JIJ EN DE
INTERSECTORALE TOEGANGS POORT
2
JIJ EN DE INTERSECTORALE TOEGANGSPOORT/ 3
INLEI DING
Samen met een hulpverlener diende je bij de intersectorale toegangspoort een aanvraag in voor hulpverlening. In deze brochure leggen we uit hoe de toegangspoort jouw aanvraag zal behandelen en wat je mag verwachten. De toegangspoort regelt de toegang tot langdurige, intensieve en gespecialiseerde soorten van jeugdhulpverlening, bijvoorbeeld: een internaat voor kinderen met een handicap, een pleeggezin, een verblijf in een jeugdhulpvoorziening… Bij zulke hulpverlening kan je niet zelf aankloppen, maar heb je een toelating nodig van de toegangspoort. Dat geldt ook als je een tussenkomst nodig hebt voor hulpmiddelen of aanpassingen in huis als minderjarige met een handicap.
4
WAT IS DE TOEGANGSPOORT?
JIJ EN DE INTERSECTORALE TOEGANGSPOORT/ 5
DE TOEGANGSPOORT IS EEN OVERHEIDSDIENST. Ze maakt deel
uit van het agentschap Jongerenwelzijn binnen de Vlaamse overheid. Er is in elke Vlaamse provincie en in Brussel een toegangspoort.
D
e medewerkers ervan bepalen wie in aanmerking komt voor welke hulpverlening. Zo hebben ze een goede kennis van alle types hulpverlening en van alle jeugdhulpaanbieders in jouw regio. Als ze van oordeel zijn dat je langdurige en gespecialiseerde hulpverlening nodig hebt, zullen ze er samen met jou voor zorgen dat je die hulp krijgt. Hoe ze dat doen, lees je verder in deze brochure.
6
JE DIENDE EEN AANVRAAG IN BIJ DE TOEGANGSPOORT. WAT GEBEURT ER NU?
JIJ EN DE INTERSECTORALE TOEGANGSPOORT/ 7
WAAR KOMT JE AANVRAAG TERECHT? Je vraag naar hulp bij de toegangspoort komt eerst terecht bij het team indicatiestelling. Een medewerker van dat team wordt aangeduid om jouw aanvraag verder te behandelen. Dat is je dossierbeheerder. Het team bespreekt je aanvraag. Het nodigt je uit voor een gesprek indien je hierom hebt gevraagd in het aanmelddocument. Heb je daar niet om gevraagd, dan zal het team beslissen op basis van de informatie die je in je aanvraag hebt bezorgd. Is je dossierbeheerder van mening dat er belangrijke informatie ontbreekt, dan zal hij de hulpverlener met wie je de aanvraag aandiende hierover aanspreken. Die zal dan samen met jou de nodige informatie aanleveren. Tenslotte beslist het team indicatiestelling welke hulpverlening voor jou het meest aangewezen is. In principe ontvang je binnen de dertig werkdagen een indicatiestellingsverslag. Dat vermeldt op welk type van hulp je recht hebt (bv. opvang en begeleiding, pleegzorg, diagnostiek…) en tot wanneer.
HOE KRIJG JE CONCREET HULP? Het indicatiestellingsverslag zegt welke vorm van hulp voor jou het meest aangewezen is, maar niet waar je daarvoor terecht kan. Dat is de opdracht van het andere team binnen de toegangspoort: het team jeugdhulpregie. De medewerkers van dat team –de jeugdhulpregisseurs– gaan eerst na welke jeugdhulpverleners in aanmerking komen om jou hulp te bieden. Samen met jou, je ouders en de hulpverlener met wie je je aanvraag indiende, gaan ze vervolgens op zoek naar wie jou daadwerkelijk hulpverlening of ondersteuning kan bieden. Vaak zijn er meer mensen die hulp vragen dan er op dat ogenblik beschikbaar is. Dan moeten er keuzes gemaakt worden. Het team jeugdhulpregie kan beslissen om een aantal hulpvragers voorrang te geven. Zo’n vraag krijgt dan ‘prioriteit’. Jouw jeugdhulpregisseur beslist daar niet alleen over. Dat doet hij samen met zijn collega’s. Hulpverleners kunnen op hun wachtlijst zien of jouw vraag prioriteit heeft. Ze moeten dan voorrang verlenen van zodra ze een plaats vrij hebben.
8
Binnen de twintig werkdagen ontvang je een eerste jeugdhulpverleningsvoorstel van het team jeugdhulpregie. Daarin staat welke jeugdhulpaanbieders de hulp kunnen aanbieden waar jij recht op hebt. Zijn er meerdere organisaties die jou hulp kunnen aanbieden? Dan kan jij kiezen, bv. door de organisaties te bezoeken, door er met je contactpersoon-aanmelder over te praten, door de website van de organisatie te bezoeken… Heb je beslist waar je hulp wil krijgen? Dan is het aan de hulpverleningsorganisaties om hun akkoord te geven. Denken ze dat zij jou kunnen helpen, dan gaan jullie samen verder van zodra er voor jou een plaats vrij komt. Wat als je geen hulpverlening vindt? Vind je geen hulpverleners die voor jou hulp kunnen opstarten? Dan zal je jeugdhulpregisseur mee helpen zoeken. Hij kan een cliëntoverleg organiseren met jou, je ouders en de hulpverleners die de hulp aanbieden die jij nodig hebt om tot een oplossing te komen.
JIJ EN DE INTERSECTORALE TOEGANGSPOORT/ 9
Lukt het dan nog niet, dan kan je jeugdhulpregisseur op een bepaald moment beslissen wie jou hulpverlening móét bieden.
WAT ALS JE HET NIET EENS BENT MET HET INDICATIESTELLINGSVERSLAG? Het indicatiestellingsverslag vermeldt welk type hulpverlening voor jou aangewezen is. Is dit volgens jou niet wat je nodig hebt, dan kan je om een ‘tweede mening’ vragen. In dat geval zal het team indicatiestelling van de toegangspoort uit een andere regio jouw hulpvraag opnieuw bekijken. Het doet dat onafhankelijk, zonder daarbij kennis te hebben van het voorstel waarmee jij het niet eens bent. Zo kan het in alle onafhankelijkheid zelf een beslissing nemen. Jij beslist in welke regio jouw aanvraag opnieuw wordt bekeken. Komt het tweede team indicatiestelling tot een ander voorstel in zijn indicatiestellingsverslag, dan beslis jij met welk indicatiestellingsverslag je verder wil.
WIE VOLGT JE TIJDENS DE BEHANDELING VAN JE AANVRAAG?
10
JIJ EN DE INTERSECTORALE TOEGANGSPOORT/ 11
D
e hulpverlener die samen met jou de aanvraag indiende, is zowel voor jou als voor de medewerkers van de toegangspoort een belangrijke contactpersoon. Elke informatie die jij ontvangt van de toegangspoort, ontvangt hij ook. Meestal zelfs iets eerder, zodat hij jou alles goed kan toelichten. Je kunt ook steeds bij deze hulpverlener terecht als je met vragen zit (bv. hoe ver staat het met jouw aanvraag?), als er iets veranderd is dat de medewerkers van de toegangspoort zeker moeten weten (bv. dat je verhuisde) of als je in afwachting van de start van de hulp die je hebt aangevraagd, andere hulp of ondersteuning nodig hebt (bv. een therapeutische begeleiding). Je contactpersoon zal die hulp niet steeds zelf kunnen bieden, maar hij kan je wel informeren, de weg wijzen naar die hulpverlening of afspraken maken met de hulpverleners die je in tussentijd al helpen.
JOUW HULPVERLENING IS GESTART. HEB JE DE TOEGANGSPOORT NOG NODIG?
12
V
an zodra je hulpverlening is gestart, ontvang je een jeugdhulpverleningsbeslissing. Daarin staat wie aan jou hulpverlening zal bieden en voor hoe lang. Heb je geen andere hulpvraag meer lopen bij de toegangspoort, dan wordt je dossier daar afgesloten. De teams van de toegangspoort volgen je hulpverlening niet verder op. De evaluatie van de hulpverlening (ben je tevreden, loopt alles zoals het moet, is dit de juiste hulpverlening voor jou…) doe je samen met je hulpverleners. Minstens om de zes maanden heb je recht op zo’n evaluatie.
Is de termijn die vermeld staat in het indicatiestellingsverslag afgelopen en heb je toch nog hulp nodig? Dan moet je samen met je hulpverlener een nieuwe vraag stellen bij de toegangspoort. Doe dat tijdig, zodat je nieuwe hulpverlening aansluit op de hulp die je op dat ogenblik krijgt. Verkies je een andere voorziening om hulpverlening te bieden? Bijvoorbeeld omdat die dichter bij je thuis ligt? Dat kan, maar ook dan moet je dit aanvragen bij de toegangspoort.
BIJNA ACHTTIEN
14
JIJ EN DE INTERSECTORALE TOEGANGSPOORT/ 15
O
p je achttiende verjaardag word je meerderjarig. Het kan zijn dat je nog jeugdhulpverlening nodig hebt. Je kan ook dan nog gebruik maken van hulpverlening ‘achter de toegangspoort’, bv. hulp bij het alleen gaan wonen. Voorwaarde is wel dat je vóór je achttiende al eens een hulpvraag hebt gesteld bij de toegangspoort. Is dat zo, dan kan je ook na je achttiende verjaardag nog gebruik maken van jeugdhulpverlening. Staat er in jouw indicatiestellingsverslag al dat je recht hebt op hulpverlening na achttien jaar? Dan hoef je niets te doen, je hulp loopt gewoon verder.
Uiteraard bestaat er ook hulpverlening specifiek voor volwassenen. Informeer er tijdig naar bij je jeugdhulpverlener.
UITZONDERLIJKE PROCEDURES
16
JE DOET ZELF RECHTSTREEKS EEN AANVRAAG BIJ DE TOEGANGSPOORT Als je ervan overtuigd bent dat je hulp nodig hebt die je enkel via de toegangspoort kan krijgen en je vindt geen hulpverlener bereid om die aanvraag met jou te doen, dan kan je zelf een aanvraag indienen bij de toegangspoort. Je hebt dan wel een attest nodig van een hulpverlener die zegt dat hij jou niet kan helpen om een aanvraag in te dienen. Je moet ook een vraag gesteld hebben naar bemiddeling tussen jou en de hulpverlener die weigerde te helpen bij het indienen van je aanvraag (zie p. 23). Bovendien mag er geen procedure lopen bij het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg of het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling (zie hiervoor de brochure ‘Jij en het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg’).
JE AANVRAAG IS EEN VERSNELDE INDICATIESTELLING EN TOEWIJZING (VIST) Soms kan je niet langer wachten op hulp. In dat geval zal het team indicatiestelling binnen de vijf werkdagen een indica-
JIJ EN DE INTERSECTORALE TOEGANGSPOORT/ 17
tiestellingsverslag opstellen. Ook het team jeugdhulpregie moet dan heel snel nagaan of de hulp die je nodig hebt, meteen kan opstarten. Zo’n aanvraag heet een ‘versnelde indicatiestelling en toewijzing’ (VIST). Je hulpverlener weet wanneer hij zo’n aanvraag kan indienen en kan je er meer uitleg over geven.
JE DIENDE EEN AANVRAAG IN VOOR HULPMIDDELEN OF AANPASSINGEN (INDIVIDUELE MATERIËLE BIJSTAND (IMB) Als persoon met een handicap kan je bij het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) terecht voor een financiële tussenkomst in de kosten van allerlei hulpmiddelen en aanpassingen, bv. aan het huis waar je woont. Een eerste aanvraag voor zo’n tussenkomst dien je in bij de toegangspoort als je minderjarig bent. Je aanvraag wordt eerst behandeld door het team indicatiestelling dat een indicatiestellingsverslag opstelt. Daarna bezorgt het team indicatiestelling je aanvraag aan het VAPH die ze verder onderzoekt en afhandelt. De beslissing om wel of niet een financiële tussenkomst toe
te kennen, wordt genomen door het VAPH. Zolang je indicatiestellingsverslag geldig is, dien je alle volgende aanvragen voor IMB rechtstreeks bij het VAPH in.
JE DIENDE EEN AANVRAAG IN VOOR EEN SPOEDEISEND PERSOONLIJK ASSISTENTIEBUDGET (PAB) Lijd je aan een specifieke aandoening waardoor je zelfredzaamheid snel vermindert? Dan kan via een spoedprocedure onmiddellijk een persoonlijk assistentiebudget worden toegekend. Omdat het belangrijk is dat je deze middelen snel krijgt, zal het team indicatiestelling je aanvraag binnen de 48 uur verwerken.
18
RECHTEN EN PLICHTEN
JIJ EN DE INTERSECTORALE TOEGANGSPOORT/ 19
IN DE JEUGDHULP HEB JE HEEL WAT RECHTEN, MAAR OOK PLICHTEN Bekijk je rechten zeker eens op rechtenindejeugdhulp.be
JE KAN OOK ÉÉN VAN DE BROCHURES AANVRAGEN > ’t Zitemzo in de integrale jeugdhulp (+12 jaar) > Mijn rechten in de jeugdhulp (-12 jaar) Dit kan via één van deze kanalen: > info@kinderrechtswinkel.be > kinderrechtswinkel.be > telefonisch op 070/21 00 71
20
VERTROUWENSPERSOON
JIJ EN DE INTERSECTORALE TOEGANGSPOORT/ 21
H
et is niet altijd gemakkelijk om over je situatie of problemen te praten. Daarom kan je steeds iemand meebrengen die jij vertrouwt en die je zelf hebt aangeduid als jouw vertrouwenspersoon. Dat is iemand die je kent en vertrouwt en die samen met jou jouw belangen nastreeft. Het moet gaan om een meerderjarige persoon, met een bewijs van goed gedrag en zeden. Het kan een familielid zijn, iemand uit jouw vriendenkring, een huisarts, een hulpverlener, een leerkracht, een advocaat… De vertrouwenspersoon kan ook (in jouw plaats of in de plaats van jouw ouders) hulpverleners aanspreken, bemiddeling aanvragen en je situatie mee opvolgen. Hij moet door hulpverleners ook steeds goed op de hoogte gehouden worden van beslissingen over de hulpverlening die jou wordt geboden.
JIJ EN DE INTERSECTORALE TOEGANGSPOORT/ 23
VRAGEN OF KLACHTEN?
I
s er iemand in je onmiddellijke omgeving met wie je erover kan spreken? Dat kan een vriend zijn, een leerkracht, een hulpverlener, een jeugdwerker… Zij zullen samen met jou naar een oplossing zoeken. Geraak je er toch niet uit, dan kan je ook een beroep doen op bemiddeling, of je klacht kenbaar maken bij JO-lijn.
BEMIDDELING Ben je in conflict met een hulpverlener en geraken jullie er samen niet uit? Dan kan je gratis beroep doen op bemiddeling als jullie daar beiden mee akkoord gaan. Zo’n bemiddeling bestaat uit één of meerdere gesprekken onder leiding van een bemiddelaar. Dat is een neutraal persoon die luistert naar jou en de hulpverlener. Je kunt tijdens een bemiddeling je verhaal doen en uitleggen waarom je vindt dat de hulpverlener je moet helpen bij de aanmelding. Samen, in overleg, zoeken jullie een oplossing.
CONTACTGEGEVENS VOOR BEMIDDELING > Provincie Antwerpen 03/240 61 61 bemiddeling@admin.provant.be > Provincie Limburg 011/23 72 25 bemiddeling@limburg.be > Provincie Oost-Vlaanderen 09/267 75 45 bemiddeling@oost-vlaanderen.be > Provincie Vlaams-Brabant 016/26 73 07 bemiddeling@vlaamsbrabant.be > Brussel 02/563 03 42 bemiddeling@vgc.be > Provincie West-Vlaanderen 050/40 33 15 bemiddeling@west-vlaanderen.be
24
JO-LIJN JO-LIJN IS DE LUISTERLIJN VAN JONGERENWELZIJN. Zoek je informatie, advies of heb je klachten? Bel JO-lijn dan op het gratis nummer 0800/900 33. JO-LIJN IS TELEFONISCH BEREIKBAAR > maandagvoormiddag tussen 9u en 13u > woensdagnamiddag tussen 13u en 18u > vrijdagnamiddag tussen 13u en 18u
SCHRIJVEN KAN OOK JO-lijn, Ellipsgebouw, Koning Albert II-laan 35 - bus 32 1030 Brussel Of stuur een e-mail naar jo-lijn@jongerenwelzijn.be
VERKLARENDE WOORDENLIJST
26
Team indicatiestelling Een aanvraag voor jeugdhulpverlening komt in de toegangspoort eerst terecht bij het team indicatiestelling. Dat gaat na welk type hulpverlening of ondersteuning voor jou het meest aangewezen is. Daarvoor baseert het zich op de informatie die je gaf in het aanmelddocument. Het indicatiestellingsverslag vermeldt de beslissing. Het type hulp waar je recht op hebt, wordt in het indicatiestellingsverslag benoemd in de vorm van één of meerdere typemodule(s).
Typemodule Een typemodule is één afgelijnde eenheid van jeugdhulpverlening – ze bevat de kernopdracht of de functie van wat er in de hulpverlening gebeurt, bijvoorbeeld ‘begeleiding’, ‘diagnostiek’ of ‘dagopvang’. Het indicatiestellingsverslag zegt op welke typemodules je recht hebt.
Module Modules zijn afgeleid van typemodules en vertellen welke voorzieningen die bepaalde vorm van hulpverlening aanbieden en waar dat ze dat precies doen. Modules bevatten bovendien de praktische informatie die voor jou belangrijk is als je die hulp nodig hebt.
JIJ EN DE INTERSECTORALE TOEGANGSPOORT/ 27
Indicatiestellingsverslag In het indicatiestellingsverslag lees je op welk type van hulp of ondersteuning je recht hebt en tot wanneer. Heb je volgens het team indicatiestelling geen recht op hulp achter de toegangspoort, dan zullen ze je ook informeren op welke hulpverlening je wel een beroep kan doen.
Team jeugdhulpregie Het team jeugdhulpregie gaat op basis van het indicatiestellingsverslag na welke jeugdhulpaanbieders in aanmerking komen om de gepaste hulpverlening op te starten. Het gaat samen met jou, je ouder(s) en de contactpersoon-aanmelder op zoek naar de geschikte jeugdhulpaanbieder(s).
Contactpersoon-aanmelder De hulpverlener die samen met jou je aanvraag indiende bij de toegangspoort, noemen we de contactpersoon-aanmelder. Hij wordt door de toegangspoort steeds op de hoogte gehouden van alle beslissingen. Ook jij kan altijd bij hem terecht met je vragen over je lopende hulpverlening of over de behandeling van je aanvraag door de toegangspoort.
Jeugdhulpverleningsvoorstel Dat document van het team jeugdhulpregie bevat een selectie van de jeugdhulpaanbieders die in aanmerking komen om jouw jeugdhulpverlening of ondersteuning te realiseren.
Jeugdhulpverleningsbeslissing Dat document ontvang je van het team jeugdhulpregie zodra je hulpverlening of ondersteuning wordt opgestart. Het document vermeldt wie de hulpverlening of ondersteuning biedt en tot wanneer.
Mobiele hulpverlening De zorg wordt niet in de voorziening maar elders aangeboden (thuis, op school…).
Ambulante hulpverlening De zorg wordt in de voorziening aangeboden, maar je overnacht er niet.
Residentiële hulpverlening De zorg wordt in de voorziening aangeboden en je overnacht er ook.
Ondersteuningscentrum Jeugdzorg en Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Deze diensten gaan na en beslissen of hulpverlening noodzakelijk is voor jouw veiligheid of ontwikkeling, ook als jij en/of je ouders dat niet zien zitten. Het is nog steeds vrijwillige jeugdhulp (met het akkoord van jou en de ouders). Maar jullie kunnen niet zomaar beslissen om de hulp te veranderen of stop te zetten. Daarover wordt samen beslist: in overleg met het gezin, de hulpverleners en het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg of het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling. We noemen deze laatste twee de gemandateerde voorzieningen. Zie de brochure ‘Jij en het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg’.
JIJ EN DE INTERSECTORALE TOEGANGSPOORT/ 29
PROCESVERLOOP AANVRAAG
AANMELDING Aanmelddocument (A-doc) Contactpersoon-aanmelder
INTERSECTORALE TOEGANGSPOORT Indicatiestellingsverslag Team indicatiestelling (dossierbeheerder) 30 werkdagen
Jeugdhulpverleningsvoorstel Team jeugdhulpregie (jeugdhulpregisseur) 20 werkdagen
JEUGDHULPVERLENING Jeugdhulpverleningsbeslissing Hulpverlener
30
productie Agentschap Jongerenwelzijn Koning Albert II-laan 35, bus 32 1030 Brussel verantwoordelijke uitgever Jean-Pierre Vanhee, Algemeen directeur afdeling Intersectorale toegangspoort tekstbehandeling Afdeling Intersectorale toegangspoort vormgeving Kunstmaan foto’s Steunpunt Jeugdhulp en Jelle Vermeersch meer informatie www.jongerenwelzijn.be Adressen van lokale diensten vind je onder de rubriek Contact. depotnummer D/2013/3241/196
INTERSECTORALE TOEGANGS POORT