DE ZORG VOOR DE OPEN RUIMTE IN VLAANDEREN
J A A RV E R S L A G
VLAAMSE LANDMAATSCHAPPIJ
Het mooist is een zonnebloem: verliefdheid, naakte honger naar licht. Zo’n opgeheven gezicht, dat draaien met de zon mee verlangen, kleur: een pitje in de grond en ze ontstaan.
ESTHER JANSMA
VLM BOEKJAAR
J A A RV E R S L A G
Partner
voor een
duurzame O
p 26 maart 1999 organiseerde de VLM
ter afsluiting van haar tiende verjaardag het colloquium ‘De Open Ruimte in Vlaanderen, vandaag en morgen’. Deze viering was de gelegenheid bij uitstek om als moderne overheidsorganisatie vooruit te kijken en de maatschappelijke discussie aan te gaan over haar missie: de zorg voor de open ruimte in Vlaanderen. Gebruikers van deze open ruimte zoals landbouw, natuur en bosbouw kregen er een forum om mee na te denken over de toekomst van de open ruimte en de kernopdrachten van de VLM. Opvallend was de vraag om de dialoog en het structureel overleg tussen de verschillende gebruikers van de open ruimte verder te versterken. Zij zien de VLM met haar uiteenlopende opdrachten als de partner bij uitstek om te komen tot een duurzame open ruimte.
2
3
Partner voor een
DIRECTIEVERSLAG
open ruimte Brede werking met veel samenhang De VLM werkt aan een kwaliteitsvolle open ruimte.
Zij sluit ook beheersovereenkomsten met landbouwers om te
Zij beschikt daarvoor over een homogeen en samenhangend
komen tot meer natuurkwaliteit.
takenpakket: landinrichting, ruilverkaveling, natuurinrichting
Ook de Mestbank werkt aan de milieukwaliteit van de open
en –beheer, OC GIS-Vlaanderen
ruimte door de verontreiniging door meststoffen tegen
en de Mestbank.
te gaan. Een sterke administratieve en technische Deze zorg voor de open ruimte of het
opvolging moet de uitvoering van
buitengebied is breed: verbonden
het nieuwe mestdecreet (MAP2) in goede
met het landbouw- én natuurbeleid, ver-
banen leiden.
weven met het ruimtelijk beleid én het
Het Ondersteunend Centrum
milieubeleid, gericht op inrichting én
GIS-Vlaanderen ten slotte is de
beheer.
voorbije jaren uitgegroeid tot de motor van de geografische informatie in Vlaan-
De centrale invalshoek is het gebiedsgericht ruimtelijk facet.
deren. Steeds meer instellingen en organisaties – het minis-
Projecten op het terrein inrichten en/of beheren, daar gaat
terie van de Vlaamse Gemeenschap, VOI’s, provincies,
het om. Zo is de landinrichting het instrument bij uitstek om
gemeenten en nutsbedrijven – doen erop beroep.
gebiedsgewijs uiteenlopende sectoren zoals landbouw, natuur, bos en recreatie ruimtelijk op elkaar af te stemmen. De landinrichtingsprojecten zijn in het Ruimtelijk Structuurplan
Samen besturen
Vlaanderen ingeschreven als strategische projecten voor het buitengebied.
Dat homogeen takenpakket, dit samengaan van
De ruilverkaveling maakt deze afstemming voor gebieden die
uiteenlopende taken bij de inrichting en het beheer van de
in hoofdzaak een landbouweconomische doelstelling hebben.
open ruimte, vindt ook een afspiegeling in de nieuwe samen-
De herstructurering van het landbouwareaal gaat er gepaard
stelling van de raad van bestuur. De verschillende
met andere projecten zoals inrichting van valleien en natu-
gesprekspartners die aanspraak maken op de open ruimte
urgebieden, fiets- en wandelpaden, de aanleg van vloeiri-
vinden we er in terug: landbouw, milieu en natuur, en sinds
etvelden.
kort ook bosbouw. De overheid en de particuliere
Natuurinrichting en –beheer zijn het instrument voor
organisaties overleggen er met elkaar. Ook verschillende
gebieden met een hoge natuurwaarde. Samen met de afdel-
beleidsniveaus – Vlaanderen en de provincies - maken er deel
ing Natuur (AMINAL) werkt de VLM projectsgewijze aan de re-
van uit. Voor al deze partners biedt de VLM een geschikt fo-
alisatie van het Vlaams Ecologisch Netwerk.
rum voor dialoog en overleg.
duurzame open ruimte
Werken aan Europees en Vlaams beleid Nog een toepassing van het Europees beleid zijn de Op uiteenlopende terreinen komt het Europees beleid voor de
beheersovereenkomsten. In Vlaanderen bestaat sinds
open ruimte steeds meer in beeld. Tegelijk wordt ook de ver-
1 januari 2000 de mogelijkheid om, op vrijwillige basis,
ankering in het Vlaamse beleid sterker.
overeenkomsten tussen landbouwers en de Vlaamse
Het plattelandsbeleid staat al langer op de Europese
overheid af te sluiten.
agenda. Maar ook in Vlaanderen krijgt dit beleid, met de
De Vlaamse Landmaatschappij en
goedkeuring in 1999 van de Europese
AMINAL begeleiden de landbouwers die
verordening inzake steun voor
deze overeenkomst wensen te sluiten.
plattelandsontwikkeling, meer
Met het afsluiten van een beheers-
aandacht. De VLM is op dit terrein erg
overeenkomst gaat de landbouwer tegen
actief. Zij werkte in uitvoering van
een vaste vergoeding een
de Europese richtlijn mee aan het
actieve rol spelen als beschermer van de
Plattelandsontwikkelingsprogramma
natuur en beheerder van het landschap.
voor Vlaanderen (POP-Vlaanderen).
Meer verwevenheid tussen landbouw en natuur komt zo
De Vlaamse Landmaatschappij participeert onder meer aan
tot stand. De actie ‘Boeren beheren de natuur’ leidde al tot
het Intereg II C-programma waarin de ruimtelijke planning
honderden aanvragen van landbouwers. Een van de uitdagingen is ook meer duidelijkheid te
west-Europa op de agenda staat. De diversifiëring van de ru-
brengen in de vele andere vormen van beheers-overeenkom-
rale economie is een van de aandachtspunten.
sten. Zo bestaan er onder meer overeenkomsten voor het
Ook biedt de geplande regionalisering van het landbouw-
mestbeleid en het platteland en sluiten
beleid heel wat perspectieven. Omdat de Waalse en Vlaamse
ook gemeenten, provincies en andere administraties
landbouw sterk verschillend zijn, heeft de regionalisering het
beheersovereenkomsten af. Dit leidt tot onduidelijkheid voor
voordeel dat voor het eerst een heldere visie voor de Vlaamse
de landbouwers. Daarom kan de VLM het ‘beheers-loket’ zijn
landbouw tot stand kan komen. Deze visie is van bijzonder
waar alle informatie te verkrijgen zal zijn en waar de be-
belang voor de inrichtingsplannen waaraan de VLM werkt.
heersovereenkomst in de juiste banen kan geleid worden.
Partner
van het buitengebied in het metropolengebied van Noord-
Boeren beheren de natuur
4
5
voor een
duurzame
DIRECTIEVERSLAG
De actualiteit vraagt aandacht
Geoloket in ontwikkeling
De dioxinecrisis, de wateroverlast en het integraal
Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen heeft het voorbi-
waterbeheer, de problematiek van Doel, het Ruimtelijk Struc-
je jaar ingespeeld op vele vragen. Zo vroeg de nieuwe
tuurplan Vlaanderen (RSV), de introductie van de
ruimtelijke ordening met haar structuurplanning
biologische landbouw. Bij vele dossiers die door
op drie niveaus nieuwe instrumenten. Eind 2000 zal
omstandigheden of de actualiteit sterk op de voorgrond
ook het digitaal percelenregister klaar zijn dat als
komen, heeft de Vlaamse Landmaatschappij haar expertise ter
platform voor een grootschalig
beschikking kunnen stellen. Soms, zoals bij het RSV waar de
referentiedatabestand gebruikt kan
VLM meewerkt aan de afbakening van het buitengebied, gaat
worden. Vele beroepsgroepen, o.m.
het om de uitvoering van nieuw beleid. Bij de problematiek
de landmeters zullen ermee werken.
van Doel staat de begeleiding en de herlocalisatie van de
De belangrijkste ontwikkeling is echter de
landbouwbedrijven op de agenda.
toenemende integratie van het
De VLM wordt bij deze actuele dossiers gevraagd
OC GIS Vlaanderen in de nieuwe
omwille van haar gespecialiseerde terreinkennis,
informatie- en communicatietechnologie. De investering in
haar contacten met de gebruikers van de open ruimte of haar
het Digitaal Loket Geo 2002 waarbij geografische data snel en
instrumenten in het kader van OC GIS-Vlaanderen.
on-line kunnen beschikbaar worden gesteld, is nu volop gaande en wordt de belangrijkste uitdaging voor de volgende jaren.
Grondbank steeds noodzakelijker Een efficiĂŤnte en duurzame inrichting en beheer van de open
De Vlaamse Landmaatschappij is haar tweede decennium in-
ruimte kunnen maar slagen wanneer een specifiek grond-
gestapt met een ruimer wordend takenpakket. De samenhang
beleid kan worden gevoerd. Dit vraagt een
van de taken, de deskundigheid op vele terreinen, de uitge-
gecoĂśrdineerde en snelle verwerving van gronden
breide communicatie op het terrein en de dialoog en het
(in der minne, door onteigening of voorkoop).
overleg die zij aangaat met de uiteenlopende gebruikers van
De ontwikkeling van een Grondbank is daarbij de
de open ruimte, zijn de belangrijkste troeven om haar op-
voorwaarde. Aan de VLM wordt gevraagd dit project gestalte
dracht goed te kunnen vervullen.
te geven. Niet alleen de dagelijkse praktijk van de ruilverkaveling, de land- en natuurinrichting, maar ook de realisatie van het mest- en natuurbeleid tonen aan hoe dringend en noodzakelijk een operationele Grondbank is die soepel en
open ruimte gebiedsgericht kan werken.
ir. PAUL DEMEESTER Administrateur-generaal
HERMAN HERPELINCK Voorzitter van de raad van bestuur
INHOUD 2
Directieverslag 7
Bestuur
Verslag van de Raad van Bestuur 1. Wettelijk kader
10
2. Landinrichting
14
3. Ruilverkaveling
28
4. Natuur
40 52
5. Mestbank
88
6. Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen 106
7. Ondersteunende afdelingen
7.1 Informatica, gronddatabank en GIS-VLM
7.2.1 Personeel
112
7.2.2 Vorming
117
107
112
7.2 Algemene administratie
118
7.2.3 Juridische zaken
119
7.2.4 Communicatie
121
7.2.5 Emancipatie
7.2.6 Vlaamse ombudsdienst en openbaarheid van bestuur
8. FinanciĂŤle resultaten
Bijlagen
124
128
130
Waarderingsregels
Balans na winstverdeling boekjaar 1999 Resultatenrekening 1999 Toelichting Sociale balans
144
134
136 140
Verslag van de bedrijfsrevisor Info
8
143
132
122
BESTUUR De Raad van Bestuur van de VLM Voorzitter Herman Herpelinck Ondervoorzitter Rudi Gotzen Bestuursleden Linda Blomme Huub Broers Godelieve De Meyer Annie Desmedt Marcel Engelborghs Jean-Claude Laurent Jean-Paul Lavigne Yvan Ottenbourgh Jan Strynckx Wim Terwingen Paul Van Snick De commissarissen van de Vlaamse regering Frans Cornelis DaniĂŤl Ketels
De revisor Bedrijfsrevisor Patrick Waltniel
De leidend ambtenaren van de VLM De administrateur-generaal ir. Paul Demeester De adjunct-administrateur-generaal ir. Roland de Paepe
DEEL 1
8
9
DEEL 1 V E R S L A G VA N D E R A A D VA N B E S T U U R
10
11
WETTELIJK
KADER
In 1999 werd het wettelijk kader waarbinnen de Vlaamse Landmaatschappij haar activiteiten ontwikkelt, verder aangepast en verfijnd. Zo dient onder andere gewezen op het besluit van de Vlaamse regering van 13 april 1999 dat de Vlaamse Landmaatschappij belast met het sluiten van beheersovereenkomsten in het kader van het natuurbehoud.
H O O F D S T U K
1.1 Landinrichting
Deze decretale bepalingen werden verder uitgewerkt in het uitvoeringsbesluit van
6 juni 1996 met nadere bepalingen over De landinrichting vindt haar juridische
de landinrichting en in het besluit van
grondslag in het oprichtingsdecreet van
17 maart 1998 houdende subsidiëring
de Vlaamse Landmaatschappij.
van de landinrichtingswerken.
Deze regelgeving werd aangevuld door het decreet van 22 november 1995 inzake aanpassing van de begroting 1995 dat
1.2 Ruilverkaveling
betrekking heeft op de uitvoering van het landinrichtingsplan, de adviesprocedure
De ruilverkaveling wordt geregeld door de
en de bijdrage van het Gewest in de
wet van 22 juli 1970 op de ruilverkaveling
kosten van de werken, alsook door het
van landeigendommen uit kracht van de
decreet van 8 juli 1997 inzake de aan-
wet. Een aanvulling daarop was de wet
passing van de begroting 1997 dat de
van 11 augustus 1978 met bijzondere
subsidiëring van gemeenten en provin-
bepalingen eigen aan het Vlaams
cies betreft.
Gewest.
Artikel 2, § 1 van de statuten van de
In 1999 werd het mestdecreet verder
Vlaamse Landmaatschappij bepaalt dat
uitgevoerd:
de VLM tot doel heeft “haar medewerking
• het besluit van de Vlaamse regering van
en diensten te verlenen bij de voorberei-
9 februari 1999 regelt vooreerst de digi-
ding en de uitvoering van de ruilverkave-
tale ruimtelijke inventarisatie door de
ling van landeigendommen met
Mestbank en de procedure voor de ma-
inachtname van de wettelijke bepalingen
teriële correctie van de datagegevens
terzake”.
door de Mestbank zelf of de Verificatiecommissie. Verder bevat dit besluit
1.3 Mestbank
specifieke bemestingsregels voor sommige cultuurgronden opgenomen in de Groenlaag en de Geelgroenlaag; • het besluit van de Vlaamse regering van
De bescherming van het leefmilieu tegen
30 maart 1999 geeft specifieke regels
de verontreiniging door meststoffen wordt
voor het kalenderjaar 1998 inzake het
geregeld door het decreet van 23 januari
bewijs van de nutriëntenbalans van
1991 dat opnieuw werd gewijzigd in 1999.
bepaalde diersoorten en wijzigt ondermeer het besluit van de Vlaamse
Het wijzigingsdecreet van 11 mei 1999
regering van 20 december 1995
(Belgische Staatsblad, 20 augustus
betreffende de verhoging van de
1999), bevat aanzienlijke wijzigingen
toegelaten hoeveelheden meststoffen
van het bestaande mestdecreet.
voor bepaalde combinaties van
Deze wijzigingsbepalingen zijn nog niet
teelten.
in werking getreden. De vaststelling van de datum van inwerkingtreding hangt af van de beslissing op Europees niveau of de voorgestelde vergoedingenregeling
1.4 Gronddatabank en GIS
in het wijzigingsdecreet al dan niet
12
13
verenigbaar is met de gemeenschap-
Volgens haar oprichtingsdecreet is de
pelijke markt. (*)
Vlaamse Landmaatschappij belast met de
(*) Situatie op 31/12/1999
verdere ontwikkeling en het beheer van
Hoofdstuk 1
W E T T E L I J K
K A D E R
een gronddatabank en met de invoering
Door dit besluit werd in de schoot van de
regering het voorkooprecht van het
van een geografisch informatiesysteem
Vlaamse Landmaatschappij het Onder-
Vlaamse Gewest uit te oefenen bij
(GIS) in het kader van GIS-Vlaanderen.
steunend Centrum GIS-Vlaanderen
verkoop van onroerende goederen in de
opgericht.
door het decreet bepaalde gebieden. • Natuurinrichting
Het besluit van de Vlaamse regering van 4 oktober 1995, dat de wijzigingen
Het besluit van de Vlaamse regering van
De Vlaamse regering start natuurinrich-
van de statuten van de Vlaamse
4 oktober 1995, dat de wijzigingen van de
tingsprojecten op met het oog op het
Landmaatschappij goedkeurde
statuten van de Vlaamse Land-
behoud, het herstel en de ontwikkeling
(Belgisch Staatsblad, 6 december 1995),
maatschappij goedkeurde (Belgisch
van de natuur en het natuurlijk milieu in
geeft een nadere omschrijving van beide
Staatsblad, 6 december 1995), speci-
bepaalde gebieden.
taken.
ficeerde de taken die aan de VLM waren
De VLM wordt in het projectuitvoerings-
opgelegd door het besluit van de
plan belast met de uitvoering van
Op 31 juli 1992 nam de Vlaamse regering
Vlaamse regering van 12 juni 1995 over
natuurinrichtingsmaatregelen.
het besluit tot de oprichting en organisatie
het Geografisch Informatiesysteem Vlaan-
van een Milieudatabank. Dat gebeurde
deren.
maatschappij met landbouwers vrijwillige
met het oog op een koppeling van de databanken van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse pararegionale instellingen voor milieu. De Vlaamse Landmaatschappij is een
Daarnaast kan de Vlaamse Land-
1.6 Natuurbehoud en het natuurlijk milieu
beheersovereenkomsten sluiten. Deze bevoegdheid wordt geregeld in twee besluiten genomen ter uitvoering van artikel 45 van het hoger genoemde decreet van 21 oktober 1997.
van de instellingen die informatie levert aan die gemeenschappelijke Milieudata-
Het decreet van 21 oktober 1997 betref-
Overeenkomstig het besluit van de
bank.
fende het natuurbehoud en het natuurlijk
Vlaamse regering van 13 april 1999
milieu dat de bescherming, de ontwikke-
staat de Vlaamse Landmaatschappij in
ling, het beheer en het herstel van de
voor de actieve bevordering, het sluiten
natuur en het natuurlijk milieu tot doel
en de voortgangsbewaking van de
heeft, belast de VLM met twee specifieke
beheersovereenkomsten. Een verdere
opdrachten.
regeling werd uitgewerkt in het
1.5 Ondersteunend centrum GIS-Vlaanderen
ministerieel besluit van 4 juni 1999 Het besluit van de Vlaamse regering
Deze twee opdrachten kaderen in de
betreffende het sluiten van
van 12 juni 1995 over het Geografisch
algemene maatregelen voor de
beheersovereenkomsten ter uitvoering
Informatiesysteem Vlaanderen
bescherming van het natuurlijk milieu
van de Verordening (EEG) nr. 2078/92.
(Belgisch Staatsblad, 12 september 1995)
en werden verder uitgewerkt in het
stelde een samenwerkingsverband in
besluit van de Vlaamse regering van
voor de ontwikkeling van een
23 juli 1998:
gestructureerd communicatie- en
• Uitoefening van het recht van voorkoop
beheerssysteem van ruimtelijk relevante
De VLM wordt gemachtigd om in naam
gegevens.
en voor rekening van de Vlaamse
14
15
LANDINRICHTING Met de goedkeuring van het decreet op de Ruimtelijke Ordening in mei 1999, werd de landinrichting ingeschreven in het ruimtelijk beleid als een instrument voor de inrichting van het buitengebied. Vier landinrichtingsprojecten zijn op dit ogenblik in uitvoering, goed voor een totale oppervlakte van 102.570 ha. In 1999 kreeg de VLM de opdracht om voor twee nieuwe landinrichtingsprojecten de voorstudie op te starten. Een eerste project is gesitueerd in en rond het stadsgewest Brugge en kreeg de werktitel ‘Brugse Veldzone’ mee. Het tweede project omvat het Dijleland tussen Leuven en Brussel en wordt ‘Brabants Plateau’ genoemd.
H O O F D S T U K
2.1
Twee nieuwe projecten, Brugse Veldzone
Inleiding
en Brabants Plateau, worden voorbereid.
Dankzij de consolidatie van landinrichting Het jaar 1999 werd voor landinrichting
in het nieuwe decreet op de ruimtelijke
het jaar van realisaties op het terrein.
ordening kan het landinrichtingsbeleid nu
Er kan nu aangetoond worden welke
met nieuwe projecten voortgezet worden.
impact een landinrichtingsproject voor een regio kan hebben. Tevens wordt
De goede samenwerking met de afdeling
hierdoor de landinrichting verantwoord
Land van AMINAL inzake zowel de goed-
en wordt bij partners een vertrouwen
keurings- als subsidiedossiers, de actieve
opgebouwd. Dit is nodig om het samen-
rol van de Commissie voor Landinrichting
werkingsverband met administraties,
en de projectgebonden stuurgroepen en
lokale besturen en doelgroepen verder
landinrichtingscomités verhogen niet
uit te bouwen.
alleen het draagvlak, maar versterken
De vier lopende landinrichtingsprojecten
verder de rol van landinrichting binnen het
Noordoost-Limburg, De Westhoek, Leie
beleid van de overheid. Ondersteuning
en Schelde en Grote-Netegebied komen
en medewerking vanuit de VLM aan de
hiermee ook op kruissnelheid.
vormgeving van het ruimtelijke beleid
voor het buitengebied in uitvoering van
Momenteel zijn vier landinrichtingspro-
het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen
jecten in uitvoering, goed voor een totale
en andere beleidsdomeinen zoals
oppervlakte van 102.570 ha.
integraal waterbeheer en plattelandsbeleid, versterken de rol van landinrich-
Aanvang juli kreeg de Vlaamse Land-
ting en betekenen dat landinrichting als
maatschappij de opdracht van de Vlaamse
een belangrijk middel wordt erkend.
minister om voor twee nieuwe landinrichtingsprojecten de voorstudie aan te vatten.
2.2 Regelgeving
De Brugse Veldzone is gesitueerd in en rond het stadsgewest Brugge. Het tweede project ‘Brabants Plateau’ wordt uitgewerkt voor het gebied van het Dijleland tussen
Landinrichting kon met de goedkeuring
Leuven en Brussel. Beide projectgebieden
van het decreet houdende de organisatie
kennen naast een aantal belangrijke open
van de ruimtelijke ordening op 18 mei
ruimten een verstedelijkingsdruk vanuit de
1999 ingeschreven worden in het
omliggende steden en agglomeraties.
ruimtelijke beleid als een instrument voor de inrichting van het buitengebied in uitvoering van de ruimtelijke ordening. Landinrichting wordt krachtens het de-
2.3 Projectwerking
creet op de ruimtelijke ordening ingezet voor de coördinatie van de inrichting en
2.3.1. Algemeen
de projectsgewijze integrale inrichting van
In 1999 werden de eerste inrichtingsplan-
gebieden in uitvoering van de ruimtelijke
nen voor de landinrichtingsprojecten
ordening.
Noordoost-Limburg en De Westhoek op
Daarmee wordt de continuïteit beoogd
het terrein gerealiseerd. De uitvoering
van wat tot op vandaag in diverse
van landinrichtingswerken heeft daarmee
stappen van de regelgeving is bereikt
een aanvang genomen.
en gaat de landinrichting nadrukkelijker
16
17
haar plaats bepalen in de ruimtelijke
Voor het project Leie en Schelde werden
ordening.
de eerste inrichtingsplannen goedgekeurd
Hoofdstuk 2
L A N D I N R I C H T I N G
en kon ook reeds een aanvang worden
voor meer dan 30 miljoen Bef subsidie
lende gemeenten. De administratie
genomen met de uitvoering van de eerste
voor nieuwe werken goedgekeurd, een
Wegen en Verkeer zal een belangrijke
werken zoals door de Vlaamse minister
verhoging met 100% ten opzichte van
rol vervullen bij de realisatie;
goedgekeurd.
1998.
• Groenstructuurplan Wurfeld, dat aanvang 1999 werd goedgekeurd en
Voor het project Grote-Netegebied werden de eerste inrichtingsplannen gunstig
Vooral in de Abeekvallei werden de
maatregelen inhoudt voor de realisatie
geadviseerd door de Commissie voor
eerste werken gerealiseerd: het natuuron-
van de landschapsstructuur in een
Landinrichting.
twikkelingsproject rond De Luisen en de
gebied dat tot de uitlopers van de stad
eerste fase van de restauratie van de site
Maaseik behoort; • In het groenstructuurplan Bocholt, naar
De Commissie voor Landinrichting heeft
van de Voorste Luysmolen. Verder wer-
in 1999 een, steeds nadrukkelijker, onder-
den vispaaiplaatsen langs de Zuid-
analogie met het groenstructuurplan
steunende en stimulerende rol gespeeld
Willemsvaart gerealiseerd en kwamen de
Wurfeld, worden in en rond de cen-
bij de projectwerking en de beleids-
eerste kleinschalige rietvelden met voor-
trumgemeente landschapsstructuren
advisering. In haar vier vergaderingen
beeldfunctie op melkveebedrijven tot
hersteld en het recreatief medegebruik
adviseerde zij vijftien inrichtingsplannen
stand. Inmiddels kon na de realisatie van
geoptimaliseerd.
gunstig en werden twee gebieds-
de eerste twee rietvelden met negen
voorstellen voor nieuwe projecten aan
bijkomende landbouwers
heide: dit plan werd gunstig geadviseerd
de minister voorgelegd. In juni werd
overeengekomen worden over de aanleg
door de Commissie voor Landinrichting
een terreinbezoek gebracht aan de in
van een rietveld. In het kader van het in-
en kan aanvang 2000 door de Vlaamse
uitvoering zijnde werken van het project
richtingsplan Lozerheide werd het herstel
minister goedgekeurd worden. Het
Noordoost-Limburg.
van de watering voor een gedeelte van
project omvat inrichtingsmaatregelen
De Commissie voor Landinrichting werkte
het gebied gerealiseerd.
voor de realisatie van weidevogelreser-
• Weidevogelbescherming Sint-Maartens-
vaten voor vogels die tot de rode lijst
tevens een nota uit inzake de raakvlakken landinrichting met het integraal waterbe-
In 1999 werden verder vier nieuwe
soorten behoren. Met de goedkeuring
heer. Deze nota werd zowel aan de
inrichtingsplannen door de Commissie
van de Vlaamse regelgeving inzake be-
Vlaamse minister als aan het betrokken
voor Landinrichting gunstig geadviseerd.
heersovereenkomsten kan tevens een
Vlaams Integraal Wateroverlegcomité
Daarvan zijn er reeds drie door de
aanvang genomen worden met de ex-
(VIWC) overgemaakt. Op die manier
Vlaamse minister goedgekeurd:
tensivering van het weilandgebruik, een onmisbare maatregel in dit Vogelricht-
wordt aansluiting gevonden en afstemming bereikt met andere beleidsdomeinen.
• Functioneel fietsroutenetwerk Noor-
lijngebied.
doost-Limburg, de eerste fase van dit plan beoogt de verbinding van enkele
In 1999 werd ook het natuurinrichtings-
2.3.2. Landinrichtingsproject Noordoost-Limburg
woonkernen van Bocholt met de cen-
project ‘Het Smeetshof’ ingesteld.
In 1999 werd uitvoering gegeven aan de
ontbrekende gedeelten van bestaande
Begin september werd het natuurontwik-
eerste werken waarvoor eind 1998 de
fietspaden. In een volgende fase wor-
kelingsproject De Luisen met een acade-
subsidies waren verleend. Tevens werd
den fietspaden voorzien langs de belan-
mische zitting plechtig ingehuldigd.
naast de eigen inbreng van de partners
grijke verbindingen tussen de verschil-
In aanwezigheid van Vlaams minister
trumgemeente en realiseert een aantal
Vera Dua, de Minister van Middenstand
goedgekeurd. Hiervoor heeft de Vlaamse
en Landbouw, Jaak Gabriëls en de burge-
minister ook reeds de subsidies vast-
meester van Bree konden de genodigden
gelegd voor meer dan 80 miljoen Bef:
kennis nemen van het resultaat van de
• het inrichtingsplan oude spoorwegbed-
samenwerking tussen de Wielewaal vzw
ding Nieuwpoort-Diksmuide, waarvoor
en de VLM in het kader van de landin-
de recreatieve fietsroute wordt gevalo-
richting.
riseerd, de cultuurhistorische (oorlogs-) restanten worden geconsolideerd of
2.3.3. Landinrichtingsproject De Westhoek
hersteld, oplossingen voor ontsluiting
De werken werden gestart voor de eerder
voor natuurontwikkeling en landschap-
goedgekeurde inrichtingsplannen klein-
szorg voorgesteld. Het gedeelte
schalige waterzuivering Nieuwkapelle en
waarvoor het ruilverkavelingscomité
de aanleg van bruggen in de IJzervallei.
Stuivekenskerke opdrachtgever is, en
Deze projecten zijn de eerste voorbeeld-
de gedeelten waarvoor de Vlaamse
realisaties van landinrichting op het ter-
Landmaatschappij en de administratie
rein die volledig via de procedure van
Wegen en Verkeer bouwheer zijn,
landinrichting zijn verlopen. Andere pro-
worden inmiddels uitgevoerd;
jecten zoals het eerste deel van de in-
de provincie West-Vlaanderen is de
richting van de grote polderwaterlopen
belangrijkste regionale partner;
werden door de ruilverkaveling aangevat.
18
19
voor landbouw gezocht en maatregelen
• het deelproject kleinschalige waterzuive-
Vier bijkomende inrichtingsplannen wer-
ring landelijke kernen, inrichtingsplan
den in 1999 door de Vlaamse minister
Diksmuide (Oudekapelle, Oostkerke en
Hoofdstuk 2
St-Jacobs-Kapelle) dat na uitvoering
• Schermgroen E17, dat in een ruimer
L A N D I N R I C H T I N G
Vier inrichtingsplannen werden door de
aan de stad Diksmuide wordt overgedra-
kader een begeleidend beplantingsplan
minister goedgekeurd: Meilegem-Zingem,
gen. De stad bekomt hiermee voor haar
langs de E17 tussen Gent en
Lozerbos, Erfbeplanting kouter-bulkenge-
kleine kernen een lokale waterzuivering
Kruishoutem voorstelt. Voor de uitvoe-
bied waarin meer dan 80 landbouw-
op maat;
ring wordt beroep gedaan op de ruil-
bedrijven participeren en Erfbeplanting
• voor het deelproject recreatief medege-
verkavelingen werkzaam in het gebied;
Scheldeveld. Ook de eerste subsidie-
bruik en groenstructuur grote vaarten
• Durmen, dat op het grondgebied van de
dossiers voor uitvoering van werken
werden de twee eerste inrichtingsplan-
gemeente Nevele ter hoogte van de
konden worden goedgekeurd. De eerste
nen goedgekeurd : Lovaart, deel be-
samenloop van het kanaal Gent-
werken werden reeds gestart eind 1999.
plantingen en deel knooppunten en
Oostende en het afleidingskanaal van
weginfrastructuur, fase 1.
de Leie maatregelen voor landschaps-
Via de geëigende wetgeving werd in het
In functie van de in voorbereiding zijnde
zorg, natuurontwikkeling en recreatief
landinrichtingsproject Leie en Schelde het
projecten Lampernisse en de IJzervallei
medegebruik voorziet op en in de
ruilverkavelingsplan Scheldekant door de
werd een aankoopbeleid gevoerd om een
omgeving van gronden van de
Commissie voor Landinrichting getoetst
aantal belangrijke inrichtingsmaatregelen
administratie voor Waterwegen en
aan het richtplan en werden de natuurin-
te kunnen realiseren.
Zeewezen;
richtingsprojecten Latemse Meersen en
• Heurne: in dit inrichtingsplan worden
Bourgoyen-Ossemeersen door de Vlaamse minister ingesteld.
Het natuurinrichtingsproject Oosthoek-
maatregelen voor natuur gerealiseerd in
duinen werd door de Vlaamse minister in-
en rond voormalige meanders van de
gesteld.
gekanaliseerde Boven-Schelde. In
Een doelgerichte communicatie rond de
samenwerking met de NMBS worden
verschillende deelprojecten zorgde ervoor
een aantal overwegen afgeschaft.
dat het landinrichtingsproject nooit uit de
2.3.4. Landinrichtingsproject Leie en Schelde
actualiteit verdween.
Vijf nieuwe inrichtingsplannen werden
Voor de inrichtingsplannen Oude Kale en
voor advies voorgelegd aan de betrokken
Vinderhoutse bossen en Groene Velden
gemeenteraden, de Bestendige Deputatie
loopt de adviesprocedure. Het project
van de provincie Oost-Vlaanderen en de
Oude Kale geeft een oplossing aan de
2.3.5. Landinrichtingsproject het Grote-Netegebied
Stuurgroep. Op basis van de opmerkin-
behoeften voor een verhoogde water-
Uitgaande van de in het richtplan gefor-
gen in de adviezen werd reeds voor drie
berging in functie van de watervoorzie-
muleerde opties werd de planvorming
inrichtingsplannen een eindvoorstel van
ning en valoriseert anderzijds de waarde-
gestart voor een tweede reeks deelpro-
inrichtingsplan opgemaakt. Het Landin-
volle vallei van de Oude Kale. Het project
jecten. Het gaat hierbij om de deelpro-
richtingscomité bracht een positief
Vinderhoutse bossen en Groene Velden
jecten:
advies uit. De adviesverlening door de
valoriseert in samenwerking met de
• Netwerk van recreatieve fietspaden;
Commissie voor Landinrichting gebeurt
afdeling Bos en Groen van AMINAL de
• Kempisch Plateau;
in januari 2000.
ecologische bosstructuur in dit gebied en
• Geel-Bel;
zorgt samen met het Gentse stadsbos en
• Kanaal Dessel-Kwaadmechelen;
De in 1999 behandelde inrichtingsplan-
het regionale bos in Merelbeke voor een
• Keiheuvel- De Most;
nen zijn:
groter aanbod aan bossen in de regio.
• Natuurinrichting vallei Molse Nete.
Voor deze projecten zal de adviesverle-
ring van de landschapsstructuur op privé
ning aanvang 2000 worden opgestart.
domein en de verhoging van de waterkwaliteit, vervolledigt de doelstellingen
Op basis van eerder uitgewerkte concepten hebben in 1999 drie inrichtings-
van dit plan in 2000. • Scherpenbergen - De Hutten: in dit
plannen de adviesprocedure doorlopen:
waardevolle natuurgebied gaat de aan-
Gerheserheide, Landschapsontwikke-
dacht naar de natuurontwikkeling,
lingsplan Gestel en Scherpenbergen -
werken in het kader van integraal
De Hutten:
waterbeheer en een bijsturing van het recreatief medegebruik met respect voor
• Gerheserheide (Interfluvium ten zuiden van de Grote Nete):
de aanwezige en potentiële ecologische kwaliteiten.
dit bosgebied dat deels in de gemeenten Ham en Leopoldsburg is gesitueerd,
In 1999 kon de onderzoeksopdracht naar
valoriseert de natuurwaarden door on-
kwel- en infiltratiegebieden in het Grote-
der meer venherstel en een aangepast,
Netegebied worden afgerond. De resul-
bijgestuurd recreatief medegebruik.
taten zijn onmisbaar voor de doelstellin-
• Landschapsontwikkelingsplan Gestel
gen van integraal waterbeheer van het
(gemeente Meerhout en Balen), waar de
landinrichtingsproject.
bestaande landschapsstructuur versterkt
20
21
wordt door beplantingswerken op het
Tabel 1 geeft een overzicht van de
domein van de gemeenten. Een tweede
lopende deelprojecten en opgemaakte
luik van dit plan, met name de verbete-
inrichtingsplannen.
Hoofdstuk 2
L A N D I N R I C H T I N G
Stand van zaken 31 december 1999
P R OJECTNAAM
NOORDOOST-LIMBURG
Instelling van het project
Besluit Vlaamse regering 23/10/1991
Goedkeuring richtplan
Ministerieel Besluit 01/03/1995
Totale oppervlakte
19.785 ha
Deelprojecten Inrichtingsplannen
Omvang
Uitvoeringsfase
plangebied opmaak plan
Herstelplan Abeek deel 1
goedkeuring
400 ha
- Abeekloop vak p’160 - Kanaal
X
- Vijvers ‘De Luisen’
X
- Kwelgebieden
X
- Voorste Luysmolen
Herstelplan Abeek deel 2
Herstel watering Lozerheide
uitvoering
X
-
X
215 ha
X
Afvalwaterzuivering melkveebedrijven Veldhoven-Kreiel
1.850 ha
- Fase 1
X
- Fase 2
X
Recreatief fietspadennetwerk
X
Functioneel fietspadennetwerk
Weidevogelgebied Sint-Maartensheide
X
860 ha
- Nestbeschermers
X
- Blokvorming
Groenstructuurplan Wurfeld-Maaseik
X
450 ha
- Fase 1
X
- Fase 2
X
Groenstructuurplan Bocholt
-
Natuurontwikkeling Zuid-Willemsvaart
-
Ruilverkaveling Veldhoven-Kreiel
-
X
187 ha
X
Natuurinrichting Smeetshof
X
X
Stand van zaken 31 december 1999 P R OJECTNAAM
DE WESTHOEK
Instelling van het project
Besluit Vlaamse regering 23/10/1991
Goedkeuring richtplan
Ministerieel Besluit 12/06/1995
Totale oppervlakte
30.260 ha
Deelprojecten Inrichtingsplannen
Omvang
Uitvoeringsfase
plangebied opmaak plan
Kleinschalige waterzuivering
goedkeuring
1 dorpskern
uitvoering X
Nieuwkapelle Ecologisch inrichtingsplan
140 km
hoofdnetwerk polderwaterlopen - Deel 1
X
- Deel 2
X
- Deel 5 Recreatieve uitbouw oude spoorweg-
14 km
bedding Diksmuide-Nieuwpoort Ecologisch herstel en ontwikkeling
X 1.800 ha
van het riviersysteem IJzer, deel 1 IJzerbroeken - Fiets- en voetgangersbruggen
X
- IJzerbroeken, vallei Ecologische inrichting
X 480 ha
X
duin-polder-overgangszone Landschapszorg omgeving A18 Natuur- en landschapsontwikkelingsplan
10 km 1.800 ha
X X
Kom van Lampernisse Kleinschalige waterzuivering
3 dorpskernen
X
Oudekapelle, Sint-Jacobs-Kapelle, Oostkerke Landschapszorg De Moeren
2.000 ha
X
Ruilverkaveling
6.000 ha
X
183 ha
X
Adinkerke-Oostduinkerke Natuurinrichting Oosthoekduinen
22
23
Hoofdstuk 2
L A N D I N R I C H T I N G
Stand van zaken 31 december 1999 P R OJECTNAAM
Leie en Schelde
Instelling van het project
Besluit Vlaamse regering 26/10/1994
Goedkeuring richtplan
Besluit Vlaamse regering 30/06/1998
Totale oppervlakte
23.210 ha
Deelprojecten Inrichtingsplannen
Omvang
Uitvoeringsfase
plangebied opmaak plan
Meilegem-Zingem
goedkeuring
443 ha
X
Erfbeplanting Scheldeveld
6.200 ha
X
Erfbeplanting Kouter-Bulkengebied
4.800 ha
X
Bosuitbreiding Lozerbos
526 ha
Vosselareput
380 ha
Oude Kale Schermgroen E17 Heurne Vinderhoutse Bossen - Groene Velden
Ruilverkaveling Scheldekant
X X
405 ha
X
1.516 ha
X
56 ha
X
120 ha
X
-
X
Durmen
uitvoering
1.699 ha
X
Natuurinrichting Latemse Meersen
560 ha
X
Natuurinrichting Bourgoyen
215 ha
X
Stand van zaken 31 december 1999 P R OJECTNAAM
Grote-Netegebied
Instelling van het project
Besluit Vlaamse regering 26/10/1994
Goedkeuring richtplan
Besluit Vlaamse regering 30/06/1998
Totale oppervlakte
29.315 ha
Deelprojecten Inrichtingsplannen
Omvang
Uitvoeringsfase
plangebied opmaak plan
Scherpenbergen - De Hutten Landschapsontwikkelingsplan Gestel Netwerk van recreatieve fietspaden Gerheserheide
570 ha
X
1.500 ha
X
-
X
792 ha
X
Kempisch Plateau
-
X
Geel-Bel
-
X
Kanaal Dessel-Kwaadmechelen Keiheuvel - De Most Natuurinrichting vallei Molse Nete
goedkeuring
X -
X
750 ha
X
uitvoering
2.3.6. Inventarisatiemethoden
uitgaande van de doelstellingen uit het
In 1999 werden de resultaten van de
binnen de kaders van de ruimtelijke
overleggroepen inzake de inven-
planning.
richtplan en de gewenste bosstructuur
tarisatiemethoden bij de planvorming
landschap en landbouw neergelegd.
2.3.8. Werkgroep Huisvesting
Deze overleggroepen, bestaande uit
Voor de woonuitbreidingsgebieden bin-
experts van de diverse afdelingen,
nen de perimeters van de landinrichtings-
hebben de in landinrichtings-, natuurin-
projecten werden op grond van beschik-
richtings- en ruilverkavelingsprojecten
bare digitale informatie elementen voor
gebruikte inventarisatiemethoden
een typologie uitgewerkt die dienstig kan
bijeengebracht en voorstellen
zijn voor de Vlaamse Huisvestings-
geformuleerd voor een meer uniforme
maatschappij (VHM).
aanpak. Halfweg 1999 werd dit in een
Met het nieuwe ruimtelijk beleid ter
volgende stap vorm gegeven via een
vrijwaring van het buitengebied zullen een
externe opdracht ‘opmaak van
aantal grondvoorraden niet meer voor
ontwerprichtlijnen voor eenduidige
woningbouw in aanmerking komen, en
inventarisatiemethoden in de planvorming
hiervoor wordt op deze manier gezocht
van de VLM’.
naar een alternatief gebruik met een
voor de materies hydrologie, ecologie,
maatschappelijke meerwaarde in plaats
2.3.7. Werkgroep Bos en Landinrichting
van woningbouw. Het is de bedoeling om
In aansluiting met het bosbeleid voor
specifieke inrichtingsplannen uit te
Vlaanderen wil de landinrichting
werken voor enkele geselecteerde
bijzondere aandacht besteden aan
gebieden.
in 2000, in overleg met de VHM, daarvoor
deelprojecten waarin bosuitbreiding en
wijze kan bijgedragen worden aan de
2.3.9. Communicatie landinrichting
kwantitatieve doelstellingen van het
Een coherent geheel van lay-out richtlij-
Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen.
nen kwam in 1999 tot stand. Het resul-
In samenwerking met de afdeling Bos
taat hiervan zal vanaf april 2000 terug te
en Groen werd in 1999 een werkgroep
vinden zijn in de opmaak van alle publi-
bos en landinrichting opgericht met de
caties, rapporten en plannen.
betrokken besturen van AMINAL en
In 1999 werd ook de uitbouw van het
AROHM. In functie van elk landinrich-
documentatiecentrum, georiënteerd op
tingsproject wordt nagegaan hoe en waar
landinrichting, aangepakt. Geïntegreerd in
bosuitbreiding kan worden gerealiseerd,
het VUBIS-systeem staan ruim 400 titels
bosbeheer aan de orde zijn en op welke
24
25
Hoofdstuk 2
L A N D I N R I C H T I N G
afgeleid. De resultaten vormen de basis voor het derde deel van de GIS-handleiding, met name het gebruik van analysetechnieken. Deze aanpak zal in de toekomst ook voor andere projecten worden verder gezet. De basisgegevens voor de planvorming worden verzameld middels terreininventarisaties. Innovaties op het gebied van geautomatiseerde gegevensopname openen perspectieven naar terreininventarisaties met behulp van een pencomputer en aangepaste GISsoftware. Deze ontwikkelingen zouden zowel een tijdwinst als een verbetering ter beschikking van zowel interne als externe belangstellenden. Vanuit een gerichte aankooppolitiek zal de collectie verder uitgebouwd worden.
• onderzoek naar gebieden voor tuin-
van de kwaliteit van de opgenomen
bouwconcentratie in het kader van het
gegevens teweegbrengen. In 1999 wer-
landinrichtingsproject Leie en Schelde;
den de behoeften en de mogelijkheden
• opmaak van een inrichtingsconcept voor
van deze piste onderzocht.
het deelproject ‘Keiheuvel - De Most’ in
2.3.10. Externe opdrachten uitgevoerd in 1999 • de integratie van de toepassing van de
het kader van het landinrichtingsproject Grote-Netegebied; • inventaris van relevante faunistische
2.5 Integraal Waterbeheer
mer op landinrichting in de regelgeving
gegevens voor het deelproject
op landinrichting; overeenkomst inzake
Kempisch Plateau in het kader van het
Integraal waterbeheer(IWB) kent heel wat
het uitvoeren van actie 133 van het mi-
landinrichtingsproject Grote-Netegebied.
raakvlakken met de verschillende kern-
lieujaarprogramma 1998 van het Milieubeleidsplan 1997-2001; • landschapsbeleidsplan Dijleland; • opmaak van ontwerprichtlijnen voor een-
activiteiten van de VLM. Vandaar het
2.4 GIS en landinrichting
duidige inventarisatiemethoden in de planvorming van de VLM;
belang om het IWB op de voet te volgen en de principes en ontwikkelingen op het vlak van IWB via de inbreng van de VLM voldoende af te stemmen en te integreren
De landinrichting zet GIS-technieken in
in de verschillende taken. IWB wordt
ter ondersteuning van de planvorming.
gekaderd en ontwikkeld vanuit de
gische inventaris voor de inrichtings-
Daartoe werd het GIS-aspect bij een aan-
milieubeleidsplannen en in de milieu-
plannen Oude Kale, Vinderhoutse
tal concrete projecten uitgediept, zowel
jaarprogramma’s.
Bossen, Durmen en recreatieas
op het niveau van de inrichtingsplannen
De VLM is via diverse medewerkers in de
Gent - Deinze in het kader van het land-
als voor de twee lopende voorstudies.
verschillende structuren van het integraal
inrichtingsproject Leie en Schelde;
Nieuwe bruikbare GIS-technieken werden
waterbeheer betrokken.
• opmaken en evalueren van de archeolo-
• in het voorjaar heeft de VLM geparticipeerd in de werkgroepen rond de tweede landbouwconferentie: ‘voor een Vlaams plattelandsbeleid’. Een eindrapport werd in mei 1999 voorgelegd; • vanaf juni 1999 werd de VLM opgenomen in het redactiecomité dat onder voorzitterschap van de administratie voor Land- en Tuinbouw een programma voor de plattelandsontwikkeling heeft voorbereid in uitvoering van de Europese verordening 1257/99. Dit programma werd op 24 november 1999 aan de Vlaamse minister van Leefmilieu en Landbouw bezorgd en heeft de goedkeuringsprocedure in Vlaanderen doorlopen (Serv, Mina, VLTR, ...). De tekst werd eind 1999 aan de Europese Commissie overgemaakt.
De Vlaamse Landmaatschappij heeft evenwel reeds langer een betrokkenheid bij het plattelandsbeleid, door projecten in
2.6 Plattelandsbeleid
de sfeer van dit beleid in haar opdrachten in te bouwen (in voorkomend geval ook met Europese steun, 5b, Leader, Interreg,…).
Sinds kort krijgt het plattelandsbeleid ook in Vlaanderen meer aandacht. De goed-
De Vlaamse Landmaatschappij is verder
keuring van de Europese verordening in-
een van de geledingen van de Stichting
zake steun voor plattelandsontwikkeling
Plattelandsbeleid vzw (samen met het
(1257/99) heeft hierin een belangrijke rol
maatschappelijk opbouwwerk en de lan-
gespeeld.
delijke beweging). Deze stichting ijvert al meer dan twintig jaar voor de ontwikkeling
In 1999 werd binnen de VLM een aan-
van het landelijk gebied in Vlaanderen
vang genomen met een aantal concrete
(vooral via studiedagen, publicaties en
opdrachten in functie van het plattelands-
voordrachten).
beleid:
26
27
Hoofdstuk 2
2.7 Europees programma Interreg II C
the environmental quality in open spaces’. Van 22 tot 24 september 1999 werd te
L A N D I N R I C H T I N G
2.8 Participaties
Leuven een tweede workshop gehouden met als thema ‘Diversification of the Rural
• In uitvoering van actie 133 ‘land-
De Vlaamse Landmaatschappij heeft in
Economy’. Deze workshop werd geor-
inrichting tot een volwaardig instrument
1998 beslist tot de deelname aan het In-
ganiseerd door de VLM samen met de
uitbouwen’ van het milieujaarprogramma
terreg II C programma, project ‘Sustain-
Provincie Vlaams-Brabant, IGO Leuven
1998 werd in 1999 het onderzoek
able Open Space for the North Western
vzw en de Stichting Plattelandsbeleid
afgerond naar de integratie van de
Metropolitan Area’.
vzw.
toepassing van mer op de landinrichting. Dit onderzoek is een eerste luik dat kan
Dit programma is een initiatief van de Europese Unie met betrekking tot transna-
De derde workshop ging door van 19 tot
bijdragen tot de optimale inzet van land-
tionale samenwerking voor ruimtelijke
21 oktober 1999 in het ‘Regionalpark
inrichting in Vlaanderen en kan een
planning voor de periode 1997 - 1999.
Rhein-Main’ van de regio Frankfurt en
bouwsteen zijn voor de verdere decre-
Het begin 1999 door Europa
werd georganiseerd door het ‘Umlandver-
goedgekeurde project loopt over 18
band Frankfurt’ en het Land Hessen. Het
• De Vlaamse Landmaatschappij is
maanden en betreft het metropolengebied
‘Regionalpark’ is een initiatief dat nieuwe
vertegenwoordigd in de begeleid-
van Noordwest-Europa. Gemeenschap-
kwaliteiten voor de regio inzake recreatie,
ingscommissies van de Gemeentelijke
pelijk aandachtspunt is de specifieke
landschap, cultuurhistorie en een beter
Natuurontwikkelingsplannen (GNOP’s)
problematiek van het buitengebied onder
werk- en woonklimaat moet creëren.
in gemeenten waar landinrichtings-
sterke verstedelijkingsdruk. Het project
Het onderwerp ‘cultureel erfgoed en
projecten worden gerealiseerd.
wordt uitgevoerd in samenwerking met de
nieuwe landschappelijke identiteit’ is één
regio’s ‘Umlandverband Frankfurt’ (Duits-
van de belangrijke accenten binnen het
land), ‘Groene Hart’ (Nederland), ‘Maas-
‘Regionalpark’.
tale onderbouwing van landinrichting.
• De Vlaamse Landmaatschappij is vertegenwoordigd in de bekkencomités van de IJzer, de Demer, de Dijle, de Boven-
tricht-Aachen-Hasselt-Liège’, ‘NoordoostTwente’ (Nederland), ‘Vlaams-Brabant’,
Benevens deze uitwisseling van ervarin-
‘South Pennines (Bradford, UK) en Ile-de-
gen tussen de diverse regio’s staan de
France (Rambouillet, Frankrijk).
regio’s ook gezamenlijk in voor de
deel uit van de projectgroepen van de
uitwerking van drie studies, met name
ecologische impulsgebieden.
Schelde, de Maas en de Nete. • De Vlaamse Landmaatschappij maakt
Het project ging van 14 tot 16 april 1999
rond de realisatie van kenniscentra voor
officieel van start met de ‘kick-off meeting’
het buitengebied, het ‘vermarkten’ van
deel aan diverse werkgroepen van de
nabij Utrecht in het ‘Groene Hart’ van
het landschap en de valorisatie van het
MiNa-raad.
Nederland.
cultuurhistorisch erfgoed. In dit perspec-
• De Vlaamse Landmaatschappij is verte-
Een tweede activiteit vond plaats van 13
tief heeft de VLM in 1999 een onderzoek-
genwoordigd in het Grindcomité en het
tot 15 juni 1999 in Bradford (UK, South
sopdracht rond de opmaak van een
Grindherstructureringscomité.
Pennines). Deze workshop behandelde
landschapsbeleidsplan Dijleland uit-
het eerste thema dat binnen dit Interreg II
geschreven.
C programma valt, met name ‘Nature, natural resources and enhancement of
• De Vlaamse Landmaatschappij neemt
28
29
R U I LV E R K AV E L I N G Stevige agrarische structuren zijn de beste garantie tegen een toenemende verstedelijkingsdruk. Ruilverkaveling komt hieraan tegemoet en beoogt een structurele verbetering van de externe productieomstandigheden van land- en tuinbouw. Eind 1999 waren
ďœł
in Vlaanderen 131 projecten afgewerkt, bevonden zich 13 projecten in de fase van de uitvoering en werd voor 18 projecten het onderzoek naar het nut van de ruilverkaveling uitgevoerd. In het kader van het Sociaal Begeleidingsplan voor Doel werkte de VLM begin 1999 aan een landbouwstudie die onderbouwing moet geven aan het landbouwluik in het begeleidingsplan.
H O O F D S T U K
In 1999 waren in Vlaanderen 131 pro-
De algemene planvorming en de
jecten beĂŤindigd, 18 bevonden zich in de
aangepaste milieueffectrapportering in de
fase van het onderzoek en 13 waren in
onderzoeksprocedures ondersteunen de
uitvoering.
ruimere doelstellingen van ruilverkaveling.
Ruilverkaveling is een instrument voor de
De 131 afgewerkte ruilverkavelings-
structurele inrichting van gebieden met
projecten vertegenwoordigen een geza-
een hoofdzakelijke agrarische bestem-
menlijke oppervlakte van 161.192 ha.
ming. Aan de basis liggen landbouwe-
Daarnaast bevinden zich 18 projecten,
conomische doelstellingen.
goed voor ongeveer 50.946 ha, in de onderzoeksfase en zijn er 13 projecten
Zij erkent en hecht ook grote waarde aan
(ongeveer 20.396 ha) in uitvoering.
andere dan landbouwbelangen, zoals
Dat betekent dat zowat 232.534 ha
natuurbehoud, landschapszorg en
betrokken is of was bij ruilverkaveling.
vormen van passieve recreatie.
Dat is ongeveer een derde van het totale landbouwareaal in Vlaanderen.
3.1
3.2
Geografische bevoegdheid van de provinciale afdelingen
De resultaten 3.2.1. Het onderzoek Vooraleer een ruilverkaveling wordt
De VLM assisteert de besluitvormende
opgestart wordt een onderzoek naar het
instanties bij de materiĂŤle aspecten van
nut van de ruilverkaveling uitgevoerd. Als
de ruilverkaveling. De centrale directie is
de Minister beslist dat de ruilverkaveling
belast met het algemene management
nuttig is, wordt er een ruilverkavel-
van de ruilverkavelingsprojecten en de
ingscomitĂŠ opgericht. Dat comitĂŠ is be-
technische ontwikkelingen.
last met de uitvoering van het project en wordt bijgestaan door de commissie van
De vier provinciale afdelingen van
advies.
Brugge, Diest, Gent en Herentals zorgen voor de uitvoering van de ruilverkavelings-
Voor de beslissing wordt genomen dat
projecten. Ze zijn bevoegd voor respec-
een ruilverkaveling nuttig is, moet er
tievelijk de provincies West-Vlaanderen,
duidelijkheid zijn over de inhoud en vorm-
Limburg, Oost-Vlaanderen en Antwerpen.
geving van het totale project.
Vlaams-Brabant is verdeeld in twee sec-
Daarvoor zorgt een integraal ruilverkave-
toren: het arrondissement Halle-Vilvoorde
lingsplan, dat rekening houdt met het
hoort bij de provinciale afdeling Gent,
juridisch en beleidskader zoals onder-
het arrondissement Leuven hoort bij de
meer de zorgplicht van het decreet betref-
provinciale afdeling Diest.
fende het natuurbehoud en het natuurlijk milieu, en de rapportering van de milieueffecten (m.e.r.).
Op 31 december 1999 waren er op die manier 18 ruilverkavelingen in onderzoek met een gezamenlijke oppervlakte van ongeveer 50.946 ha (zie tabel 1).
30
31
Hoofdstuk 3
R U I L V E R K A V E L I N G
Tabel 1 - Ruilverkavelingen in onderzoek - stand per 31 december 1999
Provincie
Ruilverkavelingsblok
Antwerpen
HULSEN - OLMEN - MALOU, Balen, Ham,
Oppervlakte in ha (raming)
Datum van het ministerieel besluit
4.500
03.06.1999
Leopoldsburg, Lommel, Meerhout, Mol ZONDEREIGEN, Merksplas, Turnhout,
1.530
Baarle-Hertog, Hoogstraten RIJKEVORSEL-WORTEL, Rijkevorsel, Hoogstraten
01.02.1988 05.12.1989
3.500
03.01.1969 01.02.1988 01.04.1996
LILLE-VORSELAAR, Lille, Vorselaar, Malle,
5.475
18.03.1997
1.960
14.09.1998
3.000
30.05.1996
Zoersel, Beerse, Zandhoven en Rijkevorsel HERENTHOUT-BOUWEL, Herenthout, Nijlen, Grobbendonk, Herentals Vlaams-Brabant (PA Diest)
WILLEBRINGEN, Boutersem, Tienen, Hoegaarden, Bierbeek
(PA Gent)
LONDERZEEL, Meise, Merchtem
2.600
09.10.1985 11.09.1987
Limburg
JESSEREN, Borgloon, Kortessem, Tongeren
1.900
02.09.1987 10.10.1989 16.06.1999
GROOT-LOON, Borgloon, Heers
877
02.09.1987
1.700
30.05.1996
02.08.1989 WELLEN, Borgloon
Oost-Vlaanderen
VELDHOVEN-KREIEL, Bocholt, Bree
2.200
14.09.1998
SINAAI, Sint-Niklaas, Lokeren
1.800
24.08.1984 08.09.1987 23.06.1988 22.07.1996
SCHELDEKANT, Nazareth, De Pinte, Gent
1.800
23.09.1981 07.05.1996
SINT-LIEVENS-HOUTEM, Oosterzele,
3.000
30.09.1996
STEKENE
2.200
30.05.1996
BEVEREN-WAAS, Beveren, Sint-Gillis-Waas
3.204
07.08.1975
ADINKERKE en OOSTDUINKERKE, De Panne,
3.700
30.05.1996
Herzele, Erpe-Mere
West-Vlaanderen
Veurne, Koksijde, Nieuwpoort ZANDLEEMPLATEAU van IZENBERGE, Lo-Reninge, Alveringem, Veurne
09.09.1996 6.000
04.10.1996
Ruilverkavelingen in uitvoering - stand per 31 december 1999
Provincie
Antwerpen
Ruilverkavelingsblok
Oppervlakte in ha
Datum van het ministerieel besluit
Uitvoeringsfasen
Inbreng
toedeling
rvk-akte
Aanv. rvk.akte
•
•
•
POPPEL, Ravels
1.664
19.12.1990
•
WEELDE, Ravels
1.000
23.05.1991
•
MERKSPLAS, Turnhout
1.697
28.05.1998
•
•
Vlaams-Brabant (PA Diest)
HOEGAARDEN, Tienen
1.668
20.07.1988
VISSENAKEN, Tienen, Glabbeek
1.500
26.04.1999
BOLLEBEEK, Asse, Merchtem
1.617
27.03.1997
ELINGEN, Pepingen, Halle,
1.500
(*)
1.888
07.02.1991
•
1.598
18.06.1986
•
•
•
1.902
20.07.1988
•
•
•
•
•
Zuurbemde, Boutersem
(PA Gent)
•
Sint-Pieters-Leeuw, Lennik, Gooik Limburg
VLIERMAALROOT, Kortessem, Diepenbeek, Hoeselt, Bilzen RIJKHOVEN, Bilzen, Tongeren, Hoeselt KOLMONT, Borgloon, Diepenbeek, Hoeselt, Kortessem, Tongeren METTEKOVEN, Borgloon, Heers
749
13.05.1997
•
1.497
20.07.1988
•
•
•
EKSAARDE, Lokeren
1.709
20.07.1988
•
•
•
HAMME, Waasmunster,
1.638
17.10.1991
•
•
•
1.703
17.02.1998
•
1.240
20.07.1988
•
1.452
20.07.1988
•
•
•
1.554
31.07.1989
•
•
•
STUIVEKENSKERKE, Diksmuide
2.073
12.12.1990
•
RENINGE, Lo-Reninge,
2.080
09.06.1999
1.681
09.06.1999
Oost-Vlaanderen WONTERGEM, Deinze, Dentergem, Tielt
Dendermonde, Zele SINT-GILLIS-WAAS, Beveren, Stekene, Sint-Niklaas West-Vlaanderen FORTEM, Veurne, Alveringem, Diksmuide EGGEWAARTSKAPELLE, Veurne, Diksmuide, Alveringem ‘s-HEERWILLEMSKAPELLE, Veurne, Diksmuide
Vleteren, Ieper WOESTEN, Lo-Reninge, Vleteren, Poperinge, Ieper
• = uitvoeringsfase beëindigd
32
33
(*) MB Nuttig verklaring 09.07.1999, MB instelling comité in voorbereiding
•
Hoofdstuk 3
R U I L V E R K A V E L I N G
Voltooide werken in 1999
Provincie
Ruilverkavelingsblok aard der werken
Aanbestedingsbedrag excl. BTW
Aanvangsbevel
Voorlopige oplevering
Antwerpen
POPPEL Ecologisch beekherstel
455.032
27.05.1999
14.06.1999
Leveren en plaatsen infoborden
122.537
07.05.1999
08.09.1999
23.827.365
25.05.1998
05.11.1999
25.938.951
05.08.1997
21.05.1999
1.290.000
12.10.1998
05.07.1999
Wegen, recreatie, landschapszorg en natuur 1
27.460.976
18.08.1997
16.09.1999
Wegen, recreatie, landschapszorg en natuur 2
34.111.791
18.08.1997
16.09.1999
Wegen, recreatie, landschapszorg en natuur 3
32.509.254
18.08.1997
16.09.1999
Werken 1
36.890.245
01.04.1997
12.02.1999
Werken 2
67.081.967
02.06.1997
22.10.1999
Werken 3
90.684.639
01.06.1997
17.12.1999
731.110
15.11.1998
16.09.1999
18.191.450
06.04.1999
20.12.1999
Vlaams-Brabant (PA Gent)
BOLLEBEEK Wegenwerken lot 1
Limburg
RIJKHOVEN Secundair net Uitzetten en afpalen nieuwe kavels VLIERMAALROOT
Oost-Vlaanderen
HAMME
Landschapszorg - erfbeplanting West-Vlaanderen
STUIVEKENSKERKE Herinrichting van de dorpskern
3.2.2. De uitvoering
oppervlakte wordt de inbreng uitgedrukt
sterk onderbouwde en doorgedreven
De ruilverkavelingen worden uitgevoerd
in punten.
herverkavelingsstudie.
door de ruilverkavelingscomitĂŠs,
De uitvoering van de werken is enerzijds
Eigenaars, gebruikers en houders van zake-
die rechtspersoonlijkheid bezitten.
gericht op de algemene infrastructuur van
lijke rechten verkrijgen hun nieuwe titels door
Schematisch bestaat de uitvoering van
de ontsluiting en af- en ontwatering en
het verlijden van de ruilverkavelingsakte.
de ruilverkaveling uit: de bepaling van de
anderzijds op de realisatie van de nieuwe
De aanvullende ruilverkavelingsakte sluit de
inbreng, de uitvoering van de werken,
kavels, de landschappelijke inrichting en
ruilverkavelingsverrichtingen af. Ze beschrijft
de bepaling van de toedeling, het verlijden
eventuele andere niet-agrarische voorzienin-
het geheel van de financiĂŤle regelingen
van de ruilverkavelingsakte en de aanvul-
gen. Het ontwerp van werken wordt opge-
en geldt als titel voor de rechten en ver-
lende ruilverkavelingsakte.
steld door een ontwerper na een offerteaan-
plichtingen.
De bepaling van de inbreng steunt op de
vraag. De uitvoering van de werken gebeurt
Op 31 december 1999 waren er 13 ruil-
classificatie van de landbouwkundige
door aannemers na aanbesteding.
verkavelingen in uitvoering. Dit zijn
waardebepaling van de gronden en de inge-
De lokalisatie van de toedeling is voor de
projecten waarvan de ruilverkavelingsakte
brachte oppervlakte in elke waardeklasse.
eigendom en het gebruik van primordiaal
nog niet is verleden. Daarbij gaat het om
Door de vermenigvuldiging van kwaliteit en
belang en is het voorwerp van een
20.396 ha (zie tabel 2).
Werken in uitvoering in 1999
Provincie
Ruilverkavelingsblok Aard der werken
Aanbestedingsbedrag excl. BTW
Aanvangsbevel
Antwerpen
POPPEL Ecologisch beekherstel
455.032
27.05.1999
Leveren en plaatsen infoborden
122.537
07.05.1999
19.714.338
01.03.1999
Vlaams-Brabant (PA Gent)
BOLLEBEEK Waterwerken lot 1 Afpaling en topografische opmeting
(PA Diest)
2.946.260
22.03.1999
Wegen 2
23.118.344
01.11.1998
Werken van landschapszorg
12.270.737
16.11.1998
1.445.950
19.07.1999
93.340.366
16.08.1999
74.155.826
01.10.1999
29.487.590
08.09.1997
19.608.675
22.10.1999
52.593.447
02.08.1999
51.645.759
01.06.1999
28.078.341
03.08.1999
Ontsluitingswerken
71.708.222
10.03.1999
Herinrichting van de dorpskern
18.191.450
06.04.1999
Inrichting oude spoorwegbedding
15.628.982
01.12.1999
HOEGAARDEN Topografische opmeting
Limburg
METTEKOVEN Wegen en beplantingen RIJKHOVEN Afwerkingswerken
Oost-Vlaanderen
EKSAARDE Kavelinrichtingswerken 2 HAMME Kavelinrichtingswerken SINT-GILLIS-WAAS Wegen - water - recreatie, deel Vrasenebeek Wegen - water - recreatie, deel Loeverbeek Aanleg wachtbekken, deel Vrasenebeek
West-Vlaanderen
STUIVEKENSKERKE
‘S HEERWILLEMSKAPELLE Ontsluitingswerken
62.054.094
25.08.1998
Inrichtingswerken 1
35.361.140
25.08.1998
Inrichtingswerken 2
33.658.265
25.08.1998
4.480.534
15.02.1999
Werken van landschapszorg
34
35
Hoofdstuk 3
R U I L V E R K A V E L I N G
Werken aanbesteed in 1999
Provincie
Ruilverkavelingsblok Aard van de werken
Antwerpen
POPPEL Leveren en plaatsen infoborden
Aanbestedingsbedrag excl. BTW
Datum aanbesteding
Datum van goedkeuring
122.537
15.01.1999
03.03.1999
77.794.351
22.10.1999
14.12.1999
63.489.009
19.11.1999
28.252.637
13.12.1999
5.303.500
31.05.1999
10.802.605
18.11.1999
4.521.900
28.10.1999
19.608.675
07.07.1999
Vlaams-Brabant (PA Gent)
BOLLEBEEK Wegen lot 3
(PA Diest)
HOEGAARDEN Afwateringswerken
Limburg
JEUK Kleinschalige waterbeheersing RUTTEN Aanpassingswerken Ezelsbeek en fietspaden
Oost-Vlaanderen
SINT-GILLIS-WAAS Waterbeheersing: Sifon Afpalen en topografische opmeting HAMME Kavelinrichtingswerken
West-Vlaanderen
23.09.1999
STUIVEKENSKERKE Inrichting oude spoorwegbedding
15.628.982
08.07.1999
23.09.1999
Inrichtingswerken 1
43.153.974
29.10.1999
14.12.1999
Inrichtingswerken 2
53.742.045
29.10.1999
Ondertekening ruilverkavelingsakten Tabel 6 Provincie
Ruilverkavelingsblok
Oppervlakte in ha
Datum van de akte
Limburg Oost-Vlaanderen
RIJKHOVEN, Bilzen, Tongeren, Hoeselt
1.598
02.07.1999
HAMME, Waasmunster, Dendermonde, Zele
1.638
West-Vlaanderen
16.12.1999
‘s HEERWILLEMSKAPELLE, Veurne, Diksmuide
1.554
22.12.1999
Oppervlakte in ha
Datum van de akte
Ondertekening aanvullende ruilverkavelingsakten Tabel 7 Provincie
Ruilverkavelingsblok
Antwerpen
POPPEL, Ravels
1.664
26.11.1999
KOLMONT, Borgloon, Diepenbeek, Hoeselt,
1.902
30.11.1999
Limburg
Kortessem, Tongeren Oost-Vlaanderen
WONTERGEM, Deinze, Dentergem, Tielt
1.497
29.11.1999
West-Vlaanderen
EGGEWAARTSKAPELLE, Veurne, Diksmuide,
1.452
09.07.1999
Alveringem
Recht van voorkoop Tabel 8
36
37
Provincie
Aantal aankopen
Oppervlakte in ha a ca
Bedrag incl. kosten
Antwerpen Limburg
18
73.27.30
39.500.747
41
46.90.35
22.596.837
Oost-Vlaanderen Vlaams-Brabant
7
5.92.08
3.262.706
12
7.54.35
3.490.187
West-Vlaanderen
13
22.46.22
14.215.501
Totaal
91
156.10.30
83.065.978
Hoofdstuk 3
R U I L V E R K A V E L I N G
3.2.3. De voormalige rijkskolonie van Wortel
De VLM bezit op 31 december 1999 nog
bouwgronden, bossen, dijken en wegen,
96 ha 20 a 11 ca landbouwgronden en
in het domein.
De VLM zorgde in 1999, samen met de
wegen in het domein.
strafinrichting Wortel, voor het onderhoud, de instandhouding en het herstel van de aangekochte nog niet doorverkochte goederen.
3.2.4. De voormalige rijkskolonie van Merksplas
3.2.5. Ontbinding van de ruilverkavelingscomités Een Comité wordt ontbonden wanneer het zijn werkzaamheden heeft beëindigd.
De VLM verwierf in 1999 bij wijze van Met het oog op de kosteloze overdracht
minnelijke onteigening een blok gronden
De Vlaamse Landmaatschappij zorgt op
van de verharde wegen werden de
van het domein bestaande uit
dat ogenblik voor de vereffening van
opmetingsplannen, een proces-verbaal
landbouwgronden, bossen, dijken en
de rekening en treedt in de rechten en
van plaatsbeschrijving en inventaris
wegen met een totale oppervlakte van
verplichtingen van het Comité.
opgesteld. Besprekingen werden
59 ha 56 a 40 ca.
Het eindsaldo van de rekeningen
gevoerd met het stadsbestuur van
komt ten goede of ten laste van het
Hoogstraten en de andere betrokken
De aankoopprijs, inclusief kosten,
openbare besturen. De onderhoudskost
bedroeg 31.712.602 BEF.
van deze wegen werd door de stad Hoogstraten ten laste genomen.
De verkoopakten van 282 ha 62 a 88 ca, 78 ha 44 a 00 ca en 3 ha 24 a 23 ca aan respectievelijk de afdelingen Bos en Groen en Natuur en de Stad Hoogstraten werden op 16 april 1999 verleden. De globale verkoopprijs bedroeg 192.078.297 BEF.
De twee woningen, stallen en burelen van de boerderij, staande op 2 ha 95 a 53 ca grond, werd op 23 december 1999 aan de VZW Stichting Kempens Landschap verkocht tegen 14.000.000 BEF.
De verkoop van de vier afdaken van de boerderij, staande op 1 ha 73 a 21 ca grond, tegen 2.500.000 BEF aan de Stad Hoogstraten werd goedgekeurd.
Gewest.
Op 31 december 1999 waren er De VLM bezit op 31 december 1999, 145
39 ruilverkavelingscomité’s ontbonden.
ha 81 a 07 ca goederen bestaande uit
In de loop van 1999 werd geen enkel
een boerderij met woning en tuin, land-
ruilverkavelingscomité ontbonden.
3.2.6. Doel - Sociaal begeleidingsplan In opdracht van de Administratie Land- en Tuinbouw (ALT) voerde de VLM begin 1999 in het kader van het Sociaal Begeleidingsplan een landbouwstudie uit die een beschrijving geeft van de landbouw in het gebied.
De studie reikt een aantal elementen aan die als basismateriaal kunnen dienen voor de verdere invulling van het landbouwluik van het sociaal begeleidingsplan.
Door een individuele bevraging heeft de VLM zicht gekregen op de mogelijkheden en de vraag van de landbouwers naar hervestiging van de bedrijfszetels of vervanging van gronden.
Deze landbouwenquĂŞtering werd uitgevoerd in opdracht van de Administratie voor Waterwegen en Zeewezen (AWZ) midden 1999.
In opdracht van de Vlaamse regering werd een projectvoorstel met betrekking tot een herstructuratieaanbod voor de landbouw uitgewerkt door een werkgroep bestaande uit de sociaal bemiddelaar, een afgevaardigde van de Maatschappij voor Grond- en Industrialisatiebeleid en ambtenaren van AWZ, ALT en de VLM. In dat voorstel wordt een actieve rol aan de VLM toebedacht, m.n. de uitvoering van de ruilverkaveling in het kader van grote infrastructuurwerken en de oprichting van een grondbank.
38
39
Hoofdstuk 3
3.2.7. Archeologie in de ruilverkaveling
R U I L V E R K A V E L I N G
kunnen steunen op meetbare ervaring uit
In het kader van het onderzoek naar het
3.2.8. Optimaliseren en meetbaar maken van de ecologische inbreng in de ruilverkaveling
nut werd voor de ruilverkavelingen
In 1999 werd de basis gelegd voor de ef-
voor natuur wordt geoptimaliseerd door
Wellen, Zandleemplateau van Izenberge
fectieve toepassing vanaf 1 januari 2000
het maken van beheersplannen.
(deel II), Veldhoven-Kreiel en Stekene
van de methode die door het Instituut
een archeologische basisinventaris opge-
voor Natuurbehoud werd uitgewerkt
Door toepassing van deze maatregelen
maakt. Bij het uitvoeren van grondwerken
om de ecologische inbreng in ruil-
zal de methode om de ecologische
in de ruilverkavelingen Bollebeek,
verkavelingsprojecten te optimaliseren
inbreng in de ruilverkaveling te
Hamme, ‘s Heerwillemskapelle,
en meetbaar te maken.
optimaliseren en meetbaar te maken
Totale kosten voor archeologie in 1999
eerdere projecten.
Het beheer van de inrichtingsmaatregelen
volledig ingepast worden in de nieuwe
Mettekoven, Sint-Gillis-Waas en Stuivekenskerke werden systematisch
Daartoe werd de studieovereenkomst ter
ruilverkavelingsprojecten. Voor de
archeologische controles uitgevoerd.
voorbereiding van de planvorming
lopende ruilverkavelingsprojecten wordt
Het gecoördineerd aanleggen van proef-
aangepast. De ecologische studie wordt
de methode gefaseerd ingepast.
sleuven, zoals bij een wachtbekken in
hierdoor meer gericht op concrete typen
Resultaten zullen vanaf 01.01.2000
Sint-Gillis-Waas, vormen geen
natuur met een expliciete beschrijving van
aantoonbaar aanwezig zijn in de ruil-
uitzondering. In de ruilverkaveling
de hiermee verbonden milieucondities en
verkavelingsprojecten.
‘s Heerwillemskapelle werden als gevolg
ruimtelijke kenmerken.
van deze controles door het Instituut voor het Archeologisch Patrimonium archeolo-
Ten behoeve van de rapportering over de
gische opgravingen uitgevoerd.
zorgplicht werd een werkwijze ontwikkeld om op systematische wijze een overzicht
Voor de ruilverkavelingen in onderzoek
te geven van de toestand van de natuur
werd voor archeologie in de loop van
in de uitgangssituatie en in de plansituatie
1999 de som van 1.716.000 BEF
(toets aan standstill-principe) en van de
aanbesteed De materiële ondersteuning
toepassing van het voorkomingsprincipe
bij archeologische controles vertegen-
en het ecologische compensatieprincipe
woordigde circa 40.000 BEF.
uit het Natuurdecreet (*).
Actieve valorisatie van archeologische
Vooraleer de werken in uitvoering
vindplaatsen in 1999
gaan op het terrein wordt voor elk
In 1999 werd voor het actief behoud van
project een gericht monitoringprogramma
het archeologisch patrimonium geen
opgezet. Dit heeft als doel de effectiviteit
enkele vindplaats gevaloriseerd. Inzake
van de maatregelen voor natuur in de
het actief behoud van oudheidkundige
ruilverkaveling na te gaan. Hiermee
(*) Decreet betreffende het natuurbehoud
vindplaatsen komen in de toekomst hier-
wordt tegemoet gekomen aan de
en het natuurlijk milieu van 21 oktober
voor nog veertien locaties in aanmerking.
nood om voor toekomstige projecten te
1997.
40
41
N AT U U R In de loop van het voorbije jaar gaf de VLM haar nieuwe opdrachten rond het gebiedsgerichte natuurbeleid duidelijk vorm. Een vaste organisatie, werkafspraken met de overheidspartners, informaticavoorzieningen, communicatieplannen, het zijn allemaal zaken die ertoe hebben geleid dat de functionele groep natuur, beslagen, op het ijs van natuurinrichting, recht van voorkoop en beheersovereenkomsten kon komen.
H O O F D S T U K
4.1
natuur de uitvoering van de opdrachten
Organisatie
natuur binnen het eigen werkingsveld. Hij/zij wordt hiervoor bijgestaan door
In 1999 evolueerde de werking natuur tot
een kernteam voor natuurinrichting,
een vaste structuur binnen de VLM.
een team voor beheersovereenkomsten,
Centraal in Brussel zorgt de functionele
verantwoordelijken voor dossierbehan-
groep natuur voor de structurele voor-
deling recht van voorkoop en een
bereiding en de opvolging van de op-
aanspreekpunt milieu voor de advisering
drachten natuur: natuurinrichting, recht
van de provinciale en gemeentelijke
van voorkoop, beheersovereenkomsten
milieubeleidsplannen.
en milieubeleidsplanning. De groep func-
Voor de uitvoering van de nieuwe op-
tioneert, naast de afdelingen ruilverkavel-
drachten natuur kon de VLM 26 mensen
ing, landinrichting, mestbank en OC-
aanwerven. Deze ploeg werd versterkt
Vlaanderen, volwaardig met een af-
met meer ervaren medewerkers zodat de
vaardiging in directievergaderingen en
opdrachten natuur kwaliteitsvol, snel en
een vaste dagorde op de vergaderingen
efficiënt van start konden gaan.
van de Raad van Bestuur.
De uitvoering van natuurinrichting,
Per provinciale afdeling trekt een ‘hoofd’
recht van voorkoop en beheers-
overeenkomsten gebeurt in samenwerking met de Afdeling Natuur van AMINAL.
4.2 Natuurinrichting
De Afdeling Land van AMINAL is ook een partner bij de opdracht beheersovereen-
Op grond van het decreet van 21 oktober
komsten. Met beide afdelingen bestaat
1997 betreffende het natuurbehoud en
een gestructureerd overleg, zowel op
het natuurlijk milieu (natuurdecreet)
centraal als op provinciaal niveau, waarbij
kunnen natuurinrichtingsprojecten
afspraken zijn vastgelegd. Voor recht van
ingesteld worden. De bedoeling van
voorkoop zijn ook de adviesverleners
natuurinrichting is gebieden optimaal
(Administratie Land- en Tuinbouw,
in te richten met het oog op het behoud,
Administratie Waterwegen en
het herstel en de ontwikkeling van de
Zeewezen), de comités tot aankoop, de
natuur en het natuurlijk milieu.
natuurverenigingen en de Federatie van notarissen belangrijke overlegpartners.
Een natuurinrichtingsproject doorloopt
Op niveau van natuurinrichting
verscheidene fasen. Tijdens de eerste
worden administraties, overheden,
fase wordt een onderzoek naar de haal-
natuurverenigingen en eventueel andere
baarheid doorgevoerd. Op basis van dit
partners nauw bij de uitvoering van de
onderzoek stelt de minister het natuurin-
projecten betrokken.
richtingsproject in. Hierbij wordt een projectcomité opgericht bestaande uit ambtenaren en andere betrokkenen. Dit comité adviseert de minister tijdens het verdere verloop van het natuurinrichtingsproject. De projectcommissie, samengesteld uit de belanghebbenden uit het projectgebied en uit deskundigen, geeft op haar beurt advies aan de comités.
Na de instelling wordt het projectrapport opgemaakt en dient het binnen zes
42
43
Hoofdstuk 4
N A T U U R
de nodig geachte maatregelen voor
4.2.1. Ingestelde natuurinrichtingsprojecten
natuurinrichting aan bod. Na een open-
In 1999 doorliepen zeven projecten het
baar onderzoek worden deze door de
onderzoek naar de haalbaarheid
De oprichting van de projectcommissies is
minister vastgesteld en volgt de uitdieping
(Tabel 1). Allen werden op 29 juni in-
voorzien voor maart 2000, evenals het in
ervan in het projectuitvoeringsplan.
gesteld (publicatie in het Belgisch Staats-
openbaar onderzoek stellen van het pro-
blad op 4 augustus). De samenstelling
jectrapport.
maanden afgewerkt te zijn. Hierin komen
Tabel 1
van de projectcomitĂŠs is vastgelegd bij Ministerieel Besluit van 7 december 1999.
Overzicht van de in 1999 ingestelde natuurinrichtingsprojecten
Provincie
Naam
Ligging
Beschrijving
Antwerpen
Turnhouts
stad Turnhout,
in interfluvium van Maas (Mark - Dommel)
Vennengebied-West
gemeente Merksplas
en Schelde (o.a. Nattenloop - Netebekken)
Oppervlakte studiegebied
480 ha
met weidevogelgebieden, soortenrijke heide- en ven-ecosystemen, naaldhoutaanplantingen, eikenbossen Bospolder-Ekers
Antwerpen
polder en opgespoten terrein met rietland,
Moeras stad
(Antwerpen Noord
broekbos, schraal grasland, ruigten
Smeetshof
gemeente Bocholt;
veengronden en lemige zandgronden;
tegen de Nederlandse
moerasgebied, grotendeels drooggetrokken
grens
met restanten van natte eikenberkenbossen,
85 ha
en Ekeren) Limburg
187 ha
elzenbroekbosjes en wilgenstruweel, fijnsparen lorkaanplantingen, riet, extensief begraasde weilandjes, hooiland en populieraanplantingen Oost-Vlaanderen
Bourgoyen-
stad Gent, langs de Leie
relict van het meersencomplex van de Drongense
Ossemeersen
en de Ringvaart
meersen in de alluviale Leievlakte met
211 ha
komgebieden en donk en onbemeste graslanden Latemse Meersen
Gent, Deinze en
vallei van de niet-rechtgetrokken Leie met kleiige
Sint-Martens-Latem
laaggelegen graslanden of meersen zandige
langs de Leie
284 ha
oeverwal en donken en overgang naar zandige rivierduinen; kadert in landinrichtingsproject Leie en Schelde
Vlaams-Brabant
Vinne
gemeente Zoutleeuw
voormalig natuurlijk meer van 100 ha,
126 ha
vorige eeuw drooggelegd en vanaf dan bemalen, grotendeels beplant met populier West-Vlaanderen
Oosthoekduinen
gemeente De Panne
duingebied met waterwinning; (deels vergraven) helmduinen, kalkrijke tot licht ontkalkte mosduinen, duingraslanden, duinstruwelen en bos. intensief gras- en akkerland.
183 ha
4.2.2. Natuurinrichtingsprojecten in onderzoek
baarheid nog loopt. De instelling zal gebeuren medio 2000.
Voor twee onderzoeksgebieden is het rapport naar de haalbaarheid afgewerkt
In 1999 is ook voor de Uitkerkse
(Tabel 2). Hun instelling wordt voorzien in
Polder (West-Vlaanderen) en Zwarte
februari 2000.
Beek (Limburg) een onderzoek naar de haalbaarheid opgestart.
In tabel 3 zijn de projecten vermeld
De instelling wordt gepland voor
waarvoor het onderzoek naar de haal-
september 2000.
Overzicht van de studiegebieden waar een onderzoek naar de haalbaarheid is afgewerkt
Provincie
Naam
Ligging
Oppervlakte studiegebied
Vlaams-Brabant
Dijlevallei
ten zuiden van Leuven ten zuiden van Leuven,
West-Vlaanderen
West-Vlaamse
Provincie West-Vlaanderen; linkeroever van de Schelde,
Scheldemeersen
op het grondgebied van de gemeente Avelgem en Spiere-Helkijn
ca. 829 ha
doorsneden door de E40 in oost-westelijke richting 470 ha
Overzicht van de studiegebieden waar een onderzoek naar de haalbaarheid lopende is
Provincie
Naam
Ligging
Beschrijving
Antwerpen
Molse Nete
gemeenten Mol
valleigebied van de Molse Nete met een kleiige
en Balen
en plaatselijk venige bodem met typische
Oppervlakte studiegebied 385 ha
vochtige tot natte vegetatietypen als elzenbroekbosjes, rietlandjes, vochtige ruigtes, moerassen en halfnatuurlijke graslanden; ook beboste landduincomplexen op het interfluvium tussen Molse en Grote Nete met ‘boomheide-vegetatie’; kadert in landinrichtingsproject Grote-Netegebied Oost-Vlaanderen
Merelbeekse Scheldemeersen
gemeente Merelbeke
alluviale Scheldevlakte met afgesneden meanders, een donk en valleiflank met agrarisch graslandgebruik; kadert in landinrichtingsproject Leie en Schelde
44
45
468,5 ha
Hoofdstuk 4
4.2.3. Natuurinrichting en archeologie
4.2.4. Monitoring van natuurinrichtingsprojecten
N A T U U R
bieden aangekocht worden om er de natuur veilig te stellen. Het recht van voorkoop is hierbij een hulpmiddel.
Het hedendaagse natuurbeheer legt min-
De eerste natuurinrichtingsprojecten in
der de nadruk op conservering van de
Vlaanderen zijn nu aangevat. Het is van
Reeds 10 dagen na de publicatie van het
bestaande toestand dan vroeger. Door
belang om te weten of de geplande maa-
Decreet Natuurbehoud trad het recht van
het nemen van soms ingrijpende maa-
tregelen ook de verwachte natuurresultat-
voorkoop in werking. Niettegenstaande
tregelen probeert men de natuur nieuwe
en opleveren. In samenwerking met de
heeft de VLM, hiervoor gemachtigd door
kansen te geven.
Afdeling Natuur van AMINAL en het Insti-
het Vlaamse Gewest, moeten wachten
Deze ontwikkeling van het natuurbeheer
tuut voor Natuurbehoud werd gestart met
met de uitoefening ervan tot de publicatie
zou op de talrijke archeologische vind-
de uitwerking van een methode voor moni-
van de ministeriĂŤle besluiten voor de aan-
plaatsen een negatief effect kunnen
toring van natuurinrichtingsprojecten.
duiding van de ruimtelijke toepassingsgebieden van het voorkooprecht ‘natuur’. Dit
hebben. In tegenstelling tot de natuurwaarden hebben archeologische resten geen enkel regeneratievermogen. Daarom wordt bij de planvorming van een
4.3 Recht van voorkoop
gebeurde op 4 augustus met de instelling van de eerste natuurinrichtingsprojecten en op 14 augustus en 17 september met de vaststelling van uitbreidingszones van
natuurinrichtingsproject rekening
Vlaamse en erkende natuurreservaten.
gen. Waardevolle archeologische vind-
4.3.1. Start van het recht van voorkoop natuur
plaatsen worden op een dusdanige
Met het natuurdecreet biedt de Vlaamse
rekening van het Vlaams Gewest,
manier ingepast, zodat het behoud van
overheid de natuur in Vlaanderen meer
gronden aankopen in ongeveer 35.000 ha
ecologische en archeologische waarden
ruimte. In de komende jaren zullen steeds
natuurgebieden in Vlaanderen.
op lange termijn verzekerd is.
meer gronden in waardevolle natuurge-
Het voorkooprecht kan echter enkel
gehouden met de archeologische belan-
Hierdoor kan de VLM, in naam en voor
4.3.3. Informaticatoepassingen In afwachting van de instelling van de ruimtelijke toepassingsgebieden, ontwikkelden de functionele groep natuur en de afdeling Informatica - Gronddatabank & GIS-VLM twee informaticatoepassingen ter ondersteuning van de administratieve afhandeling van aankoopdossiers. Bij het eerste aanbod van gronden voor uitoefening van het voorkooprecht in de provinciale afdelingen, stonden opgeleide aanspreekpunten klaar om deze aanbiedingen te verwerken.
Het informatiesysteem “Verwerving, uitgeoefend worden indien reeds een
Vervreemding en Beheer van
koopovereenkomst bestaat. Het Vlaams
Onroerende Goederen� (VVBOG)
Gewest treedt dan in de plaats van
is in feite geschikt voor de administratieve
de koper.
ondersteuning van alle opdrachten van de VLM waarbij gronden worden
4.3.2. Internetloket
gekocht, verkocht of beheerd.
Naar aanleiding van de afbakening van
Het maakt gebruik van een relatieve
de eerste toepassingsgebieden van het
databankstructuur om verbanden te
recht van voorkoop natuur, opende de
leggen tussen alle mogelijke gegevens
VLM in augustus een internetloket recht
die betrekking hebben op deze gronden.
van voorkoop (http://www.vlm.be/recht-
Voorlopig wordt het informatiesysteem
vanvoorkoop/). Dit loket richt zich in de
echter enkel gebruikt voor de dossier-
eerste plaats naar notarissen. Het biedt
afhandeling van aankopen via het
informatie over de regelgeving en de
voorkooprecht natuur.
toepassingsmodaliteiten en laat toe de
46
47
toepassingsgebieden te raadplegen op
Daarnaast werd een ArcView-toepassing
een digitale kaart en via een databestand
ontwikkeld. Deze laat toe de ligging van
met kadastrale gegevens. De digitale
de aangeboden percelen t.o.v. het
kaarten van de toepassingsgebieden, die
ruimtelijk toepassingsgebied van het
via internet opvraagbaar zijn, kunnen
voorkooprecht te beoordelen en de be-
sinds kort ook aangevraagd worden bij
trokken instanties voor de adviesproce-
het OC GIS-Vlaanderen.
dure te bepalen.
Hoofdstuk 4
N A T U U R
Figuur 1 Overzicht van de aanbiedingen van onroerende goederen voor het recht van voorkoop natuur in de provinciale afdelingen in 1999.
GENT BRUGGE HERENTALS
aantal aanbiedingen
voorkooprecht van toepassing
in %
gunstige adviezen en schatting
in %
aangekocht of aankoopbeslissing in uitvoering
in %
183
55
30%
7
4%
4
2%
58
8
14%
1
2%
1
2%
140
39
28%
5
4%
2
1%
DIEST
105
26
25%
8
8%
3
3%
TOTAAL
486
128
26%
21
4%
10
2%
Figuur 2 Lokalisatie van de eerste aankopen binnen de ruimtelijke toepassingsgebieden van het recht van voorkoop natuur.
4.3.4. De eerste aankopen
Tien aankoopdossiers werden uitgevoerd
Sinds de inwerkingtreding in augustus
(Figuur 2). Voor de financiering van de
1999 werden 486 dossiers ‘recht van
aankopen in 1999 werd een voorlopige
voorkoop natuur’ opgestart (Figuur 1).
vastlegging van 30 miljoen BEF bij het
De meeste aanbiedingen gebeurden in
MINA-fonds aangevraagd.
of waren eind 1999 in uitvoering
de provinciale afdeling Gent, de minste in Brugge. Bij 128 aanbiedingen was het recht van voorkoop natuur van toepassing. Dankzij het internetloket en
4.4 Beheersovereenkomsten
een informatiecampagne in samenwerking met de Koninklijke Federatie van
Het jaar 1999 was voor de beheers-
Belgische Notarissen, zijn steeds meer
overeenkomsten een belangrijk jaar.
notarissen op de hoogte van de precieze
Op 13 april keurde de Vlaamse regering
werking van het voorkooprecht natuur.
een besluit goed waardoor het Vlaamse
De VLM beschikt over 60 dagen voor de
uitvoeringsprogramma in het kader van
administratieve afhandeling, zodat eind
de Europese verordening 2078/92 van
1999 de procedure voor vele dossiers
start kon gaan. Op 4 juni ondertekende
nog niet was afgerond. Eenentwintig
de bevoegde minister een besluit met de
aanbiedingen kregen een gunstig
wettelijke details van de regeling.
aankoopadvies van de afdeling Natuur
48
49
(AMINAL) en een gunstig schattings-
De Vlaamse Landmaatschappij staat nu
verslag van het Comité tot Aankoop.
in voor de bevordering, het sluiten en de
Uit dit relatief kleine aantal blijkt dat de
opvolging van de beheersovereenkom-
opportuniteit van de aankoop grondig
sten. De Afdeling Natuur en de Afdeling
wordt onderzocht door de adviesver-
Land van AMINAL staan in voor de
lenende administraties.
beleidstaken.
Hoofdstuk 4
N A T U U R
Tevens ontwikkelde de VLM een infor-
De VLM werkte ook mee aan de voor-
In uitvoering en in opvolging van het
maticasysteem en een GIS om haar
bereiding van nieuwe voorstellen voor be-
Milieubeleidsplan 1997-1998 over-
taken rond beheersovereenkomsten snel
heersovereenkomsten in het kader van
handigde het GMO in 1999 het ontwerp
en doelmatig te kunnen uitvoeren. Met de
de Europese plattelandsverordening
Milieujaar-programma 2000 aan de
partners van de administratie zijn werkaf-
(verordening 1257/92). Die voorstellen
Vlaamse minister van Leefmilieu en Land-
spraken gemaakt. Die zullen uitmonden
voorzien, naast een verderzetting van de
bouw. De eindversie van het programma
in een protocol.
huidige beheerspakketten, mogelijkheden
wordt begin 2000 openbaar gemaakt.
Veel aandacht ging in 1999 uit naar
om rond bijkomende beheersdoelstellin-
de bekendmaking van de bestaande
gen overeenkomsten te sluiten.
mogelijkheden tot het sluiten van beheersovereenkomsten met de Vlaamse overheid. Dit gebeurde onder meer door de uitgave en de verspreiding van een
De functionele groep natuur droeg in 1999 op verschillende manieren bij tot de
4.5 Milieubeleidsplanning
folder en een brochure. Voor de opname
milieubeleidsplanning: • door als coördinator voor de thema’s versnippering en gebiedsgerichte benadering op te treden;
van informatie in vaktijdschiften werden
De Vlaamse Landmaatschappij werkte in
• door de verantwoordelijkheid voor actie
persteksten verspreid. Daarenboven
1999 mee aan de milieubeleidsplanning.
149 (een wettelijk en organisatorisch
verzorgde de functionele groep natuur
Die medewerking verliep via de daarvoor
kader uitwerken voor vrijwillige be-
meerdere infosessies, zowel intern voor
opgerichte structuren: het gewestelijk mi-
de VLM en de milieu- en landbouw-
lieu-overleg (GMO), de planningsgroep
administratie als extern op vraag van
en het permanent planningsoverleg.
provincies, gemeenten, milieu- en land-
De VLM heeft afgevaardigden of verte-
bouwraden, organisaties, enzovoort.
genwoordigers in elk van deze organen.
heersovereenkomst) te dragen; • door haar inbreng in het ontwerp milieujaarprogramma 2000; • door deel te nemen aan het permanent planningsoverleg.
De VLM geeft ook advies omtrent de ontwerpen van de provinciale en de gemeentelijke milieubeleidsplannen. Provincies en gemeenten kunnen bovendien voor de opmaak van hun plannen beroep doen op de Vlaamse Landmaatschappij. De functionele groep natuur en de provinciale afdelingen adviseerden de ontwerpen van de provinciale en van de gemeentelijke milieubeleidsplannen die in 1999 werden ingediend. (Figuur 3)
Figuur 3 De geadviseerde ontwerpen van de provinciale en gemeentelijke milieubeleidsplannen
50
afgelast
nog geen termijn van de opmaak bekend
opgemaakt in 1998
opgemaakt in 1999
verwacht in 2000
WEST-VLAANDEREN
2
14
1
2
4
OOST-VLAANDEREN
0
4
1
3
8
VLAAMS-BRABANT
1
8
0
3
5
ANTWERPEN
1
13
2
4
25
LIMBURG
1
14
0
0
11
TOTAAL
5
53
4
12
53
51
Hoofdstuk 4
N A T U U R
4.6 Communicatie Om de communicatie met alle medespelers te stroomlijnen werd een communicatieplan uitgewerkt voor natuurinrichting, recht van voorkoop en beheersovereenkomsten. Hierin kaderen de brochures rond natuurinrichting en beheersovereenkomsten, de krantjes van de natuurinrichtingsprojecten, het artikel over recht van voorkoop in het tijdschrift voor de notarissen en de uitbouw van een loket recht van voorkoop op de website van de VLM.
4.7 Forum Natuur en Landbouw De functionele groep natuur bleef in 1999 het secretariaat verzorgen voor het Forum Natuur en Landbouw. Het Forum ver-
4.8 Beleidsondersteuning en participaties
De functionele groep natuur participeert in werkgroepen ter voorbereiding van een Vlaams Waterbeleidsplan. Een aantal
gaderde opnieuw een tiental keer, steeds onder het voorzitterschap van de leidend
De functionele groep natuur werd mee
studies in het kader van het Vlaams
ambtenaar van de VLM.
ingeschakeld in de voorbereiding van
Impulsprogramma Natuurontwikkeling
Op vraag van de bevoegde minister
uitvoeringsbesluiten op het natuurdecreet.
en het Milieubeleidsplan 1997-2001
bereidde de functionele groep natuur de
Ze werkte mee aan de voorbereiding van
worden mee begeleid. Het gaat in
wetgeving rond het Forum voor. De
de beleidsnota’s van de Vlaamse Minister
hoofdzaak om studies met betrekking tot
omvorming van een protocollaire naar
van Leefmilieu en Landbouw en werd
natuurontwikkeling, verweving landbouw-
een organieke regeling vond plaats na
betrokken bij de uitwerking van de
natuur, beheersovereenkomsten en
een evaluatie van de werking van het Fo-
Gewenste Natuur- en Bosstructuur.
onderbouwing van het natuurbeleid.
rum. Op 8 juni 1999 keurde de Vlaamse
Er is samen met de Afdeling Natuur
Tevens draagt ze bij tot de opmaak van
regering een besluit goed over dit over-
van AMINAL werk gemaakt van criteria
het Milieu- en Natuurrapport Vlaanderen
legplatform tussen landbouworganisaties
en prioriteiten voor de instelling van
door op te treden als lector voor diverse
en natuurverenigingen.
natuurinrichtingsprojecten.
thema’s.
52
53
MESTBANK De soms hevige discussies rond de mestwetgeving in Vlaanderen, hebben in 1999 geleid tot de goedkeuring van MAP2 in het Vlaams parlement op 29 april. Het uitgangspunt van MAP2 is de responsabilisering van de landbouwsector rond het respecteren van de nitraatresiduwaarde van 90kg stikstof per hectare in de bodem. De uitvoering van MAP2 werd evenwel gekoppeld aan de goedkeuring door de Europese Commissie van de vergoedingsregeling. Samen met andere regionale en federale overheden speelde de Mestbank een belangrijke rol in het beheersen van de dioxinecrisis.
Mest-, bodem- en gewasmonsters werden genomen en mesttransporten van gecontamineerde bedrijven werden geblokkeerd. Al die acties werden volgehouden tot de PCB-analyses negatief werden bevonden.
H O O F D S T U K
Naast de gebruikelijke opdrachten werd
zwaarprocedure afgehandeld door de Ve-
de Mestbank in 1999 geconfronteerd met
rificatiecommissie.
een aantal supplementaire activiteiten. Zo
Ook het nieuwe mestdecreet (MAP2) was
werd het besluit omtrent de verscherpte
een heet hangijzer in 1999 met een uit-
maatregelen in bepaalde gebieden omwil-
eindelijke goedkeuring in het Vlaams Par-
le van de natuurwaarde goedgekeurd
lement op 29 april 1999. Responsabilise-
door de Vlaamse regering op 9 februari
ring van de landbouwsector omtrent het
1999. Dit hield in dat de Groenlaag dien-
respecteren van de maximale nitraatresi-
de afgebakend te worden met een classi-
duwaarde van 90 kg N/ha in de bodem op
ficatie van de gebruikspercelen naar hun
een diepte van 0-90 cm in het najaar, is
biologische waardering. Na een kennisge-
het centrale uitgangsprincipe. Bijzondere
vingsprocedure waarbij elke betrokkene
slagkracht wordt aan het nieuwe decreet
(eigenaar, gebruiker, natuurverenigin-
gegeven door het invoeren van de
gen,…) op de hoogte werd gebracht van,
nutriëntenhalte (tijdelijke en absolute
in het bijzonder de biologische waarde-
blokkering van de veestapel tot 2005 op
ring van de percelen gelegen in de
basis van de aangifte van de laatste
Groenlaag, volgde een uitgebreide be-
drie jaar), de mestverwerkingsplicht,
gewijzigde bemestings- en uitscheidings-
Nochtans moet er gestreefd worden naar
normen en het vernieuwde vergunningen-
een verenigd samengaan van duurzame
beleid. Weliswaar werd het van kracht
milieubelangen binnen een leefbare land-
worden uitgesteld tot de Europese
bouwsector.
Commissie haar goedkeuring zou geven over de vergoedingsregeling waarbij de landbouwers door middel van beheersovereenkomsten een vergoeding kunnen
5.1 Aangifte en registratie
krijgen. De Europese Commissie beraadslaagde overigens ook over het
5.1.1. Aangiftes 1999
vergoedingsstelsel van MAP1 en had als
Sinds haar ontstaan registreert de Mest-
voornaamste opmerkingen:
bank elk jaar een aantal kerngegevens
• het principe is gebaseerd op een com-
over de Vlaamse landbouwbedrijven. De
pensatie en niet op een resultaatsver-
belangrijkste gegevens zijn de gemiddel-
bintenis;
de veebezetting, het bedrijfsareaal cul-
• concurrentievoordeel van Vlaamse land-
plan, het gebruik van chemische en ande-
EG-lidstaten;
re meststoffen, de opslag van dierlijke
• het niet correct naleven van de Nitraatrichtlijn.
Ook de dioxinecrisis had een invloed op de werking van de Mestbank in 1999. Er werden mest-, bodem- en gewasstalen genomen en mesttransporten geblokkeerd voor de bedrijven die gecontamineerde voeders hadden gebruikt, tot de PCB-analyses negatief waren bevonden. De prangende mestproblematiek en de toenemende complexiteit omtrent de beheersbaarheid ervan zorgen binnen de landbouwsector voor enige ongerustheid.
54
55
tuurgrond met hun ligging en hun teelt-
bouwers t.o.v. landbouwers uit andere
mest op het einde van het jaar.
Hoofdstuk 5
Tabel 1
M E S T B A N K
Overzicht inventarisatiegegevens bedrijfssituatie 1998 van producenten en gebruikers
Antwerpen
Vl-Brabant
W-Vlaanderen
O-Vlaanderen
Limburg
Totaal Vlaanderen
Aantal geregistreerden bedrijven
6.874
4.802
13.567
10.294
5.011
40.548
entiteiten
7.541
5.047
14.901
10.929
5.527
43.945
stopgezetten in loop van '98
312
138
466
400
159
1.475
aantal kleintjes
730
300
905
583
237
2.755
6.588
1.875
4.823
5.386
3.569
22.241
grasland
53.095
25.868
84.730
69.850
33.401
266.944
mais
31.229
13.148
37.596
42.983
19.854
144.810
stikstofarme gewassen
1.537
6.881
8.616
4.526
11.097
32.657
andere gewassen
8.515
41.714
84.343
40.003
23.552
198.127
94.376
87.611
215.285
157.362
87.904
642.538
stikstof (kg N)
30.762.358
10.692.126
69.005.706
39.589.182
16.809.978
166.859.350
fosfaat (kg P2O5)(met laagfosforvoeder)
14.435.439
4.274.848
31.035.833
16.818.816
7.581.790
74.146.726
285.938
46.138
1.179.911
392.816
147.123
2.051.926
stikstof (kg N)
326
122
321
252
191
260
fosfaat (kg P2O5)
153
49
144
107
86
115
3
1
5
2
2
3
stikstof (kg N)
27.212.042
13.308.705
61.703.278
39.043.029
17.074.050
158.341.104
fosfaat (kg P2O5)
11.422.348
6.007.759
24.476.039
16.094.200
7.767.615
65.767.961
stikstof (kg N)
288
152
287
248
194
246
fosfaat (kg P2O5)
121
69
114
102
88
102
5.609.874
8.512.931
16.606.062
12.955.127
6.493.786
50.177.780
901.763
2.428.126
1.281.986
2.348.600
1.230.373
8.190.848
stikstof (kg N)
59
97
77
82
74
78
fosfaat (kg P2O5)
10
28
6
15
14
13
11.145.541
1.733.360
22.653.967
10.178.627
4.762.198
50.473.693
6.723.310
909.917
12.031.806
5.109.238
2.820.117
27.594.388
1.872
606
3.836
2.311
1.093
9.718
11.933.299
3.116.683
26.598.432
11.810.024
6.703.456
60.161.894
6.856.720
1.260.146
12.195.762
5.402.860
3.028.701
28.744.189
2.209
1.283
4.711
3.081
1.673
12.957
stikstof (kg N)
2.262.505
11.106
5.145.291
1.611.817
22.514
9.053.233
fosfaat (kg P2O5)
2.148.160
586
3.374.278
519.781
88.321
6.131.126
aantal gemeenten
13
2
23
9
4
51
stikstof (kg N)
3.575.401
11.106
9.588.181
2.330.512
633.764
16.138.964
fosfaat (kg P2O5)
2.326.396
5.743
3.673.915
721.257
158.050
6.885.361
aantal gemeenten
15
3
34
14
6
72
totaal aantal kleintjes Areaal cultuurgrond (ha)
totaal Dierlijke productie
reductie tgv laagfosforvoerder Dierlijke productie per ha
reductie tgv laagfosforvoerder Gebruik van dierlijke mest
Gebruik van dierlijke mest per ha
Gebruik van chem. meststoffen stikstof (kg N) fosfaat (kg P2O5) Gebruik van chem. meststoffen per ha
Bedrijfsmatig overschot zonder kunstmest
stikstof (kg N) fosfaat (kg P2O5) aantal bedrijven
met kunstmest
stikstof (kg N) fosfaat (kg P2O5) aantal bedrijven
Gemeentelijk overschot zonder kunstmest
met kunstmest
Provinciaal overschot zonder kunstmest met kunstmest
stikstof (kg N)
0
0
0
0
0
0
fosfaat (kg P2O5)
0
0
0
0
0
0
stikstof (kg N)
0
0
3.727.147
0
0
3.727.147
fosfaat (kg P2O5)
0
0
0
0
0
0
(*) Kleintjes zijn bedrijven die minder dan 300 kg P2O5 produceren en minder dan 2 ha cultuurgrond bewerken maar mestverhandelingen wensen verder te doen.
Tabel 2
Aantal aangegeven dieren per diercategorie en per provincie in productiejaar 1998
Provincie
Antwerpen
Vl-Brabant
W-Vlaanderen
O-Vlaanderen
Limburg
Totaal Vlaanderen
runderen < 1 jaar
58.091
32.560
131.753
107.136
38.302
367.842
runderen 1-2 jaar
59.420
33.579
138.228
111.289
38.078
380.594
melkkoeien
84.854
23.659
103.762
94.559
42.648
349.482
mestkalveren
119.999
15.173
11.843
5.745
22.087
174.847
35.402
34.795
117.295
77.623
28.021
293.136
biggen
79.064
24.308
117.264
51.036
70.185
341.857
beren en zeugen
18.421
4.324
33.682
13.960
16.234
86.621
andere runderen
zeugen incl. biggen
77.662
15.097
284.712
130.079
45.871
553.421
715.674
139.279
2.509.209
895.247
362.049
4.621.458
leghennen
3.540.291
242.044
3.979.576
1.800.418
1.523.198
11.085.527
slachtkuikens
5.751.324
812.436
6.499.458
3.377.431
2.439.753
18.880.402
opfokpoeljen
1.052.917
57.823
2.000.773
508.144
336.000
3.955.657
84.144
4.776
248.712
114.816
78.186
530.634
paarden
6.480
4.259
5.225
5.490
3.415
24.869
schapen < 1 jaar
3.902
3.924
7.954
4.027
3.393
23.200
schapen > 1 jaar
5.992
5.835
12.866
7.871
5.196
37.760
778
167
1.501
1.404
1.123
4.973
104.327
12.494
113.681
56.358
31.658
318.518
andere varkens
ander pluimvee
geiten nertsen en konijnen
Tabel 3
Verdeling gezinsveeteeltbedrijf versus niet-gezinsveeteeltbedrijf weergegeven per bedrijfstype
ProvBedrijfstype Akkerbouwers
% aandeel GVB
336
5.381
6
1.199
5.006
19
Melkveebedrijven
5.035
1.076
82
Mestveebedrijven
1.161
2.732
30
Varkensbedrijven
3.064
1.116
73
477
320
60
Combinatie rundvee en akkerbouw
1.474
2.532
37
Combinatie rundvee, akkerbouw en veredeling
2.482
602
80
Mestkalveren
124
189
40
Gemengde landbouw
927
826
53
16.279
19.780
45
TOTAAL
57
Aantal NGVB
Combinatie van rundvee
Pluimveebedrijven
56
Aantal GVB
Hoofdstuk 5
M E S T B A N K
De Mestbank vraagt tevens een aantal
vee goed vertegenwoordigd (>25%). De
ter dan de gebruiksdruk. Limburg en
kerngegevens op van gewestgrensover-
provincie Antwerpen werd gekenmerkt
Vlaams-Brabant voerden netto nutriënten
schrijdende bedrijven, producenten van
door een hoog aantal stuks pluimvee
in, resulterend in een gebruiksdruk die
andere meststoffen, verzamelpunten en
(30%) en mestkalveren (70%). In Vlaams-
veel hoger was dan de productiedruk.
be- en verwerkingseenheden. Al deze
Brabant bedroeg het aantal dieren in elke
bedrijven dienen hiervoor jaarlijks een
categorie minder dan 10% van het totale
Op basis van de bedrijfsindelingen con-
aangifte te doen van hun bedrijfssituatie
aantal (met uitzondering van de paarden
form de communautaire typologieën zoals
van het voorgaande jaar.
en de schapen).
gebruikt in de Beschikking van de EEGCommissie van 7 juni 1985, werden de
Aangifteplichtige bedrijven
Productie van dierlijke mest
nutriënten vooral geproduceerd op de
Het aantal aangifteplichtige bedrijven
De productie van nutriënten in dierlijke
varkens- (32 %), de melkvee- (>19 %) en
daalde in 1999 verder met netto 621 be-
mest, nam t.o.v. 1998 toe met 5% voor
de pluimveebedrijven (10%). De gemeng-
drijven t.o.v. van 1998. Dit betekent een
fosfaat en 2 % voor stikstof. Deze niet ge-
de bedrijven met combinatie rundvee, ak-
reductie met 1,5%. Aan 2.755 bedrijven
lijklopende productiestijging voor P2O5
kerbouw en veredelingslandbouw (16 %)
werd een vrijstelling van aangifte verleend
en N bevestigt de trend, die bij de dieren-
zijn eveneens verantwoordelijk voor een
omdat zij aan de voorwaarde van <2 ha
aantallen reeds is aangegeven; nl. dat de
belangrijk deel van de productie aan nut-
cultuurgrond en een productie van <300
varkens en het pluimvee verantwoordelijk
riënten in dierlijke mest. De aangegeven
kg P2O5 voldeden. De landbouwactivitei-
zijn voor een steeds groter deel van de
procentuele verdeling is berekend op ba-
ten werden stopgezet of overgenomen op
nutriëntenproductie. Door het gebruik van
sis van de fosfaatproductie (tabel 3).
1.475 bedrijven (tabel1).
laagfosforvoeder bij vleesvarkens kon een bijkomende productie van 2.051.926
Het gebruik van dierlijke mest
Dieren
kg P2O5 vermeden worden. Nog slechts
Met inbegrip van de uitscheiding door de
Voor alle categorieën van de runderen
11,2 % van de vleesvarkens werden ge-
dieren op de weide, werd er gemiddeld
met uitzondering van de ‘andere runde-
kweekt zonder gebruik te maken van
over Vlaanderen ongeveer 100 kg
ren’ en ‘mestkalveren’, daalde het aantal
laagfosforvoeder. Zonder rekening te
P2O5/ha en 240 kg N/ha uit dierlijke
dieren. Het aantal leghennen bleef onge-
houden met de toename van het totaal
mest toegediend. Ten opzichte van de
veer op hetzelfde peil als in 1998. Voor
aantal varkens betekent dit dat er 10,3%
productie werd vastgesteld dat er onge-
alle overige categorieën werd een stijging
meer varkens met laagfosforvoeder wer-
veer 3,1 miljoen kg mest meer in opslag
van het aantal dieren vastgesteld. Voor
den gekweekt.
vertoefde eind 1998 dan bij het begin van het jaar. Ongeveer 5,2 miljoen kg P2O5
de diercategorieën mestkalveren, biggen, andere varkens en opfokpoeljen is de toe-
In Vlaanderen bedroeg de gemiddelde
van de totale productie werd afgevoerd
name t.o.v. 1998 zelfs zeer significant.
productiedruk 115 kg P2O5 /ha en 260
naar een andere bestemming dan de
kg N/ha (tabel 1). Deze productie wordt
cultuurgronden van andere gebruikers
Ongeveer 53 % van de varkens, 37% van
slechts voor 88,7 % gebruikt in Vlaande-
(bv. verzamelpunt, export, verwerkings-
het pluimvee en 32 % van de runderen
ren. Op provinciaal vlak zijn er echter wel
eenheid). Gemiddeld over Vlaanderen
werden geteeld in West-Vlaanderen zoals
grote verschillen merkbaar. In West-
was een derde van het gebruik van
uit tabel 2 valt op te merken. In de provin-
Vlaanderen, Oost-Vlaanderen en Antwer-
dierlijke mest afkomstig van bedrijfs-
cie Oost-Vlaanderen was vooral het rund-
pen was de productiedruk aanzienlijk gro-
vreemde mest. West-Vlaanderen en
Antwerpen produceerden gemiddeld 21%
mest, werd waargenomen. Naargelang het
meer fosfaat dan dat er gebruikt werd. In
gebruik van chemische meststoffen wel of
Oost-Vlaanderen en Limburg kwam de
niet in rekening worden gebracht, zijn er
productie overeen met het gebruik. In
mestoverschotten in respectievelijk bijna
Vlaams-Brabant werd 40% meer fosfaat
1/4 of 1/6 van de gemeenten.
uit dierlijke mest gebruikt dan er werd ge-
Alleen de provincie West-Vlaanderen
produceerd (tabel 1).
kampt met een overschot op provinciaal niveau, als deze op dezelfde manier wordt
Overschotten
berekend. Er is enkel een N-overschot
De overschotten op bedrijfsniveau, reke-
(3,7 miljoen kg N) als ook het gebruik van
ning houdend met het gebruik van laag-
chemische meststoffen in rekening wordt
fosforvoeder en berekend op basis van
gebracht.
de maximale invulling van de normen ongeacht het reële mestgebruik op de per-
De helft (52%) van de bedrijfsmatige
celen, bedroegen voor fosfaat 37% en
overschotten is gekoppeld aan de
voor stikstof 30% van de productie (tabel
gespecialiseerde varkensteelt. Zij omvat-
1). Het werkelijke bedrijfsoverschot is nog
ten ongeveer 2/3 van de totale productie
groter, aangezien in de praktijk een deel
aan fosfaat. Voor de pluimveehouderij
van de toegelaten normen voor stikstof of
bedragen deze cijfers respectievelijk 10%
fosfaat niet kan ingevuld worden. Onge-
van de totale bedrijfsmatige overschotten
veer een vierde van de bedrijven had te
en meer dan 90% van de totale productie
kampen met een mestoverschot louter op
op deze gespecialiseerde bedrijven.
basis van de geproduceerde dierlijke mest. Wordt ook de gebruikte hoeveelhe-
Producenten van andere meststoffen
den chemische mest in rekening gebracht
Er waren 249 aangiften als producent van
dan moest een derde van de producenten
andere meststoffen. Er werd nauw samen-
dierlijke mest afvoeren voor een totale
gewerkt met andere Vlaamse en federale
hoeveelheid van bijna 30 miljoen kg
overheidsdiensten om enkel 100 %
P2O5 en meer dan 62 miljoen kg N.
‘propere’ andere meststoffen en bodemverbeterende middelen toe te laten in de
58
59
De berekening van de overschotten op
landbouw. Voor zuiveringsslib en compost
gemeentelijk niveau gebeurde op basis
betekent dit dat deze meststof enkel werd
van de productie van de tot de gemeente
toegelaten door de Mestbank nadat een
behorende inrichtingen en de tot deze in-
gebruikscertificaat werd afgeleverd door
richtingen behorende totale oppervlakte
OVAM (Openbare Afvalstoffenmaatschap-
cultuurgrond. Een daling van de over-
pij voor het Vlaamse gewest) en een toela-
schotten tot minder dan 10% van de pro-
ting of ontheffing werd afgeleverd door het
ductie, ongeacht het gebruik van kunst-
federale Ministerie van Landbouw.
Hoofdstuk 5
Tabel 3
M E S T B A N K
Fosfaatproductie en fosfaatoverschot (kg P2O5) van de niet-gezinsveeteeltbedrijven per bedrijfstype
Produktie P2O5 kg P2O5
Bedrijfstype Akkerbouwers
%
Overschot P2O5 kg P2O5
%
207.908
41
551.176
93
Combinatie van rundvee
1.386.242
34
486.893
75
Melkveebedrijven
1.792.233
13
301.465
54
Mestveebedrijven
2.433.510
51
690.491
74
Varkensbedrijven
7.504.412
31
6.207.583
41
Pluimveebedrijven
2.869.481
40
2.578.144
40
761.466
26
261.045
86
Combinatie rundvee en akkerbouw Combinatie rundvee, akkerbouw en veredeling Mestkalveren Gemengde landbouw TOTAAL
1.863.689
16
629.476
29
648.850
64
448.860
71
1.052.436
27
610.826
47
20.520.227
28
12.782.820
44
Be- en verwerkers en champignon-
op gezinsveeteeltbedrijf verminderd. Aan
per bedrijfstype. De voornaamste reden
telers
5.500 landbouwbedrijven werd in het
van niet-notificatie was dat de bedrijven
Er waren 237 aangiften als bewerker en
voorjaar 1999 een aangetekend schrijven
zelf verklaarden niet aan de voorwaarden
verwerker van dierlijke en andere mest.
gericht omdat de benodigde bijlagen bij
te voldoen. Het aantal beroepen in het
Deze voerden ongeveer 3.300.000 kg
de aangiften ontbraken. Deze bijlagen zijn
kader van de notificatie als niet-gezinsvee-
fosfaat en 5.500.000 kg N af. Daartoe
vereist om te kunnen nagaan of de bedrij-
teeltbedrijf in 1999 bedroeg 462.
behoorden ook de champignontelers, de
ven voldoen aan de gestelde voorwaar-
champignonsubstraatbereiders en cham-
den van gezinsveeteeltbedrijf.
Aanvragen verhoogde bemesting bij bepaalde teeltcombinaties
pignonsubstraatbewerkers. Deze laatste twee voerden ongeveer 2.000.000 kg
In totaal werden in 1998 20.300 bedrijven
In totaal deden 3.699 landbouwers een
fosfaat en 3.500.000 kg stikstof af naar
als niet-gezinsveeteeltbedrijf genotifi-
aanvraag voor verhoogde bemesting voor
champignonkwekerijen of naar andere
ceerd. Dit komt overeen met een fosfaat-
de teeltcombinatie gras/maĂŻs voor een
substraatbewerkers.
productie van 20 miljoen kg (ongeveer
gezamenlijke oppervlakte van 16.357 ha.
een kwart van de totale productie). Het
Voor 15.738 ha werd de aanvraag goed-
Notificatie gezinsveeteeltbedrijf
fosfaatoverschot (inclusief kunstmest) op
gekeurd bij 3603 landbouwers. Dit is
De controle van bijna 38.000 bedrijven als
deze bedrijven bedroeg 12,8 miljoen kg
10,9% van het maĂŻsareaal.
gezinsveeteeltbedrijf werd in 1999 verder
(44% van de totale overschotten). Tabel 3
Voor de teeltcombinatie bladgroenten
gezet. Door de onzekerheid over het in
geeft per bedrijfstype de onderverdeling
bedroeg het aantal aanvragen 190.
voege treden van MAP2 en de retroactivi-
gezinsveeteeltbedrijf versus niet-gezins-
De aanvraag van 172 gebruikers werd
teit van sommige bepalingen van MAP2,
veeteeltbedrijf aan. Tabel 4 geeft voor de
goedgekeurd (629 ha). Voor 105 ha werd
was het geen eenvoudige controle. Daar-
niet-gezinsveeteeltbedrijven de fosfaat-
de aanvraag afgewezen tengevolge van
om werd ook het aantal terreincontroles
productie en de fosfaatoverschotten weer
verkeerde teeltcombinaties.
Kaart 1
Productie van stikstof uit dierlijke mest in Vlaanderen
N - productiedruk per fusiegemeente
Bron: mestbankgegevens Berekeningsbasis: - Dierlijke mestproductie per inrichting in 1998, inrichtingen per fusiegemeente - Productie stikstof per oppervlakte cultuurgrond
Kaart 2
Netto-transport van stikstof uit dierlijke mest in Vlaanderen
Netto aan- en afvoer van N per fusiegemeente
Bron: mestbankgegevens Berekeningsbasis: - Transport van dierlijke mest per inrichting in 1998 - Inrichtingen per fusiegemeente - Transportdocumenten vervoerjaar 1998
60
61
Opmerking: In een aantal gemeenten is de netto aanvoer extreem hoog wegens het aanwezig zijn van verwerkingsinstallaties gelegen in deze gemeenten
Hoofdstuk 5
Kaart 3
M E S T B A N K
Gebruik van stikstof uit dierlijke mest op cultuurgrond in Vlaanderen
N - bemestingsdruk per fusiegemeente
Bron: mestbankgegevens Berekeningsbasis: - Dierlijke mestproductie per inrichting in 1998, inrichtingen per fusiegemeente - Transport van dierlijke mest van producenten en naar gebruikers per inrichting in 1998 - Opslagverschil begin en eind 1998
Kaart 4
Totaal gebruik van stikstof uit dierlijke mest in Vlaanderen
Totale N - bemestingsdruk per fusiegemeente
Bron: mestbankgegevens Berekeningsbasis: - Dierlijke mestproductie + kunstmest + andere meststoffen per inrichting in 1998, inrichtingen per fusiegemeente - Transport van dierlijke mest van producenten en naar gebruikers per inrichting in 1998 - Opslagverschil begin en eind 1998
Kaart 5
Productie van fosfaat uit dierlijke mest in Vlaanderen
P2O5 - productiedruk per fusiegemeente
Bron: mestbankgegevens Berekeningsbasis: - Dierlijke mestproductie per inrichting in 1998, inrichtingen per fusiegemeente - Productie stikstof per oppervlakte cultuurgrond
Kaart 6
Netto-transport van fosfaat uit dierlijke mest in Vlaanderen
Netto aan- en afvoer van P2O5 per fusiegemeente
Bron: mestbankgegevens Berekeningsbasis: - Dierlijke mestproductie per inrichting in 1998, inrichtingen per fusiegemeenten - Productie stikstof per oppervlakte cultuurgrond
62
63
Opmerking: In een aantal gemeenten is de netto aanvoer extreem hoog wegens het aanwezig zijn van verwerkingsinstallaties gelegen in deze gemeenten
Hoofdstuk 5
Kaart 7
M E S T B A N K
Gebruik van fosfaat uit dierlijke mest op cultuurgronden in Vlaanderen
P2O5 - bemestingsdruk per fusiegemeente
Bron: mestbankgegevens Berekeningsbasis: - Dierlijke mestproductie per inrichting in 1998, inrichtingen per fusiegemeente - Transport van dierlijke mest van producenten en naar gebruikers per inrichting in 1998 - Opslagverschil begin en eind 1998
Kaart 8
Totaal gebruik van fosfaat uit dierlijke mest in Vlaanderen
Totale P2O5 - bemestingsdruk per fusiegemeente
Bron: mestbankgegevens Berekeningsbasis: - Dierlijke mestproductie + kunstmest + andere meststoffen per inrichting in 1998, inrichtingen per fusiegemeente - Transport van dierlijke mest van producenten en naar gebruikers per inrichting in 1998 - Opslagverschil begin en eind 1998
Kaart 9
Classificatie van de teeltgroepen per gemeente
Bron: mestbankgegevens Registratie cultuurgronden in 1999
Kaart 10
Geregistreerde oppervlakte/oppervlakte gemeente in Vlaanderen
Bron: mestbankgegevens Registratie cultuurgronden in 1999
64
65
Hoofdstuk 5
M E S T B A N K
Deze regeling verhoogde de afzetmoge-
meld (ongeveer 1.100 entiteiten) voorals-
waardige veranderingen ingevoerd t.o.v.
lijkheden in Vlaanderen voor N met
nog de tijd hebben tot 15 maart 2000 om
het vorige jaar. Van grondwaterwingebied
1.227.450 kg en voor P2O5 met
hun gronden te laten registreren.
Schilde werd zone III zelfs niet opgeno-
572.810 kg.
Een gemiddeld landbouwgebruiksperceel
men als kwetsbaar gebied.
De regeling verhoogde bemesting voor de
is 1,4 ha groot terwijl de gemiddelde op-
teeltcombinatie gras/maïs werd in 1999
pervlakte cultuurgrond behorend tot een
Van de geregistreerde gronden zijn
op 2.309 ha minder toegestaan dan in
bedrijfsentiteit 16,92 ha bedraagt. De al-
522.418 ha onderworpen aan de algeme-
1998. Voor de teeltcombinatie bladgroen-
gemene statistieken per provincie omtrent
ne bemestingsnormen en uitrijregeling te-
ten betrof het 244 ha meer dan in 1998;
registraties 1999 zijn geïllustreerd in
genover 138.295 ha met bijkomende be-
dit is een stijging met 63 %.
tabel 5.
mestingsbeperkingen.
5.1.2 Registratie van de gebruikspercelen
Uit de oppervlaktegegevens voor de de-
De indeling van de cultuurgronden naar
cretaal gedefinieerde gewasgroepen blijkt
hun natuurwaarde, waterkwaliteit en fos-
Aantallen en oppervlaktes
dat 270.880 ha of 41% van de geregis-
faatverzadigingsgraad zijn geïllustreerd in
In 1999 werd door de Mestbank voor het
treerde oppervlakte graslanden zijn, naast
de tabellen 6, 7 en 8.
tweede opeenvolgend jaar een geografi-
160.458 ha mais, 38.416 ha stikstofarme
sche informatielaag van de landbouwge-
gewassen en 190.957 ha andere gewas-
De groep natuur omvat 40.068 ha onder-
bruikspercelen gebiedsdekkend voor
sen. T.o.v. van 1998 is het aandeel maïs
verdeeld in de groene gewestplanbestem-
Vlaanderen geregistreerd. Van alle cul-
nog toegenomen met 1,8% ten koste van
mingen (art. 15 $5) en de overige gebie-
tuurgronden en bedrijfsgebouwen van de
de groep andere gewassen (afname van
den van de groep natuur (geelgroene ge-
aangifteplichtige bedrijven werden zowel
2,1%). De relatieve verdeling van de ge-
westplanbestemmingen en vogelrichtlijn-
de ruimtelijke componenten als hun be-
wasgroepen per gemeente is geïllus-
gebieden (art. 15 $4, 1°, 2° en 3°). In de
schrijvende attributen (teelt, gebruikspe-
treerd in figuur 9. De grootte van de taart-
eerste groep geldt een algemeen bemes-
riode, type kwetsbaar gebied, …) verza-
diagrammen geeft een beeld van de to-
tingsverbod op uitzondering van begra-
meld, gebruik makend van een ArcView
taal geregistreerde oppervlakte voor de
zing (2 GrootVeeEenheden/ha op jaarba-
registratie-applicatie. De realisatie van
betreffende gemeente. Figuur 10 geeft
sis) maar is in functie van de biologische
gebruikstoestand 1999 was in hoofdzaak
anderzijds een beeld van de verhouding
waardering (inventarisatie door het Insti-
een actualisatie van de toestand 1998.
geregistreerde oppervlakte van een ge-
tuut voor Natuurbehoud) verder opge-
meente tot de totale oppervlakte van de
deeld. Op intensieve graslanden en ak-
gemeente.
kers is potentieel de bemestingsnorm ‘na-
De 39.044 geregistreerde entiteiten had-
tuur’ geldig, terwijl op de graslanden met
den in totaal 473.074 gebruikspercelen in gebruik, hetgeen een totale oppervlakte
Kwetsbare gebieden
verspreide biologische waarde potentieel
vertegenwoordigde van 660.710 ha. Dit
Omtrent de afbakening van de kwetsbare
de intermediaire norm van 2GVE+100 kg
laatste houdt een toename in van ruim
gebieden zijn, behalve acht grondwater-
N uit chemische meststoffen van toepas-
4.000 ha cultuurgrond t.o.v. 1998 (situatie
wingebieden, goed voor een oppervlakte
sing is. Het al dan niet mogen toepassen
31 december 1999). Deze cijfers kunnen
van 764 ha (Arendonk, Bredene-De
van de ontheven norm hangt van andere
nog licht toenemen aangezien alle actieve
Haan, Kasterlee, Koksijde, Lille, Lille-Kas-
factoren af, zoals gebruikstoestand 1994
bedrijven die zich nog niet hebben aange-
terlee, Mol en Schilde) geen noemens-
en status gezinsveeteeltbedrijf.
Tabel 5
Algemene statistieken voor registratiejaar 1999 Provincie
Antwerpen Vlaams-Brabant
Aantal entiteiten
Aantal percelen
Tot. gereg. opp (ha)
Gemiddelde opp per bedrijf (ha)
Gemiddeld aantal percelen per bedrijf
Gemiddelde perceelsopp. (ha)
6.089
62.879
99.670
17,8
11,4
1,59
4.459
72.710
90.939
20,8
16,9
1,25
West-Vlaanderen
13.091
142.150
217.604
18,4
12
1,53
Oost-Vlaanderen
9.703
133.468
161.725
17,6
14,6
1,21
Limburg
4.777
61.867
90.775
20,6
14,2
1,47
473.074
660.713
15,5
11,5
1,4
GGO
456
Vlaanderen
38.575
* In totaal werden 39044 entiteiten geregistreerd waarvan 469 entiteiten zonder bedrijfsgebouw (excl. GGO)
Tabel 6
Overzicht van de in 1999 geregistreerde oppervlakten cultuurgrond (ha) in de gebieden zonder en met verstrenging omwille van de groep Natuur (art. 15 $ 4 en 5 van het decreet) Zonder verstrenging Met verstrenging Natuur art.15 $ 4 omwille van omwille van 1°, 2° en 3° de groep natuur de groep natuur
Natuur art. 15 $5
Intensieve graslanden en akkers
Antwerpen Vlaams-Brabant
7.062
1.749
3.304
Graslanden met verspreide biologische waarde
Overige
363
1.646
87.451
3.488
671
2.081
126
610
West-Vlaanderen
208.285
9.320
5.891
2.053
510
866
Oost-Vlaanderen
149.659
12.066
5.087
4.352
863
1.764
82.642
8.132
2.514
4.047
334
1.237
528.037
40.068
14.163
12.533
1.833
4.477
Limburg Vlaanderen
Tabel 7
92.606
Halfnatuurlijke tot potentieel belangrijke graslanden
Overzicht van de in 1999 geregistreerde oppervlakten cultuurgrond (ha) in de gebieden zonder en met verstrenging omwille van de groep water (artikel 15 $2) en fosfaatverzadiging (artikel 15 $6). Zonder verstrenging omwille van groep water of fosfaat
99.316
356
Vlaams-Brabant
77.099
13.840
West-Vlaanderen
165.901
51.703
45.543
Oost-Vlaanderen
139.650
22.075
3.238
75.097
15.677
457.748
103.651
Vlaanderen
67
Oppervlaktewater zone B - enkel langere verbodsperiode uitrijden dierlijke mest
Antwerpen
Limburg
66
Met verstrenging omwille van groep water of fosfaat - Totaal
Verbod (grondwater zone I)
15
48.780
Water (oppervlaktewater A, grondwater zone II en III en nitraatgevoelige gebieden)
Fosfaatverzadigde gebieden
254
87
13.840
.
1
5.071
1.089
1
18.408
429
1
15.677
2
52.995
1.518
Hoofdstuk 5
M E S T B A N K
Enkel de overige halfnatuurlijke tot
De laatste groep waar verstrenging van
Het totaal aantal percelen waarvoor sinds
potentieel belangrijke graslanden vallen
de hoeveelheid toe te dienen nutriënten
1996 een vrijstelling is verkregen,
onder het absolute bemestingsverbod op
geldt, heeft betrekking op de gronden die
bedraagt 340 met een totale oppervlakte
uitzondering van begrazing. De weerge-
fosfaatverzadigd zijn. De oppervlakte cul-
van 470,21 ha. Het door de Mestbank
geven cijfers houden echter nog geen
tuurgrond bedraagt hier 1.605 ha. In 1999
terugbetaalde bedrag voor uitgevoerde
rekening met de resultaten van de
kregen acht landbouwers voor 17 perce-
analyses bedraagt 893.664 BEF.
Verificatiecommissie.
len (23,41 ha) vrijstelling van fosfaatverzadiging na een positieve tegenexpertise
Overlappingen
In de groep water zijn geen noemens-
toegekend door een erkend laboratorium.
Na GIS-analyses bleken 7.884 percelen
waardige verschuivingen genoteerd t.o.v.
De kosten van de analyses, terugbetaald
behorend tot 4.125 entiteiten in overlap-
1998.
door de Mestbank, bedroegen 45.600
ping (voor minstens 15 are) te liggen.
BEF. Deze vrijstelling gaat weliswaar pas
Dit is minder dan de helft van het aantal
in op 1 januari 2000.
overlappingen in 1998.
Tabel 8
Overzicht van de geregistreerde oppervlakten cultuurgrond (ha) in functie van de combinatie aan bemestingsbeperkingen omwille van de natuurwaarde, waterkwaliteit en fosfaatverzadigingsgraad. Normaal gebied
Normaal gebied
Groep Water
Groep Natuur art.15 $5
Groep Natuur art.15 $4, 1°,2° en 3°
Groep Fosfaat
528.014
Groep Water
48.461
Groep Natuur art.15 $5
2.042
Groep Natuur art.15 $4, 1°,2° en 3°
2.732
Groep Fosfaat
22.102 13.171
83
11
9
1.502
Verbod
Tabel 9
Verbod
15
Resultaten verificatiecommissie
Bezwaar
Beslissing verificatiecommissie Overige halfnat.
Grasland met
Intensief
tot pot.
verspreide biol.
grasland
belangr. grasland
waarde
of akker
497
352
490
103
93
1.535
42
348
302
45
7
744
Overige halfnat. tot pot belangr. grasland Grasland met verspreide biol. waarde Intensief grasland en akker Totaal
Splitsingen
Geen voorwerp
Totaal
van commissie
47
74
372
19
2
514
586
774
1.164
167
102
2.793
5.1.3 Bezwaarprocedure Groenlaag
gegaan in 1999 gezien het uitblijven van
Kennisgeving
De Mestbank stelde de Groenlaag (9.449
Op 9 februari 1999 keurde de Vlaamse
percelen; 18.523 ha), opgemaakt op ba-
regering een besluit goed waarmee uit-
sis van de registraties 1998, ter inzage
voering kon worden gegeven aan de ver-
van iedereen en gaf aan de eigenaars en
scherpte maatregelen in bepaalde gebie-
de natuurverenigingen gedurende vier
den omwille van de natuurwaarde. Dit be-
weken de gelegenheid om bezwaren te
sluit concretiseert ondermeer de voor-
formuleren met betrekking tot de biologi-
waarden waaraan een perceel cultuur-
sche waardering en de ligging van de be-
grond moet voldoen om in de Groenlaag
treffende percelen. De Mestbank stelde
(natuurgebieden, natuurreservaten, bos-
7.328 landbouwers met minstens ĂŠĂŠn
gebieden en natuurontwikkelingsgebie-
perceel in de Groenlaag, per aangete-
den) in aanmerking te komen voor ont-
kend schrijven in kennis van de status
heffing van het bemestingsverbod of om
van deze percelen met betrekking tot vol-
in de Geelgroenlaag (geelgroene gewest-
gende elementen: de ligging in de Groen-
planbestemmingen en de vogelrichtlijnge-
laag, het gebruik in 1994, de teelt in 1994
bieden) onderworpen te zijn aan een ver-
en de biologische waardering. Op elk van
strenging met ingang van 1 januari 1998.
deze elementen kon de landbouwer bin-
Daarnaast voorziet dit besluit in een be-
nen de vier weken een aanvraag tot cor-
zwaarprocedure voor de eigenaars, de
rectie indienen.
een vergoedingsregeling.
gebruikers en de natuurverenigingen. Aanvragen tot correctie
68
69
Met het oog op het behandelen van de
In totaal werden 6.849 aanvragen tot cor-
bezwaren betreffende de biologische
rectie ingediend: 75 % door gebruikers,
waardering van percelen gelegen in de
17,4 % door eigenaars, 7,6 % door na-
Groenlaag, werd een tijdelijk orgaan op-
tuurverenigingen. Het betrof 4.790 unieke
gericht, nl. de Verificatiecommissie. Deze
percelen voor de aanvraag tot correctie
werd voorgezeten door een vertegen-
van de biologische waardering. Een be-
woordiger van de Mestbank en omvatte
langrijk aandeel van de ingediende be-
verder als stemgerechtigde leden: een
zwaren met betrekking tot de biologische
vertegenwoordiger van ALT, een verte-
waardering was onterecht en werd nadien
genwoordiger AMINAL, afdeling Natuur
door de landbouwers ingetrokken.
en een MER-deskundige, erkend in de
De Mestbank behandelde op basis van
discipline fauna en flora.
de aangiftegegevens (inclusief registratie
De verstrengingen in de Geelgroenlaag
van gebruikspercelen op luchtfoto’s) de
zijn, conform het besluit, niet in uitvoering
aanvragen tot correctie in verband met de
Hoofdstuk 5
Tabel 10
M E S T B A N K
Transporten van dierlijke mest met burenregelingen in 1998
in kg N Oorsprong
Bestemming Vl. Brabant
WestVlaanderen
OostVlaanderen
Limburg
Andere
Buitenland
Totaal
2.189.764
7.440
0
4.313
17.510
53
264
2.219.344
3.031
259.808
0
3.541
10.441
0
0
276.821
West-Vlaanderen
780
0
5.513.389
80.052
35
308
0
5.594.564
Oost-Vlaanderen
11.129
0
20.375
1.341.288
0
440
0
13.73.232
1.092
9.909
0
0
1.280.464
0
0
12.91.465
Andere
0
3.003
46.837
1.749
12.547
0
0
64.136
Totaal
2.205.796
280.160
5.580.601
1.430.943
1.320.997
801
264
10.819.562
Antwerpen
Vl. Brabant
WestVlaanderen
OostVlaanderen
Limburg
Andere
Buitenland
Totaal
1.363.035
5.673
0
2.753
10.430
22
108
1.382.021
1.576
176.578
0
3.645
7.023
0
0
188.822
West-Vlaanderen
468
0
3.245.021
46.064
21
126
0
3.291.700
Oost-Vlaanderen
6.866
0
11.632
816.526
0
180
0
835.204
Limburg
850.872
Antwerpen
Antwerpen
Vlaams-Brabant
Limburg
in kg P2O5 Oorsprong
Antwerpen
Bestemming
Vlaams-Brabant
1.008
6.637
0
0
843.227
0
0
Andere
0
1.887
29.088
832
7.966
0
0
39.773
Totaal
1.372.953
190.775
3.285.741
869.820
868.667
328
108
6.588.392
ligging in de Groenlaag, het gebruik in
beoordeling mee kon gebeuren door
Resultaten
1994 en de teelt in 1994. Door de Verifi-
ambtenaren en deskundigen die ver-
Na behandeling door de Mestbank wer-
catiecommissie werden de aanvragen tot
trouwd waren met de regio. Daartoe man-
den 349 (waarvan vijf gedeeltelijk) perce-
correctie betreffende de biologische waar-
dateerde de verificatiecommissie haar op-
len uit de Groenlaag verwijderd. De Mest-
dering beoordeeld.
dracht aan vijf subcommissies met een
bank beoordeelde de aanvragen tot cor-
analoge samenstelling en gaf hen de op-
rectie met betrekking tot het gebruik in
Gelet op het groot aantal aanvragen tot
dracht de belanghebbenden en het Insti-
1994 door hetzelfde bedrijf (1.245 aanvra-
correctie en de noodzaak om op het ter-
tuut voor Natuurbehoud in haar plaats te
gen) in 22% van de gevallen terecht. De
rein zo snel mogelijk duidelijkheid te
horen en op basis daarvan een voorstel
teelt 1994 werd in 13 % van de aanvra-
scheppen, werd in overleg met de admini-
van beslissing te formuleren. Dit voorstel
gen (1.695) rechtgezet.
straties ALT en AMINAL, afdeling Natuur,
werd dan beoordeeld door de Verificatie-
De Verificatiecommissie behandelde
beslist dat het werk van de Verificatie-
commissie die zelf de uiteindelijke beslis-
2.793 dossiers (tabel 9). Het besluit voor-
commissie zou voorbereid worden in een
sing trof. De Verificatiecommissie startte
zag dat enkel bij unanimiteit van de Verifi-
subverificatiecommissie per provincie.
haar werkzaamheden in juni en rondde ze
catiecommissie de biologische waarde-
Deze werkwijze bood het voordeel dat de
voorlopig af begin december.
ring kon gewijzigd worden.
Tabel 11 Transporten van dierlijke mest met mestafzet- en EVOA-documenten in 1998
in kg N
Antwerpen
VlaamsWestOostBrabant Vlaanderen Vlaanderen
BESTEMMING Limburg andere
Wallonië
Brussel
Nederland
Frankrijk
Totaal
OORSPRONG Antwerpen
3.248.388
612.173
8.005
19.545
551.209
2.183.729
85.669
1.566
39.021
896
6.750.201
Vl. Brabant
23.318
702;168
1.789
13.187
41.367
133.961
1.382
1.201
13.414
1.705
933.492
West-Vlaanderen
96.630
794.520
7.043.264
1.282.015
23.898
4.027.283
6.345
806
414.365
Oost-Vlaanderen 193.133
356.734
315.021
3.644.187
36.717
1.019.412
23.018
11.187
321.309
12.105
5.932.823
Limburg
35.175
150.562
0
0
1.883.510
472.439
143
0
0
0
2.541.829
Andere
388.417
1.347.229
606.252
1.033.823
481.673
782.976
806.545
2.947
243.209
1.588.304
7.281.375
0
0
0
0
152
142.070
451
0
0
0
142.673
Wallonie Brussel Nederland
119.037 13.808.163
0
0
0
0
0
13.986
0
0
0
0
13.986
7.542
0
0
0
53.574
1.619.441
0
0
0
0
1.680.557
Frankrijk
0
0
0
0
0
21.922
0
0
0
0
21.922
Duitsland
0
0
0
0
0
74.992
0
0
0
0
74.992
8.864
17.596
254
0
0
0
33.525
3.080.964 10.509.807
923.807
17.707
1.031.318
Wallonië
Brussel
Nederland
Frankrijk
Totaal
5.105.601
/
0
4.962
1.749
100
TOTAAL
3.992.603
3.968.348
7.976.080
5.992.857
in kg P2O5
Antwerpen
VlaamsWestOostBrabant Vlaanderen Vlaanderen
BESTEMMING Limburg andere
1.722.047 39.215.538
OORSPRONG Antwerpen
2.040.851
467.310
6.920
13.705
420.515
2.038.990
81.841
466
34.537
466
Vl. Brabant
17.324
498.010
855
8.707
27.754
85.589
0
921
8.583
921
648.664
West-Vlaanderen
67.151
523.804
4.354.425
784.516
22.498
3.209.251
3.936
117.581
425.035
117.581
9.625.778
Oost-Vlaanderen 119.699
258.483
198.037
2.224.179
25.762
755.081
24.912
11.620
289.133
11.620
3.918.526
Limburg
32.823
131.710
0
0
1.362.237
400.218
86
0
0
0
1.927.074
Andere
256.375
931.400
357.183
622.159
339.140
616.206
611.926
1.255.442
222.913
1.255.442
6.468.186
Wallonie
0
0
0
0
91
85.118
249
0
0
0
85.458
Brussel
0
0
0
0
0
8.361
0
0
0
0
8.361 1.172.961
Nederland
6.881
720
0
0
63.901
1.101.459
0
0
0
0
Frankrijk
0
0
0
0
0
13.153
0
0
0
0
13.153
Duitsland
0
0
0
0
0
44.995
0
0
0
0
44.995
/
0
2952
1.428
60
5.607
10.703
152
0
0
0
20.902
2.541.104
2.814.389
4.918.848
3.653.326
2.267.505
8.369.124
723.102
1.386.030
980.201
TOTAAL
70
71
1.386.030 29.039.659
Hoofdstuk 5
M E S T B A N K
Tabel 12 Transporten van dierlijke mest in 1998 : totalen
in kg N
Antwerpen
VlaamsWestOostBrabant Vlaanderen Vlaanderen
BESTEMMING Limburg andere
Wallonië
Brussel
Nederland
Frankrijk
Totaal
OORSPRONG Antwerpen
5.438.091
619.613
8.005
23.858
568.719
2.183.782
85.933
1.566
39.021
896
8.969.545
Vl. Brabant
26.349
961.976
1.789
16.728
51.808
133.961
1.382
1.201
13.414
1.705
1.210.313
West-Vlaanderen
97.410
794.520
12.556.653
1.362.067
23.933
4.027.591
6.345
806
414.365
Oost-Vlaanderen 204.262
356.734
335.396
4.985.475
36.717
1.019.852
23.018
11.187
321.309
12.105
7.306.814
Limburg
36.267
160.471
0
0
3.163.974
472.439
143
0
0
0
3.833.294
Andere
388.417
1.350.232
653.089
1.035.572
494.220
782.976
806.545
2.947
243.209
1.588.304
7.346.501
0
0
0
0
152
142.070
451
0
0
0
142.673
Wallonie Brussel
119.037 19.405.679
0
0
0
0
0
13.986
0
0
0
0
13.986
7.542
0
0
0
53.574
1.619.441
0
0
0
0
1.680.557
Frankrijk
0
0
0
0
0
21.922
0
0
0
0
21.922
Duitsland
0
0
0
0
0
74.992
0
0
0
0
74.992
4.962
1.749
100
8.864
17.596
254
0
0
0
40.981
4.248.508 13.556.681
7.423.800
4.401.961 10.510.608
924.071
17.707
1.031.318
Wallonië
Brussel
Nederland
Frankrijk
Totaal
Nederland
/
0
TOTAAL
6.198.338
in kg P2O5
Antwerpen
VlaamsWestOostBrabant Vlaanderen Vlaanderen
BESTEMMING Limburg andere
1.722.047 50.047.257
OORSPRONG Antwerpen
3.403.858
472.983
6.920
16.458
430.945
2039012
81.949
936
34.537
466
6.488.064
Vl. Brabant
18.900
674.588
855
12.352
34.777
85589
0
649
8.583
921
837.214
West-Vlaanderen
67.619
523.804
7.599.446
830.580
22.519
3209377
3.936
484
425.035
Oost-Vlaanderen 126.565
258.483
209.669
3.040.705
25.762
755261
24.912
6.139
289.133
117.581 12.800.381 11.620
4.748.249
Limburg
33.831
138.347
0
0
2.205.464
400218
86
0
0
0
2.777.946
Andere
256.375
933.287
386.271
622.991
347.106
616206
611.926
1.732
222.913
1.255.442
5.254.249
Wallonie
0
0
0
0
91
85118
249
0
0
0
85.458
Brussel
0
0
0
0
0
8361
0
0
0
0
8.361
Nederland
6.881
720
0
0
63.901
1101459
0
0
0
0
1.172.961
Frankrijk
0
0
0
0
0
44995
0
0
0
0
44.995
Duitsland
0
0
0
0
0
13153
0
0
0
0
13.153
/
0
2.952
1.428
60
5.607
10703
152
0
0
0
20.902
3.914.029
3.005.164
8.204.589
4.523.146
3.136.172
8369452
723.210
9.940
980.201
TOTAAL
1.386.030 34.251.933
nutriĂŤnten. De transporten naar bedrijfseigen gronden van de producent zijn niet meegeteld. Voor verhandelingen waarvoor zowel een burenregeling als een mestafzetdocument werd opgemaakt, werd alleen de burenregeling in rekening gebracht. Internationale mestverhandelingen vallen onder het toepassingsgebied van de zogenaamde "EVOA". De EVOA documenDe bezwaarprocedure heeft als resultaat
ten werden op volkomen analoge wijze
dat de biologische waardering van 1.309
geregistreerd als de mestafzetdocumen-
percelen werd gewijzigd. Aan 163 perce-
ten. Daarom worden ze in de verdere ta-
len hiervan werd een hogere biologische
bellen als mestafzet- en EVOA-documen-
waarde toegekend met een verstrenging
ten vermeld.
van het bemestingsregime als gevolg. De biologische waardering van 1.144 perce-
Algemene trends
len (41%) werd zo gewijzigd dat zij in
De Mestbank registreerde 12.678 buren-
aanmerking kwamen voor ambtshalve
regelingen, ongeveer 105.000 mestafzet-
ontheffing. Voor 167 gebruikspercelen be-
documenten en 12.511 overbrengingen
sliste de Verificatiecommissie deze op te
in het kader van de EVOA reglemente-
splitsen in meerdere stukken naar hun
ring. De tendenzen van de laatste jaren
biologische diversiteit. De overige geval-
zetten zich door. Dit wil zeggen dat het
len (102) betroffen percelen waarvan na
aantal burenregelingen afneemt terwijl het
onderzoek bleek dat er geen uitspraak
aantal mestafzetdocumenten blijft stijgen.
noodzakelijk was (bv. geen cultuurgrond,
Het aantal EVOA-documenten bleef on-
niet in de Groenlaag gelegen).
geveer constant. Uitgedrukt in aantal kg fosfaten daalde de
5.2 Mestverhandelingen
afzet via burenregelingen met 17%. De afzet via EVOA documenten uitgedrukt in kg fosfaten bleef ongeveer constant in tegenstelling tot de afzet via mestafzetdo-
5.2.1. Transporten
cumenten waar een stijging van bijna
De tabellen 10, 11 en 12 geven een over-
17% werd waargenomen.
zicht van de in 1999 geregistreerde mest-
72
73
verhandelingen. De transporten zijn uitge-
Het totaal aantal mestverhandelingen is
drukt in kg vervoerde nutriĂŤnten. De cij-
ook dit jaar gestegen. Er is een stijging
fers slaan alleen op verhandelde dierlijke
van 6% voor fosfaat en 7% voor stikstof
Hoofdstuk 5
M E S T B A N K
vastgesteld ten opzichte van het voor-
De export naar Wallonië van zuivere dier-
Nederlandse gronden. De Nederlandse
gaande jaar. Dit is te verklaren door de
lijke mest viel volledig stil omwille van de
veehouders brachten daarbij 598.522 kg
stijging van de mestoverschotten.
invoerstop voor zuivere dierlijke mest, in-
fosfaat op 4495 ha Vlaamse gronden.
gesteld door de Waalse minister bevoegd Vervoer binnen Vlaanderen
voor Landbouw en Leefmilieu. Er is wel
Verhandelingen van andere
De vervoersstroom binnen Vlaanderen
verwerkte kippenmest naar Wallonië ge-
meststoffen
maakt 83% uit van de totale vervoerde
transporteerd. Het betreft hier 722.530 kg
In totaal werd het transport van 1.581.761
hoeveelheid. Daarvan werd 21 % ver-
stikstof afkomstig van organische mest
kg fosfaat en 1.860.104 kg stikstof afkom-
voerd via een burenregeling. De meeste
andere dan varkensmengmest.
stig van andere meststoffen gemeld aan de Mestbank. Daarin werd het vervoer
gemelde transporten gaan rechtstreeks van de producent naar de gebruiker. Het
De export van zuiver dierlijke mest naar
van schuimaarde niet opgenomen. Dit
betreft hier 76% van de binnen Vlaande-
Frankrijk verliep zoals de voorbijgaande
vervoer betekende zowat 80.000 ton of
ren vervoerde fosfaten en 83% van de
jaren zeer moeizaam. De bestemming
800.000 kg fosfaten en 400.000 kg stik-
binnen Vlaanderen vervoerde stikstof.
was nagenoeg uitsluitend Le Départe-
stof.
ment du Nord. Het transport van verwerk-
Het merendeel van de transporten, nl.
Grensoverschrijdende mesttransporten
te kippenmest naar Frankrijk is licht toe-
77 % van de getransporteerde hoeveel-
De Mestbank noteerde een export van
genomen en bedroeg 710.230 kg fosfaat
heid stikstof en 64 % van de getranspor-
2,5 miljoen kg fosfaat en 2,6 miljoen kg
en 801.456 kg stikstof.
teerde hoeveelheid fosfaat, werd binnen het Vlaams Gewest vervoerd.
stikstof. De import bedroeg 1,2 miljoen kg fosfaat en 2,1 miljoen kg stikstof.
Zowel de export naar als de import
Voor fosfaat was er een netto export van
Dit betekent dat de geregistreerde netto
uit Nederland bleef op hetzelfde niveau
220.018 kg. De export van andere mest-
uitvoer van nutriënten uit Vlaanderen het
als de voorbijgaande jaren. Er is een
stoffen gebeurde voornamelijk naar ver-
afgelopen jaar 1,3 miljoen kg fosfaat en
netto export naar Nederland van
werkingsinstallaties van het Waals Ge-
0,9 miljoen kg stikstof bedroeg.
0,8 miljoen kg fosfaat en 0,81 miljoen kg
west.
stikstof. Hierbij moet ook vermeld
Voor stikstof was er een netto import van
In toepassing van de zogenaamde
worden dat de import vanuit Nederland
25.000 kg. De invoer van andere mest-
Bezemrichtlijn (richtlijn 92/118/118) kon
voor 95% naar inrichtingen voor de
stoffen betrof voornamelijk de invoer van
alleen pluimvee- en paardenmest interna-
aanmaak van substraat voor de
afgedragen champignoncompost uit Ne-
tionaal verhandeld worden. Voor de ver-
champignonteelt gaat.
derland.
zemrichtlijn niet met als gevolg dat deze
Van de "grensboerenregeling" die
MestTransportInternetLoket (MTIL)
verhandelingen hier niet in beschouwing
veehouders toelaat hun bedrijfseigen
In 1999 werd een project opgestart om
werd genomen. De export naar het bui-
gronden aan de andere kant van de
transporten automatisch en on-line via de
tenland bestond nagenoeg uitsluitend uit
grens te bemesten met bedrijfseigen
internettechnologie aan te melden aan de
pluimveemest (98% van het fosfaatvolu-
mest, maakten 365 Vlaamse en
mestbankdatabank. Er was in het najaar
me). De import daarentegen bestond voor
176 Nederlandse veehouders gebruik.
een pilootversie ter beschikking die door
een groot deel uit paardenmest (48% van
De Vlaamse veehouders brachten
vijf mestvoerders en één producent ande-
het fosfaatvolume).
daarbij 345.620 kg fosfaat op 4230 ha
re meststoffen werd getest. Eveneens
handelingen met Wallonië geldt de Be-
werd de bruikbaarheid van het systeem
aantonen, aan de hand van analyses van
aan de praktijk getoetst. De resultaten
dierlijke mest op aanwezigheid van
van deze testen en de feed-back van de
PCB’s, dat er geen besmet voeder was
mestvoerders zullen gebruikt worden om
geleverd. Daartoe werden in totaal
de definitieve versie aan te bieden.
362 analysen uitgevoerd door erkende labo’s. Er werd geen te hoge concentratie
Dioxineproblematiek
in de dierlijke mest waargenomen.
Omwille van de onzekerheid betreffende de aanwezigheid van dioxines in de dier-
De geblokkeerde bedrijven waren eind
lijke mest, werd na het uitbreken van de
september allen vrij voor het spreiden van
dioxinecrisis onmiddellijk aan alle erkende
dierlijke mest.
mestvoerders een bericht gestuurd met
meer te transporteren. Deze melding
5.2.2. Erkennen van vervoerders/verzamelpunten
werd gerespecteerd door de erkende
Op 31 december 1999 waren in totaal
mestvoerders tot een volledige lijst met
1.199 mestvoerders erkend waarvan 545
mogelijk besmette bedrijven ter beschik-
in de klasse A, 434 in de klasse B en 220
king werd gesteld. Eenmaal deze lijst
in de klasse C. In de klasse D, voorbe-
aanwezig, werden enkel de transporten
houden voor transport via het water, wa-
afkomstig van deze bedrijven, afgekeurd.
ren geen mestvoerders erkend. Van deze
De dierlijke mest van deze bedrijven kon
erkende mestvoerders hadden 80 hun
worden vrijgegeven indien zij konden
woonplaats buiten het Vlaams Gewest.
de aanmaning om geen dierlijke mest
74
75
Hoofdstuk 5
M E S T B A N K
Zoals bepaald bij uitvoeringsbesluit moe-
fosfaat en 120.000 kg stikstof. De Mest-
minderd met de mestexport en -verwer-
ten sancties opgelegd worden aan mest-
bank poogde een bemiddeling op maat te
king, belast.
voerders die het decreet en de uitvoe-
verzorgen voor wat de mestsoort en
ringsbesluiten niet naleven. Daarvoor
mestvorm betrof.
Het aantal heffingsplichtigen daalde licht van 14.627 in 1998 tot 14.560 in 1999.
werd in de loop van 1999 een commissie
5.2.4. Optreden als vangnet voor mestoverschotten
Het totaalbedrag van de gevorderde ba-
Op 31 december 1999 waren bij de Mest-
Voor de ontvangstplicht van mest waren
deze basisheffingen (artikel 25, § 1 van
bank 197 inrichtingen bekend met het sta-
er 34 dossiers voor 24 verschillende
het Mestdecreet) voor het aanslagjaar
tuut van verzamelpunt waarvoor de ex-
overschotsbedrijven. Deze zijn allemaal
1999 waren op 31 december 1999 nog
ploitanten een aangifte en register dien-
gesitueerd in het waterwingebied Kluizen.
niet opgelegd. Wel zijn in 1999 deze boe-
den bij te houden.
Het hoofdaandeel was runderenmeng-
tes voor het aanslagjaar 1998 opgelegd,
Er waren 15 verzamelpunten waarvoor de
mest. In totaal werd er voor 2.877 ton
voor een totaalbedrag van 5.051.894
bestemming van de opgeslagen meststof-
aangevraagd waarvan er uiteindelijk
BEF. Dit bedrag omvat niet de verminde-
fen buiten het Vlaams Gewest gelegen
2.587 ton werd weggehaald. Dit komt
ringen en kwijtscheldingen die de Mest-
was.
overeen met 6.829 kg fosfaat en
bank ingevolge gegronde bezwaren aan
12.560 kg stikstof. Hiervoor werd
de beboete heffingsplichtigen heeft toege-
1.527.071 BEF uitbetaald.
kend.
opgericht die haar eerste vergadering belegde in december.
5.2.3. De vraag naar dierlijke mest stimuleren: bemiddelen Het blijkt steeds weer een uitdaging te zijn om te bemiddelen en de balans te
5.3 Financiële handelingen
sisheffing bedroeg 231.582.698 BEF. De boetes wegens laattijdige betaling van
De basisheffing aanslagjaar 1999 werd verzonden op 16 november en 6 december 1999. De uiterste datum van betaling volgde telkens twee maanden later. Per
vinden tussen het aanbod van dierlijke
31/12/98 stond van de gevorderde basis-
vraag naar mest is sterk afgenomen in
5.3.1. Heffingen innen en invorderen
1999 terwijl het aanbod nagenoeg onge-
Het innen en invorderen van de heffingen
194.689.376 BEF open, van de boetes
wijzigd bleef.
kunnen we onderverdelen in negen cate-
voor het aanslagjaar 1998 nog 4.971.894
gorieën, naargelang het aanslagjaar
BEF.
mest en de vraag naar dierlijke mest. De
heffing aanslagjaar 1999 nog
Zo waren er ongeveer 80 aanvragen van
waarop ze betrekking hebben (aanslag-
producenten voor bemiddeling. Tegelijk
jaren 1991 t.e.m. 1999). Tabel 13 vat de
Afzetheffing
noteerde de Mestbank ongeveer 70 aan-
belangrijkste gegevens over de heffingen
Het Mestdecreet (artikel 21, § 4) legt een
vragen van kandidaat-gebruikers. De
voor het boekjaar 1999 samen.
afzetheffing op aan producenten die het voorbije jaar overschotten hebben aange-
producenten boden ongeveer 27.000 ton mest aan hetgeen overeenkomst met
Basisheffing
boden aan de Mestbank in het kader van
140.000 kg fosfaat en 190.000 kg N. Er
De basisheffing bestaat uit een gecombi-
haar algemene ontvangstplicht. In 1998
was vraag voor ongeveer 16.000 ton, het-
neerde heffing, die zowel de dierlijke
werden geen overschotten aangeboden
geen neerkwam op ongeveer 90.000 kg
mestproductie als het mestoverschot, ver-
aan de Mestbank en werd voor aanslag-
jaar 1999 bijgevolg geen afzetheffing
3.456.000 BEF voor producent-gebruikers
opgelegd. In 1999 werden bij 24 land-
en 160.000 BEF voor invoerders. De boe-
bouwers overschotten weggehaald door
te wegens niet bewezen mestafzet be-
de Mestbank. De vervoerde hoeveelheid
droeg 14.957.595 BEF en de boete we-
bedroeg 2587 ton.
gens onjuiste verklaringen i.v.m. het gezinsveeteeltbedrijf was gelijk aan 680.140
De basisheffing op mestoverschotten
BEF. Van deze boetes stond op 31 de-
door invoer (invoerheffing)
cember 1999 nog resp. 2.635.000 BEF,
Iedere invoerder van mestoverschotten
110.000 BEF, 11.402.281 BEF en
dient een invoerheffing te betalen van 100
350.000 BEF open.
BEF per ton. De invoerheffing van de in-
derd met een percentage dat gelijk is aan
5.3.2 Vergoedingen uitkeren
het aandeel van de ingevoerde paarden-
Bij het in werking treden van het eerste
mest, uitgedrukt in kg P2O5, dat, verwerkt
MAP (1996) werd voorzien dat de land-
tot champignonsubstraat, weer werd uit-
bouwers met gronden in kwetsbare gebie-
gevoerd.
den (natuur- en waterwingebieden) een
Voor het aanslagjaar 1999 bedroeg het te
vergoeding voor het inkomensverlies kre-
innen bedrag 8.861.900 BEF. Het betrof
gen. In 1997 werd aan 7000 landbou-
22 heffingsplichtigen. Het openstaand be-
wers 450 miljoen BEF aan vergoedingen
drag op 31 december 1999 bedroeg
uitbetaald door de Vlaamse Landmaat-
8.148.240 BEF.
schappij voor:
voerders van paardenmest wordt vermin-
• opbrengstverliezen in de kwetsbare geAdministratieve geldboetes
bieden ten gevolge van strengere be-
Buiten de reeds vermelde boete wegens
mestingsbepalingen;
laattijdige betaling van de heffingen voorziet artikel 25 van het Mestdecreet in een administratieve geldboete wanneer de aangifte niet of laattijdig werd ingediend
• vergoedingen voor hogere mestafzetkosten; • vergoedingen voor hogere mestopslagkosten;
(§ 3), wanneer de afzet van mestover-
• het gebruik van kunstmest;
schotten niet was bewezen (§ 4) of wan-
• patrimoniumverlies.
neer onjuiste verklaringen werden afgelegd voor het bekomen van het statuut
Ook in het nieuwe mestdecreet (MAP2)
van gezinsveeteeltbedrijf (§ 5).
werd een nieuwe vergoedingsregeling voor de landbouwers in kwetsbare gebie-
76
77
De boete wegens het laattijdig indienen
den opgenomen. Zij is gebaseerd op het
van de aangifte werd in het aanslagjaar
bereiken van bepaalde resultaten op het
1999 opgelegd voor een totaalbedrag van
vlak van de water- of natuurkwaliteit
Hoofdstuk 5
Tabel 12
M E S T B A N K
Overzicht van de heffingen voor het boekjaar 1999 Aanslagjaar
Aanslagjaar 1991
Aanslagjaar 1992
Aanslagjaar 1993
Aanslagjaar 1994
Aanslagjaar 1995
Aanslagjaar 1996
Aanslagjaar 1997
Aanslagjaar 1998
Aanslagjaar 1999
TOTAAL :
• Basisheffing boeten intrest • Invoerheffing boeten intrest • Basisheffing boeten intrest • Invoerheffing boeten intrest • Basisheffing boeten intrest • Invoerheffing boeten intrest • Basisheffing boeten intrest • Invoerheffing boeten intrest • Basisheffing boeten intrest • Basisheffing boeten intrest • Invoerheffing boeten intrest • Adm geldboete (*) • Basisheffing boeten intrest • Invoerheffing boeten intrest • Adm geldboete (*) • Basisheffing boeten intrest • Invoerheffing boeten intrest • Adm geldboete (*) • Boeten GVB • Boeten Mestafzet • Basisheffing boeten intrest • Invoerheffing boeten intrest • Adm geldboete (°) • Boeten GVB • Boeten Mestafzet
Openstaand op 31-12-1998
Vorderingen Creaties(+)/ Annulaties(-)
Ontvangsten
Openstaand op 31-12-1999
536.632 1.133.502 17.080 41.350 80.000 1.624 1.444.668 2.786.747 127.279 21.800 43.600 436 2.186.010 4.967.009 68.164 23.600 47.200 236 808.793 2.262.343 32.087 84.000 168.000 0 821.214 2.489.977 31.634 1.101.701 2.231.147 92.219 0 10.000 0 1.019.500 1.481.823 4.001.424 49.590 58.800 117.600 588 3.034.000 30.701.309 0 0 10.500 50.000 0 2.844.000 1.700.100 8.457.485 0 0 0 0 0 0 0 0 0 77.186.771
-5.839 0 0 -40.000 0 0 -48.338 20.000 12.417 0 0 0 -41.821 -20.000 690 0 0 0 -6.114 -18.287 0 0 0 0 6.029 0 0 9.008 -106.090 3.110 0 0 0 -40.000 21.145 -260.091 8.926 0 0 0 -334.000 -3.429.018 5.051.894 255.258 0 0 0 -100.000 -439.320 -5.325.518 231.582.698 0 0 8.861.900 160.000 0 3.456.000 680.140 14.957.595 254.872.374
0 0 0 0 0 0 22.083 42.761 11.791 0 0 0 -261 76.080 272 0 0 0 100.922 218.045 2.840 0 0 0 40.174 101.423 952 209.262 388.603 18.056 0 0 0 150.000 308.365 890.809 18.241 0 0 0 1.168.833 24.989.279 80.000 21.623 10.500 -9.818 0 50.000 836.330 1.121.581 36.893.322 0 0 713.660 50.000 0 821.000 330.140 3.555.314 73.232.182
530.793 1.133.502 17.080 1.350 80.000 1.624 1.374.247 2.763.986 127.905 21.800 43.600 436 2.144.450 4.870.929 68.582 23.600 47.200 236 701.757 2.026.011 29.247 84.000 168.000 0 787.069 2.388.554 30.682 901.447 1.736.454 77.273 0 10.000 0 829.500 1.194.603 2.850.524 40.275 58.800 117.600 588 1.531.167 2.283.012 4.971.894 233.635 0 59.818 0 2.694.000 424.450 2.010.386 194.689.376 0 0 8.148.240 110.000 0 2.635.000 350.000 11.402.281 258.826.963
(°) Administratieve geldboete wegens niet of laattijdig indienen van de aangifte
d.m.v. beheersovereenkomsten.
schriften van de Nitraatrichtlijn
De Europese Commissie heeft echter be-
(91/676/EEG) in acht heeft genomen en
langrijke opmerkingen bij beide systemen
dat Vlaanderen er niet in is geslaagd
van vergoedingen.
deze richtlijn correct te laten uitvoeren.
De MAP1-vergoedingen werden aan de
Volgens de voorziene procedure
landbouwers uitbetaald zonder dat de
(EC659/1999) loopt het onderzoek van de
Europese Commissie voorafgaand hier-
Commissie over de MAP1-vergoedingen
van op de hoogte werd gebracht. Volgens
begin 2000 ten einde. Gelet op de opmer-
de Commissie vervalsen deze maatrege-
kingen die door de Commissie werden
len de mededinging tussen de lidstaten
gemaakt, zijn de vergoedingen naar alle
doordat zij de landbouwers die de steun
waarschijnlijkheid niet in overeenstem-
ontvangen een concurrentievoordeel
ming met het Gemeenschapsrecht en
bezorgen ten opzichte van landbouwers
moeten ze worden teruggevorderd van de
in andere delen van BelgiĂŤ of in andere
landbouwers.
lidstaten die de steun niet ontvangen. Bovendien kunnen de vergoedingen, voor
De MAP2-vergoedingen worden op dit
zover de producten van de begunstigde
moment door de Commissie onderzocht.
landbouwers in het intracommunautaire
Zij worden tevens opgenomen in de om-
verkeer worden gebracht, het handelsver-
zetting van de Plattelandsverordening
keer tussen de lidstaten ongunstig beĂŻn-
door het Vlaams Gewest. Het principe
vloeden. Ook inhoudelijk heeft de Com-
van vergoedingen voor resultaatsverbin-
missie belangrijke opmerkingen bij de ver-
tenissen (beheersovereenkomsten) van-
goedingsregeling. Zo worden de vergoe-
wege de landbouwers, is in de ogen van
dingen niet toegekend als tegenprestatie
de Commissie aanvaardbaar. Het bedrag
voor verbintenissen die door landbouwers
van de vergoedingen is echter dubbel zo
zijn aangegaan, maar om landbouwers te
hoog als toegelaten in de Plattelandsver-
compenseren voor het nakomen van wet-
ordening. Bovendien blijft de Commissie
telijke verplichtingen inzake het gebruik
de vergoedingen koppelen aan de correc-
van meststoffen in de kwetsbare gebie-
te implementatie van de Nitraatrichtlijn en
den. Het vergoeden van die kosten,
de aanduiding van de kwetsbare gebie-
zonder inspanningen van welke aard ook
den.
om het probleem van de mestproductie bij
78
79
de bron aan te pakken, levert volgens de
Bij de goedkeuring van MAP2 in april
Commissie dan ook weinig direct voor-
1999 werd, onder landbouwdruk, decre-
deel voor het milieu of voor de natuur op.
taal vastgelegd dat MAP2 slechts in voe-
Tenslotte merkt de Commissie op dat de
ge zou treden indien de Europese Com-
Vlaamse regering bij de aanwijzing van
missie haar goedkeuring had gegeven
de kwetsbare gebieden niet alle voor-
over de vergoedingsregeling.
Hoofdstuk 5
M E S T B A N K
verantwoord heeft afgezet.
5.4.3 Administratieve geldboeten
Verder stond de behandeling van
Voor 99 is vooral de toename van het
klachten en de samenwerking met andere
aantal opgelegde administratieve geld-
administraties en overheden in het
boetes opvallend, in het bijzonder van
controleactieplan 99 hoog op de agenda.
de lozingsboetes en boetes voor niet
geïmporteerde nutriënten ecologisch
bewezen mestafzet. Het aantal onjuiste
5.4.2
Resultaten
verklaringen i.v.m. notificatie van gezins-
In 1999 werden er 167 meer controle-ac-
veeteeltbedrijf is afgenomen van 25 tot
ties uitgevoerd dan in 1998 waarbij er 244
12 gevallen (tabel 15).
meer PV’s zijn opgesteld, inclusief de 155 PV’s van staalname. De rijkswacht heeft naar aanleiding van transportcontroles
5.4.4 Specifieke opdrachten 1999
212 keer supplementaire informatie opge-
5.4 Controle en toezicht
vraagd aan de Mestbank door middel van
Dioxineproblematiek
het Ecoformulier. De belangrijkste aanlei-
Naar aanleiding van de dioxinecrisis heeft
dingen voor controle zijn het CAP99
de Mestbank een beperkt aantal gerichte
(32%), kantschriften vanuit het parket
staalnames en analyses op PCB’s en
(25%) en klachten (15%) (tabel 14).
dioxine uitgevoerd op mest van gecontamineerde dieren, op bodem die bewerkt
Van de 696 opgestelde PV’s waren er
was geweest met gecontamineerde mest
429 waarbij een overtreding op het Mest-
en op gewassen die op deze percelen
5.4.1 Uitgangspunten controle-actie-plan 99 (CAP99)
decreet werd vastgesteld. De resterende
geteeld waren. Tussen 4 juni en 25 juni
267 PV’s omvatten 155 PV’s van staalna-
werden 62 bemonsteringen bij 38
me (99 staalnames van veevoeders, 18
verschillende bedrijven door de Mestbank
In 1999 lag het accent van de controle-
bodemstalen en 38 mest- en bodemsta-
uitgevoerd, als volgt verdeeld over de
taak op een grondige doorlichting van be-
len in het kader van de dioxinecrisis) die
provincies: West-Vlaanderen (23), Oost-
drijven waarvan de mestbalans een sterk
steeds opgemaakt werden bij het uitvoe-
Vlaanderen (12), Antwerpen (2), Limburg
overschot vertoonde. De mestbalans
ren van een bemonstering; en 112 admi-
(1). In vier stalen zijn concentraties
werd opgemaakt rekening houdend met
nistratieve overmakingspv’s doordat de
van meer dan 2mb PCB/kg droge stof
de totale hoeveelheid geproduceerde
door het parket opgevraagde informatie
teruggevonden.
nutriënten, de geïmporteerde dierlijke,
als PV werd doorgegeven.
chemische en andere meststoffen, de af-
Het aantal controleurs nam toe tot 18.
Fosfaatbepaling in veevoer In de loop van 1996 werd een convenant
zet op eigen gronden (binnen en buitenlandse) en met de bewezen afzet (Mest-
De relatieve verdeling van de 429 PV’s
betreffende de vaststelling van maximum-
afzetdocumenten, burenregelingen,
met overtreding naar hun aard is weerge-
gehalten aan totale fosfor ondertekend
EVOA’s). De mestbalans bepaalt bijge-
geven in de grafiek p. 81.
tussen de Minister van Landbouw en
volg of een bedrijf de geproduceerde of
bepaalde producenten van veevoeders.
Tabel 14
Overzicht van de controle-acties, resultaten en grondslag van processen-verbaal
gem. aantal inspecteurs Gent
Aantal controle-acties
Totaal IV's
CAP99
interne vraag
klacht
samenwerking andere diensten 36
3,75
322
223
99
26
37
21
29
6,3
348
94
254
41
24
24
34
2
Herentals
2,8
269
101
168
37
74
18
20
5
3
201
86
115
51
42
6
13
15
CD-Brussel Totaal
2,8
108
48
60
17
46
10
11
4
18,65
1.248
552
696
172
223
79
107
62
Rijkswacht
212
Overzicht van de opgelegde administratieve geldboeten
oorsprong administratieve geldboete
Tabel 16
kantschrift
Brugge
Diest
Tabel 15
Totaal PV's
aantal
aanvankelijk uitgeschreven geldboete
verminderd geldboete
reeds betaald
nog te innen
mestafzet
61
46.695.951
14.957.595
3.555.314
11.402.281
lozingen
23
2.300.000
870.000
605.000
265.000
gezinsveeteelsbedrijf
12
1.200.000
680.140
330.140
350.000
Totaal
96
50.195.951
16.222.083
4.490.454
12.017.281
Adviesaanvragen en vergunningsbeslissingen ontvangen tussen 1/1 en 31/12/1999
Antwerpen
Vl Brabant
West-Vl
Oost-Vl
Limburg
Totaal
adviezen eerste aanleg"
96
63
133
135
70
497
adviezen in beroep
23
19
8
29
19
98
adviezen eerste aanleg"
51
10
112
56
25
254
adviezen in beroep
22
6
40
22
18
108
verleende adviezen"
31
29
197
101
27
385
ontvangen beslissingen
49
52
340
145
38
624
122
25
242
39
82
510
74
37
253
123
67
554
Totaal verleende adviezen
345
152
732
382
241
1.852
Totaal ontvangen beslissingen
315
187
886
510
237
2.135
"Klasse II aanvraag
"Klasse I aanvraag
"Melding verandering
"Melding overname verleende adviezen" ontvangen beslissingen
80
81
Hoofdstuk 5
M E S T B A N K
De Mestbank aanvaardt dat mestvarkens
van 4,5 kg P2O5, of 0,5 kg minder dan
om na te gaan of de afspraken zoals op-
die fosforarm voeder consumeren, aange-
mestvarkens die geen fosforarm voeder
genomen in de convenant gerespecteerd
maakt door veevoederbedrijven die het
gebruiken.
werden in de voeders. Het Ministerie van
convenant hebben ondertekend, een jaar-
De Mestbank heeft een representatieve
Landbouw voerde een gelijkaardige staal-
lijks gemiddelde fosfaatproductie hebben
staalname uitgevoerd bij 99 landbouwers
name uit bij de producenten van de veevoeders zelf. Alle bemonsterde veevoedermonsters hadden een fosfaatgehalte
grafiek
dat binnen de toleranties van het conve-
Relatieve verdeling van de aard van de Processen Verbaal.
nant viel.
Bepaling van de nitraatresiduwaarde In het nieuwe MAP 2 kan de landbouwer gebruik maken van een bodembalans. Hierbij dient hij erop toe te zien dat er, na het teeltseizoen, niet meer dan 90 kg N per ha als nitraatresidu overblijft in het 090 bodemprofiel. De Mestbank heeft met het nieuw aangekocht staalnamemateriaal in totaal 18 bemonsteringen uitgevoerd op 17 percelen, met name tien verschillende percelen door PA-Gent, 4 door
Tabel 17
Beroepen aangetekend tussen 1/1 en 31/12/1999 door de Vlaamse Landmaatschappij
Antwerpen
Vl Brabant
West-Vl
Oost-Vl
Limburg
Totaal
Klasse-indeling Klasse I
10
0
24
1
1
36
Klasse II
18
9
35
22
4
88
Totaal
28
9
59
23
5
124
hernieuwing
1
0
11
5
1
18
nieuwe inrichting (*)
4
1
1
5
3
14
overname
0
0
5
2
0
7
Soort aanvraag
verandering
23
8
42
11
1
85
Totaal
28
9
59
23
5
124
* alle vergunningsaanvragen van inrichtingen die geen geldige vergunning hadden op het ogenblik van de aanvraag, alsook nieuwe inrichtingen gekoppeld aan de verplaatsing van een bestaande stal
PA-Brugge, 3 door PA-Diest en 1 door
31/12/1999 en anderzijds een overzicht
de CD-Brussel. Slechts vier percelen
van het totaal aantal ontvangen vergun-
vertoonden een nitraatresiduwaarde van
ningsbeslissingen.
minder dan 90 kg N/ha. Ten opzichte van 1998 is het aantal ad-
5.5 Vergunningen
viezen in 1999 gedaald met meer dan 15 %. Vooral in het midden van het jaar waren er opmerkelijk weinig dossiers. In december 1999 werden echter relatief veel
5.5.1. Advies verlenen over milieuvergunningsaanvragen
vergunningsdossiers ingediend. Een mo-
In 1999 zijn er geen wijzigingen aange-
in voege treden van MAP2 om een dos-
bracht aan het vergunningenbeleid in het
sier in te dienen. Voor bepaalde dossiers
Mestdecreet.
is MAP2 immers soepeler dan MAP1. In
Er is wel op 1 mei 1999 een wijziging van
MAP2 is er geen 25% afbouw bij hernieu-
VLAREM1 in voege getreden waarin een
wing of overname en dient er geen mest-
aantal elementen opgenomen is die van
afzet naar de toekomst bewezen te wor-
belang zijn voor de VLM.
den. Anderzijds kan de stijging in decem-
gelijke verklaring hiervoor is dat een aantal exploitanten wellicht wachtten op het
ber 1999 te maken hebben met het feit Ingevolge deze wijziging moet vanaf 1
dat bepaalde exploitanten nog gebruik
mei 1999 eveneens advies gevraagd wor-
wilden maken van de beperkte uitbrei-
den aan de VLM in geval van mededeling
dingsmogelijkheden zoals voorzien in
van een kleine verandering of overname
MAP1. In december 1999 werd immers
van een vergunning. Hoewel voorheen in
aangekondigd dat MAP2 op 1 januari
dergelijke gevallen het advies niet ver-
2000 in voege zou treden.
plicht was, werd reeds geruime tijd door een groot aantal gemeenten en provin-
In 1999 is het verschil tussen het aantal
cies advies gevraagd aan de VLM. In de
adviesvragen en het aantal vergunnings-
wijziging van VLAREM1 zijn tevens een
beslissingen waarvan de VLM op de
aantal elementen opgenomen inzake de
hoogte gebracht werd, verminderd. Dit is
samenstelling van het vergunningsdos-
het gevolg van de wijziging van VLA-
sier, waardoor in het algemeen de aan-
REM1 waardoor voor de meeste dossiers
vragen vollediger geworden zijn.
in verband met veeteelt advies gevraagd moet worden aan de VLM. In 1999 wer-
82
83
Tabel 16 geeft enerzijds een overzicht
den in totaal bijna 17 % minder beslissin-
van het totaal aantal adviesaanvragen
gen getroffen in verband met dieren en
ontvangen tussen 1/1/1999 en
mestopslag.
Hoofdstuk 5
M E S T B A N K
Tabel 17 bevat een overzicht van het aantal beroepen dat door de VLM in 1999 werd aangetekend. In absolute aantallen is er ten opzichte van 1998 iets minder in beroep gegaan. In 1999 is voor een kleine 6 % van de ontvangen vergunningsbeslissingen in beroep gegaan. In 1998 was dit het geval voor 5 % van het aantal dossiers. Het grootste deel van de beroepen heeft zoals de vorige jaren te maken met meldingen van veranderingen.
5.5.2. Opvolgen en bekend maken van de gemeentelijke productiedruk In 1999 werd bij Besluit van de Vlaamse
jaar voordien. Hierbij werd geen reke-
Naar goede gewoonte informeerde de
regering van 30 maart 1999 (B.S.
ning gehouden met het effect van ex-
Mestbank ook de betrokken landbouwers
8/5/1999) een correctie aangebracht in de
port van dierlijke mest op de geactuali-
bij elke briefwisseling. Zo werd de voor-
lijst met de oorspronkelijke productie per
seerde productie.
lichtingskrant MestbankInfo nr. 3 meegestuurd met de jaarlijkse aangifte produ-
gemeente. Een dubbeltelling in de landbouwtelling van 1993 werd hierbij rechtgezet voor de gemeente Tervuren.
5.6
cent-gebruiker. Het nr. 4 werd samen met het berekeningsformulier van de heffin-
Beleidsmatige aspecten
gen naar ongeveer 15.000 heffingsplichti-
Op 14 januari 1999 organiseerde de
Staatsblad van 3 augustus 1999. De lijst
5.6.1. Voorlichten en communicatie
met de situatie van december 1999 ver-
De Mestbank geeft doorlopend voor-
doel de werking van de Mestbank, haar
schijnt in het voorjaar 2000.
lichting via verschillende kanalen, ver-
taken en opdrachten aan een breder pu-
spreid over gans Vlaanderen. De doel-
bliek voor te stellen. Deze persconferentie
In 1999 is de "toegenomen productie" nog
groepen zijn voornamelijk landbouwers
werd gecoverd door zowel de vakpers
licht gestegen met ongeveer 160.000 kg
en landbouwverenigingen maar ook het
landbouw als de audiovisuele en de ge-
P2O5. De "vrijgekomen productie" is ge-
land- en tuinbouwonderwijs, provincie-
schreven pers.
stegen met bijna 217.000 kg P2O5..
en gemeentebesturen en Waalse auto-
Dit betekent dat voor het Vlaams Gewest
riteiten doen beroep op de Mestbank
Ook de contacten met de Europese Ge-
voor de eerste maal de geactualiseerde
om voorlichtingsvergaderingen te orga-
meenschap werden verzorgd. Op 18 mei
productie gedaald is ten opzichte van het
niseren.
1999 werd voor een delegatie van DG XI
Tengevolge van deze wijziging werd de gemeentelijst van december 1998 die
gen in Vlaanderen verstuurd.
normaliter begin 1999 had moeten verschijnen, pas gepubliceerd in het Belgisch
Mestbank een persconferentie met het
namics in Intensive and Extensive Agriculture Cooperation Programme between Flanders and South Africa" (30 augustus2 september).
In 1999 nam de Mestbank, samen met andere afdelingen van de VLM, ook deel aan volgende beurzen: Agriflora in Gent, Infopol in Kortrijk, Demo mengmestinjectie te Merelbeke, De Pluimveedagen in Geel, de Internationale Werktuigendagen in Oudenaarde en Agriwest Expo te Ieper. Tijdens de Vlaanderendag op 21 maart 1999 werd ook een aparte demo over de resultaten van het registratieproject aan van de EG een toelichtingsvergadering
het publiek voorgesteld.
georganiseerd over de achtergronden van
In de loop van het jaar waren de provin-
het tweede Vlaamse Actieprogramma in
ciale diensten van de Mestbank ook aan-
het kader van de Nitraatrichtlijn. Een ge-
wezig op kleinere regionale tentoonstellin-
lijkaardige toelichting, gekoppeld aan een
gen en op talrijke voorlichtingsvergaderin-
terreinbezoek werd op 17 juni 1999 geor-
gen.
ganiseerd voor een delegatie van DG VI
84
85
van de Europese Gemeenschap.
Het luik "Mestbank" op de website van de
Op 14 juli 1999 bracht een landbouwdele-
Vlaamse Landmaatschappij (www.vlm.be)
gatie uit Minnesota (VS) een bezoek aan
werd grondig aangepast. Naast contactin-
de Mestbank om meer te vernemen over
fo per cel van de Mestbank wordt heel
de aanpak van de mestproblematiek in
wat praktische informatie aangeboden. Zo
Vlaanderen. Op 29 november ontving de
kan de gecoördineerde mestwetgeving
Mestbank een bedrijfsleider uit Québec
gelezen en gedownload worden, evenals
(Canada) vergezeld van mensen van de
alle uitvoeringsbesluiten. Ook alle Mest-
ambassade om over een project van
bankInfo’s kunnen bekeken worden in de
Mestverwerking te praten.
mediatheek. Daarnaast zijn er twee toe-
Verder rapporteerde de Mestbank over
passingen raadpleegbaar: de gemeente-
het Vlaamse mestbeleid op het internatio-
gegevens zoals mestproductiecijfers, die-
naal congres "Regulation of Animal Pro-
renaantallen, oppervlakte cultuurgrond en
duction in Europe" te Wiesbaden (Duits-
transportcijfers per gemeente en een vi-
land) (9-12 mei) en over haar perceelsre-
suele voorstelling van kengetallen op ba-
gistratiesysteem op de workshop "N-dy-
sis van de aangiften 1998.
Hoofdstuk 5
M E S T B A N K
5.6.2. Toegepast wetenschappelijk onderzoek opvolgen en subsidiëren
gegeven om wetenschappelijk onderzoek
Aan het referentielaboratorium VITO werd
te laten uitvoeren naar de technische
de opdracht gegeven een ringonderzoek
vertaling van de EG-norm van 50 mg ni-
voor analyses in het kader van het Mest-
In 1999 werd gestart met het project:
traat/l in grond- en oppervlaktewater in
decreet te organiseren. Dit resulteerde in
‘Emissiepreventie in de landbouw door
een nitraatresidu-norm.
de erkenning van 15 laboratoria.
Dit project wordt uitgevoerd door de
Het project met als titel ‘Onderzoek
Faculteit Landbouwkundige en
naar de nutriëntenstromen in Vlaanderen’
Toegepaste Biologische Wetenschappen
kadert binnen actie 27 van het MINA 2-
5.6.3. Advies verstrekken aan de Vlaamse regering
i.s.m. de Faculteit Diergeneeskunde van
plan en werd gedurende de periode juni-
de Universiteit Gent en het Centrum voor
oktober 1999 uitgevoerd door de Faculteit
Het mestbeleid in 1999
Landbouwkundig Onderzoek. Het doel
Landbouwkundige en Toegepaste
In het voorjaar van 1999 werd de laatste
van de onderzoeksopdracht is een me-
Biologische Wetenschappen van de
hand gelegd aan MAP2. Uit de discussies
thode uit te werken waarbij een nutriën-
Universiteit Gent. Het doel van de
begin maart in de Commissie Leefmilieu
tenbalans kan worden opgesteld op be-
opdracht was het inventariseren en
van het Vlaams parlement kwam duidelijk
drijfsniveau die wetenschappelijk be-
kwantificeren van de nutriëntenstromen
naar voor dat MAP2 geen vereenvoudi-
trouwbaar en praktisch uitvoerbaar is.
(stikstof en fosfor) in Vlaanderen voor de
ging is tegenover MAP1. De parlements-
Voor drie types van bedrijven (varkens,
sectoren landbouw, industrie, huishou-
leden stelden vele vragen bij de uitzonde-
pluimvee en rundvee) wordt een
dens, verkeer en energie. Daarbij werd
ringsmogelijkheden die worden gescha-
nutriëntenbalans opgemaakt voor de
onderscheid gemaakt tussen stromen
pen door de verschillende systemen van
elementen stikstof, fosfaat en kalium.
binnen Vlaanderen en import - export.
nutriëntenbalansen. Ook de discussie
Het project is gestart in april 1999 en
Bij de analyse werd nagegaan wie de
over mestverwerking als alternatief en
loopt tot eind maart 2001.
veroorzakers zijn, over welke stoffen het
over de beleidsinstrumenten waarmee
gaat, uit welke processen deze stoffen
mestverwerking moet worden opgestart,
In april 1999 werd een literatuurstudie
eventueel ontstaan, welke verspreiding
gaf aanleiding tot verhitte debatten.
uitgevoerd door de Faculteit Landbouw-
deze stoffen kennen en wat hun
Bij de goedkeuring in het Vlaams parle-
kundige en Toegepaste Biologische
bestemming is. Bij de inventarisatie van
ment van MAP2 op 29 april 1999 werd,
Wetenschappen van de KU Leuven met
de verliezen naar het milieu werden drie
onder landbouwdruk, decretaal vastge-
als doel kennis te vergaren over minerale
milieucompartimenten onderscheiden:
legd dat MAP2 slechts in voege zou tre-
stikstof in het bodemprofiel na de oogst
bodem, water en lucht. De totale
den op het moment dat de Europese
en nitraat in het bodemwater; en om
verliezen (uit alle sectoren) naar deze
Commissie haar goedkeuring gaf over de
aanbevelingen voor bijkomend weten-
drie compartimenten werden geraamd op
eraan gekoppelde vergoedingsregeling.
schappelijk onderzoek te formuleren.
204 miljoen kg stikstof en 40.8 miljoen kg
In MAP2 worden de bemestingsnormen
De opdracht had betrekking op het weten-
fosfor. Uit de landbouw bleken 85 miljoen
tot 2003 gefaseerd aangescherpt. Daar-
schappelijk onderzoek dat in het kader
kg stikstof niet toewijsbaar te zijn. De stu-
naast wordt de nitraatresiduwaarde inge-
van het nieuwe MAP2 dient te worden
die toonde aan dat de verliezen naar het
voerd. Het principe is dat van de toege-
uitgevoerd. Hierin wordt door de Vlaamse
compartiment bodem niet of weinig ge-
diende stikstofbemesting in het voorjaar,
regering aan de Mestbank de opdracht
kend zijn.
voor een gedeelte door de planten wordt
middel van nutriëntenbalansen’.
opgenomen en dat de hoeveelheid stik-
daag zijn er echter nog geen economisch
stof na de oogst (de nitraatresiduwaarde)
en technisch leefbare systemen voorhan-
overeen moet komen met de doelstelling
den. Tenslotte worden verschillende sys-
om maximaal 50 mg nitraat per liter
temen van nutriëntenbalansen voorzien.
grond- en oppervlaktewater te behalen.
Een nutriëntenbalans geeft weer hoeveel
Verder wetenschappelijk onderzoek zal
nutriënten op een bepaald bedrijf of per-
tegen 2002 moeten uitwijzen hoe deze
ceel gebruikt worden en hoeveel er het
doelstelling in een perceelsgewijze con-
bedrijf (perceel) weer verlaten. Een ge-
troleerbare norm kan vertaald worden en
deelte van MAP2 kan worden ingevuld
of deze waarde voldoende is om de eu-
door een milieubeleidsovereenkomst.
trofiëring van grond- en oppervlaktewater tegen te gaan. Het is immers duidelijk dat
Eind november 1999 besliste Vlaams mi-
stikstofverliezen niet alleen na de oogst
nister van Leefmilieu en Landbouw, Vera
plaatsvinden. Verder wordt een tijdelijke
Dua, op 1 januari 2000 het MAP2 in wer-
maar absolute blokkering van de veesta-
king te laten treden. Aanleiding voor deze
pel ingevoerd: tot 2005 kunnen geen mi-
beslissing was het "met reden omkleed
lieuvergunningen voor bijkomende dieren
advies" van de Europese Commissie over
worden verleend. In MAP2 wordt alle
de omzetting van de Nitraatrichtlijn door
hoop gezet op mestverwerking. Tot van-
Vlaanderen, Wallonië en het Brussels Gewest. In dit advies, die de laatste procedurestap is vooraleer de Commissie Vlaanderen voor het Europees Gerechtshof kan dagen, ligt vooral de afbakening van de kwetsbare gebieden door Vlaanderen onder vuur. Voor eind januari 2000 dient Vlaanderen zijn wetgeving (in casu Mestdecreet) zodanig aan te passen dat zij voldoet aan de Nitraatrichtlijn.
Milieubeleidsplan: opmaak ammoniakreductieplan In 1999 werd door de Vlaamse Landmaatschappij het ammoniakreductieplan voor Vlaanderen opgesteld in het kader van actie 21 van het MINA2-plan (19972001). Het plan moet er toe bijdragen dat de verzurende emissies t.g.v. de landbouw tegen 2002 met 40% dalen. Daar-
86
87
Hoofdstuk 5
M E S T B A N K
naast geeft het plan de richting aan hoe
heid. De acties richten zich vooral op:
De afzonderlijk procestechnieken (schei-
tegen 2010 de doelstellingen (m.b.t. een
emissie-arme aanwending, aangepaste
den, vergisten, verbranden, drogen, kor-
verlaging van verzurende ammoniakemis-
huisvesting voor dieren, mestverwerking,
relen,…) consolideren zich in totaalpro-
sies) van het "Protocol Grensoverschrij-
bescherming kwetsbare gebieden en
cessen voor grote installaties. Tabel 18
dende luchtverontreiniging" en van de
emissies veroorzaakt door de chemische
geeft enkele welgekende namen weer
"EU-richtlijn Nationale Emissieplafonds"
nijverheid.
van totaalprocessen met hun deelproces-
kunnen worden gehaald.
Dit plan werd eind 1999 ter goedkeuring
sen. Deze lijst is zeker niet volledig en
Bij de voorbereiding van het plan was er
aan de bevoegde minister overgemaakt.
vult zich snel aan omdat ook in Denemarken, Frankrijk en Nederland zich goede
vooraf overleg met de doelgroep (vakorganisaties, milieubewegingen). Dit ge-
5.6.4
beurde in samenwerking met AMINABEL
Mestverwerking
De gehele landbouwsector is ervan over-
worden als haalbaar.
op twee niveaus: enerzijds werd op Bel-
tuigd dat mestverwerking en export van
In de loop van 1999 kwam er een door-
gisch niveau een dossier voorbereid om
de bedrijfsmatige of de regionale over-
braak in de verwerking van pluimveemest.
een nationaal emissieplafond voor ammo-
schotten onvermijdelijk is. Verwerking
Op meerdere individuele bedrijven wer-
niak tegen 2010 vast te leggen en verder
moet het ecologisch en economisch
den de voordroog en de gedeeltelijke
werden reductiescenario’s uitgewerkt
voortbestaan van de verticale kolom ga-
compostering in gebruik genomen. De
door de Vlaamse Landmaatschappij
randeren, ook al zijn de te internaliseren
goede homogene en ongeveer 70% dro-
waardoor de doelstellingen op Vlaams ni-
kosten hoog. De politiek wil verwerking
ge partijen vinden rechtstreeks hun afzet
veau kunnen worden gerealiseerd.
een kans geven om de afbouw van de
naar Frankrijk of worden geëxporteerd na
Voor de realisatie van het plan werd een
veestapel te minimaliseren.
menging (met kalk, vlasstof, champost,…)
basisreductiescenario opgesteld met re-
MAP2 omschrijft duidelijk welke veeteelt-
of compostering in grotere eenheden.
ductiemaatregelen waarbij rekening werd
bedrijven de plicht hebben hun overschot-
Twee belangrijke installaties werden ver-
gehouden met de opmerkingen van het
ten te verwerken of te exporteren, doch
gund en zijn in opbouw, nl. Orgacom
doelgroepoverleg én met de kosteneffec-
ook de grondarme bedrijven met een pro-
(mengen met champost voor de export
tiviteit, de beleidsrelevantie en de uitvoer-
ductie kleiner dan 7.500 kg P2O5 en ge-
naar Wallonië als bodemverbeteraar) en
baarheid van de maatregelen. Tevens
legen in zware overschotsregio’s beseffen
Flanamat (mengen, drogen en korrelen
werden prioriteiten afgebakend en werd
dat ze zich op de verwerking moeten
voor de verre export). Indien alle bestaan-
er een strategie uitgewerkt voor de ver-
voorbereiden.
de installaties, Samijn, Orgacom, Flana-
wezenlijking van het plan. Dit resulteerde
Op bedrijfsniveau worden deeltechnieken
mat en hopelijk na aanpassing ook La-
in een actieprogramma dat gespreid over
geïnstalleerd (vooral voorscheiden en
viedor, op volle kracht kunnen werken en
de periode van het huidige en volgende
voordrogen lijken haalbaar en bestuur-
exporteren, dan is het probleem pluim-
milieubeleidsplan zal uitgevoerd worden
baar op boerderijniveau) naargelang het
veemest voor het overgrote deel opge-
en waarbij de Mestbank als initiatiefnemer
staltype en de mestsoort. De voorbehan-
lost.
zal optreden.
delde mest van de kleine voorbewerkers
Voor de eerste grote projecten varkens-
Het programma bevat acties en initiatie-
moet echter nog verder bewerkt worden
mest wordt, naast het bestaande MAV, in
ven voor alle emissiestadia waar ammo-
tot een volwaardig eindproduct in grotere
2000 de doorbraak verwacht.
niak kan vervluchtigen, voor zowel de in-
eenheden en dit in samenspraak met ex-
tensieve veeteelt als de chemische nijver-
porteurs.
processen aanbieden en weerhouden
ONDER
88
89
STEUNEND CENTRUM GIS-VLAANDEREN GIS-Vlaanderen is het samenwerkingsverband voor het optimaal gebruik van geografische informatie in Vlaanderen. Samenwerken impliceert omgaan met diverse medespelers. Die medespelers of partners in het samenwerkingsverband koesteren hooggespannen verwachtingen van GIS introductie in hun dagdagelijkse taken. Maar GIS introduceren op de werkvloer blijkt in de praktijk dikwijls een stuk complexer dan aanvankelijk verwacht.
H O O F D S T U K
Hebben we wel de nodige en voldoende
De erkenning die het OC langzaam maar
datasets? Hoe krijgen we die in de juiste
zeker geniet als de motor van het GIS
formaten? Wat met de bijhouding?
gebeuren in Vlaanderen, kon er alleen
Hoe efficiënt kunnen we GIS in onze
maar komen dankzij een flexibel inspelen
activiteiten inschakelen? En hoe kunnen
op de vragen van de buitenwereld.
we onze medewerkers introduceren in
Structureren van dit complexe samenspel
dit nieuwe domein? En wat tenslotte met
en delicaat evenwicht is daarom een van
de nodige hard- en software? In al die
de belangrijke doelstellingen voor 2000.
domeinen wordt het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen (OC) zeer
Om aan al deze verwachtingen van
frequent bevraagd door het Ministerie
de buitenwereld tegemoet te komen,
van de Vlaamse Gemeenschap, VOI’s,
heeft het OC een weldoordachte aanpak
provincies en gemeenten, maar ook
uitgewerkt die stapsgewijze wordt
door nutsbedrijven en ja, zelfs door de
gerealiseerd.
individuele burger.
1. De productie en verspreiding van
In 2000 zullen de eerste pilootgemeen-
digitale geografische datasets is het
ten op basis van dit concept in kaart
startpunt geweest van het samenwer-
gebracht worden.
kingsverband. Daar zijn in de eerste werkingsjaren reeds een reeks midden-
2. GIS blijft in eerste instantie een kwestie
en kleinschalige datasets verspreid,
van mensen. GIS implementeren
waar in 1999 een aantal datasets
impliceert immers een wijziging in de
aan werden toegevoegd en/of geactu-
werkmethodes. Het is bekend dat
aliseerd. Maar de gebruiker wil meer.
verandering weerstand oproept.
Middenschalige data volstaan niet
Het komt er bijgevolg op aan nauwge-
langer, grootschalige gegevens zijn
zet het implementatieproces voor te
een noodzaak geworden. Het in 1999
bereiden en het stapsgewijs, met de
opgestarte KADSCAN project draait
juiste begeleiding en omkadering te
inmiddels op kruissnelheid. Aan dit
introduceren. Het OC heeft daarom
tempo zal tegen eind 2000 gans
in het voorbije jaar een type GIS
Vlaanderen verwerkt zijn. Dit product
implementatieprocedure uitgewerkt
beantwoordt aan een reĂŤle behoefte
die voor het eerst door OVAM
en zal vanaf 2000 voor de gemeenten
toegepast wordt onder begeleiding
een referentiebestand zijn voor hun
van het OC.
plannen- en vergunningenregister.
90
91
Overigens verwachten de gebruikers
Een aspect in de GIS werking dat snel
van het OC dat er samen met de
aan belang zal winnen in de komende
Administratie van het Kadaster,
jaren, betreft de uitwisseling van
de registratie en de domeinen
gegevens, zowel binnen een
(AKRED) een efficiĂŤnte bijhoudingsme-
organisatie als naar de buitenwereld
thode voor dit geoproduct ontwikkeld
toe. Een standaardiserend kader is in
wordt. Ondertussen kon in huis een
deze geen overbodige luxe. Daarom
totaal nieuw concept voor grootschalige
werden in 1999 de eerste technische
basiskartering ontwikkeld en getest
aanbevelingen uitgewerkt, met name
worden, met name het Grootschalig
voor de uitwisseling van kadastrale
Referentie Bestand of kortweg GRB.
informatie, en voor de uitwisseling van
Hoofdstuk 6
O N D E R S T E U N E N D
C E N T R U M
adresgegevens. Het zijn de eersten in
de organisatie, de planning en werking
wen van de eigen metadata aangeboden
een lange reeks waaraan in 2000 ver-
van het samenwerkingsverband regelt.
en daar hebben twintig personen van ge-
der gewerkt zal worden.
De ontwerptekst werd ook aan de Raad
bruik gemaakt. Verder is er gericht een
van State voor advies voorgelegd, zodat
aantal plaatsbezoeken verricht en zijn de
3. GIS is technisch klaar voor integratie
het decreet in de loop van 2000 in de
metadata ter plaatse verzameld en na-
in de Informatie en Communicatie
Vlaamse raad zou kunnen behandeld
dien zelf in SPIDI ingebracht. Metadata
Technologie (ICT). De recente ICT-golf
worden.
werd eveneens via het internet verzameld en in samenspraak met de betrokken or-
die Vlaanderen overspoelt geeft een belangrijke impuls om ook op dit vlak extra aandacht te besteden. In 1999 werden naast de gewestplannen ook een site recht van voorkoop Natuur en een site geostatistiek aan het digitaal
6.2 Bouwen aan een geografische gegevensinfrastructuur
ganisatie ingevoerd in de metadatabank. Dit alles heeft ertoe geleid dat in 1999 zo’n 125 nieuwe datasets in SPIDI zijn opgenomen. De persoonlijke begeleiding bij het opbouwen van de eigen metadata zal in 2000 op eenvoudige aanvraag ver-
loket Geo2002 toegevoegd. In de loop
der worden gezet.
toegang krijgen tot digitale loketten
6.2.1. Metadatabank SPIDI
inzake recht van voorkoop in de
Het OC is in januari 1999 gestart met een
In het kader van een optimalisatie van de
wooncode, onderwijs, cultureel
nieuwe reeks opleiding en begeleiding.
SPIDI- applicatie is in september 1999
erfgoed en landbouw. Ongetwijfeld
De evaluatie van de eerste opleidingsfase
een doorlichting door een studiebureau
zal de uitdaging om dienstverlening via
(1998) heeft de noodzaak aan een
gestart met als doel voorstellen te formu-
informatietechnologie te organiseren
degelijke basis aangetoond.
leren om de huidige applicatie te verbete-
snel groeien.
Het opleidings- en begeleidingsprogram-
ren en een technisch ontwerp uit te wer-
ma richtte zich tot instanties die zelf
ken voor de ontwikkeling van een nieuwe
digitale geografische bestanden hebben
applicatie. De doorlichting van de huidige
aangemaakt of bezitten.
SPIDI- applicatie moet uiteindelijk leiden
van 2000 zal de burger via Internet
6.1 Beleidsvoorbereiding
tot een meer performante en gebruikersDit jaar waren de kandidaten hoofdzake-
vriendelijke toepassing.
De noodzaak tot decretale onderbouwing
lijk personen die met de invoer van
van de activiteiten van het samenwer-
metadata zijn belast. De cursus duurde
Op korte termijn (2000) zal de huidige
kingsverband is al een tijdje aan de orde.
twee dagen, de eerste dag werd de toe-
SPIDI-applicatie geoptimaliseerd worden.
Daartoe is het ontwerp decreet betreffen-
passing van de Europese norm toegelicht
De lange termijn oplossing bestaat erin
de GIS-Vlaanderen opgesteld.
en werd vermeld hoe, conform deze
om een nieuwe applicatie te ontwikkelen
De Vlaamse regering verleende op 2 juni
norm, de metadata worden opgebouwd.
op basis van de nieuwe technologische
1999 haar princiepsgoedkeuring aan dit
Tijdens de tweede dag werd aan de hand
ontwikkelingen en conform aan de toe-
ontwerp van decreet. Ook de SERV en
van praktijkoefeningen op computer uitge-
komstige ISO-norm voor metadata.
de MiNa-raad brachten een gunstig
legd hoe metadata worden ingevoerd in
advies uit. Het ontwerp decreet is een
SPIDI. Naast de opleiding zelf is opnieuw
kaderdecreet dat de doelstelling,
de persoonlijke begeleiding bij het opbou-
6.2.2. Data
brengen, en dit met dezelfde nauwkeurigheid als de originele analoge kaarten.
A. Middenschalig
De opbouw van de vectoriële data op de cd-rom is conform de eerste versie. De
Actualisatie van de gewestplannen
geactualiseerde gewestplannen van
(op cd-rom en op Internet)
Vlaanderen op schaal 1/10.000 zijn ter
De bestanden van de eerste uitgave van
beschikking op drie niveaus: gewestplan,
de cd-rom van de gewestplannen van
provincie of Vlaanderen. De vectordata
Vlaanderen geven de toestand weer op
zijn met behulp van GIS-software te com-
31 december 1996. De Administratie
bineren met de topografische kaarten NGI
Ruimtelijke Ordening en Monumenten en
(Nationaal Geografisch Instituut)
Landschappen (AROHM), afdeling
1/10.000.
Ruimtelijke Planning werkte sindsdien, Voor de eerste keer werd bij de uitgave van de geactualiseerde gewestplannen naast een vectorformaat eveneens een rasterformaat (in GEO-TIFF) op cd-rom beschikbaar gesteld. Ten behoeve van visualisatie wordt de data ook als MrSid-bestand met bijkomende viewer meegeleverd.
In het kader van de opmaak van het vergunningen- en plannenregister (Decreet in samenwerking met het OC, aan de up-
Ruimtelijke Ordening) werd door
dating van de digitale gewestplannen
AROHM, afdeling Ruimtelijke Planning,
door de integratie van enerzijds de digita-
aan alle gemeenten en provincies een
le versie van de oorspronkelijke gewest-
gratis exemplaar overgemaakt.
plannen (KB’s 1976 - 1980) met anderzijds de digitale gewestplanwijzigingen tot
De meest actuele versie van de digitale
1 november 1999. In de bestanden zijn
gewestplannen is te zien op Internet:
eveneens de bodembestemmingen en de
http ://www.vlm.be/oc
lijnelementen opgenomen. Gemeentelijke Bijzondere Plannen van
92
93
Deze geactualiseerde bestanden maken
Aanleg - BPA’s
het mogelijk om van heel het Vlaams
De digitalisering van de gemeentelijke
grondgebied de recente juridische toe-
plannen van aanleg is een volgende stap
stand volgens gewestplan in kaart te
in het beschikbaar krijgen van gegevens
Hoofdstuk 6
O N D E R S T E U N E N D
C E N T R U M
in de context van interbestuurlijke
Het voorlopig eindproduct is een digitale
teerd worden. Daarom gaf het OC de
informatie-uitwisseling m.b.t. ruimtelijke
vectoriële versie van de geactualiseerde
opdracht voor het uitschrijven van één
ordening.
toestand van de contouren van de bijzon-
begeleidende tekst bij de digitale
dere plannen van aanleg, gebiedsdek-
bodemkaart van Vlaanderen aan het
Waar welke activiteiten mogen worden
kend voor gans Vlaanderen geschikt voor
Laboratorium voor Bodemkunde,
uitgeoefend, wordt in belangrijke mate
gebruik tot op schaal 1/10.000. Begin
Vakgroep Geologie en Bodemkunde
bepaald door de voorschriften die vervat
2000 hebben alle gemeenten, voor de op-
van de R.U.Gent. Deze opdracht liep
liggen in de gewestplannen en de ge-
maak van hun plannenregister via het OC
tot eind 1999. Begin 2000 zal de
meentelijke bijzondere plannen van aan-
een cd-rom met de betreffende digitale in-
digitale bodemkaart Vlaanderen als
leg (BPA’s). BPA’s waren in principe be-
formatie toegeleverd gekregen.
OC-informatieproduct ter beschikking gesteld worden.
doeld om detailleringen van het gewestplan op gemeentelijk niveau te kunnen
Bodemkaart
vastleggen. Op basis van de Wet op de
Het OC deed reeds in 1998 een
Nieuwe reeks digitale zwart/wit
Stedenbouw (1962) is het echter ook
kwaliteitscontrole van de digitale bodem-
orthofoto’s
mogelijk om bestemmingen van het
kaart van de provincies West-Vlaanderen,
Bij het NGI werd een nieuwe set van
gewestplan te wijzigen via BPA’s.
Oost-Vlaanderen en Antwerpen.
zwart-wit orthofoto’s van Vlaanderen aan-
De digitale gewestplannen in combinatie
De overige kaartbladen van de provincies
gekocht. Hierbij werd, naar analogie van
met GIS-bestanden met BPA-bestemmin-
Vlaams Brabant en Limburg werden
de eerste reeks, het verdeelrecht verwor-
gen geeft een juridisch overzicht van de
in 1999 eveneens door het OC
ven voor de verspreiding van de bestan-
bodembestemmingen in Vlaanderen. Dit
gecontroleerd. Het doel van deze
den binnen GIS-Vlaanderen. De opnames
vormt een waardevol gegeven voor o.a.
controles was het bekomen van een
van West-Vlaanderen en een deel van
de uitbouw en implementatie van ruimte-
éénduidig digitaal bodembestand.
Oost-Vlaanderen dateren van april 1997,
lijke structuurplannen op alle beleidsni-
Het betreft een getrouwe digitale
die van Zuid-Limburg van 1998 en het
veau’s, dossieropvolging vergunningen-
weergave van de analoge bodemkaarten
overige deel van Vlaanderen is in 1999
beleid, ruimtelijke ordening, milieu, enz…
van Vlaanderen op schaal 1/20.000,
opgenomen.
d.w.z. alle lijnen van de analoge bodem-
De zwart-wit orthofoto’s vormen een deel
Het GIS bestand dat de contouren van de
kaart moeten digitaal voorkomen en
van de middenschalige basisbestanden.
BPA’s bevat werd gerealiseerd door
de polygonen worden gecodeerd
Dankzij de betere kwaliteit en de recente-
AROHM, afdeling Ruimtelijke Planning
volgens substraat, textuur, drainage,
re luchtopname kan het werkelijk bodem-
(ARP). Het invoerwerk voor deze op-
profielontwikkeling, variante, fase en
gebruik beter geïnterpreteerd worden.
dracht werd voor de provincie Antwerpen
landbouwstreek. Vlaamse hydrografische atlas
uitgevoerd door een ambtenaar van de ARP. De 4 overige provincies werden
Voor de realisatie van een éénduidige
In 1999 werd onder coördinatie van het
uitgevoerd door het OC. In december
digitale bodemkaart is het noodzakelijk
OC een samenwerking opgezet tussen de
1998 was dit contract afgerond.
dat er een éénduidige legende voor
afdeling Water van AMINAL, AWZ, VMM
Sindsdien zorgde de ARP zelf voor de
Vlaanderen gecreëerd wordt. De legende
en de Vlaamse Provincies met als doel
updating van het bestand tot en met
is een complex gegeven en kan alleen
een zg. gedistribueerd beheerssysteem
heden.
door een bodemdeskundige geïnterpre-
voor het Waterlopenbestand van de
Vlaamse Hydrografische Atlas te realise-
In overleg met de Administratie van het
ren. Aan de verschillende partners van
Kadaster werd begin 1999 van start ge-
deze samenwerking wordt de mogelijk-
gaan met het KADSCAN project dat drie
heid geboden om, elk vanuit zijn be-
aanmaakfasen omvat: het scannen, het
voegdheid, aanpassingen aan het water-
georefereren en het voorzien van de per-
lopenbestand uit te voeren, die dan in een
ceelsidentificatie. Er werd een win-win
gecentraliseerde databank worden opge-
samenwerkingsakkoord afgesloten met
slagen. Deze centrale databank zal dus
de Administratie van het Kadaster. Hier-
de meest actuele informatie m.b.t. de
door kon de VLM de originele plans van
onbevaarbare en bevaarbare waterlopen
het Kadaster uitlenen. Het scannen van
in Vlaanderen moeten bevatten die per-
deze originele plans was afgerond in au-
manent geactualiseerd moet worden.
gustus 1999.
Onder leiding van de afdeling Water en met middelen van de Milieu Info Stuur-
In deze tweede fase worden de kadastra-
groep wordt een dergelijk beheerssys-
le perceelsplans ruimtelijk gepositioneerd
teem technisch uitgewerkt. Deze opdracht
of gegeorefereerd in het Lambert 72/50
is halfweg 1999 gestart en loopt nog door
coĂśrdinatenstelsel. Zo kunnen de kada-
tot eind 2000. In de loop van 2000 zou
strale perceelsplans bekeken worden in
het beheerssysteem geoperationaliseerd
combinatie met de digitale kleurenortho’s,
moeten worden, zowel op technisch als
gewestplannen,‌. Deze tweede fase
op organisatorisch niveau. Begin 2000 is
van uitvoering loopt nog door tot midden
bovendien de productie van de over-
2000. Het OC controleert of de toegele-
zichts-cd-rom met de bestanden van de
verde bestanden van de aannemer vol-
Vlaamse Hydrografische Atlas voorzien.
doen aan de gevraagde specificaties. Bovendien wordt een index van de contou-
B. Grootschalig
ren van de kadastrale perceelsplans opgemaakt.
Korte termijn spoor: KADSCAN - het gescand, gegeorefereerd kadastraal
De koppeling van databanken met de
perceelsplan met perceelsidentificatie
grafische gegevens wordt in een derde
Het OC werkte een strategie uit om op
fase mogelijk gemaakt via de perceels-
korte termijn (2 jaar) de kadastrale per-
identificatie. Die perceelsidentificatie zit
ceelsplans digitaal ter beschikking te stel-
vervat als attribuut van een vectorieel
len onder gescande vorm, in afwachting
ankerpunt per perceel. Hiertoe wordt
van een meer fundamentele oplossing die
gebruik gemaakt van een subset van de
het Grootschalig Referentiebestand moet
kadastrale legger om de percelen zo
vormen.
eenduidig mogelijk te voorzien van de perceelsidentificatie. Een extra controle
94
95
Hoofdstuk 6
O N D E R S T E U N E N D
C E N T R U M
wordt door het OC uitgevoerd. Probleem-
inhoud en de datastructuur voor de op-
ring van het terrein waarbij voor ieder
gevallen worden gemeld aan de Admini-
slag en de exploitatie van de betrokken
soort gegevens een structuur voorhanden
stratie van het Kadaster.
gegevens. De resultaten voor dit onder-
is die toelaat de gegevens efficiënt te ma-
deel zijn vastgelegd in een conceptueel
nipuleren.
Eind 1999 waren reeds 53 gemeenten
model. Dit model vormt de uitgangsbasis
gegeorefereerd en 18 gemeenten werden
voor de pilootprojecten die in 2000 op sta-
Een GRB-gegevenspecificatie vervult drie
voorzien van de perceelsidentificatie. De
pel staan. Het OC voltooide ook de invul-
taken:
evolutie van het KADSCAN project kan
ling van de randvoorwaarden voor groot-
• modelleert de werkelijkheid naar de no-
gevolgd worden op de website van het
schalige kartering en de publicatie van
OC, rubriek KADSCAN
aangepaste en gedetailleerde documen-
(http://www/vlm.be/oc).
tatie voor alle deelaspecten van het GRB.
minale grondslag (vb. voor kwaliteitscontrole); • verwerkt objecten met gelijkaardige eigenschappen; • regelt de opname van een terreinobject
Begin 2000 worden de bestanden van de
Het GRB-bestek
eerste gemeenten op cd-rom geplaatst en
Het GRB-bestek past in een ruimer kader
verdeeld naar de partners van GIS-Vlaan-
van conventies en specificaties over
deren. Eind 2000 zullen de bestanden
grootschalige informatie. Dit GRB-bestek
Het is belangrijk om bij opdrachten van
voor alle gemeenten van Vlaanderen op
dient voor de projectmatige aanmaak van
een dergelijke omvang een objectieve en
cd-rom beschikbaar zijn. Op de cd-rom
een beperkte centrale databank die ge-
sluitende keuring te hanteren. Daar de
komen de kadastrale plans onder GEO-
waarborgde gegevens bevat. Het bestek
gegevenspecificaties werden opgesteld
TIFF formaat, een puntenbestand met de
regelt de overdracht van de gegevens die
vanuit de gebruikersbehoeften moet het
perceelsidentificatie en een digitale index
met behulp van diverse technieken en
gebruik van de gegevens ten allen tijde
van de ligging van de kadastrale per-
methodes worden geïnventariseerd van
gewaarborgd blijven. In de context van
ceelsplans.
de aannemer naar de opdrachtgever.
het GRB-bestek wordt dit geïmplemen-
in de databank.
teerd onder de vorm van ingangscontrole Naar uitwisseling van kadastrale informa-
De opdracht bestaat uit de opname van
volgens de ISO2859 - ISO8422-norme-
tie werd een aanbeveling opgesteld om
22 soorten gegevens volgens 10 thema’s.
ring.
de uitwisseling van kadastrale informatie
Anders dan bij een cartografische inven-
Deze normen beschrijven hoe statistisch
tussen verschillende gebruikers pro-
taris gaat het om een multifunctionele da-
verantwoorde steekproeven de opvolging
bleemloos te laten verlopen.
tabank met referentiegegevens volgens
van een betrouwbaar productieproces
algemene IT-principes. Deze referentie-
toelaten en zij beschrijven de maatrege-
Lange termijn spoor: het Grootschalig
gegevens zijn definieerbaar en conventio-
len indien één en ander ontspoort.
Referentiebestand (GRB)
neel aanvaard, applicatieonafhankelijk en
Het OC heeft het afgelopen jaar belangrij-
bieden de mogelijkheid tot integratie van
Tijdens de ontwikkeling van het model
ke inspanningen geleverd bij haar zoek-
thematische info.
van de GRB-databank werd heel wat
tocht naar een structurele oplossing voor
De op te nemen gegevens worden uitvoe-
praktijkervaring opgedaan en zo ontston-
de grootschalige problematiek in Vlaan-
rig beschreven in de specificaties van het
den structuren, conventies, datastromen
deren. Een van de cruciale aspecten hier-
conceptueel model. Uit deze specificaties
die een vlotte uitvoering van de kartering
bij was de ontwikkeling van de gegevens-
blijkt duidelijk de objectgerichte benade-
in die multidisciplinaire omgeving moge-
lijk maken. Bovendien werden in het mo-
GIS-Vlaanderen. Voor de kostprijs wordt
del algemene conventies voor de opslag
gewerkt met een kostenverrekenings-
van gegevens, foto’s, digitale plans opge-
model dat rekening houdt met de data
nomen.
(producent, aard en kostprijs) en de klant (type organisatie). De gebruiksvoorwaar-
6.2.3. Datadistributie
den worden vastgelegd in een registratie-
De taak van het OC was in de beginjaren
formulier.
vooral toegespitst op de coĂśrdinatie van de distributie van GIS-bestanden in
Een derde belangrijk aspect van datadis-
Vlaanderen om het gemeenschappelijk
tributie betreft de uitwisselbaarheid van
gebruik te stimuleren. Momenteel be-
de data.
schikt het OC over een dertigtal veel ge-
Bij het uitbrengen van een OC-informatie-
vraagde GIS-bestanden, gebiedsdekkend
product wordt rekening gehouden met de
voor Vlaanderen. Het betreft zowel basis-
meest courante uitwisselingsformaten en
bestanden als themabestanden en dit op
de uniformiteit. Dit laatste geldt voor de
klein- en middenschalig schaalniveau.
drager: cd-rom, diskette (toekomst via
Bepaalde bestanden werden nieuw aan-
FTP), uitwisselingsformaten, begeleiden-
gemaakt, andere bestonden reeds doch
de documenten, begeleidende applicaties
werden voor ruime verspreiding (cd-rom,
en structuur.
diverse GIS-formaten) klaar gemaakt. Overzicht datadistributie 1999 Een belangrijk aspect van distributie is de
Het OC stelde in 1999 een veertigtal
bekendmaking van de beschikbaarheid.
soorten van basis- en themabestanden
Die gebeurt via de website
ter beschikking van de partners van GIS-
(www.vlm.be/oc), via de metadatabank
Vlaanderen. De meeste zijn gebiedsdek-
SPIDI, via de nieuwsbrief GIS-Vlaanderen
kend voor Vlaanderen en situeren zich op
en/of via briefwisseling.
de drie schaalniveaus (groot-, klein- en middenschalig). Het betreft o.m. een aan-
Alvorens de data binnen GIS-Vlaanderen
tal nieuwe bestanden (Beschermde land-
verdeeld worden wordt eerst een kwali-
schappen, stads- en dorpsgezichten,
teitscontrole uitgevoerd. Het betreft een
Voorkoopperimeters van erkende natuur-
controle op volledigheid een controle op
reservaten, BPA-contouren) en updates
consistentie en een controle op nauwkeu-
van bestanden (Landbouwgebruiksperce-
righeid.
len, Gewestplan, Skeletbestand StreetNet). Hoewel het aantal beschikbare be-
96
97
De modaliteiten voor dataverstrekking be-
standen gestegen is ten opzichte van
helzen kostprijs, gebruiksvoorwaarden en
1998, is het aantal dataverstrekkingen in
de algemeen geldende principes binnen
1999 duidelijk verminderd (850 t.o.v.
Hoofdstuk 6
1.500). Het verschil is te vinden in het feit dat het OC in 1999 veel werk heeft ver-
O N D E R S T E U N E N D
C E N T R U M
6.3 Communicatie
richt in het controleren, verbeteren en ac-
Deze zullen in 2000 verdeeld worden als
6.3.1. Documentatiecentrum
een OC-standaardproduct: geactualiseerd
Om een permanent overzicht van de
Gewestplan-vector, Gewestplan-raster,
technologische en marktontwikkelingen te
BPA-contouren, update skeletbestand
kunnen hebben en om gebruikersvragen
(Streetnet) in vector- en rastervorm,
te kunnen beantwoorden, is een docu-
Gescande kadasterplannen, Bodemkaart,
mentatiecentrum met betrekking tot GIS
VHA (Vlaamse Hydrografische Atlas),
van groot belang.
het adressenbestand. Een 1200-tal
waterlopen, Boskartering, …
In het documentatiecentrum, dat publiek
personen lieten hun interesse blijken om
toegankelijk is, wordt informatie m.b.t. alle
de nieuwsbrief in de toekomst te blijven
Om de procedure voor het verstrekken
aspecten van GIS bijeen gebracht. De
ontvangen.
van GIS-bestanden aan de partners van
werken worden geklasseerd volgens het
GIS-Vlaanderen te optimaliseren en te
VUBIS-systeem wat de toegankelijkheid
6.3.3. Informatiesessies
automatiseren werd in 1999 de opdracht
(ook via Internet) gemakkelijker maakt.
Het promoten van het GIS-gebruik binnen
gestart voor de ontwikkeling van een
Vanuit de Internet site van het OC is een
de overheid is buitengewoon belangrijk.
internetapplicatie GIRAF (Geographical
toegang voorzien naar de VUBIS web-site
De bedoeling van de informatiesessies is
Information Retrieval Application for
zodat men via Internet steeds kan nagaan
om door communicatie en informatiedoor-
Flanders). De eerste fase nl. de
welke boeken in het documentatiecen-
stroming de missie van GIS-Vlaanderen
functionele analyse is afgerond. De soft-
trum aanwezig zijn.
uit te dragen en zo een draagvlak te creë-
ware-ontwikkeling en -implementatie
In 1999 werden er 62 boeken, 5 floppy’s
ren voor het samenwerkingsverband GIS-
wordt voorzien in 2000. Vanaf 2001
en/of cd-roms aangeschaft.
Vlaanderen. Het OC speelde hier ook in
tualiseren van een aantal bestanden.
kunnen alle GIS-gebruikers via het
1999 een stuwende en stimulerende rol.
Internet en het FTP-protocol de verstrek-
6.3.2. Nieuwsbrief
In april 1999 bemande het OC een stand
kingsmodaliteiten van alle OC-producten
Via de nieuwsbrief GIS-Vlaanderen infor-
op de beurs Flanders Technologies Inter-
opvragen, een bestelbon afdrukken en
meert het OC alle huidige en potentiële
national en op de beurs ingericht bij het
tenslotte de gewenste bestanden na
GIS-gebruikers in Vlaanderen over GIS-
twintigjarig bestaan van CIPAL. Er wer-
registratie op maat (kaartblad,
Vlaanderen. De GIS-projecten van het
den demonstraties verzorgd en er werden
uitwisselingsformaat, thema) elektronisch
OC worden er uitvoerig in toegelicht.
vijf informatieve folders uitgedeeld.
afladen. Het OC hoopt via deze weg
In 1999 verschenen twee nieuwsbrieven
sneller actuele of nieuwe bestanden ter
met relevante GIS-informatie. De centrale
In 1999 werden een groot aantal informa-
beschikking te stellen. De verdeling van
thema’s waren “het Grootschalig Referen-
tiesessies georganiseerd voor de partners
GIS-bestanden op cd-rom zal als ander
tie Bestand” en “Interbestuurlijke uitwisse-
van GIS-Vlaanderen (MOVI, VHM, LIN,
distributiekanaal nog steeds mogelijk
ling van geodata”.
provincies) alsook voor federale instellin-
blijven.
Er werd in nieuwsbrief 7 een antwoord-
gen (NMBS, De Post,…) hogescholen en
strook meegestuurd ter actualisatie van
universiteiten, intercommunales, Flagis,
Cipal, Cevi, gemeenten, nutsbedrijven,
Vlaams-Brabant en Limburg, een
landmeters, Vereniging van Licentiaten in
brochure samengesteld voor gemeenten
het Notariaat en aannemers. Het betrof
die willen starten met het uitbouwen van
informatiesessies over de algemene
een geografische databank. Er worden
werking en structuur van GIS-Vlaanderen
10 tips gegeven voor het opzetten en
en het OC in het bijzonder, informatiever-
toepassen van een gemeentelijk GIS.
gaderingen voor (potentiële) partners voor
raadplegers als invoerders van geografi-
6.3.6. Secretariaat GI-Raad en Stuurgroep
sche data). Een groot deel van de informa-
Het OC verzorgde het secretariaat van
tiesessies in 1999 had betrekking op
de GI-Raad en de Stuurgroep. Er gingen
toelichtingen voor het GRB: algemene
in 1999 tien vergaderingen van de stuur-
verduidelijkingen i.v.m. het concept,
groep en twee van de GI-Raad door in de
toelichtingen bij mogelijke partners voor
gebouwen van de VLM. Ter ondersteu-
pilootprojecten, infosessies voor aanne-
ning van de werking van deze organen
mers en verduidelijkingen voor het bestek.
heeft het OC in 1999 meer dan 60 werk-
Geo2002, opleiding SPIDI (zowel voor
documenten opgesteld.
6.3.4. Internetsite In 1999 werd veel aandacht besteed aan het actueel houden van de site (tweemaal per maand). Gemiddeld waren er in 1999
6.4 Overige diensten
dagelijks 192 bezoekers met een gemid-
De laatste drie maanden waren er
6.4.1. Begeleiding GISimplementatie
gemiddeld zelfs 280 bezoekers per dag.
Naar aanleiding van de vraag van
Het aantal bezoekers is in 1999 verdub-
OVAM voor het opzetten van een GIS
beld tegenover 1998. Vooral Geo2002
binnen haar diensten, werd door het
met het gewestplan, recht van voorkoop
OC een generisch implementatiemodel
natuur en de basiskaart Vlaanderen
uitgewerkt. Het model is gebaseerd op
werden druk geconsulteerd.
een uitgebreide literatuurstudie en omvat
delde duur van 15 minuten per consultatie.
veertien stappen. De voorgestelde
6.3.5. Brochure “gemeenten op weg met GIS”
fasering wordt algemeen toegepast in de IT-wereld.
Voortbouwend op de opgedane ervaring
98
99
bij het ontwikkelen van een generisch
In 2000 zal het OC het model verder toet-
implementatiemodel voor OVAM en de
sen aan de praktijk. Daartoe zal het OC
contacten met de gemeenten heeft het
een aantal partners begeleiden bij de in-
OC, in samenwerking met de provincies
troductie van GIS in hun organisatie.
Hoofdstuk 6
O N D E R S T E U N E N D
C E N T R U M
6.4.2. Opvolging problematiek van uitwisseling van geografische data
Tenslotte werd een aantal belangrijke
voor de aanmaak van eigen data heeft
trends, die pas op lange termijn tot meer
binnen de overeenkomstige informatiege-
interoperabiliteit zullen leiden, van zeer
meenschap een integrerend effect. Zo
Een goede informatiedoorstroming tussen
nabij gevolgd.
kunnen verschillende terreinobjecten die t.o.v. hetzelfde GRB-object werden ge-
de verschillende bestuursniveaus wordt steeds belangrijker. Dit komt voort uit de
Het OC werkt in het bijzonder aan uitwis-
creëerd, gemakkelijk aan elkaar worden
noodzaak om steeds over zo actueel mo-
selingsstandaarden voor adressen en
gekoppeld, zelfs indien ze in aparte data-
gelijke gegevens te beschikken in een tijd
percelen. Deze twee entiteiten komen in
banken zijn opgeslagen. Het OC schoof
waarin informatie alsmaar vlugger verou-
zeer veel databanken voor en zorgen
eerder al dergelijke geografische referen-
dert. Tegelijk neemt de complexiteit van
daardoor voor een virtuele koppeling van
tiebestanden naar voor.
de aangeboden problemen toe, zodat
de opgeslagen gegevens. De standaard
voor een gerichte aanpak data nodig is uit
schrijft een fysisch datamodel en een be-
Een andere oplossing voor data integra-
verschillende bronnen.
paald formaat voor uitwisseling voor,
tie, naast het faciliteren van data migratie,
maar geeft ook impliciet een conceptueel
is het aan elkaar koppelen van fysisch
Steeds meer maken ook ruimtelijke gege-
datamodel mee. Dat laatste houdt een
van elkaar gescheiden databanken. Het
vens deel uit van de informatiestroom.
ondubbelzinnige definitie in van de entitei-
OC werkt een dergelijke gedistribueerde
Dat komt omdat de druk op de schaarse
ten, van hun wezenlijke en beschrijvende
databank uit in het kader van het
ruimte toeneemt, waardoor alsmaar meer
kenmerken en van eventuele onderlinge
Geo2002-project. Dat voorziet het geza-
problemen een geografische component
verbanden.
menlijk aanbieden van ruimtelijke en nietruimtelijke informatie via het web. De ge-
krijgen (vb. milieuvergunningen, verkeershinder…). Het gaat hierbij zowel om ruim-
Ook voor grootschalige gegevens werd
gevens worden virtueel samengevoegd in
telijke gegevens die direct zijn gegeorefe-
een dergelijk conceptueel model opge-
een elektronisch loket, de geografische
reerd (vb. bestemmingen, gebouwen…)
steld (het GRB-model), waarvan een be-
ondergrond (vb. een administratieve
als om indirecte geodata (vb. adressen,
stek werd afgeleid voor de aanmaak van
kaart) en de eraan gekoppelde gegevens
perceelsnummers…). Vooral de tweede
de data. Zowel het model als de specifi-
(vb. statistische data) worden apart opge-
groep vormt een enorm geografisch po-
caties werden overeengekomen tussen
slagen.
tentieel waarvan de ontsluiting nog maar
de betrokken partijen, de opgenomen
pas is begonnen.
terreinobjecten vormen een bindend element tussen verschillende databanken.
6.4.3. Aanbevelingen en standaarden
Het OC pakte in 1999 de problematiek
Voor uitwisseling van data met andere in-
van de interoperabiliteit aan op verschil-
formatiegemeenschappen werden speci-
Aanbeveling voor het uitwisselen van
lende vlakken tegelijk. Enerzijds werden
fieke “poorten” uitgewerkt (o.a. voor het
adresgegevens.
directe oplossingen geboden voor data in-
uitwisselen van CAD-gegevens).
Heel wat administratieve en andere data
tegratie, variërend van uitwisselingsstan-
worden bijgehouden op adresniveau. On-
daarden tot een gedistribueerde
De grootschalige data aangemaakt vol-
rechtstreeks, via het adres, kunnen deze
ruimtelijke databank. Daarnaast werden
gens het GRB-bestek zullen worden sa-
gegevens met elkaar ruimtelijk gelokali-
ook middelen aangereikt die data integra-
mengebracht in een referentiebestand.
seerd en in verband gebracht worden.
tie onrechtstreeks ten goede komen.
Het gebruik van deze gegevens als basis
Een gebrek aan standaardisatie op het
vlak van definitie, codering en formaat be-
haar diensten te ondersteunen. Door het
moeilijkt echter deze uitwisseling. Na een
aanmoedigen van pilootprojecten wil men
grondige definitiestudie en consultatieron-
tonen hoe eigentijdse informatie- en
de werd een conceptueel datamodel ont-
communicatietechnologie de kwaliteit van
wikkeld. Hierop gebaseerd werkt het OC
overheidsdienstverlening kan verhogen.
aan een aanbeveling voor de uitwisseling
Een van de goedgekeurde projectvoor-
van adresgegevens die zowel voor afzen-
stellen is de kruispuntsite Geo2002 van
der als voor ontvanger elke dubbelzinnig-
het OC. Het initiatief Geo2002 beoogt de
heid uitsluit. Belangrijk is dat wie adresge-
ontwikkeling van een intelligente kruis-
gevens uitwisselt zoals door het OC aan-
puntsite op het Internet voor de bevraging
bevolen, meestal niets aan zijn eigen
van ruimtelijk gerefereerde beleidsinfor-
adressenbestand moet wijzigen. Het OC
matie. Concreet bestaat het project uit de
zal verder het nodige doen om de aan-
realisatie van een geoserver voor de op-
maak van bestanden voor uitwisseling
slag en bevraging van geografische en
volgens het opgegeven datamodel en for-
niet-geografische gegevens in een relatio-
maat zo eenvoudig mogelijk te maken.
neel DBMS en een kruispuntsite op het Internet onder de vorm van thematische
Aanbeveling voor het uitwisselen van
loketten voor de bevraging en inventarisa-
kadastrale perceelsidentificatie.
tie van beleidsinformatie met een geogra-
De ontwikkeling van deze aanbeveling
fische dimensie. Geografische en niet-
vloeit voort uit het KADSCAN-project,
geografische gegevens, beheerd door
waarbij een gids van kadastrale percelen
verschillende openbare instanties, wor-
wordt aangemaakt. Het KADSCAN-pro-
den via één Internetsite gevisualiseerd en
ject brengt de geografische locatie van
bevraagbaar gesteld. De geografische
een perceel aan, onder de vorm van een
gegevens worden centraal opgeslagen,
puntcoördinaat. Meer geavanceerde per-
de niet-geografische gegevens kunnen
celenbestanden werken met perceels-
zich later eventueel op verschillende loca-
grenzen. Deze aanbeveling ondersteunt
ties bevinden. Het te ontwikkelen systeem
beide benaderingen. Deze aanbeveling
wordt gefaseerd en modulair opgebouwd.
wordt toegepast bij de aanlevering van de bestanden van het KADSCAN-project en
De kruispuntsite wordt fysisch geënt op
wordt via verschillende kanalen verspreid
een databank die de navigatie van de be-
om een zo groot mogelijk draagvlak (en
vraging stuurt. Die databank bevat gege-
gebruik) te bekomen.
vens die toelaten direct en indirect gegeorefereerde gegevens met elkaar te koppe-
100
101
6.4.4. Geoloket Geo2002
len. Onder direct gegeorefereerde gege-
In 1997 besliste de Vlaamse regering om
vens verstaan we geografische data
de invoering van tele-administratie bij
waarbij de exacte geografische positie
Hoofdstuk 6
O N D E R S T E U N E N D
C E N T R U M
van de objecten is opgeslagen vb. ge-
(balie Onderwijs) en Beschermde land-
Als Internetgebruiker kunt u kiezen tussen
meenten en percelen, wegen en straten
schappen in Vlaanderen (balie Cultureel
verschillende schaalniveaus, gaande van
of meetpunten. Indirect gegeorefereerde
Erfgoed) worden geïmplementeerd en
het volledige Vlaamse Gewest tot een
data bevatten een verwijzing naar de po-
zullen half 2000 operationeel zijn.
2x2 km hok, zoals bij de digitale gewestplannen op het Internet. De toepassings-
sitionele informatie (vb. adres, perceelsnummer) en zijn veel ruimer voorhanden:
Recht van voorkoop
gebieden worden voorgesteld op een
vergunningen, bevolkingscijfers, bedrijfs-
Krachtens het Natuurdecreet heeft het
achtergrond van infrastructuurelementen
data, etc.
Vlaams Gewest een voorkooprecht bij
(snelwegen, gewestwegen, spoorwegen
verkoop van bepaalde voor de natuur
en waterlopen) die de gebruiker toelaat
Het on-line ter beschikking stellen van
waardevolle gronden. De VLM oefent in
zich te oriënteren. Het detailniveau waar-
enerzijds zogenaamde beleidsgerelateer-
concreto dat voorkooprecht uit. Ook enke-
op deze infrastructuurelementen en
de geodata en anderzijds de uitbouw van
le erkende natuurverenigingen hebben
wateroppervlakken worden weergegeven
geïntegreerde bestanden gekoppeld aan
zulk voorkooprecht.
neemt toe naarmate het schaalniveau
een centraal bevragingssysteem op het
Op de Geo2002 website vindt u een digi-
vergroot. Op de grootste schaalniveaus
Internet (de kruispuntsite) biedt heel wat
tale kaart met de toepassingsgebieden
wordt de topografische kaart 1/10.000 als
mogelijkheden voor zowel het ministerie
waar dit recht geldt. Momenteel zijn dat
achtergrond gebruikt.
van de Vlaamse Gemeenschap, de VOI’s,
de eerste zeven natuurinrichtingsprojec-
Bij het aanklikken van een toepassings-
wetenschappelijke instellingen, provin-
ten van de VLM en de uitbreidingsperi-
gebied krijgt de gebruiker informatie over
cies, gemeenten, bedrijven, enz., alsook
meters van een 150-tal Vlaamse en
het gebied op het scherm, o.a. aan wie en
de burger. Ook thematische geodata, be-
erkende natuurreservaten. Deze digitale
waar het recht van voorkoop moet aange-
heerd door de overheid, kunnen deel uit-
kaart is vooral van nut voor de notaris die
boden worden.
maken van deze geosite (vb. de bodem-
verplicht is om gronden die in deze gebie-
kaart, stratenatlas van Vlaanderen, de
den verkocht worden aan te bieden aan
Basiskaart Vlaanderen
biologische waarderingskaart).
de VLM. De kaart gaat niet tot op per-
De ‘Basiskaart Vlaanderen’ is het derde
ceelsniveau, maar is toch gedetailleerd
loket dat opengesteld werd in de reeks
Niet alleen de tekstuele dimensie maar
genoeg om te vermijden dat de notaris
van loketten onder de noemer Geo2002.
ook de geografische dimensie is digitaal
voor tal van verkopen nutteloos de forma-
Dit nieuw loket werd officieel geopend
bevraagbaar aangezien beide dimensies
liteiten van voorkooprecht zou volgen.
door minister Stevaert op 18 november
noodzakelijk zijn voor vb. het verlenen
Op termijn zal de website een zicht geven
1999.
van een vergunning.
op alle soorten voorkooprecht die door de
De ‘Basiskaart Vlaanderen’ geeft een
In een voorlopige versie van Geo2002
overheid zijn ingesteld (bijv. Vlaamse
eerste antwoord op de reële vraag naar
zijn volgende loketten reeds geïmplemen-
Wooncode). Om de kaarten te raadple-
een cartografische voorstelling van de
teerd: digitale gewestplannen, recht
gen hebt u Netscape Navigator 4.0 of
Vlaamse basisstatistieken.
van voorkoop Natuur en Basiskaart
Microsoft Explorer 4.0 nodig en een
Aan de hand van een kaart met een
Vlaanderen.
schermresolutie van 600x600. Om maxi-
aantal administratieve en andere
De basisinfrastructuur en de loketten
maal gebruik te kunnen maken van het
begrenzingen kan u zelf een aantal
Mestdecreet - De Maplaag (balie Land-
loket dient u te beschikken over een mini-
gebieden selecteren en daarover
bouw), Onderwijsaanbod in Vlaanderen
male schermresolutie van 1024 x 768.
vervolgens indicatoren opvragen.
Dit is een project van de administratie Planning en Statistiek (APS) in samen-
tielaag op te bouwen voor de bosdatabank van het Vlaamse Gewest;
werking met het OC. APS zorgde voor het
• uitvoeren van een actualisatie van de
nodige datamateriaal en voor conceptuele
Boskartering aan de hand van de ont-
inbreng. Het OC nam de informaticatech-
wikkelde methodologie;
nische uitwerking voor haar rekening.
• vergelijking tussen de bosoppervlakten volgens de Boskartering en deze
6.4.5. Actualisatie boskartering
volgens de nieuw opgebouwde Referentielaag.
Het beheer van de bossen steunde in België sinds 1846 op gegevens die inge-
Gedurende de actualisatie werden 18.225
wonnen werden door middel van tienjaar-
van de 118.752 bospolygonen gecodeerd
lijkse bostellingen. Deze bostellingen wer-
voor terreincontrole. Deze laatste werden
den uitgevoerd via directe raadpleging
uitgevoerd door de diensten van Bos
van de boseigenaars door middel van
en Groen gedurende de periode juni -
vragenlijsten. Ten einde de opslag en ver-
november 1999. Op 1 november 1999
werking van de gegevens ten behoeve
startte het OC met de verwerking van de
van het beheer van het bospatrimonium
terreincontrolegegevens. De vervolledi-
te optimaliseren, werd gedurende de pe-
ging van de actualisatie wordt verwacht
riode 1978-1992 aan de hand van de in-
rond midden 2000.
terpretatie van kleurinfrarood orthofoto’s
bank, verder de Boskartering genoemd,
6.4.6. Beschermd cultuurhistorisch patrimonium
opgesteld ten behoeve van de afdeling
Om naar de toekomst toe het cultuurhis-
Bos en Groen (AMINAL). Deze Boskarte-
torisch beleid van monumenten- en
ring werd in 1994 door de VLM omgezet
landschapszorg verder te kunnen
naar het Arc/Info-formaat.
onderbouwen is er nood aan digitale be-
Ten einde recente gegevens i.v.m. de
leidsgegevens. De geografisch gebonden
bosoppervlakte te bekomen en een basis-
data zijn voornamelijk op kadastraal
gegevensset uit te bouwen voor het GIS
niveau te situeren en objectgeoriënteerd.
van de afdeling Bos en Groen, voerde het
De vraag naar digitale beleidsgegevens is
OC een project uit met als algemene
niet alleen vanuit de overheidsdiensten
doelstellingen:
maar ook vanuit de cultuurhistorische
• uitwerken van een methodologie om uit-
vakwereld en het publiek in het algemeen
(schaal 1:5000) een digitale gegevens-
102
103
gaande van de bestaande Boskartering
gewenst. De mogelijkheden met betrek-
(1978-1992) en digitale zwart-wit ortho-
king tot de digitale geografische data zijn
foto’s (opname 1995, vliegschaal
immers uitgebreid: de aanvraag tot be-
1:43.000) een geactualiseerde Referen-
scherming, de opvolging van dossiers,
Hoofdstuk 6
O N D E R S T E U N E N D
C E N T R U M
het onderzoek naar milieuwaarden, milieu
nele geografische databank te gebruiken
van zijn patrimonium. Bovendien was
effect rapportering, het uitwerken van
voor consultaties, voor het onderhoud van
men er van overtuigd dat GIS voor rap-
structuurplannen, het opvolgen van een
geografische gegevens, voor de voorbe-
portering en beleidsgerichte taken een
bouwvergunning etc.
reiding van nieuwe dossiers en voor het
belangrijk werkinstrument kon zijn. De
maken van hard copies (print-outs).
VHM wilde zich, bij het opzetten van het GIS richten op de verworven kennis en de
Binnen het kader van de samenwerking tussen de afdeling Monumenten en Land-
6.4.7. GIS-VHM
standaarden die worden uitgewerkt bin-
schappen (AROHM) en het OC (Opbouw
Huisvesting, bouwen en gronden leiden in
nen het kader van GIS-Vlaanderen. Daar-
van een informatiesysteem ‘beschermd
Vlaanderen steeds tot de vraag “Waar?”
om werd een eerste project uitgewerkt in
cultureel patrimonium’ in het Vlaams
Waar in Vlaanderen kan er nog op een
samenwerking met het OC waarbij een
Gewest) werd de aflevering van drie eind-
verantwoorde manier gebouwd worden?
analyse uitgevoerd wordt omtrent de mo-
producten voorbereid om aan de hoger
Ook de Vlaamse Huisvestingsmaatschap-
gelijkheid om de geografische component
beschreven vraag te helpen voldoen:
pij (VHM) en de Sociale Huisvestings-
verder uit te bouwen in de datawarehouse
• een relationele databank met alfanume-
maatschappijen ontsnappen niet aan
van de VHM. Dit met het oog op een
rische en geografische (X,Y coördina-
deze vragen. Zij moeten bovendien bou-
meer gefundeerde aanpak en implemen-
ten) beleidsdata van beschermde land-
wen op de plaats waar er noden zijn reke-
tatie in de toekomst. Naast deze analyse
schappen, dorps- en stadsgezichten met
ning houdend met meer dan alleen ste-
wordt ook een internetloket ontworpen dat
een voldoende grote oppervlakte op
denbouwkundige aspecten. Het inplanten
moet toelaten om kennis te geven van
middenschalig niveau
van nieuwe projecten moet gebeuren
het “Recht van Voorkoop”. Met deze
conform het structuurplan Vlaanderen en
toepassing zal de burger, en vooral de
naar via een koppeling van een GIS met
de Gewestplannen. Maar zij moeten ook
notaris, op basis van een geografische
de Melanie databank (Monumenten En
ingeplant worden in gebieden waar de in-
referentie kunnen nagaan of een gebouw
Landschappen InformatiE systeem)
woners er om vragen rekening houdend
of een bouwgrond moet aangeboden
• informatieverstrekking naar de burger
met de beleidsprioriteiten. Vaak moeten
worden aan de VHM binnen het kader
er ook prioriteiten gesteld worden op re-
van het “Recht van Voorkoop”. Dit inter-
• informatieverstrekking naar de ambte-
(Geo2002)
gionale en lokale schaal. Bij het inplanten
netloket past volledig binnen het concept
De digitale laag ‘beschermd cultureel pa-
van een nieuw project moet ook rekening
en de doelstellingen van de kruispuntsite
trimonium’ in het Vlaamse Gewest werd
gehouden worden met reeds bestaande
GEO2002.
op middenschalig niveau aangemaakt.
projecten, mobiliteit, recreatie enz… .
Met het project “GIS-VHM” wil de VHM
Deze laag dient continu verbeterd en ver-
Een groot aantal geografisch te bepalen
dus een aanzet geven tot een eigen GIS-
volledigd te worden.
factoren spelen dus een belangrijke rol bij
georiënteerde verwerking van gegevens.
In een latere fase zal gestart worden met
de uitvoering van projecten.
Het project werd gestart in juni 1999 en wordt beëindigd in februari 2000.
de digitalisatie van beschermde monumenten bovenop de KADSCAN-bestan-
Binnen de VHM bestond reeds enige tijd
den.
het besef dat het gebruik van een GIS
6.4.8. DTM-Vlaanderen
een meerwaarde zou kunnen leveren bij
Op relatief korte termijn hebben meerdere
Er werd een GIS- toepassing ontwikkeld
het evalueren en implementeren van
partners van GIS-Vlaanderen, waaronder
om de ambtenaar toe te laten de relatio-
huisvestingsprojecten en bij het beheer
AMINAL en AWZ, in het kader van hun
opdrachten, nood aan nauwkeurige
mers aangetoond dat voor diverse toe-
hoogtegegevens van de stroomgebieden
passingen het gebruik van een DTM in
in Vlaanderen.
combinatie met grootschalige orthofoto’s aangewezen is. Het OC GIS-Vlaanderen
Het OC beschikt momenteel over één di-
zal instaan voor de technische begelei-
gitaal terrein model (DTM) van Vlaande-
ding en de kwaliteitscontrole van de eind-
ren, namelijk dat van het NGI. Dit DTM
bestanden.
werd opgesteld aan de hand van de hoogtelijnen van de topografische kaarten
6.4.9. Internat
op schaal 1/50.000. Omwille van de be-
Het INTERNAT (Integrated Trans
perkte nauwkeurigheid is dit bestand
European Network Assessment
echter voor vele toepassingen weinig of
Techniques) project definieert prioritaire
niet bruikbaar.
onderzoeksdomeinen om te komen tot een geïntegreerd instrument voor de
De opmaak van een uniform, nauwkeu-
uitvoering van strategische milieu effect
rig, gebiedsdekkend en multifunctioneel
rapportage inzake transport infrastructuur
DTM dringt zich op.
op Europees niveau. Bijzondere aandacht
Hoogtegegevens kunnen ingewonnen
gaat daarbij naar het Trans European
worden op basis van volgende technie-
Network (TEN). Het OC was in dit project
ken: terrestrische opmetingen, fotogram-
verantwoordelijk voor de studie naar en
metrische opmetingen en laserscanning.
beoordeling van de integratie van de
Laserscanning is een vrij nieuwe en com-
technieken satelliet teledetectie en GIS in
plexe techniek. In het kader van een test-
de te ontwikkelen methodologieën. De
project met name “Het winterbed van de
partners waren: KULeuven (Labo voor
Dender”, werd kennis verworven omtrent
Bos, Natuur en Landschap), JRC
de mogelijkheden en beperkingen van
(Institute for Space Applications),
deze techniek.
TUV Rheinland Sicherheit und Umweltschutz GmbH, Technical Research
De opmaak van het nieuwe DTM voor
Centre of Finland (VTT). Project
Vlaanderen zal projectsgewijs worden be-
coördinatie was in handen van Mens en
handeld. Het eerste project “De aanmaak
Ruimte NV
van een DTM en orthofotobestand voor
104
105
het Rupelbekken” werd in opdracht van
6.4.10. VATGI
AWZ opgestart. In het kader van deze op-
Onder coördinatie van Uitgeverij Lannoo
dracht worden twee bestanden beoogd,
(Tielt) is door een consortium van Europe-
zijnde het DTM en een orthofotobedek-
se cartografische bedrijven en overheids-
king als achtergrondlaag. De uitvoering
instellingen die gebruik maken van geo-
van het testproject de Dender, heeft im-
informatie, gestart met het Europees pro-
Hoofdstuk 6
O N D E R S T E U N E N D
C E N T R U M
ject VATGI (Value Added Thematic Geo-
In totaal werden dit jaar twaalf nieuwe
ingezet worden voor dataopslag en
Information). Het project wil zowel de op-
PC’s (6 x IBM Pentium 300 Mhz, 6 x Dell
–verwerking bij de uitvoering van de
bouw, standaardisatie als uitwisseling van
Pentium III 500 Mhz) aangekocht ter ver-
GRB pilootprojecten. De server voor
geodata, in casu thematische ‘points of
vanging van afgeschreven PC’s (Pentium
Geo2002 zal dienst doen als applicatie
interest’ (scholen, musea, toeristische
90, Pentium 120, Pentium Pro 200 Mhz)
server voor digitale loketten met beleids-
centra, openbare diensten, educatieve
en om tegemoet te komen aan ons uit-
gerelateerde ruimtelijke gegevens.
centra…) stimuleren.
breidend personeelsbestand.
De server voor GIRAF tenslotte zal
Het UNIX park werd uitgebreid met een
ingezet worden als applicatie en data
Het project maakt deel uit van het Euro-
nieuwe SUN machine (ocho2). Deze SUN
server voor de verspreiding van de bij het
pees programma INFO2000 waarin het
Entreprise 4500 Server zal dienst doen
Ondersteunend Centrum beschikbare
accent ligt op de overgang van papieren
als data server voor het OC. Hiervoor
ruimtelijke gegevens.
naar elektronische uitgeverij en op de
werd deze machine voorzien van een
Om de prepress kosten voor kleinere op-
momenteel opkomende interactieve multi-
RDBMS (Informix Dynamic Server With
lagen van brochures en flyers te drukken
mediadiensten. Om de knelpunten op de
Universal Data Option versie 9.14). In dit
werd er dit jaar geïnvesteerd in een
markt aan te pakken en om te voldoen
RDBMS zullen onder meer een subset uit
Tektronix A3 kleuren laserprinter.
aan de behoeften van gebruikers en
de kadastrale legger voor het KADSCAN
De kwaliteit door dit toestel geleverd
producenten in dit marktsegment is het
project, de ruimtelijke en tabulaire gege-
kan evenaren met de kwaliteit bekomen
programma ingedeeld in drie punten:
vens voor Geo2002 en de GIRAF data-
via het gebruik van traditionele druktech-
- acties om de vraag en de bewustwor-
bank ondergebracht worden. Om ruimtelij-
nieken.
ding te stimuleren, - acties om overheids-
ke gegevens te kunnen opslaan in het
Het OC werd tenslotte ook uitgerust met
informatie in Europa te exploiteren,
RDBMS zal in het kader van Geo2002
een cd-rom duplicator. Dit toestel werd
- acties om het Europees multimedia-
een SDE DataBlade voor Informix geïn-
aangekocht om de aanmaak van cd-rom’s
potentieel te activeren. Het geheel van
stalleerd worden. Deze module breidt de
in functie van KADSCAN en ad hoc data-
INFO2000 kadert in de beleidsnota
bestaande datatypen van Informix uit met
verspreiding te automatiseren.
‘Towards a European Policy Framework
ruimtelijke datatypen.
for Geographic Information’.
De schijfcapaciteit van de bestaande
Daar waar de vorige jaren het grootste
SUN server (ocho1) werd uitgebreid.
deel van het IT budget naar de uitbouw
Naast de investering in de uitbreiding van
van de basis infrastructuur van het OC
het UNIX machinepark werd dit jaar ook
ging, kunnen we dit jaar stellen dat er
geïnvesteerd in expansie van het NT
voornamelijk projectgericht geïnvesteerd
park. Er werden drie NT servers verwor-
werd. Een dergelijk doelgericht investe-
ven respectievelijk voor het GRB,
ringsbeleid laat toe om nieuwe technolo-
In 1999 heeft het OC naast de traditionele
Geo2002 en GIRAF project. De NT server
gieën op te volgen, te bestuderen en te
investeringen in de GIS en informatica in-
voor het GRB werd voorzien van een
exploiteren met als doel de dienstverle-
frastructuur voor de dagelijkse werking
Oracle RDBMS en zal in 2000 uitgerust
ning naar onze partners toe optimaal en
van het OC ook projectmatig middelen
worden met ArcSDE om te voorzien in
professioneel uit te bouwen.
vrijgemaakt voor in hoofdzaak het GRB,
de opslag van ruimtelijke gegevens in
Geo2002 en GIRAF.
het kader van het GRB. Deze server zal
6.5 Investeringen in harden software
106
107
ONDERSTEUNENDE AFDELINGEN
H O O F D S T U K
7.1 Informatica, gronddatabank en GIS-VLM
Wat het eerste domein betreft, werd in het eerste kwartaal van 1999 een uitgebreide inventaris opgemaakt van alle hardware en software die mogelijk voor enig pro-
7.1.1. Y2K en de afbouw van de mainframe
bleem zouden kunnen zorgen tijdens de
Het jaar 1999 stond voor een groot deel
derde kwartaal werden de nodige patches
in het teken van het voorkomen van de
op alle UNIX-, NT- en Novell-servers
millenniumbug. Daarvoor werden door de
geïnstalleerd, alsook op routers, switches
afdeling Informatica en GIS-VLM in twee
en hubs en randapparatuur. Het vierde
domeinen de nodige activiteiten ontwik-
kwartaal was voorbehouden voor het uit-
keld. Enerzijds werden servers, PC’s en
voeren van de nodige testen en werd ook
netwerkcomponenten, alsook hun bestu-
beschouwd als een veiligheidsperiode
ringssystemen en toepassingssoftware,
voor het geval dat het Y2K-project vertra-
geüpgraded waar nodig. Anderzijds werd
ging zou oplopen. Simultaan werd elk van
de laatste fase aangevat van de afbouw
de ongeveer 650 PC’s in de Vlaamse
van de mainframe.
Landmaatschappij onderworpen aan de
jaarwisseling. Tijdens het tweede en het
nodige testen en inspectie zowel op
• Het subsysteem “mestverhandelingen”:
gebied van hardware als van software.
dit omvat het beheer van burenregelin-
Alle PC’s, waarvoor dit technologisch nog
gen, EVOA-kennisgeving en overbren-
de moeite loonde, kregen een BIOS-up-
ging, formulieren tot invoer, erkenningen
grade.
als grensoverschrijdend veeteeltbedrijf, verklaringen eigen gebruik, mestafzet-
Het tweede activiteitendomein was dat
documenten, ‘dérogation’-formulieren,
van de downsizing van de mainframe.
NFU-documenten en voorlopige balan-
Dit project was reeds gestart begin 1996
sen;
en hield in dat alle monolithische applicaties, die op de mainframe draai-
• Het subsysteem “erkende mestvoer-
den, herontwikkeld werden als client-
ders”: dit subsysteem bestaat uit het be-
server-applicaties. De toepassingen die
heer (ingave en eventuele wijzigingen
opnieuw ontwikkeld werden als fat client
van persoonlijke gegevens) van de ver-
multi-user-systemen met gegevensopslag
schillende erkende mestvoerders, als-
in een centrale database waren de
ook het historisch registreren van de pe-
volgende:
riodes waarvoor deze voerders een bepaalde erkenning hebben aangevraagd
• Het subsysteem “aangiftes heffingen”:
(en al dan niet gekregen) én de trans-
dit omvat het beheer van de jaarlijkse
portmiddelen die zij gedurende die pe-
aangifte van de aangifteplichtige bedrij-
riode wensen te gebruiken. Het systeem
ven (producent-gebruiker van dierlijk
bevat eveneens de mogelijkheid om
mest, mestverwerkende en -bewerken-
mestvoerders voor een onbepaalde tijd
de bedrijven, producenten van andere
een sanctie op te leggen, gaande van
meststoffen, verzamelpunten, invoer-
een verwittiging tot algehele stopzetting
ders van meststoffen, gewestgrensover-
van de activiteiten.
schrijdende bedrijven,…), alsook de no-
108
109
tificatie als gezinsveeteeltbedrijf, de ver-
• Het informaticasysteem voor het beheer
klaring van de bedrijfsgrootte en de be-
van de “hypothecaire debiteuren”: dit in-
rekenings- en afdrukmodules van de
formatica-systeem bestaat uit het be-
jaarlijkse heffingen;
heer ruilverkavelingsleningen, alsook
Hoofdstuk 7
O N D E R S T E U N E N D E
A F D E L I N G E N
7.1.2. Nieuwe projecten 1999
centrale gegevensopslag. Het gaat hier
aanmaak van nieuwe en eventuele wijzi-
Het feit dat zoveel energie en tijd diende
• De gevoelige uitbreiding van het
ging van bestaande dossiers, de verwer-
geïnvesteerd te worden in het vermijden
systeem “AWBM” (Administratie
king van op de dossiers uitgevoerde
van de gevreesde millenniumbug, belette
Werken Betaalmodule) : deze applicatie
stortingen, het boeken van eventuele
de afdeling Informatica en GIS-VLM
werd uitgebreid naar het administratief
verrichtingen, en het maandelijks bepa-
evenwel niet een aantal nieuwe
en financieel beheer van studies en
len van de stand (voor-of achterstands-
informaticasystemen te realiseren en
werken uitgevoerd in landinrichtings-
bedrag) van elk dossier. Jaarlijks wordt
in 1999 nog op te starten. De nieuwe
projecten.
tevens het boekjaar afgesloten, worden
verwezenlijkingen situeerden zich op
er rekeninguittreksels naar de verschil-
verschillende vlakken: er werden nieuwe
lende ontleners gestuurd, en wordt het
informaticasystemen ontwikkeld, intranet
Voorkoop Natuur). Het informatiesys-
nieuwe boekjaar geopend.
deed zijn intrede in de VLM, het eigen
teem ondersteunt de dossierverwerking
netwerk werd tegen invloeden van de
van grondaankopen door de VLM voor
Uiteraard ging het herontwikkelen
buitenwereld beveiligd, en er werd beslist
het Vlaamse Gewest in het kader van
van deze programma’s gepaard met
de bandbreedte tussen de centrale
het natuurdecreet. Gekoppeld aan dit
belangrijke conversieprocessen.
directie en de provinciale afdelingen
systeem werd ook een GIS-toepassing
Naar het jaareinde toe werden alle
gevoelig te verhogen, alsook deze van
ontwikkeld waarbij de ligging van de
gegevens van de databanken, die
de internetverbinding. Wat ook niet
aangeboden percelen ten opzichte van
resideerden op de mainframe, gearchi-
vergeten mag worden, is dat in het begin
het ruimtelijk toepassingsgebied, waar
veerd en veilig weggeborgen.
van het jaar 1999 het zesde verdiep van
het RVV natuur van toepassing is, wordt
Op 20 december 1999 werd tijdens een
het gebouw nr. 77 van de Gulden-
beoordeeld en waardoor wordt bepaald
korte informele plechtigheid afscheid
Vlieslaan, dat als gevolg van personeels-
welke instanties betrokken moeten wor-
genomen van de IBM-mainframe,
uitbreiding voor de VLM gehuurd werd,
den bij de adviesprocedure.
die aan de Vlaamse Landmaatschappij
voorzien werd van een gestructureerde
gedurende zoveel jaren trouwe diensten
LAN-bekabeling en dat dit verdiep voor
had bewezen en dit met een bijna 100%
data, telefonie-en faxverkeer met een
komsten): deze toepassing laat toe be-
bedrijfszekerheid. Nog snel werd op die
glasvezelkabel verbonden werd met het
heersovereenkomsten voor te bereiden
dag, enerzijds uit nieuwsgierigheid en
hoofdgebouw.
en af te sluiten, beheersvergoedingen te
van een 300-tal van de NLM overgeërfde LIF-leningen (Landbouw Investe-
om de volgende toepassingen:
ringsFonds). Het beheer omvat oa. de
• Het systeem “RVVN” (Recht van
• Het systeem “BOAM” (beheersovereen-
berekenen en uit te betalen, een steun-
anderzijds omdat het een enige gelegen-
bedrag bij de Europese Unie te recupe-
onderworpen aan een echte Y2K-test.
7.1.2.1. Nieuwe informaticasystemen
Het resultaat daarvan oogde niet
Nieuwe informaticasystemen, waarvoor
Deze toepassing kadert in de Europese
spectaculair, maar enkele gerichte
de ontwikkeling opgestart werd en die
verordening 2078/92, de zogenaamde
proeven wezen er snel op dat de
praktisch alle in 1999 nog in gebruik ge-
landbouw/milieuverordening. Ook deze
computer “00” interpreteerde als een
nomen werden, waren ook hoofdzakelijk
toepassing werkt in koppeling met een
datum vóór het jaar 1901.
fat client multi-user-systemen met
GIS-applicatie, die toelaat de percelen
heid was, de mainframeconfiguratie
reren, en evaluaties op te maken.
waarop overeenkomsten van toepassing
7.1.3. PC-privé project
zijn digitaal te lokaliseren en te beheren.
Het PC-privé project, in 1998 goedgekeurd door de Raad van Bestuur en gekend on-
• Het systeem “IVO” (Inspectie,
der de benaming “Informatica-stimulerings
Voorbereiding en opvolging) : na een
en -trainingsproject voor de VLM” was
beperkte offerteaanvraag werd als
een groot succes. Niet minder dan
externe partner Orda-B geselecteerd
140 personeelsleden namen deel. Elsevier
om deze toepassing te helpen
Training NV werd geselecteerd als
ontwikkelen. Het systeem moet de
begeleider. Na een promotiecampagne,
controlerende taken van de mestbank
de keuze van Dell multimedia PC’s en HP
efficiënter helpen ondersteunen en
kleureninkjet- of laserprinters, kregen de
voorzien van een geïntegreerd
deelnemers in oktober hun apparatuur
opvolgingssysteem.
thuisbezorgd, een internetaansluiting en de nodige zelfstudiepakketten. Deze zijn
• Voor de ondersteuning van de
modulair opgebouwd en moeten ongeveer
projectadministratie van natuurinrich-
vijf maanden duren. Het project omvat
tingsprojecten werd ook de eerste fase
gedurende drie jaar een helpdesk voor
van het systeem ADNA ontwikkeld.
hard- en software problemen (na de werk-
Deze toepassing is een stand-alone-
uren), telefonische ondersteuning (oplos-
applicatie in MS Access en de eerste
sen van problemen) en een daadwerkelij-
fase laat toe dossiers op te bouwen,
ke reparatieservice (ophalen en terugbe-
mutaties uit te voeren, lijsten van
zorgen door de helpdesk)
gebruikers, pachters en opstallers af te drukken, alsook eigendomsbladen en perceelslijsten.
7.1.4. Installatie van een firewall, verhoging bandbreedte
7.1.2.2. Intranet
Als derde belangrijk nieuw project dat in
Het jaar 1999 was ook het jaar waarin de
1999 werd uitgevoerd, wordt de installatie
Vlaamse Landmaatschappij startte met
van een firewall vermeld. Dit omvatte de
een eigen intranet, dat volledig in eigen
aankoop van een server, firewall software,
beheer opgezet werd. Daarvoor werd
antivirussoftware op de firewall en de
er geïnvesteerd in een performante
configuratie van deze architectuur voor
Windows NT-server en werd de keuze
de VLM.
gemaakt van MS Internet Information
Ook werd de voorbereiding gemaakt om
Server als software voor dit belangrijke
de VLM van de nodige bandbreedte te
communicatiesysteem voor de VLM.
voorzien zowel intern als naar het World Wide Web toe. Daardoor zal in het eerste kwartaal van het jaar 2000 de lijnsnelheid
110
111
Hoofdstuk 7
O N D E R S T E U N E N D E
A F D E L I N G E N
tussen de centrale directie van de VLM
Loket. De taak van de afdeling Informatica
Andere
en haar provinciale afdelingen opgedre-
en GIS-VLM daarin was deze van onder-
Evaluatie van een DTM aangemaakt
ven worden naar een minimum van
steuning en opvolging van analyse en
via laseraltimetrie door vergelijking met
512kbps (kilobits per seconde), zal het
implementatie en van de voorbereiding
terrestrische en fotogrammetrische
VLM internet met dezelfde snelheid
van periodieke bidirectionele uitwisseling
opmetingen.
toegankelijk worden en zal de routerconfi-
van data, o.a. de voorlopige balansen. Grootschalig Referentie Bestand (GRB)
guratie gemoderniseerd worden zodat bedrijfskritische applicaties prioritaire
7.1.7. GIS - operaties
• GRB - testproject: Herenthout-Bouwel (uitgebreide restitutie)
bandbreedte zullen bekomen.
7.1.7.1. Investeringen
• GRB - pilootproject: Veerle-Laakdal
7.1.5. Installatie van nieuwe Novell-severs
Voor het toegenomen volume aan projec-
(5 000 ha voorbereiding op project
ten werd t.b.v. fotogrammetrische werk-
+ uitbesteding)
Naast de reeds genoemde investeringen
zaamheden een tweede Imagestation ZIII
in beveiliging van het VLM netwerk werd
op Windows NT aangekocht.
• GRB conceptmodel: opvolging + bijsturing • Uitbouw kwaliteitscontrole voor GRB -
in nieuwe Novell-servers voor de provin-
pilootprojecten
ciale afdelingen geïnvesteerd. Dit was
Ook werd een verouderde elektrostatische
informaticatechnisch een zeer zware en
plotter vervangen door een performantere
ook gewaagde operatie, gelet op de
HP 3500CM kleurenplotter, die hogere
Luchtopnamen in 1999
lange voorgeschiedenis van deze locale
kwaliteit aflevert en plotformaten groter
• Ruilverkavelingsgebied Veldhoven-
netwerken.
dan A aflevert.
Kreiel (3 700 ha) • Ruilverkavelingsgebied Malle-Beerse -
7.1.6. Internetloket MTIL Na een onderhandelingsprocedure werd
7.1.7.2. Fotogrammetrische prestaties
in mei 1999 het Centrum voor Overheids-
Volgende deelprojecten werden
informatiek (COI vzw) geselecteerd om
uitgevoerd:
voor de mestbank een internetloket te
DTM + orthofotoproductie
ontwikkelen en te beheren, dat vanaf het
+ restitutie gebouwen
voorjaar 2000 de mestvoerders moet toe-
• PA Herentals:
laten de melding van mesttransport via in-
• Herenthout-Bouwel (4 800 ha)
ternet te doen. Hierdoor wordt enerzijds
• Geel-Bel (4 500 km)
de tijd tussen de melding van het vervoer
• Bospolder (343 ha)
en de start ervan tot een minimum her-
• Keiheuvel (1 000 ha)
leid. Anderzijds wordt interactief en on-
• Malesbroek(1250 ha)
Zoersel (6 265 ha) • Natuurinrichtingsgebied SchriekenBeerse (1 112 ha) • Natuurinrichtingsgebied Vallei Kleine Nete (3 496 ha) • Natuurinrichtingsgebied Bospolder (343 ha) en Turnhouts Vennegebied (5 428 ha) • Natuurinrichtingsgebied Uitkerkse Polders (2 537 ha)
7.1.7.3. Andere GIS-operaties
middellijk gecontroleerd of het transport
• PA Gent: Leievallei (750 ha)
Volgende projecten werden gerealiseerd
kan plaatshebben. Dit systeem dat eerst
• PA Diest:
ten behoeve van de VLM en het GIS-
MTCS werd genoemd, Mest Transport
• Veldhoven-Kreiel (3 700 ha)
Vlaanderen:
Controle Systeem, bekwam al snel de
• Wellen (DTM + hoogtelijnen)
• Actualisatie van de digitale boskartering;
naam MTIL, Mest Transport Internet
• PA Brugge: Uitkerkse Polders (2 537 ha)
• Aanmaak/editering/inpassing van de
digitale gewestplannen en gewestplan-
In afwachting van deze wijzigingen werd
wijzigingen;
in 1999 het personeelsbeleid verder aan-
• Digitale aanmaak van de geografische index voor gemeenten; • Aanmaak van de digitale kaart van de natuurinrichtingsprojecten; • Aanmaak van de digitale basiskaart voor
gestuurd door de instrumenten die zijn vervat in het huidige personeelsstatuut. Opvallendste tendens in 1999 voor wat de evolutie van de personeelsbezetting betreft,is de gestage uitbouw van het aan-
de ruilverkaveling Veldhoven-Kreiel;
tal statutaire personeelsleden. Het men-
• Vectorisatie van de kadasterplannen
selijk kapitaal vormt immers één van de
van Herenthout voor het GRB; • Actualisatie van het GIS-bestand van Monumenten & Landschappen.
belangrijkste pijlers van een goed functionerende instelling, de VLM levert dan ook inspanningen om goede personeelsleden aan te trekken en permanent in dienst te
7.2 Algemene administratie
houden.
In 1999 liep het totaal aantal personeelsleden in absolute aantallen voor het eerst
7.2.1. Personeel
sinds meerdere jaren terug. Waren er
In 1999 werd in het kader van het project
eind 1998 in totaal 670 personeelsleden
tot optimalisatie van de organisatie, de
in dienst dan was dit aantal een jaar later
personeelsformatie en de interne werking
herleid tot 645 eenheden (zie tabellen 1
van de instelling de basis gelegd voor een
en 2).
aantal nieuwe initiatieven die ook hun impact zullen hebben op het personeelsbe-
Het aantal contractuele personeelsleden
heer binnen de VLM.
is duidelijk teruggelopen. Op 31 december 1998 bestond het contractueel perso-
De concrete implementatie van deze ver-
neel uit 171 eenheden, één jaar later kan
nieuwingen zal evenwel pas vanaf 2000
een significante daling worden vastge-
starten en de daaropvolgende jaren door-
steld. Op 31 december 1999 waren nog
lopen, o.m. omdat nog een aantal ele-
125 contractuelen in dienst, een daling
menten die in 1999 werden voorbereid
dus met ruim 25 %.
(bv. een nieuwe personeelsformatie, een vervroegde uitstapregeling voor oudere
Anderzijds is bij het statutair personeel
personeelsleden,…) een reglementaire
een duidelijke stijging merkbaar.
basis dienen te krijgen en nog moeten
Op 31 december 1998 waren er 468
worden goedgekeurd door de Vlaamse
statutairen in dienst. Op 31 december
regering.
1999 was deze groep toegenomen tot 495 eenheden.
112
113
Hoofdstuk 7
Tabel 1
A F D E L I N G E N
1998
Niveau
Kader
In dienst Statutairen H.B.
Contractuelen
B.D.
H.B.
B.D.
Onderhoud H.B.
B.D.
E.W.E. H.B.
Totaal
B.D.
A
211
80
81
15
29
205
B
177
38
73
9
47
167
C
98
14
80
7
35
D
128
28
63
7
20
E
14
2
9
2
628
162
306
40
628
468
Totaal
136 2
5
125 13
Onderhoudspersoneel
Tabel 2
O N D E R S T E U N E N D E
131
171
5
19
5
19
24
24 2
5
670
7
670
1999
Niveau
Kader
In dienst Statutairen H.B.
Contractuelen
B.D.
H.B.
B.D.
Onderhoud H.B.
B.D.
E.W.E. H.B.
Totaal
B.D.
A
211
85
84
21
14
204
B
177
42
103
9
26
180
C
98
16
81
12
23
132
D
128
23
52
5
13
93
E
14
1
8
1
1
11
167
328
48
Onderhoudspersoneel Totaal
628 628
495
77 125
5
20
25
5
20
645
25
645
Deze tegenstrijdige evolutie in de twee
In 1999 viel deze strikte regel weg en kon
ten vervat in het decreet betreffende het
geciteerde personeelsgroepen is logisch
in functie van de reĂŤle personeelsbehoef-
natuurbehoud en het natuurlijk milieu,
te verklaren. In de periode 1994-1998
ten en de beschikbare budgettaire midde-
maar ook voor de andere activiteiten van
was de instelling gebonden aan een bud-
len worden overgegaan tot een meer
de VLM - worden teruggedrongen.
gettair compensatieplan, ten gevolge van
structurele - statutaire - werving in een
de invoering van het nieuwe personeels-
aantal cruciale functies.
De terugloop in de contractuele bezetting
statuut, dat bepaalde dat van alle statutai-
Hierdoor kon uiteraard ook het aantal per-
is echter niet alleen te verklaren door de
re personeelsleden die afvloeiden grosso
soneelsleden dat vorig jaar in belangrijke
“vervanging� van contractueel door statu-
modo slechts de helft kon worden vervan-
mate op contractuele basis was tewerk-
tair personeel, maar heeft ook te maken
gen (dit gold evenwel niet voor de afde-
gesteld - o.m. voor de Mestbank en in het
met het feit dat de tewerkstelling van de
ling Mestbank).
kader van het opstarten van de opdrach-
personeelsleden die in 1996 waren aan-
geworven voor uitzonderlijke en tijdelijke
tutair personeel uiteraard toegenomen
1
personeelsbehoeften voor het project in-
(zie grafieken 1 en 2) . Zo maken de con-
G R A F I E K
zake de digitale localisatie en het beheer
tractuele personeelsleden (onderhouds-
van cultuurgronden eind februari 1999
personeel niet inbegrepen) nu nog slechts
werd beëindigd (dit impliceert uiteraard
19 % van het personeelseffectief uit (te-
niet dat de betreffende opdracht niet lan-
gen 26 % in 1998). Het aandeel van het
ger wordt uitgevoerd, voor de updating
statutaire personeel steeg van 69 naar 77
van de informatie die via dit project werd
%. Hiermee wordt ook de afspraak geho-
verzameld werd vanaf 1 maart 1999 be-
noreerd die tussen de Vlaamse overheid
roep gedaan op het statutaire personeel).
en de representatieve vakorganisaties
Verhouding personeelscategorieën 31.12.99
was gemaakt in het Sectorcomité XVIII Op te merken valt ook dat eind 1999 er
om de voorkeur te geven aan de statutai-
geen werknemers meer waren tewerkge-
re tewerkstellingsvorm.
steld met een eerstewerkervaringscon-
G R A F I E K
2
Verhouding personeelscategorieën 31.12.98
tract. Op 31 december 1998 waren er nog
Indien de evolutie van het statutair perso-
zeven werknemers met een dergelijk
neel verder wordt geanalyseerd, kan wor-
EWE-contract in dienst. Deze terugval is
den vastgesteld dat de toename zich
te wijten aan het opdoeken door de fede-
vooral situeert in niveau B en in mindere
rale regering van deze bijzondere op jon-
mate in niveau A (grafiek 3). Dit beklem-
geren gerichte vorm van tewerkstelling.
toont de noodzaak om steeds meer met
Vooralsnog stelt de VLM geen jonge
hoog gekwalificeerde medewerkers de
werknemers meer tewerk met een andere
uitdagingen aan te pakken waar de
vorm van een stagecontract, dit ten gevol-
Vlaamse Landmaatschappij voor staat.
ge van een beslissing van de Vlaamse regering in het verleden.
Opvallend is ook de daling in niveau D. Deze is o.m. te wijten aan het feit dat tien
Deze beide factoren, de beëindiging van
personeelsleden van niveau D die ge-
het project inzake de digitale localisatie
slaagd zijn in een bevorderingsexamen
en het beheer van cultuurgronden en - in
werden bevorderd tot een graad in
beperktere mate - het niet meer tewerk-
niveau C.
stellen van EWE-ers, zijn er verantwoordelijk voor dat de globale personeelsbe-
In de groep van de niet-statutaire perso-
zetting in de VLM eind 1999 lager lag dan
neelsleden (grafiek 4) is een daling merk-
op het einde van 1998.
baar in alle niveaus (uitgezonderd niveau E). De daling is het sterkst in niveau B,
114
115
Door de groei van het statutair en de da-
wat gelet op de sterke uitbreiding van het
ling van het contractueel personeelsbe-
statutair personeel in niveau B ook voor
stand is het relatieve aandeel van het sta-
de hand ligt.
Hoofdstuk 7
A F D E L I N G E N
4
Verdeling contractueel personeel over de verschillende niveaus
G R A F I E K
G R A F I E K
3
Verdeling statutair personeel over de verschillende niveaus
O N D E R S T E U N E N D E
6
Verhouding statutair personeel mannen-vrouwen 31-12-99
G R A F I E K
G R A F I E K
5
Verhouding statutair personeel mannen-vrouwen 31-12-98
7
8 G R A F I E K
Verhouding contractueel personeel mannen-vrouwen 31-12-99
G R A F I E K
Verhouding contractueel personeel mannen-vrouwen 31-12-98
Leeftijdsstructuur contractueel personeel
G R A F I E K
G R A F I E K
10
9
Leeftijdsstructuur statutair personeel
De (bijna) status-quo in niveau E heeft te
de verhouding mannen-vrouwen een to-
maken met het feit dat het hier in hoofd-
taal ander beeld (grafieken 7 en 8). Het
zaak om het, vaak ook deeltijds tewerkge-
relatieve aandeel vrouwelijke personeels-
steld, onderhoudspersoneel gaat, een
leden ligt daar in de niveaus A, B, C en D
groep waarin gelet op de taakstelling
merkelijk hoger indien een vergelijking
weinig fluctuaties in het werkvolume zijn.
wordt gemaakt met het statutaire personeel. Eind 1999 was dit zelfs nog iets
Bij een analyse van de man-vrouw
meer uitgesproken dan op 31 december
verhouding in de groep van de statutaire
1998.
personeelsleden kan in nagenoeg alle ni-
116
117
veaus een, zij het weliswaar bescheiden,
Uit de leeftijdspiramide van het statutair
gunstige evolutie worden vastgesteld in
personeel (grafiek 9) kan worden vastge-
de richting van een meer evenwichtige
steld dat er door de doorgevoerde statu-
verhouding tussen mannen en vrouwen
taire wervingen in 1999 een verdere ver-
(grafieken 5 en 6). Enige uitzondering op
jonging optreedt, vooral de groep van 20
de regel vormt niveau E dat nu volledig uit
tot 25 verdubbelt nagenoeg zijn relatieve
mannen bestaat. Dit heeft te maken met
aandeel. Ook de groep van 31 tot 35 ziet
het feit dat het in dit niveau vooral om
zijn relatieve aandeel stijgen, niet alleen
technische functies gaat waarin traditio-
door de in 1999 gerekruteerde ambtena-
neel weinig vrouwen actief zijn (bv. de
ren, maar ook door een gedeeltelijke ver-
ondersteuning van topografische meet-
schuiving van de in de vorige jaren aan-
ploegen).
geworven personeelsleden naar deze
Bij de contractuele personeelsleden geeft
leeftijdsklasse.
Hoofdstuk 7
De leeftijdsverdeling van de contractuele
7.2.2. Vorming
personeelsleden geeft een ander beeld (grafiek 10). Het aandeel van de jongeren
O N D E R S T E U N E N D E
A F D E L I N G E N
en de transfer van het geleerde in de Gras groeit niet
door aan de sprietjes te trekken,
praktijk bevordert; • het afdelingshoofd, dat er op toeziet dat
bij het contractueel personeel is duidelijk
maar door het aan de wortels
het globale vormingsniveau van de afde-
het grootst. Dit blijft een constante, zoals
te besproeien.
ling toelaat de afdelingsdoelstellingen te
kan worden afgeleid uit de vergelijking
(oud Afrikaans spreekwoord)
realiseren; • de leidend ambtenaren, die het
van de cijfers op 31 december 1998 en 1999. Meer dan 60 % van het contractu-
Begin 1999 keurde de directieraad een
vormingsbeleid ondersteunen en de
ele personeel is nog steeds 30 of jonger.
nota goed waarin het vormingsbeleid
middelen ter beschikking stellen;
Het feit dat het aandeel van de jongere
wordt toegelicht. Het doel van het
werknemers in de groep van het niet-sta-
vormingsbeleid is competentieverhoging
samenspraak met de directieraad het
tutaire personeel zo groot is heeft uiter-
van de medewerkers zodat zij op een
vormingsbeleid uitwerkt en vormingsac-
aard te maken met het feit dat contractu-
efficiënte en effectieve wijze de huidige
tiviteiten organiseert.
ele betrekkingen veelal een tijdelijk karak-
en toekomstige organisatiedoelstellingen
ter hebben, waardoor vooral jongeren die
kunnen realiseren.
• de opdrachthouder vorming, die in
Organisatieontwikkeling Voortbouwend op de audit van 1997 be-
hun eerste ervaringen opdoen op de arbeidsmarkt, in afwachting van een job die
Volgende uitgangspunten zijn hierbij
sliste de VLM onder externe begeleiding
meer werkzekerheid biedt, voor deze
belangrijk:
verder te werken aan de optimalisering
functies kandideren.
• Het vormingsbeleid is geïntegreerd in
van haar organisatiestructuur, perso-
Toch kan een bescheiden aangroei van enkele andere leeftijdsklassen worden
het strategisch en operationeel beleid
neelsformatie en interne werking. Met dit
van de VLM.
project werd reeds gestart in het najaar
• Er is aandacht voor alle fasen van het
van 1998. Er werden drie interne werk-
vastgesteld bij het contractueel perso-
vormingstraject zodat de effectiviteit kan
groepen geïnstalleerd, telkens onder lei-
neel, dit heeft o.m. te maken met het feit
verhoogd worden.
ding van een interne projectleider.
• Vorming is meer dan cursussen organi-
In de eerste jaarhelft van 1999 werkten
met contractueel personeel moest worden
seren. Het gaat om alle activiteiten die
deze interne werkgroepen een voorstel
gewerkt en er ondertussen al enkele per-
erop gericht zijn de deskundigheid, de
van aangepaste organisatiestructuur en
soneelsleden in dienst zijn die gedurende
persoonlijke vaardigheden en de attitu-
een nieuwe personeelsformatie uit en
meerdere jaren met een contract zijn te-
des te ontwikkelen. Het is belangrijk dat
stelden zij een managementmodel voor.
werkgesteld. Dit kan o.m. de groei van de
het personeel spontaan initiatief tot in-
De eerste fase van het veranderingspro-
groep van 31 tot 35 jaar verklaren. Ook
formeel leren blijft ontwikkelen.
ces werd medio 1999 afgesloten met de
dat de voorbije jaren vaak uit noodzaak
opmaak van een implementatieplan. In
het onderhoudspersoneel, dat een relatief stabiele groep vormt, zorgt ervoor dat in
Vorming zal pas effectief zijn als alle
het najaar van 1999 werd gestart met de
de oudere leeftijdsklassen enkele ver-
betrokkenen hun verantwoordelijkheid
uitvoering van de voorgestelde verbete-
schuivingen optreden. Gelet op de relatief
opnemen:
ringsacties. Qua timing wordt hierbij reke-
geringe absolute aantallen in deze groe-
• de medewerker, die zijn eigen ontwikke-
ning gehouden met de diepgang en de
pen moeten deze verschuivingen echter worden gerelativeerd.
ling in handen neemt; • de directe chef, die stimuleert, begeleidt
impact van de verschillende acties. Er werden o.m. een aantal projecten opge-
start ter voorbereiding van het in voege treden van de nieuwe organisatie- en ver-
het administratief recht, het arbeidsrecht en het personeelsstatuut;
gaderstructuur op 1 januari 2000. In de
• de gunningsprocedure voor het plaatsen
nabije toekomst zullen de verschillende
van overheidsopdrachten voor aanne-
onderdelen van dit plan uitgevoerd wor-
ming van werken, leveringen en dien-
den zodat de VLM verder evolueert naar
sten. Het betreft het onderzoek op juri-
een moderne en performante Vlaamse
disch en administratief vlak van de pro-
Openbare Instelling.
blemen inzake het gunnen en het uitvoeren van de overheidsopdrachten.
7.2.3. Juridische zaken
2. De juridische ondersteuning bij de op-
Juridische dienstverlening en juridische
maak van voorontwerpen van de decre-
ondersteuning van de beleidsvoorberei-
ten en uitvoeringsbesluiten en het legis-
ding en -uitvoering zijn sleutelopdrachten
tiek nazicht ervan. In 1999 lag het hoofd-
van de Cel Juridische Zaken.
accent op de verdere implementatie van
Concreet betekent dit:
het natuurbehoudsdecreet en het uitvoe-
1. Het verlenen van casuïstiek
ringsbesluit dat het recht van voorkoop en
(gevallenstudie) en algemeen juridisch
de natuurinrichingsprojecten regelt.
advies inzake:
3. Het beheer van de betwiste zaken van:
• de kernactiviteiten van de maatschappij
• geschillen voortvloeiend uit de toepas-
nl.:
sing van de wetgeving op de ruilverka-
• de ruilverkaveling;
veling en de mestreglementering;
• de mestreglementering;
end uit het maatschappelijk doel van de
• het natuurbehoud;
maatschappij;
• de reglementering betreffende het
en de uitvoering van werken, leveringen
Vlaanderen.
en diensten in toepassing van de overheidsopdrachtenreglementering.
ben met of een impact hebben op de
4. Het verstrekken van documentatie, de
kernactiviteiten. Deze adviezen betref-
informatie in verband met rechtskundige
fen vooral het milieurecht, het publiek
aangelegenheden, de coördinatie van de
recht, het agrarisch recht, het zaken-
wetgeving, repertoriëring van de recht-
recht, het strafrecht, het fiscaal recht en
spraak m.b.t. de kernactiviteiten en het
de ruimtelijke ordening;
geven van voorlichting over nieuwe wet-
• het beheer van de maatschappij als ven-
119
• geschillen inzake de gunningsprocedure
Geografisch Informatiesysteem
• de regelgevingen die raakvlakken heb-
118
• geschillen “van gemeenrecht” voortvloei-
• de landinrichting;
gevingen.
nootschap, als openbare instelling en
De gecoördineerde tekst van de kernwet-
als werkgever. Deze adviezen zijn terug
gevingen wordt ter beschikking gesteld
te brengen tot het vennootschapsrecht,
van belangstellenden.
Hoofdstuk 7
O N D E R S T E U N E N D E
A F D E L I N G E N
5. Daarnaast stond de cel Juridische Za-
partner mee aan tafel zouden kunnen zit-
huisstijlboek voor de landinrichting. Een
ken in voor:
ten, is een effectieve en efficiënte infor-
eenduidige grafische vormgeving van de
• het verlenen van eerstelijns rechtsbij-
matieuitwisseling vereist. Dat is de zorg
verschillende documenten zal een nood-
stand aan de personeelsleden in het
van de VLM.
zakelijke ondersteuning zijn om de doel-
raam van het reglement van de sociale
Voor elk van haar inhoudelijke opdrach-
groepen te helpen de complexiteit van de
dienst. Deze bijstand betreft vooral de
ten stelt de VLM communicatieplannen
landinrichting te begrijpen.
privaat- en familiaalrechtelijke sfeer van
op. Jaarlijks geven deze plannen aanlei-
de personeelsleden;
ding tot het opzetten van concrete com-
Ruilverkaveling
municatieacties, ieder met hun eigen fina-
De VLM heeft een jarenlange ervaring
sie inzake mestheffingen waarvan een
liteit maar geïntegreerd in een ruimer
met het instrument ruilverkaveling. Die er-
jurist het secretariaat waarneemt;
communicatiekader.
varing weerspiegelt zich ook in het over-
• de medewerking aan de adviescommis-
leg en de communicatie die erop gericht
• de medewerking aan de “werkgroep Landinrichting
is een zo groot mogelijke consensus rond
• de medewerking aan de activiteiten van
Het specifieke bij het instrument landin-
ieder project te verkrijgen. Op een ge-
de Belgische Vereniging voor Agrarisch
richting is de verscheidenheid aan part-
structureerde manier (communicatieplan)
Recht, het Europees Comité voor Agra-
ners en doelgroepen die betrokken zijn in
wordt het overleg, de inspraak en de in-
risch Recht en de Europese Vereniging
een project. Vanuit zijn specifieke invals-
formatiedoorstroming georganiseerd. Ook
van de Instellingen voor de Inrichting
hoek heeft iedere partner/doelgroep nood
hier wordt gestreefd naar communicatie-
van het Platteland.
aan juiste informatie-op-maat. Binnen de
op-maat in functie van de specifieke infor-
landinrichtingscommunicatie gaat daarom
matiebehoeften van de verschillende
7.2.4. Communicatie
veel aandacht uit naar het onderkennen
doelgroepen.
Burgers hebben recht op informatie. Zij
van de verschillende informatiebehoeften
Om ook de communicatie rond het instru-
hebben het recht te weten welk beleid de
en het gepast inspelen op deze behoef-
ment Ruilverkaveling grafisch "herken-
overheid voert en op welke manier de
ten. Binnen ieder project wordt de com-
baar" te maken, werd in 1999 werk
overheidsgelden worden besteed.
municatie structureel georganiseerd
gemaakt van een een stijlboek om een
Dat is het uitgangspunt waarop de VLM
waarbij er zowel aandacht uitgaat naar de
uniforme en herkenbare stijl te creëren
haar communicatiebeleid stoelt. Het cor-
georganiseerde (organisaties en vereni-
voor alle ruilverkavelingsproducten.
rect detecteren van de informatiebehoef-
gingen) als de niet-georganiseerde (indi-
Voor o.m. het ruilverkavelingskrantje en
ten bij de burgers is een eerste stap in het
viduele burgers) bevolking. Een waaier
voor presentaties aan de hand van een
uittekenen van een communicatie-op-
aan nieuwe media werd in het leven ge-
powerpointdemo werd de nieuwe grafi-
maat. De burger moet de juiste informatie
roepen en bestaande media worden zo
sche lijn in 1999 al in gebruik genomen.
krijgen op het juiste ogenblik. Dan kan er
efficiënt mogelijk gebruikt om het draag-
pas sprake zijn van echte inspraak.
vlak van ieder project te verruimen.
Natuur
De VLM treedt pro-actief in overleg met
Om de impact van een boodschap te opti-
1. Natuurinrichting
haar doelgroepen. De VLM streeft naar
maliseren, is het nodig diezelfde bood-
Om het nieuwe instrument natuurinrich-
een breed maatschappelijk draagvlak
schap in een herkenbare en duidelijke stijl
ting voor te stellen, is in 1999 de brochure
voor al haar projecten. Maar opdat al de
over te brengen. Daarom werd in de loop
"Projecten voor natuur - een kennisma-
doelgroepen als volwaardige gespreks-
van 1999 gestart met de opmaak van een
king met natuurinrichting" gemaakt. Ze
grondzaken”;
kreeg een ruime verspreiding en blijft in
se landbouwers te informeren over de
de nabije toekomst een vaste waarde.
mogelijkheid om beheersovereenkomsten te sluiten. Het communicatieplan dat werd
Om de communicatie met alle medespe-
opgesteld, richt zich dan ook specifiek op
lers te stroomlijnen werd een communica-
deze doelgroep. Een wervende folder
tieplan uitgewerkt. Bij ieder project kun-
werd aan alle Vlaamse land- en tuinbou-
nen de medewerkers dit plan als richt-
wers opgestuurd. Op basis daarvan vroe-
snoer gebruiken. Natuurinrichting kreeg in
gen duizenden geĂŻnteresseerde landbou-
1999 een eigen grafische lijn. De eerste
wers een brochure aan waarin het sys-
natuurinrichtingskrantjes getuigen daar-
teem van de beheersovereenkomsten
van. In 1999 werden krantjes verspreid
wordt uitgelegd.
aan de omwonenden in de projecten Bospolder-Ekers Moeras, Turnhouts Vennen-
Mestbank
gebied-West, Het Smeetshof, Het Vinne,
Het jaar 1999 was voor communicatie al-
De Oosthoekduinen.
weer een moeilijk jaar. Het nieuwe decreet werd weliswaar goedgekeurd op 11
2. Recht van voorkoop
mei 1999, maar de uitvoering ervan werd
Op basis van een beperkt communicatie-
uitgesteld. In dergelijke omstandigheden
plan werd de communicatie over het recht
is het niet makkelijk te communiceren met
van voorkoop voor natuur toegespitst op
de doelgroepen en prioriteiten te bepalen.
specifieke groepen. Via het loket recht
Ondanks de juridische onzekerheid kan
van voorkoop en via uitgebreide artikels
de Mestbank zich niet veroorloven niet te
in de tijdschriften Notarius en De Ge-
communiceren. Zowel op het vlak van in-
meente konden de belangrijkste doel-
terne als externe communicatie werden
groepen, de notarissen en de instrumen-
dan ook heel wat inspanningen geleverd
terend ambtenaren (burgemeesters), be-
in 1999.
reikt worden. Het grote publiek werd over dit nieuwe
Op 14 januari 1999 organiseerde de
recht van voorkoop geĂŻnformeerd met be-
Mestbank een persconferentie met het
richten in de geschreven en de audiovisu-
doel de werking van de Mestbank, haar
ele pers.
taken en opdrachten aan een breder publiek voor te stellen. Deze persconferentie
3. Beheersovereenkomsten
werd gecoverd door zowel de vakpers
De VLM bracht in 1999 alles in gereed-
landbouw als de audiovisuele en de ge-
heid om vanaf 2000 beheersovereenkom-
schreven pers.
sten tussen landbouwers en het Vlaamse
120
121
Gewest mogelijk te maken. Een belangrij-
In 1999 mocht de Mestbank zich ook
ke opdracht voor de VLM was de Vlaam-
weer verheugen in buitenlandse interes-
Hoofdstuk 7
O N D E R S T E U N E N D E
A F D E L I N G E N
se. Op 14 juli 1999 bracht een landbouw-
kan de gecoördineerde mestwetgeving
Het voorbije jaar stond voor emancipatie-
delegatie uit Minnesota (VS) een bezoek
gelezen en gedownload worden, evenals
zaken in het teken van een personeels-
aan de Mestbank om meer te vernemen
alle uitvoeringsbesluiten. Ook alle Mest-
wissel. De emancipatieambtenaar die al
over onze aanpak van de mestproblema-
bankInfo’s kunnen bekeken worden in de
sinds 1990 in functie was, nam ontslag.
tiek in Vlaanderen. Op 29 november ont-
mediatheek. Daarnaast zijn er twee toe-
In juli 1999 stelde de VLM een nieuwe
ving de Mestbank een bedrijfsleider uit
passingen raadpleegbaar: de gemeente-
emancipatieambtenaar aan.
Québec (Canada) vergezeld van mensen
gegevens zoals mestproductiecijfers, die-
van de ambassade om over een project
renaantallen, oppervlakte cultuurgrond en
Emancipatie verankeren
van Mestverwerking te praten.
transportcijfers per gemeente en een vi-
De VLM werd geselecteerd samen met
suele voorstelling van kerncijfers op basis
drie andere Vlaamse Openbare Instellin-
van de aangiften 1998.
gen om deel te nemen aan het weten-
In 1999 nam de Mestbank, samen met
schappelijk onderzoeksproject “Gender in
andere afdelingen van de VLM, ook deel aan volgende beurzen: Agriflora in Gent,
Ondersteunend Centrum
Balans”. Het behelst dat de VLM, in
Infopol in Kortrijk, Demo mengmestinjec-
GIS-Vlaanderen
navolging van het Ministerie van de
tie te Merelbeke, De Pluimveedagen in
zie hoofdstuk Ondersteunend Centrum.
Vlaamse Gemeenschap en onder begeleiding van wetenschappers van de
Geel, de Internationale Werktuigendagen in Oudenaarde en Agriwest Expo te Ieper.
7.2.5. Emancipatie
Universiteit van Nijmegen (K.U.N.), de gendereffecten in de organisatie opspoort
In de loop van het jaar waren de provinciale diensten van de Mestbank ook aan-
Inleiding
en onderzoekt, en een actieplan ontwerpt
wezig op kleinere regionale tentoonstellin-
In 1999 is de term “gender” ingeburgerd
om de genderverhoudingen in balans te
gen en op talrijke voorlichtingsvergaderin-
in de VLM. Gender is het ordeningsprinci-
kunnen brengen.
gen.
pe in de sociale verhoudingen tussen mannen en vrouwen. De ongewilde me-
Het project nam een aanvang in april.
Naar goede gewoonte informeerde de
chanismen die de ongelijkwaardigheid
De onderzoekers van de K.U.N. vormden
Mestbank ook de betrokken landbouwers
tussen mannen en vrouwen versterken,
zich eerst een beeld van de organisatie-
bij elke mailing. Zo werd de voorlichtings-
zijn “gendereffecten”. Het ligt voor de
cultuur van de VLM aan de hand van in-
krant MestbankInfo nr. 3 meegestuurd
hand dat gendereffecten zich voordoen in
terviews. Dan schaarde de directieraad
met de jaarlijkse aangifte producent-ge-
een werkomgeving als de VLM. Omdat de
zich achter het project door het mission
bruiker. Het nr. 4 werd samen met het be-
VLM de emancipatiegedachte structureel
statement van het project goed te keuren.
rekeningsformulier van de heffingen naar
in haar personeelsbeleid wil integreren,
De leden van de directieraad, de verant-
ongeveer 15.000 heffingsplichtigen in
zijn de wetenschappelijke begrippen
woordelijken voor het personeelsbeleid
Vlaanderen gestuurd.
“gender” en “gendereffecten” geschikte
en één personeelslid van iedere afdeling
werkinstrumenten. Ze laten ons toe de
beantwoordden vervolgens een uitgebrei-
Het luik "Mestbank" op de website van de
man-vrouw-verhoudingen in de werkom-
de lijst met (vrij open) vragen in verband
Vlaamse Landmaatschappij (www.vlm.be)
geving te bestuderen en de nodige actie
met genderverhoudingen bij de VLM.
werd grondig aangepast. Naast contactin-
te nemen om bij te sturen waar nodig,
De onderzoeksters analyseerden de ant-
fo per cel van de Mestbank wordt heel
m.a.w. om tot een genderneutraal perso-
woorden en schreven hun bevindingen
wat praktische informatie aangeboden. Zo
neelsbeleid te komen.
neer in de vorm van een SWOT-analyse
(SWOT staat voor Strenghts, Weaknes-
van het decreet over de evenwichtige ver-
ses, Opportunities and Threats of in het
tegenwoordiging van mannen en vrouwen
Nederlands Sterktes, Zwaktes, Kansen
in adviesorganen.
en Bedreigingen), die dan aan de
In december werd een begin gemaakt
directieraad werd voorgelegd bij wijze
met de webstek Emancipatie op SPIN,
van terugkoppeling.
het Intranet van de VLM.
De bevindingen van de SWOT-analyse
7.2.6. Vlaamse ombudsdienst en openbaarheid van bestuur
dienen als basis voor een plan van aanpak dat door de onderzoeksters in 2000 wordt gemaakt samen met een ad hoc werkgroep. Het plan van aanpak is erop
1. Vlaamse ombudsdienst
gericht de opgespoorde gendereffecten
Door het decreet van 7 juli 1998 houden-
weg te werken. Het moet de verantwoor-
de instelling van de Vlaamse ombuds-
delijken voor het personeelsbeleid in staat
dienst (B.S., 25 augustus 1998) wordt bij
stellen om, wanneer het project is beëin-
het Vlaams Parlement voor de Vlaamse
digd, een beleid te voeren dat zo gender-
Gemeenschap en het Vlaams Gewest
neutraal mogelijk is.
een Vlaamse ombudsdienst ingevoerd. Om de onafhankelijkheid van de ombuds-
Ondersteunende acties
man te garanderen is er voor geopteerd
Het personeel kon tijdens de schoolva-
de ombudsdienst te laten ressorteren
kanties een beroep doen op kinderop-
onder de wetgevende macht. De heer
vang op twee locaties in Brussel. In de
Bernard Hubeau werd op 1 maart 1999
herfstvakantie was er ook opvang in
benoemd door het Vlaams Parlement tot
Brugge, Gent, Antwerpen en Hasselt.
Vlaamse ombudsman voor een periode
Het gaat om kinderopvang georganiseerd
van zes jaar.
door het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap.
De instelling van een ombudsman als
De vzw Limits treedt hulpverlenend en
klachtenbehandelaar is nieuw voor de
bemiddelend op bij klachten van perso-
Vlaamse openbare instellingen. Onder
neel omtrent ongewenst seksueel gedrag
het vroegere decreet van 23 oktober 1991
op het werk. Limits kreeg één oproep in
inzake openbaarheid van bestuur bestond
1999 en begon onmiddellijk met de be-
een ombudsman als klachtenbehandelaar
handeling van de klacht.
enkel op het niveau van de diensten en
Het Positieve Actieplan 1999 werd toege-
instellingen van de Vlaamse regering.
licht aan de Raad van Bestuur en ver-
122
123
spreid bij alle personeelsleden. De Cel
Het nieuwe decreet legt een aantal voor-
Juridische Zaken waakte over de naleving
waarden op tot benoeming tot en beëindi-
Hoofdstuk 7
O N D E R S T E U N E N D E
A F D E L I N G E N
ging van het ambt evenals een aantal on-
stuurd naar de Vlaamse Landmaatschap-
In het luik over de passieve openbaar-
verenigbaarheden. Wat het statuut be-
pij. Twee klachten hadden betrekking op
heid wordt het recht van openbaarheid
treft, waarborgt het decreet de volledige
de toepassing van de ruilverkavelingswet,
van bestuursdocumenten vastgelegd en
onafhankelijkheid en neutraliteit van de
het derde betrof een dossier van de afde-
de verschillende vormen ervan: het verle-
Vlaamse ombudsman.
ling Mestbank.
nen van inzage, het verschaffen van uit-
De belangrijkste bevoegdheid van de
2. Decreet van 18 mei 1999 betreffende
het uitlenen van een exemplaar. Ieder
Vlaamse ombudsman bestaat in het on-
de openbaarheid van bestuur
heeft ook het recht om onjuiste of onvolle-
derzoeken van klachten die betrekking
(B.S., 15 juni 1999)
dige gegevens kosteloos te laten verbete-
hebben op de handelingen en de werking
Dit decreet heft het vroegere decreet van
ren of te laten aanvullen door de over-
van alle administratieve overheden van
23 oktober 1991 inzake openbaarheid
heid. In vergelijking met het vorige de-
de Vlaamse Gemeenschap en het
van bestuur op. De instrumenten van ac-
creet werden de uitzonderingsgronden
Vlaams Gewest. De ombudsman heeft
tieve en passieve openbaarheid werden
aanzienlijk gespecificeerd naar aard en
hierbij een bemiddelende en verzoenende
behouden om het beginsel van openbaar-
toepassingsgebied en gelden deze gron-
rol. Een opvallende vernieuwing in de
heid te realiseren op het niveau van de
den zowel voor de actieve als de passie-
klachtenprocedure is het feit dat de
Vlaamse Gemeenschap en het Vlaams
ve openbaarheid.
ombudsman slechts in tweede instantie
Gewest.
leg, het overhandigen van een afschrift of
De beroepsprocedure tegen een afwij-
optreedt; de klager dient zich eerst tot de bevoegde overheid te richten om tot een
Ingevolge de nieuwe rechtsontwikkelin-
zingsbeslissing van een overheid of tegen
oplossing van het probleem te komen.
gen inzake openbaarheid, werd het toe-
het niet nemen van een beslissing binnen
Klachten met betrekking tot het algemeen
passingsgebied van het nieuwe decreet
de voorziene termijn, is verschillend gere-
beleid, decreten, besluiten of reglementen
aanzienlijk uitgebreid zowel op het vlak
geld voor de administratieve overheden,
vallen buiten zijn bevoegdheid. Wanneer
van de bevoegdheidsdomeinen als de ad-
de verenigingen van provincies en ge-
de ombudsman zich niet kan verzoenen
ministratieve overheden. Zo vallen onder
meenten en de OCMW’s. Bij besluit van 8
met de genomen beslissing van een over-
het toepassingsgebied niet alleen de ad-
juni 1999 werd de heer A. De Troyer, lei-
heid kan hij hierover verslag uitbrengen
ministratieve overheden van het Vlaamse
dend ambtenaar van de administratie
bij de bevoegde Vlaamse minister.
Gewest en de Vlaamse Gemeenschap
Kanselarij en Voorlichting van het depar-
maar ook de verenigingen van provincies
tement CoĂśrdinatie van het ministerie van
Eenmaal per jaar rapporteert de ombuds-
en gemeenten, de OCMW’s, andere ad-
de Vlaamse Gemeenschap, aangewezen
man over zijn werkzaamheden aan het
ministratieve overheden en diensten, in-
als beroepsinstantie voor de Vlaamse
Vlaams parlement. Dit verslag dat door
stellingen of organismen die op het vlak
overheid.
het Vlaams parlement openbaar wordt
van milieu enige verantwoordelijkheid
gemaakt, bevat de aanbevelingen en de
dragen. Het toepassingsgebied ratione
De actieve openbaarheid wordt op het
bestaande knelpunten bij de uitoefening
materiae omvat drie soorten documenten
vlak van de Vlaamse Gemeenschap en
van het mandaat.
met name de bestuursdocumenten in het
het Vlaamse Gewest gerealiseerd door
algemeen, de milieu-informatie en de do-
het voeren van een actief voorlichtingsbe-
cumenten van persoonlijke aard.
leid naar het publiek toe.
In 1999 werden drie klachten voor verder onderzoek door de ombudsman doorge-
124
125
FINANCIĂ‹LE R E S U LTAT E N
8.1
De definitieve begroting 1999 ziet er als volgt uit: Tabel 1
Definitieve begroting 1999
I. Uitgaven
1. Uitgaven voor werking 2. Investeringsuitgaven Totaal uitgaven
II. Inkomsten
1. Eigen inkomsten
ďœ¸
H O O F D S T U K
Definitieve begroting 1999
VLM-ZMB
VLM-MB
OC-GIS-VL
OC-GIS-VL (GRB)
862,2
374,9
47,5
40,5
Totaal
1.325,1
56,7
29,0
10,5
12,1
108,3
918,9
403,9
58,0
52,6
1.433,4
VLM-ZMB
VLM-MB
OC-GIS-VL
OC-GIS-VL (GRB)
Totaal
34,5
-
13,7
48,2
2. Dotatie vanuit de Vlaamse begroting B.A. 41.41. werking
827,7
-
-
827,7
56,7
-
-
56,7
Post 2.3 werking
-
374,9
-
374,9
Post 3.4 Investeringen
-
29,0
-
29,0
B.A. 41.44 werking
-
-
33,8
33,8
B.A. 61.44 Investeringen
-
-
10,5
10,5
918,9
403,9
58,0
B.A. 64.41 investeringen 3. Dotatie voor afdeling mestbank vanuit mina-fonds
4. Dotatie vanuit Vlaamse begroting voor OC-GIS-VL
B.A. 41.45 dotatie GRB Totaal inkomsten (bedragen in miljoenen franken)
52,6 52,66
1.433,4
8.2 Investeringstoelage 1999 (volgens begroting)
Te r b e s c h i k k i n g s t e l l i n g van de middelen uit de begroting 8.2.1. Vlaamse Landmaatschappij zonder de Mestbank en zonder OC-GISVlaanderen (VLM-ZMB) De VLM (zonder de afdeling Mestbank en zonder de afdeling OC-GIS-Vlaanderen) heeft in 1999 alle middelen ontvangen die nog betrekking hadden op het boekjaar 1998. De dotatie voor de werking voor 1999 heeft ze eveneens reeds ontvangen.
Werkingstoelage 1999 (volgens begroting)
De investeringstoelage ten bedrage van 56,7 miljoen frank werd volledig verantwoord maar nog niet ontvangen.
8.2.2. Vlaamse Landmaatschappij, afdeling Mestbank (VLM-MB) De Vlaamse Landmaatschappij, afdeling Mestbank, heeft in 1999 alle achterstallen betreffende 1998 ontvangen. De Vlaamse Landmaatschappij ontving reeds 189,0 miljoen dotatie voor de werking 1999. Een bedrag van 145,9 miljoen is nog niet ontvangen.
126
127
Hoofdstuk 8
F I N A N C I E L E
R E S U L T A T E N
De investeringstoelage ten bedrage van
besluit voor 1999 zal dit bedrag in 2000
De Vlaamse Landmaatschappij treedt op
28,9 miljoen is reeds verantwoord maar
vastgeled worden via een bijkrediet.
als rekenplichtige voor de ruilverkavelingscomités (entiteit 1).
per 31/12/99 nog niet ontvangen.
De Vlaamse Landmaatschappij heeft in 1999 7.329.468 BEF uitbetaald aan eco-
8.3 Financiële resultaten
Vermits de financiering voor de werking van de mestbank vanuit het Minafonds gebeurt, moet deze activiteit afzonderlijk
nomische vergoedingen, mesttransport,
opgevolgd worden (entiteit 2).
mestopslag en patrimoniumverlies. De
De Vlaamse Landmaatschappij sloot het
Vlaamse Landmaatschappij prefinanciert
boekjaar 1999 af met een te bestemmen
deze uitgaven bij het Minafonds via de
winst van 7.774.529 BEF. Zoals bepaald
Het OC-GIS-Vlaanderen moet eveneens
budgetpost 2.19 (allerhande uitgaven in
in art. 36 van de statuten en volgens het
financieel afzonderlijk gehouden worden
het kader van het extra milieu- en natuur-
voorstel van de raad van bestuur aan de
(entiteit 3).
beleid in uitvoering van het Minaplan,
algemene vergadering wordt een bedrag
inbegrepen de uitvoering van het natuur-
van 7.774.529 BEF toegevoegd aan het
Onder entiteit 4 zijn de werkingsrekenin-
decreet en het mestdecreet). Per
eigen vermogen.
gen (exclusief de afdelingen Mestbank en OC-GIS-Vlaanderen) en de investeringen
31/12/1999 moest nog 12.138.949 BEF Op 1 oktober 1993 trad de Vlaamse
van de Vlaamse Landmaatschappij
Landmaatschappij toe tot het Centraal
(eveneens exclusief de afdelingen Mest-
8.2.3. Vlaamse Landmaatschappij, afdeling ondersteunend centrum -GISVlaanderen (OC-GIS-VL)
Financieringsorgaan (CFO). Sindsdien
bank en OC-GIS-Vlaanderen) terug te
worden de middelen ter beschikking ge-
vinden. Ook de patrimoniumrekeningen
steld van de Vlaamse Landmaatschappij
behoren tot deze entiteit. Ten einde de
naargelang van haar financiële toestand;
verrichtingen van de entiteit natuur en van
In 1999 werden de middelen ontvangen
naar gelang de vooruitzichten voor
de afdeling landinrichting financieel beter
die nog betrekking hadden op het boek-
iedere entiteit afzonderlijk en voor alle
te kunnen opvolgen werden afzonderlijke
jaar 1998. De dotatie voor de werking
entiteiten samen en naar gelang de
rekeningen binnen deze entiteit geopend.
1999 werd reeds volledig ontvangen
financiële opportuniteiten van
(33,8 miljoen).
het hele CFO.
De investeringstoelage (10,5 miljoen) is
Met het oog op de werking van het CFO
reeds verantwoord maar per 31/12/99
zijn de financiële activiteiten van de
nog niet ontvangen.
Vlaamse Landmaatschappij ingedeeld in
gerecupereerd worden.
vier entiteiten : In 1999 werden voor het eerst uitgaven gerealiseerd (52,6 miljoen) in het kader
• entiteit 1 : de Ruilverkaveling;
van het grootschalig referentiebestand
• entiteit 2 : de Mestbank;
(GRB), de voorloper van een
• entiteit 3 : het Ondersteunend Centrum
Vlaams vastgoedinformatiesysteem. Wegens het ontbreken van een dotatie-
GIS-Vlaanderen; • entiteit 4 : overige.
DEEL 2
128
129
DEEL 2 BIJLAGEN
Waarderingsregels
ACTIVA
De afschrijvingen worden als volgt berekend: • materieel ruilverkaveling: 10% per jaar.
De waarderingsregels werden gewijzigd
• materieel fotogrammetrie: 10% per jaar.
tijdens het boekjaar 1998 door het besluit
• beveiligingsinstallatie: 10% per jaar.
van de Vlaamse regering van 21 mei
• installaties gebouwen: 10% per jaar.
1997,(B.S. 11/10/97) betreffende een geïntegreerde economische boekhouding en
C. Meubilair en rollend materieel
budgettaire rapportering voor de Vlaamse
De aankopen worden voor de aankoopwaarde
openbare instellingen.
geboekt.
De afschrijvingen vanaf boekjaar 1998 zijn
De afschrijvingen worden als volgt berekend :
lineair en pro-rata-temporis berekend.
• rollend materieel: 20% per jaar. • informatica: 33% per jaar.
II. Immateriële vaste
• meubilair: 10% per jaar.
activa.
• kunstvoorwerp: voor 1 bef. symbolische
Computer-software wordt afgeschreven aan 33%.
waarde. • mestopslag materieel: 20% per jaar. • kantoormaterieel: 20% per jaar.
III. Materiële vaste activa
• afdrukmaterieel: 20% per jaar.
A. Terreinen en gebouwen.
Voor de investeringen, gefinancierd met
De aankopen worden voor hun aankoop-
kapitaalsubsidies, worden de afschrijvingen,
waarde of bouwwaarde geboekt, BTW inbe-
ten laste genomen van het resultaat,
grepen. De gebouwen worden afgeschreven
evenredig aangerekend op de post 75 als in
aan 3% per jaar.
resultaat genomen kapitaalsubsidies.
De meerwaarde op terreinen en gebouwen wordt afgeschreven rekening houdende met
E. Overige materiële vaste activa
de volgende criteria :
De terreinen en de gebouwen worden voor
• de pro rata meerwaarde op de bebouwde
hun aankoopwaarde geboekt.
terreinen, berekend volgens de verhouding
De afschrijving van de gebouwen wordt aan
boekwaarde terreinen en boekwaarde van
3% per jaar berekend.
de gebouwen, wordt niet afgeschreven.
Tijdens het boekjaar 1998 werden de twee
• de meerwaarde op de gebouwen wordt
resterende hoeven volledig afgeschreven.
afgeschreven volgens de resterende afschrijvingstermijn per gebouw.
IV. Financiële vaste activa
130
131
B. Installaties, machines en
C. Andere financiële vaste activa.
uitrusting
C.2. Vorderingen en borgtochten in contacten.
De aankopen worden voor de aankoopwaar-
De gestorte waarborgen worden voor hun
de geboekt.
nominale waarde geboekt.
V. Vorderingen op meer
PASSIVA
dan één jaar.
E. Schulden met betrekking tot belastingen, bezoldigingen en
B. Overige vorderingen.
VII. A. Voorzieningen voor
sociale lasten.
De vorderingen worden voor hun nominale
risico’s en kosten
Deze schulden worden voor hun nominale
waarde geboekt en betreffen :
3. Grote herstellings- en onder-
waarde geboekt. De voorziening voor het
• vorderingen op ruilverkavelingscomité’s.
houdswerken.
vakantiegeld wordt overeenkomstig de wettelijke
• vorderingen op hypothecaire debiteuren.
Deze voorziening wordt samengesteld op
bepalingen voorzien.
• sociale leningen.
basis van een kostenraming betreffende een
F. Overige schulden.
groot onderhoud en grote herstellingen aan de
Deze schulden worden voor hun nominale waar-
VI. Voorraden en bestel-
gebouwen van de Vlaamse Landmaatschappij.
de geboekt.
lingen in uitvoering
4. Overige risico’s en kosten.
VI.A. Voorraden.
Deze voorziening omvat volgende rubrieken:
X. Overlopende rekeningen
VI.A5. Onroerende goederen bestemd voor
• voorziening voor hangende geschillen.
De toe te rekenen kosten en de over te dragen
de verkoop.
• voorziening terreinen ruilverkaveling en land-
opbrengsten worden respectievelijk ten laste of
De gronden worden geboekt voor hun aankoopwaarde vermeerderd met de aankoopkosten.
inrichting. • voorziening voor initiatieven van de Mest-
ten bate genomen van het boekjaar voor hun nominale waarde.
bank, samengesteld uit overgedragen saldi van vorige boekjaren.
VII. Vorderingen op ten hoogste één jaar.
VIII. Schulden op langer
A. Handelsvorderingen.
dan één jaar.
De handelsvorderingen worden geboekt voor
A. Financiële schulden.
hun nominale waarde.
5. Overige leningen. Deze schuld wordt voor haar nominale waarde
B. Overige vorderingen.
geboekt.
De overige vorderingen worden geboekt voor
D. Overige schulden.
hun nominale waarde.
Deze schulden worden voor hun nominale waarde geboekt.
IX. Liquide middelen. De liquide middelen worden voor hun
IX. Schulden op ten hoog-
nominale waarden geboekt.
ste één jaar. A. Schulden op meer dan één jaar
X. Overlopende rekeningen
die binnen het jaar vervallen.
De overgedragen kosten en de verworven
Deze schulden worden voor hun nominale
inkomsten worden. geboekt voor het bedrag
waarde geboekt.
berekend volgens het pro rata respectievelijk
C. Handelsschulden.
ten laste of ten bate van het boekjaar voor
Deze schulden worden voor hun nominale
hun nominale waarde.
waarde geboekt.
Toevoeging bij de toelichting 1. Een vordering van 11.500.000 bef op het Vlaams Gewest m.b.t. uitgaven natuurinrichting boekjaar 98 werd dit boekjaar ten laste genomen na ontvangst van een ministerieel schrijven. 2. Wegens het ontbreken van een vastlegging voor de uitgaven ‘Grootschalig Referentiebestand’ werd een waardevermindering geboekt voor een bedrag van 40.524.902 bef. 3. Voor economische vergoedingen werd tijdens dit boekjaar één miljard bef gestort op een wachtrekening door het Vlaams Gewest en dit voor de jaren 1997 en 1998. Voor het jaar 1999 werd op de begroting 700 miljoen bef voorzien doch dit bedrag werd nog niet op de wachtrekening gestort. Al deze uitbetalingen maken het voorwerp uit van een beslissing van de Europese Commissie inzake de verenigbaarheid van de betrokken steunmaatregel met de gemeenschappelijke markt. 4. Om een betere voorstelling te geven in de balans werden de terreinen landbouw van de rubriek 350 naar de rubriek 261 overgeboekt. 5. In toepassing van het gewijzigde artikel 29 van de vennootschappenwet werd op 24 februari 2000 het maatschappelijk kapitaal verhoogd van 1.450.000 bef tot 2.900.000 bef.
Balans na winstverdeling
BALANS NA WINSTVERDELING ACTIVA
II. III.
VASTE ACTIVA
20/28
Immateriële vaste activa
21
Materiële vaste activa A Terreinen en gebouwen
Boekjaar 1999
22/27
Vorig boekjaar 545.198
488.294
10.710
1.284
533.962
22
486.484
336.052
370.711
B Installaties,machines en uitrusting
23
10.965
7.696
C Meubilair en rollend materieel
24
123.422
108.077
26
63.523
D Overige materiële vaste activa IV.
codes
Financiële vaste activa
28
C Andere financiële vaste activa
284/8
2. Vorderingen en borgtochten
285/8
0 526
526
526
526
526
526
in contanten VLOTTENDE ACTIVA V.
Vorderingen op meer dan één jaar B Overige vorderingen
VI.
Voorraden en bestellingen
29/58
3.754.450
29
2.449.911
615.156
291
554.345
615.156
3
554.345 434.210
664.284
in uitvoering A Voorraden
30/36
5. Onroerende goederen bestemd
35
434.210
664.284
434.210
664.284
voor verkoop VII.
Vorderingen op ten hoogste één jaar
1.206.255
40
18.611
13.277
B Overige vorderingen
41
2.647.770
1.192.978
IX.
Liquide middelen
54/58
307
269
X.
Overlopende rekeningen
490/1
38.396
24.758
20/58
4.299.648
2.938.205
( bedragen in duizenden franken)
133
2.666.381
A Handelsvorderingen
TOTAAL DER ACTIVA
132
40/41
boekjaar 1999
BALANS NA WINSTVERDELING
I.
PASSIVA
codes
EIGEN VERMOGEN
10/15
Kapitaal A. Geplaatst kapitaal
Boekjaar 1999
Vorig boekjaar 975.760
10
903.731
1.450
100
1.450
1.450
1.450
III.
Herwaarderingsmeerwaarden
12
519.688
519.688
IV.
Reserves
13
288.887
272.127
VI.
A. Wettelijke reserve
130
145
145
C. Belastingvrije reserves
132
73.573
64.588
D. Beschikbare reserves
133
215.169
Kapitaalsubsidies
15
165.735
110.466
VOORZIENINGEN EN
16
324.824
347.188
324.824
347.188
207.394
UITGESTELDE BELASTINGEN VII.A. Voorzieningen voor risico's
160/5
en kosten 3. Grote herstellings- en
162
140.400
163/5
184.424
148.000
onderhoudswerken 4. Overige risico's en kosten SCHULDEN VIII. Schulden op meer dan één jaar
IX.
17/49 17
A. Financiële schulden
170/4
5 Overige leningen
174
D. Overige schulden
178/9
Schulden op ten hoogste één jaar A. Schulden op meer dan één jaar
199.188 2.999.064
1.687.286
1.108.962
1.049.693
723
1.464
723
1.464 1.108.239
42/48
1.048.229 1.846.431
592.747
42
741
20.846
C. Handelsschulden
44
92.893
56.342
1. Leveranciers
440/4
Schulden m.b.t. belastingen,
45
die binnen het jaar vervallen
E.
92.893
56.342 101.494
104.322
bezoldigingen en sociale lasten 1. Belastingen
X.
450/3
16.020
2. Bezoldigingen en sociale lasten
454/9
85.474
F. Overige schulden
47/48
Overlopende rekeningen
TOTAAL DER PASSIVA ( bedragen in duizenden franken)
15.802 88.520 1.651.303
411.237
492/3
43.671
44.846
10/49
4.299.648
2.938.205
Resultatenrekening 1999
RESULTATENREKENING KOSTEN II.
Bedrijfskosten A. Handelsgoederen,grond- en hulpstoffen
codes
Boekjaar 1999
60/64
1.750.271
60
1. Inkopen
600/8
2. Wijziging in de voorraad
609
Vorig boekjaar 1.325.351
312.999
37.042
82.925
127.866
230.074
-90.824
(toename -, afname +) B. Diensten en diverse goederen
61
276.334
220.775
C. Bezoldigingen,sociale lasten en
62
986.229
964.693
630
96.179
95.720
631/4
52.025
F. Voorziening voor risico's en kosten
635/7
-22.364
G. Andere bedrijfskosten
640/8
48.869
pensioenen D. Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa E. Waardeverminderingen op voorraden, bestellingen in uitvoering en handelsvorderingen materiële en materiële vaste activa
V.
Financiële kosten
65
A. Kosten van schulden
650
42
C. Andere financiële kosten
652/9
76
VIII Uitzonderlijke kosten E. Andere uitzonderlijke kosten X.
Belastingen op het resultaat A. Belastingen
XI.
Winst van het boekjaar
53
8.689
35 35
0 0
70/67
TOTAAL DER KOSTEN XII. Overboeking naar de
3.231 3.178
8.689
67/77 670/3
127.596 118
66 664/8
-120.475
689
0 0
16.760
10.790
1.775.838
1.339.407
8.986
2.757
7.774
8.033
7.774
8.033
belastingvrije reserves XIII. Te bestemmen winst van het boekjaar 70/68 RESULTAATVERWERKING A. Te bestemmen winstsaldo 1. Te bestemmen winst van het
70/69 70/68
7.774
8.033
boekjaar C. Toevoeging aan het eigen vermogen 3. aan de overige reserves ( bedragen in duizenden franken)
134
135
691/2 6921
-7.774 7.774
-8.033 8.033
RESULTATENREKENING OPBRENGSTEN
codes
I. Bedrijfsopbrengsten
70/74
Boekjaar 1999
Vorig boekjaar
1.676.315
1.264.631
A. Omzet
70
366.613
93.774
D. Andere bedrijfsopbrengsten
74
1.309.702
1.170.857
IV. FinanciĂŤle opbrengsten B. Opbrengsten uit vlottende activa
75
78.961
751
24.988
C. Andere financiĂŤle opbrengsten
752/9
53.973
VII. Uitzonderlijke opbrengsten
76
D. Meerwaarde bij de realisatie van
70.696 21.968 48.728
16.562
4.080
763
9.239
295
764/9
7.323
3.785
vaste activa E. Andere uitzonderlijke opbrengsten X. B. Regularisering van belastingen en terugneming van voorzieningen
77
4.000
0
1.775.838
1.339.407
voor belastingen TOTAAL DER OPBRENGSTEN ( bedragen in duizenden franken)
To e l i c h t i n g
II. STAAT VAN DE IMMATERIELE VASTE ACTIVA ( post 21 van de activa ) ( bedragen in duizenden franken ) codes
concessies, octrooien, licenties, enz.
8012
1.496
8022
13.349
a) Aanschaffingswaarde Per einde van het vorige boekjaar Mutaties tijdens het boekjaar : - Aanschaffingen,met inbegrip van de geproduceerde vaste activa - overdrachten en buitengebruikstellingen
8032
Per einde van het boekjaar
8052
14.845
8062
212
- Geboekt
8072
3.923
- Afgeboekt
8092
- Overgeboekt van een post naar een andere
8102
c) Afschrijvingen en waardeverminderingen Per einde van het vorige boekjaar Mutaties tijdens het boekjaar :
Per einde van het boekjaar d) Netto-boekw. per einde van het boekjaar
8122
4.135
8132
10.710
IV. STAAT VAN DE FINANCIĂ‹LE VASTE ACTIVA (POST 28 VAN DE ACTIVA ) ( bedragen in duizenden franken ) 2. Vorderingen
( post 285/8 ) codes
Andere ondernemingen
Netto-boekw. per einde van het vorige boekjaar
8573
526
Terugbetalingen
8593
Netto-boekwaarde per einde van het boekjaar
8643
526
VIII. STAAT VAN HET KAPITAAL ( bedragen in duizenden franken ) codes
Bedragen
Aantal aandelen
A. Maatschappelijk kapitaal 1. Geplaatst kapitaal (post 100 v/d passiva) - Per einde van het vorige boekjaar
8700
1.450
- Per einde van het boekjaar
8701
1.450
2. Samenstelling van het kapitaal 2.1. Soorten aandelen
1.450
1.450
1.450 aandelen met een gelijke nominale waarde van duizend frank 2.2 Aandelen op naam of aan toonder Op naam
136
137
8702
1.450
III. STAAT VAN DE MATERIELE VASTE ACTIVA ( posten 22 tot 27 van de activa )
codes
Terreinen en gebouwen
codes
(post 22)
Installaties, machines en uitrusting (post 23)
codes
Meubilair en rollend materieel (post 24)
codes
Overige materiĂŤle vaste activa (post 26)
a) Aanschaffingswaarde Per einde van het vorige boekjaar
8151
493.885
8152
54.685
8153
437.801
8155
8161
1.085
8162
5.143
8163
69.983
8165
1.998
Mutaties tijdens het boekjaar : - Aanschaffingen,met inbegrip van de geproduceerde vaste activa - overdrachten en buitengebruikstellingen
8171
8172
8173
8175
-1.016
- overboeking van een post naar een andere
8181
8182
8183
8185
63.523
Per einde van het boekjaar
8191
494.970
8192
8195
64.505
8201
519.688
8202
59.828
8193
507.784
b) Meerwaarden Per einde van het vorige boekjaar
8203
8205
Mutaties tijdens het boekjaar : - Geboekt
8211
8212
8213
8215
- Afgeboekt
8231
8232
8233
8235
- Overgeboekt van een post naar een andere
8241
8242
8243
8245
Per einde van het boekjaar
8251
519.688
8252
8253
8255
8261
642.862
8262
46.989
- Geboekt
8271
35.744
8272
1.874
- Afgeboekt
8281
c) Afschrijvingen en waardeverminderingen Per einde van het vorige boekjaar
8263
329.724
8273
54.638
8265
1.998
Mutaties tijdens het boekjaar : 8282
8283
8275 8285
- Overgeboekt na buitengebruikstelling
8301
8302
8303
8305
- Overgeboekt van een post naar een andere
8311
8312
8313
8315
Per einde van het boekjaar
8321
678.606
8322
48.863
8323
384.362
8325
982
d) Netto-boekw. per einde van het boekjaar
8331
336.052
8332
10.965
8333
123.422
8335
63.523
( bedragen in duizenden franken )
IX. VOORZIENINGEN VOOR OVERIGE RISICO'S EN KOSTEN boekjaar Uitsplitsing van de post 163/5 van de passiva indien daaronder een belangrijk bedrag voorkomt. voorzieningen terreinen ruilverkaveling
37.709
voorzieningen hangende geschillen
14.725
voorzieningen initiatieven mestbank
131.974
voorzieningen terreinen landinrichting ( bedragen in duizenden franken )
15
-1.016
To e l i c h t i n g
X. STAAT VAN DE SCHULDEN Schulden met een resterende looptijd van hoogstens meer dan één jaar, doch meer dan één jaar hoogstens 5 jaar 5 jaar codes ( post 42 ) codes ( post 17 ) codes ( post 17 ) A. Uitsplitsing van de schulden met een oorspronkelijke looptijd van meer dan één jaar, naar gelang hun resterende looptijd Financiële schulden
8801
741
8802
723
8803
5. Overige leningen
8851
741
8852
723
8853
Overige schulden
8901
0
8902
508.239
8903
600.000
TOTAAL
8911
741
8912
508.962
8913
600.000
C. Schulden met betrekking tot belastingen,( bedragen in duizenden franken ) bezoldigingen en sociale lasten codes
Boekjaar
9073
16.020
9077
85.474
1. Belastingen ( post 450/3 van de passiva ) b) Niet vervallen belastingschulden 2. Bezoldigingen en sociale lasten ( post 454/9 van de passiva ) b) Andere schulden met betrekking tot bezoldigingen en sociale lasten ( bedragen in duizenden franken )
XIII. FINANCIËLE RESULTATEN codes
Boekjaar
vorig boekjaar
9125
53.317
48.134
A. Andere financiële opbrengsten (post 752/9) Door de overheid toegekende subsidies, aangerekend op het resultaat : - kapitaalsubsidies ( bedragen in duizenden franken )
XVI. BELASTING OP DE TOEGEVOEGDE WAARDE EN BELASTING TEN LASTE VAN DERDEN codes
Boekjaar
vorig boekjaar
9146
567
787
9147
224.477
215.591
A. De belasting op de toegevoegde waarde in rekening gebracht : 2. door de onderneming B. De ingehouden bedragen ten laste van derden bij wijze van : 1. bedrijfsvoorheffing ( bedragen in duizenden franken )
138
139
XII. BEDRIJFSRESULTATEN codes
Boekjaar
vorig boekjaar
740
1.257.869
1.147.452
B. Andere bedrijfsopbrengsten (post 74) Waarvan : exploitatiesubsidies en vanwege de overheid ontvangen compenserende bedragen C1. Werknemers ingeschreven in het personeelsregister a) Totaal aantal op de afsluitingsdatum
9086
645
670
b) Gemiddeld personeelsbestand berekend
9087
602,1
605,3
9088
871.505
885.599
a) Bezoldigingen en rechtstreekse sociale voordelen
620
722.789
710.278
b) Patronale bijdragen voor sociale verzekeringen
621
90.007
92.528
d) andere personeelskosten
623
48.869
49.200
e) pensioenen
624
124.564
112.687
9112
52.025
0
in voltijdse equivalenten c) Aantal daadwerkelijk gepresteerde uren C2. Personeelskosten (post 62)
D. Waardeverminderingen (post 631/4) 2. op handelsvorderingen . geboekt E. Voorzieningen voor risico's en kosten (post 635/7) Toevoegingen
9115
16.858
162.360
Bestedingen en terugnemingen
9116
-39.222
-282.835
F. Andere bedrijfskosten (post 640/8) Belastingen en taksen op de bedrijfsuitoefening Andere
640
9.990
10.006
641/8
38.879
117.590
9097
0,3
0,3
G. Uitzendkrachten en ter beschikking van de onderneming gestelde personen 2. Gemiddeld aantal berekend in voltijdse equivalenten Aantal daadwerkelijk gepresteerde uren Kosten voor de onderneming
9098
472
521
617
292
322
( bedragen in duizenden franken )
XIX. FINANCĂ?ELE BETREKKINGEN, MET A. Bestuurders en zaakvoerders 4. Rechtstreekse en onrechtstreekse bezoldigingen en ten laste van de resultatenrekening toegekende pensioenen, voor zover deze vermelding niet uitsluitend of hoofdzakelijk betrekking heeft op de toestand van een enkel identificeerbaar persoon : ( bedragen in duizenden franken ) - aan bestuurders en zaakvoerders
codes
Boekjaar
9503
746
Sociale balans
I. STAAT VAN DE TEWERKGESTELDE PERSONEN codes
1.voltijds
2. deeltijds
(boekjaar)
(boekjaar)
A. Werknemers ingeschreven in het personeelsregister 1. Tijdens het boekjaar en het vorig boekjaar
3.totaal (T) of totaal in voltijdse equivalenten (VTE) (boekjaar)
Gemiddeld aantal werknemers
100
546,2
102,6
602,1 (ETP)
605,3 (ETP)
Aantal daadwerkelijk gepresteerde uren
101
790.729
80.776
871.505 (T)
885.599 (T)
Personeelskosten, in duizenden franken
102
899.517
86.712
986.229 (T)
964.693 (T)
Voordelen bovenop het loon, in duizenden franken
103
13.725 (T)
11.724 (T)
codes
1. Voltijds
2. Deeltijds
3. Totaal in voltijdse equivalenten
105
545
100
595,0
Overeenkomst voor een onbepaalde tijd
110
469
91
513,9
Overeenkomst voor een bepaalde tijd
111
59
3
61,1
Vervangingsovereenkomst
113
17
6
20,0
Mannen
120
347
27
355,9
Vrouwen
121
198
73
239,1
2. Op de afsluitingsdatum van het boekjaar
a. Aantal werknemers ingeschreven in het personeelsregister b. Volgens de aard van de arbeidsovereenkomst
c. Volgens het geslacht
d. Volgens de beroepscategorie Directiepersoneel
130
12
Bedienden
134
519
80
559,3
Arbeiders
132
14
20
23,7
codes
1. Uitzendkrachten
150
0,3
B. Uitzendkrachten en ter beschikking van de onderneming gestelde personen Tijdens het boekjaar
Gemiddeld aantal tewerkgestelde personen
140
141
4.totaal (T) of totaal in voltijdse equivalenten (VTE) (vorig boekjaar)
Aantal daadwerkelijk gepresteerde uren
151
472
Kosten voor de onderneming, in duizenden franken
152
292
12,0
2. Ter beschikking van de onderneming gestelde personen
II. TABEL VAN HET PERSONEELSVERLOOP TIJDENS HET BOEKJAAR codes
1. Voltijds
2. Deeltijds
3. Totaal in voltijdse equivalenten
205
145
10
150,2
210
66
4
67,3
A. Ingetreden a. Aantal werknemers die tijdens het boekjaar in het personeelsregister werden ingeschreven b. Volgens de aard van de arbeidsovereenkomst Overeenkomst voor een onbepaalde tijd Overeenkomst voor een bepaalde tijd
211
64
2
65,9
Vervangingsovereenkomst
213
15
4
17,0
220
1
c. Volgens het geslacht en het studieniveau Mannen : lager onderwijs
1,0
secundair onderwijs
221
13
13,0
hoger niet-universitair onderwijs
222
26
26,0
universitair onderwijs Vrouwen : lager onderwijs
223
25
230
17
7
25,0 20,4
secundair onderwijs
231
9
1
9,5
hoger niet-universitair onderwijs
232
20
1
20,8
universitair onderwijs
233
34
1
34,5
codes
1. Voltijds
2. Deeltijds
3. Totaal in voltijdse equivalenten
305
169
10
173,4
B. Uitgetreden a. Aantal werknemers met een in het personeelsregister opgetekende datum waarop hun overeenkomst tijdens het boekjaar een einde nam b. Volgens de aard van de arbeidsovereenkomst Overeenkomst voor een onbepaalde tijd
310
44
5
45,3
Overeenkomst voor een bepaalde tijd
311
117
2
118,4
Vervangingsovereenkomst
313
8
3
9,7
c. Volgens het geslacht en het studieniveau Mannen : lager onderwijs
320
8
8,0
secundair onderwijs
321
19
19,0
hoger niet-universitair onderwijs
322
26
universitair onderwijs Vrouwen : lager onderwijs
2
26,3
323
24
2
24,8
330
15
4
16,7
secundair onderwijs
331
30
hoger niet-universitair onderwijs
332
32
1
32,8
30,0
universitair onderwijs
333
15
1
15,8
340
23
d. Volgens de reden van beĂŤindiging van de overeenkomst Pensioen Afdankingen
342
1
Andere reden
343
145
23,0 1,0 10
149,4
Sociale balans
III. Staat over het gebruik van de maatregelen ten gunste van de werkgelegenheid tijdens het boekjaar Maatregelen ten gunste van de werkgelegenheid codes
Aantal betrokken werknemers 1. Aantal
2. In voltijdse equivalenten
3. Financieel voordeel in duizenden franken
1. Maatregelen met een financieel voordeel voor de werkgever m.b.t. de titularis of diens plaatsvervanger Volledige loopbaanonderbreking
412
8
6,3
1.393
Vermindering van de arbeidsprestaties
413
5
1,9
323
500
7
3,2
- totaal voor het boekjaar
550
36
15,6
- totaal voor het vorige boekjaar
560
44
34,0
( deeltijdse loopbaanonderbreking ) 2. Andere maatregelen Eerste - werkervaringscontract Aantal werknemers betrokken bij ĂŠĂŠn of meerdere maatregelen ten gunste van de werkgelegenheid :
IV. INLICHTINGEN OVER DE OPLEIDINGEN VOOR DE WERKNEMERS TIJDENS HET BOEKJAAR codes
1. Aantal betrokken werknemers
2. Aantal gevolgde opleidingsuren
3. Kosten voor de onderneming in duizenden franken
mannen
580
286
10.012
20.827
vrouwen
581
166
5.218
9.540
Totaal van de opleidingsinitiatieven ten laste van de werkgever
142
143
Verslag van de revisor aan de Algemene Vergadering der Aandeelhouders Jaarrekening per 31 december 1999
In het kader van onze opdracht als revisor aangesteld bij ministerieel besluit van 9 januari 1990 in uitvoering van de wet van 16 maart 1954, en overeenkomstig de bepalingen van het artikel 29 van de statuten, brengen wij hierbij verslag uit aangaande onze controlewerkzaamheden in verband met de jaarrekening per 31 december 1999 van de Vlaamse Landmaatschappij, die werd opgesteld onder de verantwoordelijkheid van de raad van bestuur, met een balanstotaal van BEF 4.299.648.096 en waarvan de resultatenrekening afsluit met een te de stemmen winst van het boekjaar van BEF 7.774.529. Wij hebben eveneens de bijkomende specifieke controles verricht die door de wet zijn vereist.
Verklaring over de jaarrekening zonder voorbehoud. Onze controles werden uitgevoerd overeenkomstig de normen van het Instituut der Bedrijfsrevisoren teneinde een redelijke mate van zekerheid te bekomen van de jaarrekening geen onjuistheden van materieel belang bevat en overeenstemt met de Belgische wettelijke en bestuursrechterlijke voorschriften met betrekking tot de jaarrekening. Overeenkomstig deze normen hebben wij rekening gehouden met de administratieve en boekhoudkundige organisatie van de vennootschap, alsook met de procedures van interne controle. De verantwoordelijken van de vennootschap hebben onze vragen naar opheldering of inlichtingen duidelijk beantwoord. Wij hebben op basis van steekproeven de verantwoording onderzocht van de bedragen opgenomen in de jaarrekening. Wij hebben de waarderingsregels, de betekenisvolle ramingen die de onderneming maakte en de voorstelling van de jaarrekening beoordeeld. Wij zijn van mening dat deze werkzaamheden een redelijke basis vormen voor het uitbrengen van ons oordeel. Naar ons oordeel, rekening houdend met de toepasselijke wettelijke en bestuursrechterlijke voorschriften, geeft de jaarrekening afgesloten op 31 december 1999 een getrouw beeld van het vermogen, van de financiële toestand en van de resultaten van de vennootschap en wordt een passende verantwoording gegeven in de toelichting.
Bijkomende verklaringen en inlichtingen. Wij vullen ons verslag aan met volgende inlichtingen die niet van aard zijn om de draagwijdte van onze verklaring te wijzigen: • Het jaarverslag bevat de door de wet vereiste inlichtingen en stemt overeen met de jaarrekening. • Onverminderd formele aspecten van ondergeschikt belang, wordt de boekhouding gevoerd en de jaarrekening opgesteld overeenkomstig de in België toepasselijke wettelijke en bestuursrechterlijke voorschriften. • Wij dienen U geen enkele verrichting of beslissing mede te delen die in overtreding met de statuten of de vennootschappenwet zou zijn gedaan of genomen. De winstverdeling die aan de algemene vergadering wordt voorgesteld, stemt overeen met de wettelijke en statutaire bepalingen. Opgemaakt op 1 maart 2000
P A T R I C K W A L T N I E L Bedrijfsrevisor
Vertegenwoordiger van de burgerlijke coöperatieve vennootschap "Dumont-Bossaert, Waltniel & Co"
Info
Maatschappelijke zetel Vlaamse Landmaatschappij Gulden-Vlieslaan 72, 1060 Brussel 6 Tel. (02)543.72.00 (Algemeen nummer) Fax (02)543.73.99 (Algemene directie) (02)543.73.96 (Administratie) (02)543.73.98 (Mestbank) (02)543.73.97 (Ruilverkaveling, Landinrichting en Natuur) (02)543.73.95 (Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen)
Provinciale afdelingen VLM-Provinciale afdeling Brugge Emmanuel de Neckerestraat 5, 8000 Brugge Tel. (050)45.81.00 (Algemeen nummer) Fax (050)45.81.99 (Administratie) (050)45.81.98 (Mestbank) VLM-Provinciale afdeling Diest Leuvensestraat 86a, 3290 Diest Tel. (013)35.87.00 (Algemeen nummer) Fax (013)35.87.99 (Administratie) (013)35.87.98 (Mestbank) VLM-Provinciale afdeling Gent Ganzendries 149, 9000 Gent Tel. (09)244.85.00 (Algemeen nummer) Fax (09)244.85.99 (Administratie) (09)244.85.98 (Mestbank)
Verantwoordelijke uitgever ir. Paul Demeester Gulden-Vlieslaan 72 1060 Brussel 6 Concept, realisatie en grafische productie die Keure, Brugge
VLM-Provinciale afdeling Herentals Cardijnlaan 1, 2200 Herentals Tel. (014)25.83.00 (Algemeen nummer) Fax (014)25.83.99 (Administratie) (014)25.83.98 (Mestbank)
Deze brochure werd gedrukt op milieuvriendelijk papier D/2000/6375/01
VLAAMSE LANDMAATSCHAPPIJ • G u l d e n - V l i e s l a a n 7 2 • B - 1 0 6 0 B r u s s e l