Vlaanderen is milieu
Kwaliteit van het zwemwater
2015
VLAAMSE MILIEUMAATSCHAPPIJ
www.vmm.be
DOCUMENTBESCHRIJVING Titel Kwaliteit van het zwemwater in 2015 Samenstellers Afdeling Rapportering Water, VMM Inhoud Bespreking van de kwaliteit van het zwemwater in 2015 Wijze van refereren Vlaamse Milieumaatschappij (2016), Kwaliteit van het zwemwater in 2015 Verantwoordelijke uitgever Michiel Van Peteghem, Vlaamse Milieumaatschappij Vragen in verband met dit rapport Vlaamse Milieumaatschappij Dokter De Moorstraat 24-26 9300 Aalst Tel: 053 72 62 10 info@vmm.be Depotnummer D/2016/6871/032
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 2
Kwaliteit van het zwemwater in 2015
SAMENVATTING De Vlaamse Milieumaatschappij volgt de zwemwaterkwaliteit van de 87 Vlaamse zwemwateren op en beoordeelt ze volgens de Europese zwemwaterrichtlijn 2006/7/EG in samenwerking met het Agentschap Zorg en Gezondheid. Op basis van deze richtlijn wordt het zwemwater ingedeeld in 4 verschillende klassen: uitstekend, goed, aanvaardbaar of slecht. Deze indeling gebeurt op basis van alle bacteriologische resultaten voor de parameters intestinale enterokokken en E. coli van de afgelopen 4 badseizoenen en geeft dus de gemiddelde zwemwaterkwaliteit weer. In 2015 behoorden 73 zwemwateren tot de klasse uitstekend en 12 tot de klasse goed. Er was evenwel ook één locatie met een aanvaardbare kwaliteit en één locatie met een slechte kwaliteit. Het aantal uitstekende zwemwateren is het hoogste ooit, maar daarentegen is er voor het eerst een zwemwater dat tot de klasse ‘slecht’ behoort. Het gaat om de nieuwe locatie Langerei in Brugge.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2015
3
INHOUD 1 Evolutie van de zwemwaterkwaliteit ............................................................................................................ 6 1.1 Kwaliteit zwemwater aan de kust of in het binnenland ........................................................................ 7 1.2 Zwemwater in het binnenland ............................................................................................................... 8 1.3 Zwemwater aan de kust .......................................................................................................................11 2 Besluit ..........................................................................................................................................................13
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 4
Kwaliteit van het zwemwater in 2015
LIJST VAN TABELLEN Tabel 1: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland ................................................... 9 Tabel 2: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren aan de kust ...........................................................12
LIJST VAN FIGUREN Figuur 1: Evolutie van de kwaliteit van het zwemwater .................................................................................... 7 Figuur 2: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland. ................................................... 8 Figuur 3: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwateren aan de kust ............................................................11
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2015
5
1 EVOLUTIE VAN DE ZWEMWATERKWALITEIT Al meer dan 20 jaar volgt de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) de zwemwaterkwaliteit op in samenwerking met het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. Dit gebeurde aanvankelijk op basis van de zwemwaterrichtlijn 76/160/EEG. Deze richtlijn is vervangen door de Europese zwemwaterrichtlijn 2006/7/EG. De richtlijn stelt als doel dat alle zwemwateren tegen 2015 minstens een aanvaardbare kwaliteit halen. Aan de kust start het badseizoen officieel op 1 juni en eindigt het op 15 september. Jaarlijks worden er per badzone 25 stalen genomen. In de zwemvijvers begint het badseizoen reeds op 1 mei en eindigt het op 15 september. Er worden per locatie 20 stalen per badseizoen genomen. Op basis van de huidige richtlijn wordt het zwemwater ingedeeld in 4 verschillende klassen: - uitstekend; - goed; - aanvaardbaar; - slecht. Deze indeling gebeurt op basis van alle bacteriologische resultaten voor de parameters intestinale enterokokken en E. coli van de afgelopen 4 badseizoenen. Het resultaat geeft dus de gemiddelde zwemwaterkwaliteit aan van de afgelopen 4 badseizoenen, ingedeeld volgens 4 klassen. Sinds 2011 gebeurt de beoordeling in Vlaanderen volgens deze richtlijn. Omdat daarbij andere parameters en een andere beoordelingsmethode gebruikt worden, kunnen deze resultaten niet ĂŠĂŠnduidig vergeleken worden met de resultaten van voor 2011.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 6
Kwaliteit van het zwemwater in 2015
1.1 Kwaliteit zwemwater aan de kust of in het binnenland In Vlaanderen zijn er 87 officiĂŤle zwemwateren, onderverdeeld in de badzones aan de kust en de zwemwateren in het binnenland. Daarvan zijn er in 2015 73 als uitstekend beoordeeld, 12 als goed, 1 als aanvaardbaar en 1 als slecht. Het aantal uitstekende zwemwateren is het hoogste ooit, maar daarentegen is er voor het eerst een slecht zwemwater. Alle resultaten kan je terugvinden op de website www.kwaliteitzwemwater.be Figuur 1: Evolutie van de kwaliteit van het zwemwater
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2015
7
1.2 Zwemwater in het binnenland Van de 45 zwemvijvers behoren er:
41 tot de klasse uitstekend (91,1%) 2 tot de klasse goed (4,4%) 1 tot de klasse aanvaardbaar (2,2%) 1 tot de klasse slecht (2,2%)
Het aantal uitstekende zwemvijvers is even hoog als vorig jaar en het hoogste aantal ooit. Er was wel een kwaliteitsvermindering in 1 zwemvijver in Goolderheide in Bocholt. De kwaliteit van deze vijver gaat van goed naar aanvaardbaar. De nieuwe zwemwaterlocatie de Langerei in Brugge werd voor het eerst beoordeeld en heeft een slechte zwemwaterkwaliteit. Daarom mag er op die locatie in 2016 niet gezwommen worden. Om de kwaliteit te verbeteren wordt een hydronautstudie gestart om de knelpunten te lokaliseren en op te lossen. Daarnaast worden bestaande overstorten ook gemonitord en worden rioleringen preventief geruimd. Figuur 2: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland.
Ondanks de goede bacteriologische resultaten werden er toch drie zwemverboden uitgevaardigd : - van 17/08 tot en met 26/08 op het Klein Strand te Jabbeke; - van 31/08 tot en met 28/09 op het Klein Strand te Jabbeke; - van 08/09 tot en met 11/09 in de Sint-Pietersplas te Brugge.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 8
Kwaliteit van het zwemwater in 2015
Telkens gaat het om een drijflaag van cyanobacteriën. Dit zijn bacteriën die drijvend aan het wateroppervlak een blauwgroene, soms roodbruine, olieachtige laag vormen op het water. Bij warm weer kunnen ze vooral in stilstaand, voedselrijk oppervlaktewater woekeren. Als de olieachtige laag op het water dikker wordt en het wier dichter op elkaar drijft, sterven de blauwwieren af en komen er giftige stoffen vrij die schadelijk kunnen zijn voor mens en dier. Via de mond, via de huid en bij inademing kunnen er gezondheidsklachten ontstaan zoals diarree en braken, irritatie van de ogen, oren en huid evenals hoofdpijn, luchtwegklachten, allergische reacties en astma.
De kwaliteit van de verschillende zwemwateren in het binnenland is als volgt:
Tabel 1: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland
Nummer
Locatie zwemwater
Beoordeling
79300
De Mosten Hoogstraten
Uitstekend
83700
Breebos Rijkevorsel
Uitstekend
87500
Tulderheyde - Ravels
Uitstekend
107760
Goolderheide - Bocholt
Aanvaardbaar
115600
Geerensheide - Kinrooi
Uitstekend
115800
Batven - Kinrooi
Uitstekend
121500
De Steenberg - Kinrooi
Uitstekend
136100
Wouterbron - Maaseik
Uitstekend
139900
Kikmolen - Maasmechelen
Uitstekend
142500
Sonnevijvers (grote vijver) – Lanaken
Uitstekend
142550
Sonnevijvers (Kleine vijver) - Lanaken
Uitstekend
183550
Keienven - Wuustwezel
Uitstekend
201010
De Ster strand – St-Niklaas
Uitstekend
201040
De Ster 50m bad – St-Niklaas
Uitstekend
237500
Diepvennen - Londerzeel
Uitstekend
296500
Lilse Bergen (Kleine)
Uitstekend
296600
Lilse Bergen (Grote)
Uitstekend
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2015
9
Nummer
Locatie zwemwater
Beoordeling
300260
De Hoge Rielen - Kasterlee
Uitstekend
303830
Korte Heide - Kasterlee
Uitstekend
310200
Berkenstrand - Retie
Uitstekend
313600
Zilverstrand - Mol
Goed
324630
Hof Van Eden – Westerlo
Uitstekend
324650
’t Heultje – Westerlo
Uitstekend
377220
De Nekker (grote vijver) – Mechelen
Uitstekend
377240
De Nekker (kleine vijver) - Mechelen
Uitstekend
380150
Domein Hofstade - Zemst
Uitstekend
407800
Ter Heide – Rotselaar
Uitstekend
416310
Paalse Plas – Beringen
Uitstekend
422700
Fonteintje - Beringen
Uitstekend
454650
De Plas - HH
Uitstekend
454840
Heidestrand – Zonhoven
Uitstekend
531735
De Gavers – Geraardsbergen
Uitstekend
542500
Nieuwdonk - Berlare
Uitstekend
570130
Blaarmeersen zwemsportzone – Gent
Uitstekend
570150
Blaarmeersen strand-badzone – Gent
Uitstekend
570165
Blaarmeersen Peuterspeelkreek - Gent
Uitstekend
590010
Vosselaere Put - Deinze
Uitstekend
633055
De Gavers - Harelbeke
Uitstekend
774055
Langerei - Brugge
Slecht
842720
Baalse hei - Turnhout
Uitstekend
843600
Zilvermeer - Mol
Uitstekend
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 10
Kwaliteit van het zwemwater in 2015
Nummer
Locatie zwemwater
Beoordeling
848760
Nuclea - Mol
Uitstekend
848775
Campinastrand - Dessel
Goed
848795
Familiestrand Postel – Mol
Uitstekend
871500
Klein Strand - Jabbeke
Uitstekend
1.3 Zwemwater aan de kust Van de 42 badzones aan de kust behoren er: 32 tot de klasse uitstekend (76,2%) 10 tot de klasse goed (23,8%) De zwemwaterkwaliteit aan de kust blijft verbeteren. Het aantal uitstekende zwemwateren is het hoogste sinds 2011. Alle badzones zijn ook ten minste goed van kwaliteit. Er was geen enkel zwemverbod aan de kust. Figuur 3: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwateren aan de kust
Vooral na felle regenbuien stellen we soms tijdelijk een minder goede waterkwaliteit vast. Bij overvloedige regen kan de riolerings- en zuiveringsinfrastructuur de grote hoeveelheid regenwater vaak niet aan. Hierdoor treedt er overstortwerking op, waarbij ongezuiverd afvalwater in de waterlopen terechtkomt. De afkoppeling van oppervlakte- en regenwater van de afvalwatercollectoren zal de komende jaren worden voortgezet. Die ingrepen moeten het risico dat afvalwater bij hevige neerslag ongezuiverd in de waterlopen en door havengeulen in zee terechtkomt, verder verkleinen.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2015
11
De kwaliteit van de verschillende zwemwateren aan de kust is als volgt: Tabel 2: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren aan de kust
Nummer 10 20 30 40 50 60 70 80 100 110 115 120 130 140 150 155 160 162 170 180 185 190 193 200 210 220 230 240 250 260 270 280 290 297 300 310 320 330 340 360 380 390
Locatie zwemwater De Panne Leopold De Panne Canadezenplein Koksijde St-Idesbald Koksijde Ster Der Zee Koksijde Hoge Dijk Koksijde Vredestraat Koksijde St-Andre Koksijde Centrum (Oostduinkerke) Koksijde Duinpark (Oostduinkerke) Koksijde Groenendijk (Oostduinkerke) Nieuwpoort Leopoldplein Nieuwpoort Badinstallatie Middelkerke St-Laureins Middelkerke Meeuwenlaan Middelkerke Rotonde Middelkerke Houyouxstraat Middelkerke Casino-West Middelkerke Excelsior Oostende Raversijde-bad Oostende Diksmuide Oostende Northlaan Oostende Koninginnelaan Oostende Noodstrand Christinastraat Oostende Duin en Zee Bredene Turkeyen Bredene Duingat Bredene Astrid Bredene Droge Opgang Bredene De Duinpan De Haan Vosseslag De Haan Centrum De Haan Wenduine De Haan Harendijke Blankenberge Weststraat Blankenberge Kerkstraat Blankenberge Artanhelling Brugge Westkant (Zeebrugge) Knokke-Heist Centrum Heist Knokke-Heist Duinbergen Knokke-Heist Casino Knokke-Heist Zoute Knokke-Heist Lekkerbek
Beoordeling Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Goed Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Goed Goed Goed Uitstekend Goed Goed Uitstekend Goed Uitstekend Uitstekend Goed Goed Uitstekend Goed Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 12
Kwaliteit van het zwemwater in 2015
2 BESLUIT De Vlaamse Milieumaatschappij volgde in 2015 de zwemwaterkwaliteit op van 87 locaties. De resultaten van de afgelopen 4 jaar werden gebruikt om de zwemwaterkwaliteit te beoordelen volgens de EU richtlijn 2006/7/EG. De zwemwaterkwaliteit in 2015 is de beste sinds 2011, alhoewel er voor het eerst ĂŠĂŠn zwemwater een slechte kwaliteit heeft. Het gaat hier echter om het nieuw aangeduide zwemwater de Langerei in Brugge. De kwaliteit van de vijvers is al jaren zeer goed waardoor hier nog weinig vooruitgang mogelijk is. Aan de kust is er wel nog verbetering merkbaar. Dit komt onder andere door bijkomende afkoppelingsprojecten, maar hangt ook sterk af van het aantal keer dat het hevig regent in de zomermaanden.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2015
13
Vlaamse Milieumaatschappij Dokter De Moorstraat 24-26 9300 Aalst www.vmm.be