132
9.086 9.453 9.174 9.616 9.733 10.122 10.169 10.135 10.718 10.816 11.226 11.701 12.415 12.837
•
aantal zorgSTEM -
aantal lichte STEM
aantal % STEM niet-STEM
% STEM vrouw
650 726 773 753 780 756 867 846 943 972 964
25.178 24.117 23.148 22.302 22.225 22.234 21.965 21.733 21.371 21.401 21.110 21.407 21.914 22.331
42,89% 44,81% 44,06% 44,09% 44,85% 44,80% 45,08% 45,40% 46,20% 46,22% 46,21% 45,88% 46,22% 46,56%
26,52% 28,16% 28,38% 29,53% 29,78% 30,55% 30,92% 31,04% 32,63% 32,69% 33,83% 34,36% 35,17% 35,53%
BSO
schooljaar 2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010 2010-2011 2011-2012 2012-2013 2013-2014 2014-2015 2015-2016 2016-2017 2017-2018 2018-2019 2019-2020
aantal leerlingen 16.562 16.400 16.284 15.718 16.221 16.104 15.517 14.877 15.009 14.779 14.362 14.284 14.479 15.239
aantal STEM 6.774 6.748 6.580 6.510 6.565 6.312 6.191 6.004 6.228 6.270 5.959 5.976 5.833 6.111
aantal zorgSTEM -
aantal aantal % STEM lichte STEM niet-STEM 325 323 350 361 405 416 400 348 363 324 320 338 354 356
19
9.463 9.329 9.354 8.847 9.251 9.376 8.926 8.525 8.418 8.185 8.083 7.970 8.292 8.772
40,90% 41,15% 40,41% 41,42% 40,47% 39,20% 39,90% 40,36% 41,50% 42,43% 41,49% 41,84% 40,29% 40,10%
% STEM vrouw 3,19% 3,28% 3,54% 6,04% 5,73% 5,69% 5,14% 5,31% 5,14% 5,53% 5,81% 5,44% 5,83% 6,46%
•
KSO
schooljaar 2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010 2010-2011 2011-2012 2012-2013 2013-2014 2014-2015 2015-2016 2016-2017 2017-2018 2018-2019 2019-2020
•
aantal leerlin- a a n t a l aantal li- aantal z o r g % STEM STEM chte STEM niet-STEM STEM 1.214 844 370 0,00% 1.377 923 454 0,00% 1.350 882 468 0,00% 1.359 895 464 0,00% 1.362 887 475 0,00% 1.424 924 500 0,00% 1.435 909 526 0,00% 1.376 929 447 0,00% 1.288 816 472 0,00% 1.262 821 441 0,00% 1.288 852 436 0,00% 1.321 871 450 0,00% 1.353 828 525 0,00% 1.535 1.005 530 0,00%
% STEM vrouw 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
aantal leerlin- a a n t a l aantal li- aantal z o r g % STEM STEM chte STEM niet-STEM STEM 23.168 8.691 164 14.313 37,51% 22.876 8.378 168 14.330 36,62% 21.585 8.018 168 13.399 37,15% 20.905 7.875 13.030 37,67% 20.645 7.460 13.185 36,13% 20.485 7.442 13.043 36,33% 20.617 7.584 13.033 36,79% 20.296 7.546 12.750 37,18% 20.059 7.621 12.438 37,99% 19.521 7.350 12.171 37,65% 19.136 7.331 11.805 38,31% 19.137 7.194 11.943 37,59% 20.167 7.515 12.652 37,26% 20.816 7.642 13.174 36,71%
% STEM vrouw 8,08% 8,14% 8,13% 9,88% 10,38% 11,70% 10,71% 10,59% 10,37% 10,56% 11,06% 10,98% 12,60% 12,00%
aantal gen
TSO
schooljaar 2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010 2010-2011 2011-2012 2012-2013 2013-2014 2014-2015 2015-2016 2016-2017 2017-2018 2018-2019 2019-2020
aantal gen
20
Per studierichting STEM – bso en tso
•
BSO
Studiegebied
Auto
Bouw
Grafische communicatie en media
Studierichting STEM
aantal leerlingen 2010-2011
Hulpmecanicien personen- en lichte bedrijfswagens
33
Juwelen
Koeling en warmte Land- en tuinbouw Maritieme opleidingen
% 2010-2011
% 2019-2020
% vrouw 2019-2020
0,06%
0,00%
0,20%
Plaatwerker
9
Spuiter
10
Bouw
558
336
3,44%
2,20%
0,00%
Duurzaam wonen
34
26
0,21%
0,17%
3,85%
Schilderwerk en decoratie
243
126
1,50%
0,83%
34,92%
Werfbediener ruwbouw
28
Drukken en voorbereiden
80
0,62%
25,26%
8,30%
4,19%
Binnenschrijnwerker Hout
aantal leerlingen 20192020
Hout
0,06%
0,17% 95
15
0,49% 0,09%
1.446
1.265
8,91%
Machinaal houtbewerker
17
Diamantbewerking
7
1
0,04%
0,01%
0,00%
Goud en juwelen
23
3
0,14%
0,02%
33,33%
Koelmonteur
9
0,06%
Loodgieter
3
0,02%
Monteur centrale verwarming
8
0,05%
Plant, dier en milieu
611
631
3,77%
4,14%
33,28%
Maritieme vorming
9
10
0,06%
0,07%
0,00%
Rijn- en binnenvaart
14
11
0,09%
0,07%
27,27%
0,10%
21
Basismechanica
2.398
2.337
14,78%
15,34%
1,93%
Elektrische installaties
976
1.237
6,02%
8,12%
1,13%
Hoeklasser
12
Lasser monteerder BMBE
9
0,05%
0,00%
Lasser monteerder MIG/MAG
10
Residentieel elektrotechnisch installateur
8
0,05%
0,00%
Stopper/randafwerker
2
Textiel
2
8
0,01%
0,05%
0,00%
6.565
6.111
40,47%
40,10%
6,46%
-
-
-
-
-
Lichte STEM (Studierichting Publiciteit en Etalage)
405
356
2,50%
2,34%
57,30%
Niet-STEM
9.251
8.772
57,03%
57,56%
66,10%
16.221
15.239
100,00%
100,00%
42,19%
Mechanicaelektriciteit
Textiel Totaal STEM Zorg-STEM
Totaal eerste leerjaar tweede graad bso
0,07% 8
0,06% 0,06%
8
0,05% 0,01%
22
•
BSO
aantal leerlingen 2010-2011
aantal leerlingen 2019-2020
% 2010-2011
% 2019-2020
% vrouw 2019-2020
Bouw- en houtkunde
148
146
0,72%
0,70%
6,16%
Bouwtechnieken
204
118
0,99%
0,57%
2,54%
Chemie
Techniek-wetenschappen
917
1.052
4,44%
5,05%
33,84%
Fotografie
Fotografie
52
61
0,25%
0,29%
54,10%
Grafische communicatie en media
Grafische communicatie
38
48
0,18%
0,23%
31,25%
Grafische media
254
348
1,23%
1,67%
20,69%
Hout
Houttechnieken
627
526
3,04%
2,53%
2,85%
Biotechnische wetenschappen
237
233
1,15%
1,12%
36,91%
Plant-, dier- en milieutechnieken
452
444
2,19%
2,13%
38,51%
Maritieme technieken Dek
35
25
0,17%
0,12%
4,00%
Maritieme technieken Motoren
18
9
0,09%
0,04%
0,00%
Elektriciteit-elektronica
414
391
2,01%
1,88%
2,56%
Elektromechanica
1.114
1.060
5,40%
5,09%
2,26%
Elektrotechnieken
1.037
1.039
5,02%
4,99%
2,12%
Industriële wetenschappen
999
1.327
4,84%
6,37%
5,80%
Textiel- en designtechnieken
2
20
0,01%
0,10%
30,00%
Textieltechnieken
6
1
0,03%
0,00%
0,00%
Voedingstechnieken
6
6
0,03%
0,03%
33,33%
7.460
7.642
36,13%
36,71%
12,00%
Zorg-STEM
-
-
-
-
-
Lichte STEM (Studierichting Publiciteit en Etalage)
-
-
-
-
-
13.185
13.174
63,87%
63,29%
58,26%
20.645
20.816
100,00%
100,00%
41,28%
Studiegebied
Bouw
Land- en tuinbouw
Maritieme opleidingen
Mechanicaelektriciteit
Textiel Voeding
Studierichting STEM
Totaal STEM
Niet-STEM Totaal eerste leerjaar tweede graad bso
23
Leerlingen eerste leerjaar derde graad
schooljaar
aantal leerlingen
2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010 2010-2011 2011-2012 2012-2013 2013-2014 2014-2015 2015-2016 2016-2017 2017-2018 2018-2019 2019-2020
70.312 71.682 72.074 71.209 68.805 68.043 68.021 68.560 68.583 68.270 67.819 67.345 66.591 66.794
aantal STEM 31.812 32.180 32.160 30.894 30.048 29.988 29.775 29.875 30.183 30.244 30.541 30.282 29.726 29.833
aantal zorgSTEM 138 134 146 145 137 -
24
aantal lichte STEM 950 983 974 1.464 1.521 1.524 1.570 1.607 1.516 1.466 1.603 1.737 1.785 1.799
aantal % STEM niet-STEM 37.412 38.385 38.794 38.706 37.099 36.531 36.676 37.078 36.884 36.560 35.675 35.326 35.080 35.162
45,24% 44,89% 44,62% 43,38% 43,67% 44,07% 43,77% 43,57% 44,01% 44,30% 45,03% 44,97% 44,64% 44,66%
% STEM vrouw 27,64% 27,34% 27,70% 27,55% 27,46% 28,49% 29,45% 29,73% 29,70% 30,15% 30,67% 31,27% 31,54% 32,06%
Per onderwijsvorm
•
ASO
schooljaar
aantal leerlingen
aantal STEM
2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010 2010-2011 2011-2012 2012-2013 2013-2014 2014-2015 2015-2016 2016-2017 2017-2018 2018-2019 2019-2020
27.493 28.156 28.007 27.470 26.709 26.660 26.746 26.570 26.559 26.604 26.790 26.923 26.663 26.895
14.486 14.664 14.835 13.958 13.839 13.840 14.050 14.105 14.165 14.404 14.749 14.845 14.637 14.709
schooljaar
aantal leerlingen
aantal STEM
2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010 2010-2011 2011-2012 2012-2013 2013-2014 2014-2015 2015-2016 2016-2017 2017-2018 2018-2019 2019-2020
16.697 16.832 16.983 16.860 16.426 15.892 16.101 16.448 16.365 16.115 15.829 15.602 15.154 14.951
6.480 6.580 6.489 6.399 6.225 6.017 5.938 5.850 5.931 5.893 5.864 5.856 5.606 5.535
aantal aantal aantal zorg-STEM lichte STEM niet-STEM -
562 564 550 587 584 590 588 589 668 773 727
13.007 13.492 13.172 12.950 12.306 12.270 12.109 11.881 11.804 11.612 11.452 11.410 11.253 11.459
% STEM
% STEM vrouw
52,69% 52,08% 52,97% 50,81% 51,81% 51,91% 52,53% 53,09% 53,33% 54,14% 55,05% 55,14% 54,90% 54,69%
48,35% 47,57% 47,64% 48,04% 47,01% 47,73% 48,73% 48,75% 49,50% 50,08% 50,71% 51,01% 50,63% 51,83%
•
BSO
aantal aantal aantal zorg-STEM lichte STEM niet-STEM -
437 463 464 448 495 447 502 507 467 435 495 477 465 521
25
9.780 9.789 10.030 10.013 9.706 9.428 9.661 10.091 9.967 9.787 9.470 9.269 9.083 8.895
% STEM
% STEM vrouw
38,81% 39,09% 38,21% 37,95% 37,90% 37,86% 36,88% 35,57% 36,24% 36,57% 37,05% 37,53% 36,99% 37,02%
3,32% 3,43% 3,22% 3,56% 3,68% 3,84% 3,84% 4,17% 3,66% 3,55% 3,77% 3,77% 4,03% 4,21%
•
KSO
schooljaar
aantal leerlingen
aantal STEM
2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010 2010-2011 2011-2012 2012-2013 2013-2014 2014-2015 2015-2016 2016-2017 2017-2018 2018-2019 2019-2020
1.727 1.731 1.662 1.738 1.677 1.796 1.677 1.750 1.708 1.674 1.740 1.843 1.801 1.806
373 373 339 396 349 396 328 370 339 347 338 370 369 353
•
aantal aantal lichte zorg-STEM STEM -
513 520 510 454 462 527 481 516 459 443 519 592 547 551
aantal niet-STEM
% STEM
% STEM vrouw
841 838 813 888 866 873 868 864 910 884 883 881 885 902
21,60% 21,55% 20,40% 22,78% 20,81% 22,05% 19,56% 21,14% 19,85% 20,73% 19,43% 20,08% 20,49% 19,55%
62,73% 56,30% 65,19% 53,54% 52,72% 60,35% 56,10% 61,08% 61,36% 59,08% 62,72% 62,70% 63,69% 66,01%
TSO
schooljaar
aantal leerlingen
aantal STEM
aantal zorg-STEM
aantal lichte STEM
aantal niet-STEM
% STEM
% STEM vrouw
2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010 2010-2011 2011-2012 2012-2013 2013-2014 2014-2015 2015-2016 2016-2017 2017-2018 2018-2019 2019-2020
24.395 24.963 25.422 25.141 23.993 23.695 23.497 23.792 23.951 23.877 23.460 22.977 22.973 23.142
10.473 10.563 10.497 10.141 9.635 9.735 9.459 9.550 9.748 9.600 9.590 9.211 9.114 9.236
138 134 146 145 137 -
-
13.784 14.266 14.779 14.855 14.221 13.960 14.038 14.242 14.203 14.277 13.870 13.766 13.859 13.906
42,93% 42,31% 41,29% 40,34% 40,16% 41,08% 40,26% 40,14% 40,70% 40,21% 40,88% 40,09% 39,67% 39,91%
12,79% 13,11% 13,42% 13,45% 13,81% 15,07% 15,95% 16,08% 15,66% 15,52% 15,16% 15,67% 16,51% 15,95%
26
Per studierichting STEM – tso en bso •
BSO
Studiegebied
aantal leerlingen 2010-2011
aantal leerlingen 2019-2020
% 2010-2011
% 2019-2020
% vrouw 2019-2020
Auto
665
664
4,05%
4,44%
1,36%
Carrosserie
242
210
1,47%
Studierichting STEM
Koetswerk duaal Mecanicien personenen lichte bedrijfswagens Auto
2 35
7
Onderhoudsmechanica auto duaal Plaatwerker
26 15
5
Spuiter
0,95% 0,00%
0,05%
0,00%
0,17%
0,00%
0,03%
0,00%
0,05%
0,00%
Tweewielers en lichte verbrandingsmotoren
30
32
0,18%
0,21%
0,00%
Vrachtwagenchauffeur
93
92
0,57%
0,62%
5,43%
0,01%
0,00%
38
36
0,23%
0,24%
2,78%
Bouwplaatsmachinist
2
Bouwplaatsmachinist duaal
1
0,01%
0,00%
Decoratie en schilderwerken duaal
2
0,01%
50,00%
Duurzaam wonen
24
26
0,15%
0,17%
3,85%
Metselaar
11
2
0,07%
0,01%
0,00%
Metselaar siermetselwerk
8
1,41%
0,47%
Ruwbouw
0,05%
462
211
Ruwbouw duaal
Grafische communicatie en media
0,09%
7
Afwerking bouw duaal
Bouw
0,21%
1,40% 0,01%
2,81%
0,14%
0,00%
Ruwbouwafwerking
29
21 21
0,18%
0,14%
0,00%
Schilderwerk en decoratie
201
151
1,22%
1,01%
25,83%
Steen- en marmerbewerking
4
Drukken en afwerken
100
71
0,61%
0,47%
19,72%
Drukvoorbereiding
47
63
0,29%
0,42%
31,75%
0,02%
27
Buitenschrijnwerker
3
2
0,02%
0,01%
0,00%
1.248
1.009
7,60%
6,75%
2,28%
Houtbewerking-snijwerk
4
3
0,02%
0,02%
33,33%
Werkplaatsschrijnwerker
34
Diamantbewerking
12
4
0,07%
0,03%
0,00%
Goud en juwelen
34
9
0,21%
0,06%
11,11%
Uurwerkmaken
9
6
0,05%
0,04%
0,00%
Airco-technieker
12
Centrale verwarming en sanitaire installaties
415
337
2,53%
2,25%
0,30%
Koelinstallaties
60
51
0,37%
0,34%
1,96%
Houtbewerking Hout
Juwelen
Koeling en warmte
Land- en tuinbouw
7
0,04%
Sanitair installateur
4
0,02%
Dier en milieu duaal
3
0,02%
33,33%
Groenaanleg en -beheer duaal
11
0,07%
9,09%
0,91%
34,56%
0,01%
0,00%
235
1,57%
10,64%
9
0,06%
0,00%
6,83%
1,08%
0,21%
0,00%
4,16%
2,41%
0,06%
0,00%
0,03%
0,00%
Landbouw
114
Plant en milieu duaal
136
0,69%
1 255
Tuinbouw en groenvoorziening Binnenvaart en beperkte kustvaart duaal
1,55%
Maritieme vorming
7
0,04%
Rijn- en binnenvaart
14
0,09%
Elektrische installaties
815
Elektrische installaties duaal
Mechanicaelektriciteit
0,07%
Monteur centrale verwarming
Tuinbouw
Maritieme opleidingen
0,21%
1.021
4,96%
32
Hoeklasser
11
0,07%
Kunststofverwerking
10
0,06%
Lassen-constructie
707
Lassen-constructie duaal
622
4,30%
9
Lasser monteerder BMBE
4
Lasser monteerder MIG/MAG
3
Mechanisch onderhoud
16
71
0,10%
0,47%
2,82%
MIG/MAG-lasser
2
7
0,01%
0,05%
14,29%
Residentieel elektrotechnisch installateur
24
8
0,15%
0,05%
0,00%
Werktuigmachines
385
282
2,34%
1,89%
2,48%
28
5
0,02% 0,02%
Muziekinstrumentenbouw
Muziekinstrumentenbouw
8
Textiel
Textiel
0,07%
2
Tufter
1
Totaal STEM Zorg-STEM Lichte STEM (Studierichtingen Etalage en standendecoratie en Publiciteitsgrafiek.) Niet-STEM Totaal eerste leerjaar derde graad bso
•
11
0,05%
37,50%
0,01%
0,00%
0,01%
6.225
5.535
37,90%
37,02%
4,21%
-
-
-
-
-
495
521
3,01%
3,48%
60,08%
9.706
8.895
59,09%
59,49%
66,85%
16.426
14.951
100,00%
100,00%
43,42%
TSO
Studiegebied
Studierichting STEM
aantal leerlingen 2010-2011
aantal leerlingen 2019-2020
% 2010-2011
% 2019-2020
% vrouw 2019-2020
Auto
Autotechnieken
340
264
1,42%
1,14%
2,27%
Bouw- en houtkunde
136
143
0,57%
0,62%
6,29%
Bouwtechnieken
179
111
0,75%
0,48%
7,21%
Chemie
267
339
1,11%
1,46%
33,63%
Farmaceutisch-technisch assistent
188
155
0,78%
0,67%
77,42%
Techniek-wetenschappen
868
941
3,62%
4,07%
31,88%
Fotografie
49
87
0,20%
0,38%
71,26%
Fotografische technieken
18
0,08%
Fotografische vorming
16
0,07%
Bouw
Chemie
Fotografie
29
Grafische communicatie
42
35
0,18%
0,15%
31,43%
Multimedia
281
360
1,17%
1,56%
15,83%
Multimediale technieken
30
264
0,13%
Multimediale vorming
25
Printmedia
109
96
0,45%
0,41%
31,25%
Boekhouden-informatica
1.133
932
4,72%
4,03%
32,30%
Informaticabeheer
796
865
3,32%
3,74%
5,20%
Hout
Houttechnieken
501
418
2,09%
1,81%
2,87%
Koeling en warmte
Koel- en warmtechnieken
61
39
0,25%
0,17%
0,00%
Biotechnische wetenschappen
306
254
1,28%
1,10%
42,13%
1,07%
56,05%
0,17%
17,50%
0,60%
11,51%
Grafische communicatie en media
Handel
0,10%
Dier- & landbouwtechnische wetenschappen Landbouwtechnieken Land- en tuinbouw
248
91
0,38%
Natuur- en groentechnische wetenschappen Natuur- en landschapsbeheertechnieken
40
19
0,08%
Planttechnische wetenschappen
Maritieme opleidingen
139
Tuinbouwtechnieken
200
Maritieme technieken Dek
35
31
0,15%
0,13%
6,45%
Maritieme technieken Motoren
20
11
0,08%
0,05%
0,00%
0,83%
30
Elektriciteit-elektronica
347
256
1,45%
1,11%
2,34%
Elektrische installatietechnieken
924
763
3,85%
3,30%
0,52%
Elektromechanica
944
994
3,93%
4,30%
2,31%
0,08%
0,00%
0,05%
9,09%
0,01%
0,00%
Elektromechanische technieken duaal Elektronische installatietechnieken Mechanicaelektriciteit
19
29
Elektrotechnieken duaal
11
0,12%
2
Industriële ICT
137
263
0,57%
1,14%
1,14%
Industriële wetenschappen
692
767
2,88%
3,31%
6,13%
Mechanische vormgevingstechnieken
681
527
2,84%
2,28%
1,33%
0,02%
0,00%
Mechanische vormgevingstechnieken duaal
5
Podiumtechnieken
67
44
0,28%
0,19%
6,82%
Vliegtuigtechnieken
36
22
0,15%
0,10%
4,55%
Optiek
Optiektechnieken
10
7
0,04%
0,03%
42,86%
Orthopedische technieken
Orthopedietechnieken
14
12
0,06%
0,05%
75,00%
Tandtechnieken
Tandtechnieken
30
22
0,13%
0,10%
68,18%
Textiel- en designtechnieken
7
9
0,03%
0,04%
33,33%
Textielproduktietechnieken
3
1
0,01%
0,00%
0,00%
Voedingstechnieken
4
4
0,02%
0,02%
50,00%
9.635
9.236
40,16%
39,91%
15,95%
137
-
0,57%
-
-
-
-
-
-
-
Niet-STEM
14.221
13.906
59,27%
60,09%
61,12%
Totaal eerste leerjaar derde graad tso
23.993
23.142
100,00%
100,00%
43,09%
Textiel
Voeding Totaal STEM
Zorg-STEM (Studierichting Dierenzorgtechnieken) Lichte STEM
31
b.
Hoger Onderwijs
Generatiestudenten in een Professioneel gerichte bachelor Academiejaar
aantal cursisten
aantal STEM
aantal zorg-STEM
aantal aantal lichte STEM niet-STEM
% zorgSTEM
% zorgSTEM vrouw
2008-2009
22.960
5.568
3.125
11
14.256
24,25%
21,10%
2009-2010
23.894
5.791
3.464
11
14.628
24,24%
20,07%
2010-2011
24.535
5.844
3.755
13
14.923
23,82%
21,13%
2011-2012
24.991
5.938
3.867
18
15.168
23,76%
22,63%
2012-2013
24.990
6.071
3.851
11
15.057
24,29%
20,77%
2013-2014
25.388
6.343
3.783
8
15.254
24,98%
21,88%
2014-2015
26.031
6.656
4.208
25
15.142
25,57%
22,54%
2015-2016
26.614
6.986
4.263
37
15.328
26,25%
23,63%
2016-2017
26.992
7.129
4.464
33
15.366
26,41%
22,88%
2017-2018
26 538
7 064
4 013
39
15 422
26,64%
24,09%
2018-2019
25.868
7.259
3.777
50
14.868
28,06%
24,25%
2019-2020
25 174
7 013
3 630
43
14 488
27,86%
25,11%
Generatiestudenten in een Graduaatsopleiding Academiejaar
Aantal inschrijvingen
Aantal STEM HO
Aantal Zorg STEM HO
Aantal Aantal Lichte Niet- STEM STEM HO HO
% STEM HO
% vrouwen STEM HO
2019-2020
4 758
1 548
0
0
32,5%
4,91%
3 210
Generatiestudenten in een Academisch gerichte bachelor Academiejaar
aantal cursisten
aantal STEM
aantal zorg-STEM
aanta lichte STEM
aantal niet-STEM
% STEM
%STEM vrouw
2008-2009
20.329
6.461
2.195
1.291
10.382
31,78%
37,08%
2009-2010
20.891
6.537
2.528
1.253
10.573
31,29%
34,92%
2010-2011
21.224
6.707
2.667
1.237
10.613
31,60%
37,07%
2011-2012
21.050
6.972
2.457
1.281
10.340
33,12%
37,59%
2012-2013
20.740
7.087
2.636
1.289
9.728
34,17%
35,90%
2013-2014
20.747
6.883
2.881
1.201
9.782
33,18%
36,68%
2014-2015
20.519
6.843
2.845
1.160
9.671
33,35%
37,10%
2015-2016
20.843
7.226
2.756
1.217
9.644
34,67%
38,58%
2016-2017
20.948
7.209
2.844
1.213
9.682
34,41%
40,26%
2017-2018
21.427
7.381
3.041
1.214
9.791
34,45%
39,37%
2018-2019
21.766
7.544
2.843
1.335
10.044
34,36%
40,97%
2019-2020
21.972
7.624
2.813
1.257
10.278
34,70%
41,28%
32
Master
Eerste Aantal Aantal academie- inschrijvingen STEM jaar master HO 2008-2009 18.034 5.007 2009-2010 18.513 5.183 2010-2011 18.890 5.547 2011-2012 19.815 5.753 2012-2013 20.485 5.970 2013-2014 20.417 6.074 2014-2015 20.071 6.021 2015-2016 19.323 5.947 2016-2017 19.977 6.091 2017-2018 20.030 6.205 2018-2019 20.777 6.550 2019-2020 22.343 7.093
Aantal Zorg STEM HO 2.090 2.077 2.044 2.404 2.583 2.648 2.472 2.535 2.915 2.950 2.824 3 075
Aantal Aantal % STEM Lichte STEM Niet- STEM HO HO HO 658 10.279 27,76% 740 10.513 28,00% 704 10.595 29,36% 739 10.919 29,03% 792 11.140 29,14% 680 11.015 29,75% 756 10.822 30,00% 667 10.174 30,78% 716 10.255 30,49% 689 10.186 30,98% 757 10.604 31,53% 718 11.457 31,75%
33
% vrouwen STEM HO 31,06% 30,31% 32,43% 32,87% 32,86% 33,98% 35,34% 34,76% 36,05% 36,50% 36,18% 39,42%
II.
STEM onderwijsprestaties en doorstroom
a.
Secundair onderwijs
Aantal lln dat Academiejaar STEM diploma generatiestuin SO behaaldent de in jaar x-1 2007-2008 24.100 2008-2009 24.614 2009-2010 25.108 2010-2011 25.478 2011-2012 24.638 2012-2013 24.133 2013-2014 24.373 2014-2015 24.378 2015-2016 24.893 2016-2017 25.243 2017-2018 25.297 2018-2019 25.367 2019-2020 24.985 2019-2020 24.985
Aantal lln met STEM-diploma SO doorstromen naar HO STEM richting 9.910 10.383 10.685 10.743 10.794 10.894 11.070 11.117 11.475 11.587 11.839 11.998 11.805 11.805
34
% van lln met SO STEM diploma dat instroom in HO STEM 41,12% 42,18% 42,56% 42,17% 43,81% 45,14% 45,42% 45,60% 46,10% 45,90% 46,80% 47,30% 47,25% 47,25%
% berekend enkel op de populatie meisjes 32,14% 34,05% 32,28% 32,90% 36,42% 36,59% 36,68% 37,24% 39,75% 39,44% 40,02% 40,72% 41,45% 41,45%
b.
Hoger Onderwijs
Academiejaar
2008 - 2009
2009 - 2010
2010 - 2011
2011 - 2012
2012 - 2013
2013 - 2014
Soort opleiding
Totaal Totaal verworAantal opgenomen ven studiepuntSTEM HO studiepunten en STEM STEM
Studierendement STEM
Studierendement Rest
Academisch gerichte bachelor
6.461
380.876
259.087
68,02%
65,21%
Professioneel gerichte bachelor
5.568
326.488
222.704
68,21%
70,00%
Master*
5.007
267.245
246.848
92,37%
90,25%
Totaal
17.036
974.609
728.639
74,76%
74,06%
Academisch gerichte bachelor
6.537
384.899
258.296
67,11%
65,63%
Professioneel gerichte bachelor
5.791
336.666
229.529
68,18%
69,66%
Professioneel gerichte bachelor
5.183
273.042
254.068
93,05%
90,33%
Totaal
17.511
994.607
741.893
74,59%
73,92%
Totaal
6.707
393.759
269.380
68,41%
64,03%
Professioneel gerichte bachelor
5.844
336.655
226.499
67,28%
69,37%
Master*
5.547
287.634
268.593
93,38%
90,67%
Totaal
18.098
1.018.048
764.472
75,09%
73,24%
Academisch gerichte bachelor
6.972
406.827
277.007
68,09%
65,36%
Professioneel gerichte bachelor
5.938
340.542
226.347
66,47%
68,66%
Master*
5.753
295.841
274.448
92,77%
90,89%
Totaal
18.663
1.043.210
777.802
74,56%
73,74%
Academisch gerichte bachelor
7.087
411.632
270.854
65,80%
63,48%
Professioneel gerichte bachelor
6.071
345.581
224.295
64,90%
67,42%
Master*
5.970
304.809
281.968
92,51%
90,81%
Totaal
19.128
1.062.022
777.117
73,17%
72,87%
Academisch gerichte bachelor
6.883
398.280
265.264
66,60%
64,23%
Professioneel gerichte bachelor
6.343
359.153
237.275
66,07%
67,23%
Master*
6.074
309.603
286.849
92,65%
91,07%
Totaal
19.300
1.067.036
789.388
73,98%
72,89%
35
2014-2015
2015-2016
2016-2017
2017-2018
2018-2019
2019-2020
Academisch gerichte bachelor
6.843
396.615
268.452
67,69%
65,88%
Professioneel gerichte bachelor
6.656
376.653
241.503
64,12%
68,33%
Master*
6.021
308.045
286.742
93,08%
91,83%
Totaal
19.520
1.081.313
796.697
73,68%
73,96%
Academisch gerichte bachelor
7.226
418.526
283.737
67,79%
64,75%
Professioneel gerichte bachelor
6.986
394.890
259.636
65,75%
68,55%
Master*
5.947
299.438
278.741
93,09%
92,58%
Totaal
20.159
1.112.854
822.114
73,87%
73,61%
Academisch gerichte bachelor
7.209
416.605
282.058
67,70%
65,58%
Professioneel gerichte bachelor
7.129
401.205
260.249
64,87%
67,83%
Master*
6.091
308.332
287.080
93,11%
92,50%
Totaal
20.429
1.126.142
829.387
73,65%
73,71%
Academisch gerichte bachelor
7.381
424.466
284.929
67,13%
65,72%
Professioneel gerichte bachelor
7.064
395.455
252.149
63,76%
67,37%
Master*
6.205
312.076
290.687
93,15%
92,90%
Totaal
20.650
1.131.997
827.765
Academisch gerichte bachelor
7.544
434.268
287.196
66,13%
64,66%
Professioneel gerichte bachelor
7.259
406.220
257.072
63,28%
67,93%
Master*
6.550
324.140
301.573
93,04%
92,63%
Totaal
21.353
1.164.628
845.841
72,63%
73,66%
Academisch gerichte bachelor
7.624
437.597
298.567
68,23%
67,89%
Professioneel gerichte bachelor
7.013
388.952
261. 570
67,25%
71,84%
Master*
7.093
357.430
333.870
93,41%
93,96%
Graduaatsopleiding
1.548
77.808
49. 766
63,96%
70,95%
Totaal
23.278
1.261.787
943.773
74,80%
76,73%
* Hiertoe behoort eveneens de master na professioneel gerichte bachelor
36
III.
Gekwalificeerde STEM-uitstroom (studiebewijzen)
a.
Secundair onderwijs
Indicator III.S (a) STEM Studiebewijzen secundair onderwijs Studiebewijzen: diploma secundair onderwijs (aso, kso, tso) of studiegetuigschrift van het tweede leerjaar van de derde graad (bso) voltijds gewoon secundair onderwijs
Schooljaar
Aantal studiebewijzen
aantal STEM en % vrouw
aantal zorgSTEM en % vrouw
2006-2007 2007-2008
57.235
26.306
29,92%
44
68,18%
570
62,28%
30.315
69,69%
45,96%
58.764
26.858
30,10%
114
78,95%
684
63,74%
31.108
69,33%
45,70%
2008-2009
60.033
27.169
2009-2010
60.735
27.439
29,54%
114
76,32%
690
63,77%
32.060
68,96%
45,26%
30,02%
126
76,98%
684
61,99%
32.486
69,13%
45,18%
2010-2011
60.230
26.458
29,58%
133
74,44%
1.109
51,58%
32.530
68,70%
43,93%
2011-2012
58.529
25.906
29,29%
115
77,39%
1.197
53,38%
31.311
68,24%
44,26%
2012-2013
58.084
25.952
30,17%
-
-
1.177
53,53%
30.955
67,97%
44,68%
2013-2014
58.154
25.817
30,98%
-
-
1.259
50,20%
31.078
67,82%
44,39%
2014-2015
59.049
26.009
31,38%
-
-
1.280
51,02%
31.760
67,93%
44,05%
2015-2016
58.928
26.299
31,64%
-
-
1.189
50,38%
31.440
67,08%
44,63%
2016-2017
58.377
26.316
32,14%
-
-
1.151
49,52%
30.910
67,53%
45,08%
2017-2018
57.614
26.464
32,53%
-
-
1.213
49,96%
29.937
68,15%
45,93%
2018-2019
56.934
26.193
33,09%
-
-
1.350
47,26%
29.391
67,79%
46,01%
2019-2020
57.136
26.043
33,23%
-
-
1439
49,34%
29.654
66,95%
45,58%
37
aantal niet-STEM en % vrouw
% STEM studiebewijzen
% STEM studiebewijzen
Per onderwijsvorm •
•
ASO
Schooljaar
Aantal studiebewijzen
2006-2007
24.542
12.953
49,84%
-
-
-
-
11.589
66,28%
52,78%
2007-2008
25.056
13.307
50,03%
-
-
-
-
11.749
65,61%
53,11%
2008-2009
25.601
13.426
48,98%
-
-
-
-
12.175
65,36%
52,44%
2009-2010
25.612
13.609
49,28%
-
-
-
-
12.003
65,09%
53,14%
2010-2011
25.176
12.870
49,22%
-
-
460
35,65%
11.846
66,05%
51,12%
aantal STEM en % vrouw
aantal zorgSTEM en % vrouw
aantal niet-STEM en % vrouw
% STEM studiebewijzen
% STEM studiebewijzen
2011-2012
24.479
12.765
48,12%
-
-
506
34,78%
11.208
66,47%
52,15%
2012-2013
24.548
12.802
48,90%
-
-
467
34,48%
11.279
66,08%
52,15%
2013-2014
24.569
12.991
49,70%
-
-
515
34,37%
11.063
66,09%
52,88%
2014-2015
24.459
13.068
49,77%
-
-
507
34,52%
10.884
66,30%
53,43%
2015-2016
24.486
13.166
50,80%
-
-
504
34,33%
10.816
65,97%
53,77%
2016-2017
24.608
13.457
51,10%
-
-
517
33,46%
10.634
67,23%
54,69%
2017-2018
24.533
13.593
51,98%
-
-
492
37,40%
10.448
67,94%
55,41%
2018-2019
24.711
13.782
51,95%
-
-
589
34,47%
10.340
68,32%
55,77%
2019-2020
24.626
13.628
51,42%
-
-
695
39,14%
10.303
67,14%
55,34%
BSO
Schooljaar
Aantal studiebewijzen
2006-2007
12.718
5.027
3,86%
-
-
266
65,04%
7.425
75,70%
39,53%
2007-2008
12.974
5.000
3,02%
-
-
331
67,67%
7.643
75,77%
38,54%
2008-2009
13.134
5.099
3,39%
-
-
326
65,03%
7.709
75,54%
38,82%
2009-2010
13.438
5.217
3,03%
-
-
322
65,84%
7.899
76,44%
38,82%
2010-2011
13.310
5.082
3,27%
-
-
304
62,50%
7.924
74,86%
38,18%
2011-2012
13.071
5.031
3,74%
-
-
339
67,26%
7.701
74,28%
38,49%
aantal STEM en % vrouw
aantal zorgSTEM en % vrouw
aantal niet-STEM en % vrouw
% STEM studiebewijzen
% STEM studiebewijzen
2012-2013
12.741
4.874
3,53%
-
-
307
69,38%
7.560
73,66%
38,25%
2013-2014
13.006
4.870
3,53%
-
-
366
59,02%
7.770
73,00%
37,44%
2014-2015
13.423
4.835
4,05%
-
-
356
61,80%
8.232
73,63%
36,02%
2015-2016
13.238
4.844
3,61%
-
-
325
60,31%
8.069
71,67%
36,59%
2016-2017
12.790
4.730
3,45%
-
-
298
63,09%
7.762
72,28%
36,98%
2017-2018
12.419
4.689
3,77%
-
-
360
55,28%
7.370
72,21%
37,76%
• 2018-2019
12.092
4.575
3,52%
-
-
321
57,94%
7.196
72,19%
37,83%
2019-2020
12.081
4.520
3,89%
-
-
336
59,52%
7.225
72,57%
37,41%
38
•
•
KSO
Schooljaar
Aantal studiebewijzen
2006-2007
1.207
269
60,22%
-
-
304
59,87%
634
72,24%
22,29%
2007-2008
1.329
293
63,48%
-
-
353
60,06%
683
70,57%
22,05%
2008-2009
1.328
289
60,21%
-
-
364
62,64%
675
73,04%
21,76%
2009-2010
1.298
270
71,85%
-
-
362
58,56%
666
70,57%
20,80%
2010-2011
1.373
310
56,45%
-
-
345
63,19%
718
74,37%
22,58%
2011-2012
1.331
270
56,30%
-
-
352
66,76%
709
72,36%
20,29%
2012-2013
1.418
313
64,22%
-
-
403
63,52%
702
70,80%
22,07%
2013-2014
1.354
263
58,56%
-
-
378
63,23%
713
71,53%
19,42%
2014-2015
1.436
301
63,12%
-
-
417
61,87%
718
71,59%
20,96%
2015-2016
1.363
280
63,21%
-
-
360
63,89%
723
70,68%
20,54%
2016-2017
1.349
295
63,73%
-
-
336
62,20%
718
70,19%
21,87%
aantal STEM en % vrouw
aantal zorgSTEM en % vrouw
aantal niet-STEM en % vrouw
% STEM studiebewijzen
% STEM studiebewijzen
2017-2018
1.315
271
66,05%
-
-
361
61,77%
683
74,23%
20,61%
2018-2019
1.436
289
65,40%
-
-
440
56,59%
707
71,99%
20,13%
2019-2020
1.408
305
65,57%
-
-
408
58,33%
695
70,65%
21,66%
KSO
Schooljaar
Aantal studiebewijzen
2006-2007
18.768
8.057
13,13%
44
68,18%
-
-
10.667
69,07%
42,93%
2007-2008
19.405
8.258
13,18%
114
78,95%
-
-
11.033
68,75%
42,56%
2008-2009
19.970
8.355
13,20%
114
76,32%
-
-
11.501
68,13%
41,84%
2009-2010
20.387
8.343
14,13%
126
76,98%
-
-
11.918
68,27%
40,92%
2010-2011
20.371
8.196
14,04%
133
74,44%
-
-
12.042
66,91%
40,23%
2011-2012
19.648
7.840
14,09%
115
77,39%
-
-
11.693
65,71%
39,90%
2012-2013
19.377
7.963
15,04%
-
-
-
-
11.414
65,89%
41,10%
2013-2014
19.225
7.693
15,82%
-
-
-
-
11.532
65,77%
40,02%
2014-2015
19.731
7.805
16,28%
-
-
-
-
11.926
65,28%
39,56%
2015-2016
19.841
8.009
15,98%
-
-
-
-
11.832
64,75%
40,37%
2016-2017
19.630
7.834
15,73%
-
-
-
-
11.796
64,51%
39,91%
2017-2018
19.347
7.911
15,03%
-
-
-
-
11.436
65,36%
40,89%
2018-2019
18.695
7.547
15,34%
-
-
-
-
11.148
64,20%
40,37%
2019-2020
19.021
7.590
16,73%
-
-
-
-
11.431
63,00%
39,90%
aantal STEM en % vrouw
aantal zorgSTEM en % vrouw
39
aantal niet-STEM en % vrouw
% STEM studiebewijzen
% STEM studiebewijzen
b.
Hoger onderwijs
Indicator III-S (b) Studiebewijzen hoger onderwijs
Aantal studiebewijzen STEM HO en % vrouw
Aantal studiebewijzen ZorgSTEM HO en % vrouw
Aantal studiebewijzen Lichte STEM HO en % vrouw
Diploma’s STEM per % 1000 STEMinwoners diploma’s 20-29 jaar
Academiejaar
Totaal studiebewijzen
% STEM studiebewijze
2008-2009
46.442
12.356
30,52%
4.964
77,60%
1.251
66,30%
27.871
66,30%
26,61%
15,91
776.646
2009-2010
47.711
12.782
30,58%
5.499
76,85%
1.284
44,47%
28.146
65,98%
26,79%
16,34
782.165
2010-2011
51.007
13.486
31,19%
6.563
76,78%
1.413
40,34%
29.545
66,24%
26,44%
17,20
784.177
2011-2012
53.348
14.189
30,78%
7.494
76,46%
1.307
41,85%
30.358
66,76%
26,60%
17,92
791.803
2012-2013
54.884
14.372
31,05%
7.813
75,87%
1.430
41,61%
31.269
66,32%
26,19%
18,02
797.564
2013-2014
54.964
14.732
32,26%
7.872
75,61%
1.431
40,32%
30.929
67,06%
26,80%
18,37
802.145
Populatie 20-29 jaar
2014-2015
56.153
14.894
32,68%
8.331
75,31%
1.357
40,46%
31.571
66,50%
26,52%
18,50
805.003
2015-2016
57.602
15.480
32,24%
8.761
74,73%
1.457
40,36%
31.904
66,62%
26,87%
19,18
807.087
2016-2017
58.241
15.876
33,75%
9.102
75,41%
1.422
41,84%
31.841
66,38%
27,26%
19,57
811.190
19,79
2017-2018
59.093
16 249
33,75%
9 996
75,41%
1 482
41,84%
31 366
66,38%
27,50%
2018-2019
58.129
16.569
34,65%
8.275
72,93%
1.377
43,43%
31.908
66,02%
28,50%
2019-2020
65.458
18.238
33,50%
9.041
73,86%
1.534
40,68%
36.645
66,25%
27,86%
813.707 817.578
22,33
816.927
Studiegetuigschriften hoger onderwijs naar soort opleiding - Professioneel gerichte bachelor Aantal studiebewijzen STEM HO en % vrouw
Aantal studiebewijzen ZorgSTEM HO en % vrouw
Aantal studiebewijzen Lichte STEM HO en % vrouw
% STEMdiploma’s
% STEM studiebewijzen
Populatie 20-29 jaar
70,80%
22,30%
5,25
776.646
11.684
70,37%
22,26%
5,25
782.165
12.257
70,34%
22,74%
5,69
784.177
Academiejaar
Totaal studiebewijzen
2008-2009
18.290
4.079
24,22%
2.439
89,50%
19
31,58%
11.753
2009-2010
18.466
2.664
23,82%
4.110
88,29%
8
25,00%
2010-2011
19.624
4.463
25,32%
2.892
88,38%
12
25,00%
% STEM studiebewijzen
2011-2012
20.788
4.680
24,36%
3.298
90,02%
13
15,38%
12.797
70,83%
22,51%
5,91
791.803
2012-2013
21.482
4.547
23,62%
3.457
88,95%
10
20,00%
13.468
70,29%
21,17%
5,70
797.564
2013-2014
21.462
4.705
25,46%
3.510
87,98%
16
31,25%
13.231
70,68%
21,92%
5,87
802.145
2014-2015
22.277
4.927
26,39%
3.697
87,69%
9
44,44%
13.644
71,23%
22,12%
6,12
805.003
2015-2016
23.045
5.356
26,10%
3.721
86,89%
7
42,86%
13.961
71,20%
23,24%
6,64
807.087
2016-2017
24.073
5.636
27,08%
3.982
88,02%
24
58,33%
14.431
70,18%
23,41%
6,95
811.190
2017-2018
24.533
5.903
27,58%
4 271
87,26%
37
62,16%
14 322
68,81%
24,06%
7,25
813.707
2018-2019
23.170
5.884
28,18%
2.723
87,07%
44
72,73%
14.519
68,72%
25,39%
7,23
817.578
2019-2020
24.531
5 993
29,03%
3 287
86,80%
43
79,07%
15 208
69,08%
24,43%
7,34
816.927
40
Studiegetuigschriften hoger onderwijs naar soort opleiding - Academisch gerichte bachelor Aantal studie- Aantal studie- Aantal studiebewijzen bewijzen bewijzen LiSTEM HO en % Zorg- STEM HO chte STEM HO vrouw en % vrouw en % vrouw
% STEM studibewijzen
% STEM % studie- Populatie STEMbewi- 20-29 jaar diploma’s jzen
Academiejaar
Totaal studiebewijzen
2008-2009
13.411
3.831
35,34%
1.626
64,27%
679
39,62%
7.275
63,12%
28,57%
4,93
776.646
2009-2010
13.581
4.100
36,49%
1.658
64,78%
673
44,58%
7.150
62,83%
30,19%
5,24
782.165
2010-2011
14.099
4.186
37,12%
1.884
65,61%
751
40,08%
7.278
63,88%
29,69%
5,34
784.177
2011-2012
14.570
4.275
34,97%
2.153
64,14%
710
40,56%
7.432
63,35%
29,34%
5,40
791.803
2012-2013
14.729
4.375
37,42%
2.158
62,70%
692
41,91%
7.504
62,66%
29,70%
5,49
797.564
2013-2014
14.594
4.497
39,20%
2.173
61,48%
727
39,34%
7.197
64,37%
30,81%
5,61
802.145
2014-2015
14.317
4.299
37,80%
2.171
63,01%
709
40,62%
7.138
61,95%
30,03%
5,34
805.003
2015-2016
14.864
4.502
36,98%
2.444
63,54%
717
38,91%
7.201
62,56%
30,29%
5,58
807.087
2016-2017
14.878
4.566
38,85% 2.554
65,15%
752
43,22%
7.006
62,73%
30,69%
5,63
811.190
2017-2018
14.515
4.624
37,52%
2 364
65,27%
708
42,37%
6 819
63,00%
31,68%
5,68
813.707
2018-2019
14.957
4.740
40,11%
2.538
65,33%
685
41,61%
6.994
64,17%
31,69%
5,83
817.578
2019-2020
16 176
4 963
40,60%
2 748
65,28%
762
37,66%
7.703
64,53%
30,68%
6,08%
816927
Master Aantal Aantal studie- Aantal studiestudiebewibewijzen bewijzen % STEM jzen Lichte STEM HO en % Zorg- STEM HO studiebewijzen STEM HO en % vrouw en % vrouw vrouw
% STEMdiploma’s
Academiejaar
Totaal studiebewijzen
% STEM studie- Populatie bewi- 20-29 jaar jzen
2008-2009
14.741
4.446
32,14%
899
69,41%
553
40,51%
8.843
62,93%
30,16%
5,72
776.646
2009-2010
15.664
4.572
31,36%
1.177
67,97%
603
44,61%
9.312
62,89%
29,19%
5,85
782.165
2010-2011
17.284
4.837
31,47%
1.787
69,78%
650
40,92%
10.010
62,94%
27,99%
6,17
784.177
2011-2012
17.990
5.234
33,11%
2.043
67,55%
584
44,01%
10.129
64,11%
29,09%
6,61
791.803
2012-2013
18.673
5.450
32,13%
2.198
68,24%
728
41,62%
10.297
63,79%
29,19%
6,83
797.564
2013-2014
18.908
5.530
32,39%
2.189
69,80%
688
41,57%
10.501
64,34%
29,25%
6,89
802.145
2014-2015
19.559
5.668
34,28%
2.463
67,56%
639
40,22%
10.789
63,53%
28,98%
7,04
805.003
2015-2016
19.693
5.622
34,29%
2.596
67,84%
733
41,75%
10.742
63,41%
28,55%
6,97
807.087
2016-2017
19.290
5.674
36,27%
2.566
66,06%
646
39,63%
10.404
63,57%
29,41%
6,99
811.190
2017-2018
20.045
5 722
35,42%
3 361
63,82%
737
42,20%
10 225
63,53%
28,55%
7,03
813.707
2018-2019
20.002
5.945
36,70%
3.014
66,56%
648
43,36%
10.395
63,49%
29,72%
7,30
817.578
2019-2020
21.885
6 369
35,94%
3 004
67,54%
729
41,56%
11 783
63,24%
29,10%
7,80%
816.927
41
V.U.: Ann Verhaegen, Secretaris-Generaal Departement Onderwijs en Vorming, Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel • Eindredactie: Christel Op de beeck • Werkten mee: Anton Derks, Wendy Smits, Hilde Goeman, Paul Cornelis, Goele Bossaert, Caroline Domogala, Maddy Bollen en Wouter Thomas. Lay-out Jolien Verbruggen en Kim Baele • Met dank aan de beeldbank van TechniekTalentNU • Depotnummer: D/2021/3241/158 42
III. Gekwalificeerde STEM uitstroom (studiebewijzen) a. Secundair onderwijs
Indicator III.S (a) STEM Studiebewijzen secundair onderwijs
Studiebewijzen: diploma SO (ASO, KSO, TSO) of studiegetuigschrift 2e leerjaar 3e graad (BSO) voltijds gewoon secundair onderwijs Totaal
schooljaar 2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010 2010-2011 2011-2012 2012-2013 2013-2014 2014-2015 2015-2016
aantal studiebewijzen 57.235 58.764 60.033 60.735 60.230 58.529 58.084 58.154 59.049 58.928
aantal STEM en % vrouw 26.254 26.810 27.133 27.400 26.422 25.865 25.914 25.784 25.970 26.253
29,88% 30,06 29,52% 29,98% 29,52% 29,25% 30,15% 30,96% 31,35% 31,60%
aantal zorg- aantal lichte STEM STEM
aantal nietSTEM
en % vrouw
en % vrouw
96 162 150 165 169 156 382 33 39 47
en % vrouw
56,25% 570 70,37% 684 67,33% 690 72,12% 684 71,60% 1.109 70,51% 1.197 50,00% 1.177 45,45% 1.259 48,72% 1280 48,94% 1189
62,28% 63,74% 63,77% 61,99% 51,58% 53,38% 53,53% 50,20% 51,09% 50,46%
30.315 31.108 32.060 32.486 32.530 31.311 30.955 31.078 31.760 31.439
69,69% 69,33% 68,96% 69,13% 68,65% 68,24% 67,95% 67,79% 67,93% 67,08%
% STEM studiebewijzen 45,87% 45,62% 45,20% 45,11% 43,87% 44,19% 44,61% 44,34% 43,98% 44,55%
Vaststellingen: 1.
Het absolute aantal studiebewijzen SO daalt in het algemeen.
2. Het absolute aantal STEM studiebewijzen SO daalt eveneens en het % meisjes hierin met een STEM studiebewijs zit momenteel (2015-2016) op 31,6 %. 3. Het % STEM studiebewijzen in het secundair onderwijs 2015-2016 stijgt licht in vergelijking tot de nulmeting: 44,55 % in 2015-2016 versus 43,87 % in 2010-2011. Maar het ligt lager dan voor de nulmeting.
DEPARTEMENT ONDERWIJS EN VORMING Koning Albert II-Laan 15 1210 Brussel www.onderwijs.vlaanderen.be 43