VIS IS VLAAMSE KOST AANZET VOOR STRATEGISCHE DEALS VOOR DE VISSERIJSECTOR IN HET KADER VAN HET VLAAMS VOEDSELBELEID
Advies van de Strategische Adviesraad Landbouw en Visserij, Wetstraat 34-36, 1040 Brussel W www.salv.be – T +32 2 209 01 11 – E info@salv.be
Advies op eigen initiatief Wettelijke basis
Oprichtingsdecreet SALV 6 juli 2007
Goedkeuring raad
30 september 2022
Kopie aan
Jo Brouns – Vlaams minister van Economie, Innovatie, Werk, Sociale Economie en Landbouw, Vincent Van Quickenborne – viceeersteminister en federaal minister van Justitie en Noordzee, Bart Dochy – voorzitter Commissie Landbouw, Visserij en Plattelandsbeleid (Vlaams Parlement), Patricia De Clercq – secretaris-generaal Departement Landbouw & Visserij, Joris Relaes – administrateur-generaal Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO), Filip Fontaine – algemeen directeur Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM)
Adviesnummer
2022-17
Dossierhouder
Wouter Vanacker
wvanacker@serv.be
Pieter De Graef
pdgraef@serv.be
Koen Carels
kcarels@serv.be
Contactpersoon
Mevrouw Hilde Crevits Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Consciencegebouw Koning Albert II laan 15 B-1210 Sint-Joost-ten-Node
Advies Vis is Vlaamse kost Mevrouw de minister Voorliggend advies van de SALV biedt een aanzet voor strategische deals die van belang zijn voor de visserijsector in het kader van het voedselbeleid. Dit advies, zoals voorbereid binnen de Technische Werkcommissie Visserij (TWV) van de SALV op 22 september 2022, bouwt verder op en verdiept de inzichten uit de workshop die de TWV organiseerde op 14 april 2022 rond concrete werkpaden en pistes bij de doelstellingen van de Vlaamse voedselstrategie. De SALV keurde het advies goed op 30 september 2022. Hoogachtend
Hendrik Vandamme
Emiel Brouckaert
Koen Carels
SALV-voorzitter
TWV-voorzitter
secretaris
Inhoud Krachtlijnen
5
Situering
6
Vlaams voedselbeleid en de ontwikkeling van een Vlaamse voedselstrategie Advies Bibliografie
6 8 10
Krachtlijnen •
De SALV drukt haar positieve appreciatie uit over de inductieve aanpak die bij de genese van de voedselstrategie wordt aangehouden.
•
De SALV steunt de veelzijdige duurzaamheidsscope die in het algemene doelstellingenkader wordt aangehouden en verwacht een evenwichtige uitwerking in de strategie en de voedseldeals.
•
Betrek de visserijsector actiever bij de uitwerking van alle relevante deals. Werk drie nieuwe deals uit die ook breder – met, voor en door andere actoren in het voedselsysteem – kunnen uitgewerkt worden.
•
De uitwerking van de deals behoeft naast een actieve interactie met de visserijsector ook de inbreng van alle betrokken administraties en diensten binnen de Vlaamse (en federale) overheid.
•
De operationele uitwerking van de maatregelen in het kader van de voedselstrategie dienen waar mogelijk maximaal via het Convenant ‘Op koers naar duurzaamheid’ te verlopen.
5
Situering Vlaams voedselbeleid en de ontwikkeling van een Vlaamse voedselstrategie Vlaamse kost De Vlaamse Regering heeft zich als doel gesteld om een sterk en geïntegreerd Vlaams voedselbeleid te ontwikkelen.1 In het najaar van 2020 riep minister Hilde Crevits iedereen op om mee te werken aan een gedragen Vlaamse voedselstrategie (“Vlaamse kost”). Deze wordt opgehangen aan vier strategische pijlers2: •
Gezonde en duurzame voedingspatronen voor iedereen
•
Voedselsysteem binnen ecologische grenzen
•
Voluit voor een veerkrachtige voedseleconomie
•
Voedsel verbindt boer tot burger
Via exploraties werden de verschillende sectoren en actoren uit het voedselsysteem in de loop van het voorjaar van 2022 gevraagd om vanuit hun perspectief invulling te geven aan 21 onderliggende strategische doelstellingen, zoals meegegeven in een basistekst voor de uiteindelijke voedselstrategie. Opdracht voor SALV De SALV kreeg de opdracht van het Departement Landbouw en Visserij om voor visserij en aquacultuur de mogelijke uitwerking van de voedselstrategie te verkennen. De raad bracht daartoe de leden van de Technische Werkcommissie Visserij en de Strategische Stuurgroep Aquacultuur samen tijdens een workshop op 14 april 2022. De deelnemers gingen toen op zoek naar concrete werkpaden en pistes bij de vooropgestelde doelstellingen. Het resultaat was een nota en sjabloon met voor de visserij- en aquacultuursector essentiële werkpaden en acties voor de Vlaamse voedselstrategie. Beide documenten werden overgemaakt aan het Departement LV met het oog op integratie in de volgende versie van de voedselstrategie.
1
VR, 30 september 2019, Regeerakkoord ; VR, 8 november 2021, Beleidsnota Landbouw en Visserij 2019-2024
2
Departement Landbouw en Visserij, 2022, Vlaamse kost (voedselstrategie).
6
Na een consolidatieworkshop op 23 mei 2022 te Brussel werden de strategische doelstellingen aangepast en aangevuld. Op basis van de collectieve input gaf het Team Food van het Departement LV een eerste aanzet naar het actieniveau. Centraal daarbij staan een aantal mogelijke ‘deals’: hefboomacties waar verschillende partners hun schouders onder willen zetten, die op (idealiter) meerdere strategische doelstellingen van de voedselstrategie inspelen, en waarvoor nog geen of weinig beleidsactie rond wordt ondernomen. Het doel is om enkele ambitieuze deals te kunnen voorstellen op de Vlaamse voedseltop op 29 november 2022.
7
Advies Daar de voedselstrategie nog in opmaak is, drukt de SALV zich nog niet over de ontwerpteksten uit. Wel geeft de SALV een aantal algemene aanbevelingen mee met betrekking tot het gevoerde en te voeren proces, alsook met betrekking tot de ontwikkeling van de voedseldeals. De SALV drukt haar positieve appreciatie uit over de inductieve aanpak die bij de genese van de voedselstrategie wordt aangehouden. De SALV steunt de veelzijdige duurzaamheidsscope die in het algemene doelstellingenkader wordt aangehouden en verwacht een evenwichtige uitwerking in de strategie en de voedseldeals. Betrek de visserijsector actiever bij de uitwerking van alle relevante deals. Vijf deals zijn volgens de SALV in het bijzonder relevant voor de visserijsector: •
Financiering en richting geven aan investeringen, onderzoek en innovatie
•
Proactief bijdragen aan Europees debat rond duurzaamheidslabeling en ware kostprijs. Werk drie nieuwe deals uit die ook breder – met, voor en door andere actoren in het voedselsysteem – kunnen uitgewerkt worden.
•
Ruimte voor voedsel verankeren. Visserij wordt als economische activiteit steeds meer verdrongen op zee.3 Deze problematiek deelt de visserij met de landbouwsector. De SALV vraagt om in het kader van deze deal ruimte voor voedsel beter te waarborgen door middel van structurele beleidsmaatregelen op het vlak van ruimtelijke ordening en via partnerschappen tussen verschillende betrokken actoren.4
•
Voedingssector als motor van tewerkstelling op toerental houden. Neem als onderdeel van een bredere deal die de bredere voedingssector betrekt ook een werkpakket op die de specifieke problemen inzake tewerkstelling voor (alle ketenschakels van) de visserij tegemoet treedt.
•
Voedselsoevereiniteit strategisch verzekeren. In dit verband wijst de SALV op de noodzaak van de instandhouding van de Vlaamse voedselproducerende bedrijven als garantie voor de continuïteit van de lokale voedselvoorziening.
3
SALV, 25 juni 2021, Advies Ruimte om te vissen; SALV, 29 oktober 2021, Advies Naar een balans tussen natuurherstel en een duurzame kustvisserij.
4
Ibidem (voor wat visserij aangaat).
8
De uitwerking van de deals behoeft naast een actieve interactie met de visserijsector ook de inbreng van alle betrokken administraties en diensten binnen de Vlaamse (en federale) overheid.5 De operationele uitwerking van de maatregelen in het kader van de voedselstrategie dienen waar mogelijk maximaal via het Convenant ‘Op koers naar duurzaamheid’ te verlopen. Dat convenant vormt een samenwerking tussen Natuurpunt, de Rederscentrale, het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO), de Vlaamse overheid en de Vlaamse minister bevoegd voor zeevisserij. Via een integrale aanpak uitgewerkt in een omvattend actiekader trachten alle betrokken actoren duurzame, kwalitatieve en verse lokale vis te garanderen van in het net tot op het bord, in overeenstemming met de doelstellingen van de Green Deal.6
5
Zie ook SALV, 28 mei 2019, Advies Prioriteitennota Visserij 2029-2024, par. 6.
6
Departement Landbouw en Visserij, 2021, Maatschappelijk Convenant 2021-2025 Op koers naar duurzaamheid.
9
Bibliografie •
Departement Landbouw en Visserij, 2021, Maatschappelijk Convenant 2021-2025 Op koers naar duurzaamheid
•
Departement Landbouw en Visserij, 2022, Vlaamse kost (voedselstrategie)
•
SALV, 28 mei 2019, Advies Prioriteitennota Visserij 2029-2024
•
SALV, 25 juni 2021, Advies Ruimte om te vissen
•
SALV, 29 oktober 2021, Advies Naar een balans tussen natuurherstel en een duurzame kustvisserij
•
VR, 30 september 2019, Vlaams Regeerakkoord
•
VR, 8 november 2019, Beleidsnota Landbouw en Visserij 2019-2024, ingediend door viceministerpresident Hilde Crevits
10