Rapport_ziekte_2017.pdf

1 1

RAPPORT AFWEZIGHEDEN NAAR AANLEIDING VAN ZIEKTE 2017 VLAAMS ONDERWIJSPERSONEEL

AGENTSCHAP VOOR ONDERWIJSDIENSTEN

www.onderwijs.vlaanderen.be

2

Eindredactie Ivo Francis AGODI, Advies en Ondersteuning Onderwijspersoneel

Patricia Van Reet AGODI, Personeel Basisonderwijs en CLB

Met medewerking van Certimed

Verantwoordelijke uitgever

Guy Janssens Administrateur-generaal; Agentschap voor Onderwijsdiensten (AGODI)

Lay-out Sofie Alen Fotografie Kim Baele

Depotnummer D/2018/3241/318

3

RAPPORT AFWEZIGHEDEN NAAR AANLEIDING VAN ZIEKTE 2017 VLAAMS ONDERWIJSPERSONEEL

4

Inhoud 1

2

Inleiding ............................................................................................................................................................................................................. 7 1.1.

Aantal personen .............................................................................................................................................................................. 7

1.2.

Aantal personeelseenheden ................................................................................................................................................... 12

Ziektedagen en attestdagen................................................................................................................................................................ 13 2.1. 2.1.1.

Aantal ziektedagen ...................................................................................................................................................................... 13 Totaal aantal ziektedagen ....................................................................................................................................................... 13

2.1.2. Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid ......................................................................................................... 13 2.2.

Aantal eendagsziekten .............................................................................................................................................................. 14

2.2.1. Totaal aantal eendagsziekten ................................................................................................................................................. 14 2.2.2. Eendagsziekteverloven per onderwijsniveau .................................................................................................................. 15 2.2.3. Eendagsziekteverlof per werkdag: ........................................................................................................................................ 15 2.2.4. Eendagsziekteverlof per leeftijdsgroep .............................................................................................................................. 16 2.3. 3

Ziektedagen en vervanging .....................................................................................................................................................17

Ziekteverzuimpercentage en nulverzuim .................................................................................................................................... 18 3.1. 3.1.1.

Ziekteverzuimpercentage ........................................................................................................................................................ 18 Ziekteverzuimpercentage per leeftijdsgroep ................................................................................................................... 19

3.1.2. Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau ........................................................................................................... 20 3.1.3. Ziekteverzuimpercentage in het buitengewoon onderwijs .................................................................................... 21 3.1.4. Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie....................................................................................................... 21 3.1.5. Ziekteverzuimpercentage per net ........................................................................................................................................ 22 3.1.6. Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau per net .......................................................................................... 22 3.1.7. Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie per net..................................................................................... 23 3.1.8. Ziekteverzuimpercentage in de Vlaamse centrumsteden en Brussel ................................................................ 24 3.2.

Nulverzuim....................................................................................................................................................................................... 25

3.2.1. Nulverzuimpercentage per leeftijdsgroep........................................................................................................................ 25 3.2.2. Nulverzuim per provincie ......................................................................................................................................................... 26 4

Uitdieping van de ziektedagen ........................................................................................................................................................ 27 4.1. Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid .............................................................................................................. 27 4.1.1.

Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep....................................................................................................... 27

4.1.2. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie ................................................................................................................ 28 4.1.3. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per leeftijdsgroep ........................................................................ 29 4.1.4. Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep per net ..................................................................................... 29 4.1.5. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net............................................................................................... 30 4.1.6. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net voor de leeftijdsgroep 56-65 jaar ........................ 31 4.1.7. Gemiddeld aantal ziektedagen per onderwijscategorie ........................................................................................... 31

5

5

Epidemiologisch rapport...................................................................................................................................................................... 33 5.1.

Top 5 ziektedagen en ziektegevallen per aandoening ......................................................................................... 33

5.1.1.

Top 5 ziektedagen ........................................................................................................................................................................ 33

5.1.2. Top 5 ziektegevallen .................................................................................................................................................................... 34 5.2.

Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening ................................................................................................. 35

5.2.1. Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening per leeftijdsgroep.............................................................. 35 5.2.1.1 Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 56-65 jaar .......................... 35 5.2.1.2 Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 46-55 jaar ............................... 36 5.2.1.3 Conclusie ...................................................................................................................................................................................... 36 5.2.2. Percentage dagen psychosociale aandoening per onderwijscategorie .......................................................... 36 5.2.2.1. Vergelijking directiepersoneel t.o.v. alle categorieĂŤn per leeftijdsgroep .............................................37 5.2.2.2. Vergelijking directiepersoneel t.o.v. alle categorieĂŤn per onderwijsniveau ......................................37 6

Deeltijds werken wegens ziekte ...................................................................................................................................................... 38 6.1.

Verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte ............................................................................................... 38

6.1.1.

Algemene gegevens i.v.m. VVP-ziekte ................................................................................................................................. 39

6.1.2. Uitdieping gegevens VVP-ziekte ........................................................................................................................................... 40 6.1.2.1. Aantal dagen VVP-ziekte per leeftijdsgroep ......................................................................................................... 40 6.1.2.2. Aantal dagen VVP-ziekte per provincie ................................................................................................................... 42 6.1.2.3. Aantal dagen VVP-ziekte per onderwijsniveau .................................................................................................. 43 6.1.2.4. Aantal dagen VVP-ziekte per onderwijscategorie ............................................................................................ 45 6.1.2.5. Aantal dagen VVP-ziekte epidemiologisch ............................................................................................................ 46 6.1.2.6 VVP-ziekte: duur en tewerkstellingspercentage ..................................................................................................47 6.1.3. Conclusie............................................................................................................................................................................................ 48 6.2.

Langdurig verlof voor verminderde prestaties wegens medische redenen ........................................... 49

6.2.1. Algemene gegevens over LVVPmed .................................................................................................................................... 50 6.2.2. Uitdieping gegevens LVVPmed............................................................................................................................................... 51 6.2.2.1 Personeelsleden met LVVPmed per leeftijdsgroep ............................................................................................. 51 6.2.2.2 Personeelsleden met LVVPmed per provincie...................................................................................................... 52 6.2.2.3 Personeelsleden met LVVPmed per onderwijsniveau ..................................................................................... 53 6.2.2.4 Personeelsleden met LVVPmed per onderwijscategorie ............................................................................... 54 6.2.2.5 LVVPmed epidemiologisch ............................................................................................................................................... 56 6.2.2.6 LVVPmed: tewerkstellingspercentage en duur .....................................................................................................57 6.3.

Conclusie ............................................................................................................................................................................................57

6

7

Controles op afwezigheid wegens ziekte .................................................................................................................................. 58 7.1.

Aantal uitgevoerde controles – opgeleverde resultaat ....................................................................................... 58

7.2.

Aantal uitgevoerde controles uitgesplitst naar de aanvrager van de controle................................... 58

7.2.1. Uitsplitsing van de controles op initiatief van het personeelslid ................................................................. 59 7.2.2. Controles m.b.t. verlenging van VVP-ziekte en LVVPmed ................................................................................... 59

8

7.3.

Arbitrageonderzoeken .............................................................................................................................................................. 60

7.4.

Aantal tweede controles ......................................................................................................................................................... 60

7.5.

Controles van eendagsziekten.............................................................................................................................................. 61

Samenvatting .............................................................................................................................................................................................. 62

7

1

Inleiding

In 2001 is de administratie gestart met het maken van een jaarrapport m.b.t. het ziekteverzuim voor het Vlaamse onderwijspersoneel, in samenwerking met de controlefirma die instaat voor de concrete ziektecontroles. In het eerste rapport werden de cijfers uitgesplitst per geslacht, leeftijdsgroep en provincie. In de volgende jaren werd het rapport uitgebreid met grafieken, kwamen er cijfers bij per onderwijsniveau en onderwijscategorie en werd het aangevuld met aanbevelingen voor het beleid. Sinds 2008 werd er een bijkomend onderzoek gedaan naar het ziekteverzuim van de directies. Vanaf 2011 bevat het jaarrapport ook gegevens over het vernieuwde verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte. Sinds 2015 is er een rubriek gewijd aan het langdurig verlof voor verminderde prestaties wegens medische redenen (LVVPmed). Omdat deze twee dienstonderbrekingen meer en meer doorwegen in de cijfers en eigenlijk niet gaan over een volledige afwezigheid wegens ziekte worden de gegevens daarover vanaf 2017 niet meer bijgeteld bij de ziektedagen. De gegevens worden opgenomen in een afzonderlijk hoofdstuk. De meegedeelde gegevens gaan in essentie over het aantal ziektedagen dat de onderwijspersoneelsleden doorgaven aan de controlefirma Certimed. Daarnaast komen de gegevens uit de databanken voor personeelsbeheer van het ministerie, het zogenaamde Elektronische PersoneelsDossier (EPD). In dit rapport worden gegevens verzameld voor de personeelsdossiers van het basisonderwijs, het secundair onderwijs, het deeltijds kunstonderwijs, het volwassenenonderwijs en de centra voor leerlingenbegeleiding, de onderwijsinspectie en de pedagogische begeleidingsdiensten. De personeelsleden van de hogescholen ressorteren niet onder de ziektecontrole van Certimed.

1.1.

Aantal personen

De personen die opgenomen zijn in dit rapport hebben een aanstelling en hebben recht op het ontvangen van een bezoldiging van het Agentschap voor Onderwijsdiensten en/of van de afdeling Volwassenenonderwijs van het Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen. Omdat de contracten met de controlefirma’s telkens afgesloten worden per kalenderjaar, gaat het in het rapport ‘ziekteverzuim’ telkens om gegevens per kalenderjaar, niet per schooljaar. Aantal fysieke personen 2015

%

2016

%

2017

%

Mannen

48.640

25,67%

48.380

25,33%

47.960

25,03%

Vrouwen

140.873

74,33%

142.604

74,67%

143.654

74,97%

Totaal

189.513

100%

190.984

100%

191.614

100%

We stellen vast dat er 630 personen meer opgenomen zijn in dit rapport dan in het rapport van 2016. Meer informatie over de evolutie van het aantal personeelsleden is te vinden in de statistische jaarboeken van het Vlaams Onderwijs 2016-2017 en 2017-2018 (onderwijsstatistieken). Op de volgende bladzijden splitsen we de personen uit per leeftijdsgroep, provincie, onderwijscategorie en onderwijsnet.

onderwijsniveau,

Bij provincie wordt BHG (Brussels Hoofdstedelijk Gewest) toegevoegd als afzonderlijke categorie op vraag van de onderwijspartners. De vorige jaren maakte BHG deel uit van Vlaams-Brabant.

8

- Aantal personen per leeftijdsgroep (er wordt uitgegaan van de leeftijd van het personeelslid op 1 januari): 2017

-26j 3.001

% 6,26%

26-35j 11.548

% 24,08%

36-45j 12.606

% 26,28%

46-55j 11.735

V

11.767

8,19%

40.526

28,21%

39.323

27,37%

34.414

23,96%

17.444

12,14%

Tot.

14.768

7,71%

52.074

27,18%

51.929

27,10%

46.149

24,08%

26.310

13,73%

M

% 24,47%

56-65j 8.866

% 18,49%

De personen ouder dan 65j zijn niet opgenomen in deze tabel.

Om de leeftijd te kunnen vergelijken worden hieronder ook de gegevens vermeld van 2016: 2016

-26j

%

26-35j

%

36-45j

%

46-55j

%

56-65j

%

M

3.269

6,76%

11.739

24,26%

12.228

25,27%

11.974

24,75%

9.004

18,61%

V

12.652

8,87%

40.912

28,69%

37.885

26,57%

34.431

24,14%

16.580

11,63%

Tot.

15.921

8,34%

52.651

27,57%

50.113

26,24%

46.405

24,30%

25.584

13,40%

Onderverdeling per jaar voor de leeftijd van 55 tot 65 jaar: 2017

55j

56j

57j

58j

59j

60j

61j

62j

63j

64j

65j

Mannen

1.335

1.339

1.456

1.502

1.485

1.390

633

437

271

213

140

Vrouwen

3.539

3.407

3.172

3.065

2.851

2.705

915

559

363

262

145

Totaal

4.874

4.746

4.628

4.567

4.336

4.095

1.548

996

634

475

285

Om de leeftijd te kunnen vergelijken worden hieronder ook de gegevens vermeld van 2016: 2016

55j

56j

57j

58j

59j

60j

61j

62j

63j

64j

65j

Mannen

1.356

1.471

1.520

1.506

1.405

1.516

610

383

269

188

136

Vrouwen

3.435

3.212

3.117

2.923

2.749

2.714

770

459

314

179

143

Totaal

4.791

4.683

4.637

4.429

4.154

4.230

1.380

842

583

367

279

Voor de volledigheid geven we ook de cijfers per leeftijd van de 65-plussers. In dit rapport vindt u verder geen uitgesplitste gegevens over deze leeftijdsgroep omdat deze groep zeer klein is. 2017 Mannen

66j 49

67j 47

68j 26

69j 21

70j 15

+70j 46

Vrouwen

61

38

31

16

11

23

Totaal

110

85

57

37

26

69

9

Om de leeftijd te kunnen vergelijken worden hieronder ook de gegevens vermeld van 2016: 2016

66j

67j

68j

69j

70j

+70j

Mannen

53

26

27

19

18

23

Vrouwen

50

32

24

13

11

14

Totaal

103

58

51

32

29

37

- Aantal personen per provincie: 2017

Antwerpen

%

VlBrabant

%

BHG

%

Limburg

%

O-Vl

%

W-Vl

%

M

13.048

27,21

6.188

12,90

2.642

5,51

6.679

13,93

10.505

21,90

8.886

18,53

V

41.267

28,73

20.272

14,11

7.483

5,21

19.127

13,31

31.594

21,99

23.892

16,63

Tot.

54.315

28,35

26.460

13,81

10.125

5,28

25.806

13,47

42.099

21,97

32.778

17,11

BHG: Brussels Hoofdstedelijk Gewest

- Aantal personen per provincie per leeftijdscategorie: Antwerpen

-26j

%

26-35j

%

36-45j

%

46-55j

%

56-65j

%

Mannen

757

5,80%

3.145

24,10%

3.510

26,90%

3.207

24,58%

2.366

18,13%

Vrouwen

3.137

7,60%

11.657

28,25%

11.503

27,87%

9.941

24,09%

4.955

12,01%

Totaal

3.894

7,17%

14.802

27,25%

15.013

27,64%

13.148

24,21%

7.321

13,48%

VlaamsBrabant

-26j

%

26-35j

%

36-45j

%

46-55j

%

56-65j

%

Mannen

444

7,18%

1.685

27,23%

1.632

26,37%

1.404

22,69%

998

16,13%

Vrouwen

1.582

7,80%

5.853

28,87%

5.582

27,54%

4.836

23,86%

2.388

11,78%

2.026 7,66%

7.538

28,49%

7.214

27,26%

6.240

23,58%

3.386

12,80%

Totaal

BHG

-26j

%

26-35j

%

36-45j

%

46-55j

%

56-65j

%

Mannen

202

7,65%

741

28,05%

683

25,85%

522

19,76%

472

17,87%

Vrouwen

782

2.634

35,20%

1.971

26,34%

1.347

18,00%

735

9,82%

Totaal

984

10,45 % 9,72%

3.375

33,33%

2.654

26,21%

1.869

18,46%

1.207

11,92%

Limburg

-26j

%

2635j

Mannen

457

6,84%

1.503

Vrouwen

1.559

8,15%

Totaal

2.016

OostVlaanderen

-26j

%

36-45j

%

46-55j

%

56-65j

%

1.734

25,96%

1.674

25,06%

1.292

19,34%

5.130

22,50 % 26,82%

5.085

26,59%

4.857

25,39%

2.482

12,98%

7,81%

6.633

25,70%

6.819

26,42%

6.531

25,31%

3.774

14,62%

%

26-35j

%

36-45j

%

46-55j

%

56-65j

%

Mannen

647

6,16%

2.597

24,72%

2.693

25,64%

2.569

24,46%

1.949

18,55%

Vrouwen

2.659

8,42%

8.940

28,30%

8.643

27,36%

7.509

23,77%

3.806

Totaal

3.306

7,85%

11.537

27,40%

11.336

26,93%

10.078

23,94%

5.755

12,05 % 13,67%

10

WestVlaanderen

-26j

%

2635j

%

3645j

%

4655j

%

5665j

Mannen

494

5,56%

1.874

21,09%

2.353

26,48%

2.358

26,54%

1.782

Vrouwen

2.045

8,56%

6.310

26,41%

6.533

27,34%

5.920

24,78%

3.074

20,05 % 12,87%

Totaal

2.539

7,75%

8.184

24,97%

8.886

27,11%

8.278

25,25%

4.856

14,81%

%

- Aantal personen per onderwijsniveau:

2017

Basis

%

Secundair

%

DKO

%

VO

%

CLB

%

Mannen

10.907

22,74%

30.179

62,93%

2.619

5,46%

3.444

7,18%

394

0,82%

Vrouwen

72.801

50,68%

55.398

38,56%

3.932

2,74%

7.361

5,12%

3.579

2,49%

Totaal

83.708

43,69%

85.577

44,66%

6.551

3,42%

10.805

5,64%

3.973

2,07%

Basisonderwijs: hoofdstructuur 111, 121, 211, 221, IA0, IB0, IP0, ID0, IE0, T00 Secundair onderwijs: hoofdstructuur 311, 312, 321, IF0, IH0, II0 Deeltijds Kunstonderwijs: hoofdstructuur: 316 Volwassenenonderwijs: hoofdstructuur: 317, 417, 618 CLB:hoofdstructuur C00, P00 Niet apart opgenomen: inspectie (DS0), pedagogische begeleiding (B**) en andere kleine hoofdstructuren (A00, D00 en K00)

- Aantal personen in het buitengewoon onderwijs: buitengewoon lager onderwijs

buitengewoon secundair onderwijs

2017

buitengewoon kleuteronderwijs

Mannen

22

1.338

3.038

Vrouwen

680

8.732

6.989

Totaal

702

10.070

10.027

Zij vormen een deelgroep van respectievelijk basisonderwijs en secundair onderwijs van de tabel hierboven over het aantal personen per onderwijsniveau.

- Aantal personen per onderwijscategorie

2017

Ond

%

Dir

%

ParaM

%

Opv

%

M

40.379

84,19%

2.416

5,04%

331

0,69%

3.136

6,54%

V

116.073

80,80%

3.035

2,11%

6.624

4,61%

8.506

5,92%

Tot.

156.452

81,65%

5.451

2,84%

6.955

3,63%

11.642

6,08%

2017

Adm

%

Tech

%

MVD

%

M

1.138

2,37%

316

0,66%

48

0,10%

V

6.009

4,18%

3.099

2,16%

142

0,10%

Tot.

7.147

3,73%

3.415

1,78%

190

0,10%

Ond: bestuurs- en onderwijzend personeel met uitzondering van de directie Adm: administratief personeel Dir: directiepersoneel Tech: technisch personeel ParaM: paramedisch, psychologisch, orthopedagogisch, sociaal en medisch personeel MVD: meester, vak- en dienstpersoneel Opv:: opvoedend hulppersoneel Niet apart opgenomen: inspectie en pedagogische begeleiding

11

- Aantal personen per net

2017

GO!

Gesubs. Gem. ond.

Gesubs. Prov. Ond.

Gesubs. vrij Ond.

Mannen

10.406

7.000

1.840

28.510

Vrouwen

29.255

23.223

2.591

88.075

Totaal

39.661

30.223

4.431

116.585

De personeelsleden van de scholen van de Vlaamse Gemeenschapscommissie te Brussel zijn niet opgenomen in deze tabel.

- Aantal personen per net per leeftijdscategorie:

GO!

3.106

7,83%

2635j 12.080

Gesubs. Gem. ond.

2.241

7,41%

8.319

27,53%

8.064

26,68%

7.444

24,63%

4.091

13,54%

Gesubs. Prov.ond.

195

4,40%

940

21,21%

1.276

28,80%

1.152

26,00%

859

19,39%

9.106

7,81%

30.548

26,20%

30.677

26,31%

29.372

25,19%

16.638

14,27%

2017

Gesubs. vrij ond.

-26j

%

30,46%

3645j 11.746

%

29,62%

4655j 8.060

%

20,32%

5665j 4.603

11,61%

%

%

12

1.2. Aantal personeelseenheden

Een volgend begrip dat gebruikt wordt om het ziekteverzuim te kunnen weergeven en verband houdt met personeel is ‘personeelseenheid’. Eén ‘personeelseenheid’ is de aanstelling van één persoon voor een volledig jaar.

In 2017: 47.960 mannen komen overeen met 42.843,59 personeelseenheden 143.654 vrouwen komen overeen met 129.762,28 personeelseenheden 191.614 personen komen overeen met 172.605,87 personeelseenheden

In 2016 vertegenwoordigden 190.984 personen 171.593,52 personeelseenheden.

In 2015 vertegenwoordigden 189.513 personen 169.798,14 personeelseenheden.

We merken daarbij op dat ten opzichte van het rapport van 2016 het aantal personen en het aantal personeelseenheden stijgt. Het aantal personen stijgt met 0,33%, het aantal personeelseenheden stijgt met 0,59%. Alle berekeningen en gegevens van Certimed m.b.t. de opgenomen ziektedagen zijn gebaseerd op personeelseenheden. Als we het verder in dit rapport hebben over ‘personeelsleden’ bedoelen we ‘personeelseenheden’. Als het begrip personeelseenheden niet gebruikt wordt, maar men uitgaat van ‘fysieke personen’, dan wordt dat expliciet vermeld.

13

2

Ziektedagen en attestdagen

2.1. Aantal ziektedagen 2.1.1.

Totaal aantal ziektedagen

De ziektedagen die zijn geregistreerd bij Certimed voor het jaar 2017 (attesten opgestuurd in 2016 en 2017 voor 2017), aangevuld met de eendagsziekteverloven, bedragen 2.738.618 dagen. Ter vergelijking: - Ziektedagen voor het jaar 2016: 2.702.599 - Ziektedagen voor het jaar 2015: 2.498.623 Nominaal is er een stijging met 36.019 ziektedagen. Dat is een stijging van 1,33% t.a.v. 2016. Er is ook een beperkte stijging van het aantal personeelsleden van 0,33 % Er is bijgevolg sprake van een lichte stijging van het ziekteverzuim.

2.1.2.

Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid

In 2017 noteren we de volgende cijfers m.b.t. het gemiddelde aantal ziektedagen per personeelslid: Mannen :

556.675 dagen voor 42.843,59 personeelsleden = 12,99

Vrouwen: 2.181.943 dagen voor 129.762,28 personeelsleden = 16,82 Totaal:

2.738.618 dagen voor 172.605,87 personeelsleden = 15,87

Ziektedagen

2015

2016

2017

Mannen

12,78

13,11

12,99

Vrouwen

15,38

16,65

16,82

Totaal

14,72

15,77

15,87

Uit deze cijfers blijkt dat de stijging veel minder uitgesproken is dan vorig jaar, er is zelfs een daling bij de mannen.

14

2.2. Aantal eendagsziekten 2.2.1.Totaal aantal eendagsziekten (personeelsdatabank EPD) Het aantal eendagsziekteverloven voor 2017 bedraagt 106.356 dagen, genomen door 63.012 personen. Het aantal eendagsziekteverloven voor 2016 bedraagt 106.683 dagen, genomen door 63.215 personen. Het aantal eendagsziekteverloven voor 2015 bedraagt 100.244 dagen, genomen door 60.382 personen. De eendagsziekteverloven zijn in 2017 gedaald met 327 dagen. Dat is een daling met 0,31% ten opzichte van 2016, terwijl het aantal personeelsleden dat potentieel eendagsziekteverlof kon opnemen steeg met 0,33%. Het percentage personen dat gebruik maakt van eendagsziekteverloven daalt. In 2017 was dat gelijk aan 32,88%. In 2016 bedroeg het percentage 33,10% en in 2015 maakte 31,86% van het onderwijspersoneel ten minste ĂŠĂŠn keer gebruik van een eendagsziekteverlof.

We zagen de afgelopen jaren een stijging van het aantal dagen eendagsziekteverlof. Om die reden is de bovenstaande tabel met de cijfers vanaf 2013 opgenomen, om de vergelijking met de voorgaande jaren te kunnen maken over een periode van 5 jaar. In 2017 was het gemiddelde aantal eendagsziekteverloven per personeelseenheid gelijk aan 0,62. In 2016 was dat 0,62; in 2015 ging het om een gemiddeld aantal van 0,59.

15

2.2.2. Eendagsziekteverloven per onderwijsniveau In de onderstaande tabel delen we het aantal eendagsziekteverloven per onderwijsniveau door het aantal personeelsleden in het betrokken onderwijsniveau. Zo kunnen we vaststellen of er verschillen zijn tussen de onderwijsniveaus m.b.t. de opname van eendagsziekte. 2015

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Totaal

Mannen

0,36

0,60

0,63

0,38

0,85

0,53

Vrouwen

0,36

0,73

0,67

0,42

0,81

0,53

Totaal

0,36

0,68

0,66

0,41

0,81

0,53

2016

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Totaal

Mannen

0,38

0,65

0,66

0,35

0,96

0,57

Vrouwen

0,39

0,77

0,72

0,45

0,83

0,56

Totaal

0,39

0,72

0,69

0,42

0,84

0,56

2017

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Totaal

Mannen

0,38

0,65

0,61

0,41

0,82

0,57

Vrouwen

0,37

0,76

0,67

0,59

0,77

0,55

Totaal

0,38

0,72

0,65

0,54

0,77

0,56

Mannen in het CLB maken het meest gebruik van het eendagsziekteverlof, vrouwen in het basisonderwijs het minst. Los van de verdeling naar geslacht merken we dat de personeelsleden van het CLB het meest gebruik maken van het eendagsziekteverlof.

2.2.3.

Eendagsziekteverlof per werkdag: Maandag

Dinsdag

Woensdag

Donderdag

Vrijdag

Zaterdag

2015

26.220

20.316

12.321

18.566

21.891

822

2016

27.894

21.365

13.972

19.686

22.951

732

2017

26.366

21.916

13.854

19.663

23.805

693

Niet opgenomen: zondagen

Blijkbaar worden de eendagsziekteverloven nog steeds het meest genomen op dagen die aansluiten bij het weekend. In 2015 werd 47,99% van de eendagsziekteverloven opgenomen op een maandag of een vrijdag, in 2016 47,66% en in 2017 47,17%.

16

ĂŠĂŠndagsziekteverlof per werkdag 30 000 25 000 20 000

2015

15 000

2016 2017

10 000 5 000 0 Maandag

2.2.4.

Dinsdag

Woensdag

Donderdag

Vrijdag

Zaterdag

Eendagsziekteverlof per leeftijdsgroep

In de onderstaande tabel delen we het aantal eendagsziekteverloven van de leeftijdsgroep door het aantal personeelsleden van de leeftijdsgroep. -26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

2015

0,33

0,59

0,57

0,51

0,48

2016

0,37

0,62

0,60

0,53

0,51

2017

0,36

0,62

0,59

0,53

0,52

Eendagsziekteverlof komt vooral voor in de leeftijdsgroep 26-35j. Deze groep heeft ook het laagste nulverzuimpercentage, zie pagina 25.

17

2.3. Ziektedagen en vervanging Sinds enkele jaren volgen wij op in welke mate ziekteverloven leiden tot vervanging van de titularissen. Deze gegevens worden gedistilleerd uit de personeelsdatabank (EPD) van het Agentschap voor Onderwijsdiensten. Als we de voorbije jaren bekijken, zien we dat er voor ongeveer 70% van de ziektedagen vervangers ingeschakeld worden. De voorbije jaren valt vooral de toename van het aantal vervangers op. Dat hangt zeker samen met de maatregel die de vervanging van korte afwezigheden mogelijk maakt in het basisonderwijs, maar het kan er ook op wijzen, dat men voor een afwezigheid wegens ziekte van één personeelslid soms meer dan één vervanger moet zoeken. Volgens de personeelsdatabank EPD werden er in 2017 1.918.427 dagen vervangen door 33.769 personen. In 2016: 1.907.186 dagen en 32.875 vervangers In 2015: 1.794.281 dagen en 31.176 vervangers Volgens EPD wordt er 68,16% van het totale aantal ziektedagen vervangen (in 2016: 68,82%; in 2015: 69,48%) In 2017 werden er meer dagen vervangen door meer vervangers, maar het percentage vervangen ziektedagen daalde. Het wordt blijkbaar steeds moeilijker om voldoende vervangers te vinden.

18

3

Ziekteverzuimpercentage en nulverzuim

3.1. Ziekteverzuimpercentage

Het ziekteverzuim is het aantal ziektedagen dat de personeelsleden gespreid over het jaar opnemen. Het ‘ziekteverzuimpercentage’ wordt als volgt berekend:

totaal aantal ziektedagen x 100 totaal aantal personeelseenheden x 365 (of 366)

Dat percentage geeft weer hoeveel procent van de dagen in een jaar een personeelslid gemiddeld afwezig is wegens ziekte. Traditioneel wordt in alle sectoren het ziekteverzuimpercentage berekend op basis van het totale aantal dagen in het jaar, zonder rekening te houden met op te nemen vakantiedagen. Ook in de privésector en bij overheidsdiensten kan dat aantal vakantiedagen uiteenlopen. Doordat in het onderwijs het aantal dagen vakantie relatief groot is en in deze perioden het ziekteverzuim significant lager is, moeten we ervan uitgaan dat het ziekteverzuimpercentage voor het onderwijspersoneel daardoor positief beïnvloed wordt. Dat aspect maakt een vergelijking met andere sectoren moeilijk. In 2017 was het ziekteverzuimpercentage 4,35% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) en 4,18% zonder eendagsziekteverloven. In 2016 was het ziekteverzuimpercentage 4,32% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) en 4,15% zonder eendagsziekteverloven. In 2015 was het ziekteverzuimpercentage 3,98% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) en 3,82% zonder eendagsziekteverloven. Bovenstaande gegevens kunnen als volgt samengevat worden. Met 1dz

Zonder 1dz

2015

3,98%

3,82%

2016

4,32%

4,15%

2017

4,35%

4,18%

19

Daaruit moeten we concluderen dat het ziekteverzuimpercentage in 2017 het hoogste was van de laatste jaren, maar de stijging is zeer gering. Verder in dit rapport bedoelen we met het ziekteverzuimpercentage steeds het percentage met eendagsziekteverloven inbegrepen.

3.1.1. Ziekteverzuimpercentage per leeftijdsgroep

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

2015

1,30%

2,61%

3,29%

4,61%

8,40%

2016

1,43%

2,93%

3,66%

4,83%

8,61%

2017

1,40%

2,88%

3,61%

4,92%

8,61%

Over de jaren heen zien we dat het ziekteverzuimpercentage opmerkelijk stijgt met de leeftijd. In vergelijking met het voorbije jaar stijgt het ziekteverzuimpercentage in 2017 enkel in de leeftijdsgroep 4655j.

20

3.1.2.Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau 2015

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

3,56%

3,65%

2,51%

2,99%

3,19%

Vrouwen

4,24%

4,27%

3,55%

4,19%

3,68%

Totaal

4,15%

4,05%

3,13%

3,80%

3,63%

2016

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen Vrouwen

3,76%

3,71%

2,58%

2,84%

4,14%

4,61%

4,63%

3,50%

4,38%

4,01%

Totaal

4,50%

4,31%

3,13%

3,90%

4,02%

2017

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

3,79%

3,64%

2,36%

2,97%

3,71%

Vrouwen

4,63%

4,65%

3,71%

4,67%

4,48%

Totaal

4,52%

4,29%

3,17%

4,15%

4,40%

Het ziekteverzuim per niveau stijgt het felst in het CLB, met 0,38%.

21

3.1.3.Ziekteverzuimpercentage in het buitengewoon onderwijs buitengewoon kleuteronderwijs

buitengewoon lager onderwijs

Mannen

5,67%

3,41%

4,73%

Vrouwen

5,10%

4,21%

4,55%

Totaal

5,11%

4,10%

4,61%

buitengewoon kleuteronderwijs

buitengewoon lager onderwijs

buitengewoon secundair onderwijs

Mannen

3,16%

3,88%

4,44%

Vrouwen

4,80%

4,58%

5,04%

Totaal

4,75%

4,49%

4,85%

buitengewoon kleuteronderwijs

buitengewoon lager onderwijs

buitengewoon secundair onderwijs

2015

2016

2017

buitengewoon secundair onderwijs

Mannen

4,02%

4,33%

4,53%

Vrouwen

5,10%

4,68%

4,90%

Totaal

5,07%

4,64%

4,40%

Het percentage is gestegen voor de groepen buitengewoon kleuteronderwijs en buitengewoon lager onderwijs in vergelijking met 2016. De stijging is het grootst bij mannen in het buitengewoon kleuteronderwijs.

3.1.4.

2015

Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

3,46%

3,94%

3,29%

3,85%

2,26%

3,04%

19,72%

Vrouwen

4,22%

4,32%

4,24%

4,23%

4,05%

3,69%

10,36%

Totaal

4,02 %

4,14%

4,19%

4,12%

3,77%

3,62%

12,78%

2016

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

3,55%

4,10%

3,27%

3,87%

2,58%

3,94%

16,90%

Vrouwen

4,55%

4,91%

4,46%

4,60%

4,60%

3,93%

14,47%

Totaal

4,29%

4,54%

4,40%

4,41%

4,29%

3,93%

15,08%

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

3,49%

4,19%

3,89%

3,96%

2,90%

3,46%

17,53%

Vrouwen

4,58%

5,05%

4,64%

4,82%

4,64%

4,31%

13,02%

Totaal

4,30%

4,67%

4,60%

4,59%

4,39%

4,23%

14,26%

Er is een uitschieter bij het meesters-, vak- en dienstpersoneel. We noteren daarbij dat het om een uitdovende en beperkte personeelscategorie gaat (190 personeelsleden) met een groter aandeel oudere personeelsleden. Voor het overige zien we een opmerkelijke stijging bij het mannelijk paramedisch personeel van 0,62%.

22

3.1.5.

2015

Ziekteverzuimpercentage per net

GO!

Gesubsidieerd gemeentelijk onderwijs

Gesubsidieerd provinciaal onderwijs

Gesubsidieerd vrij onderwijs

Mannen

4,13%

3,50%

3,96%

3,26%

Vrouwen

4,63%

4,42%

4,25%

2,41%

Totaal

4,50%

4,20%

4,13%

3,84%

2016

GO!

Gesubsidieerd gemeentelijk onderwijs

Gesubsidieerd provinciaal onderwijs

Gesubsidieerd vrij onderwijs

Mannen

4,13%

3,50%

4,10%

3,40%

Vrouwen

4,94%

4,68%

4,53%

4,40%

Totaal

4,73%

4,41%

4,35%

4,16%

2017

GO!

Gesubsidieerd gemeentelijk onderwijs

Gesubsidieerd provinciaal onderwijs

Gesubsidieerd vrij onderwijs

Mannen

4,06%

3,41%

4,09%

3,39%

Vrouwen

5,00%

4,79%

5,05%

4,42%

Totaal

4,76%

4,47%

4,65%

4,17%

Het ziekteverzuim van het gesubsidieerd vrij onderwijs is lager dan het algemeen ziekteverzuimpercentage van 4,35%. Het ziekteverzuim van het Gemeenschapsonderwijs is een stuk hoger dan het gemiddelde van 4,35%.

3.1.6.

Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau per net 2015

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

GO!

4,49%

4,69%

2,95%

4,01%

4,44%

Gesubs. gemeentel. ond.

4,40%

4,64%

3,16%

4,56%

4,86%

Gesubs. provinciaal ond.

4,10%

4,40%

-

3,36%

1,78%

Gesubs. vrij onderwijs

3,95%

3,79%

2,02%

3,62%

3,29%

2016

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

GO!

4,84%

4,80%

3,45%

4,06%

4,92%

Gesubs. gemeentel. ond.

4,71%

4,95%

3,10%

3,87%

5,22%

Gesubs. provinciaal ond.

4,70%

4,59%

-

3,51%

2,63%

Gesubs. vrij onderwijs

4,31%

4,08%

2,72%

3,88%

3,64%

2017

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

GO!

4,90%

4,79%

3,12%

4,09%

4,94%

Gesubs. gemeentel. ond.

4,77%

4,90%

3,16%

4,43%

6,09%

Gesubs. provinciaal ond.

4,55%

4,72%

-

4,54%

2,44%

Gesubs. vrij onderwijs

4,32%

4,06%

4,02%

4,05%

4,11%

23

Voor het basisonderwijs zit alleen het gesubsidieerd vrij onderwijs onder het algemeen gemiddelde ziekteverzuimpercentage van het basisonderwijs van 4,52 % (zie rubriek 3.1.2) Voor het secundair onderwijs zit alleen het gesubsidieerd vrij onderwijs onder het algemeen gemiddelde ziekteverzuimpercentage van het secundair onderwijs van 4,29%.

3.1.7.

Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie per net 2015

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

GO!

4,36%

5,46%

4,49%

4,87%

4,29%

4,28%

12,78%

4,21%

4,85%

4,40%

3,88%

3,73%

4,77%

-

Gesubs. provinciaal ond.

4,15%

2,34%

3,17%

3,98%

6,74%

1,97%

-

Gesubs. vrij onderwijs

3,86%

3,59%

4,01%

3,86%

3,60%

3,32%

-

2016

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

GO!

4,59%

4,89%

4,86%

4,88%

5,14%

4,63%

15,08%

Gesubs. gemeentel. ond.

4,37%

5,14%

5,01%

4,33%

4,24%

4,92%

-

Gesubs. provinciaal ond.

4,36%

2,52%

4,55%

3,78%

7,54%

2,56%

-

Gesubs. vrij onderwijs

4,17%

4,29%

3,99%

4,25%

3,98%

3,64%

-

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

GO!

Gesubs. gemeentel. ond.

4,60%

5,49%

5,17%

5,09%

5,16%

4,66%

14,26%

Gesubs. gemeentel. ond.

4,42%

4,90%

5,31%

4,62%

4,35%

5,84%

-

Gesubs. provinciaal ond.

4,64%

5,35%

3,61%

4,80%

6,75%

0,90%

-

Gesubs. vrij onderwijs

4,16%

4,33%

4,16%

4,35%

4,12%

4,01%

-

Een opmerkelijke stijger is het provinciaal directiepersoneel. Het gaat om een verschil van 2,83%.

24

3.1.8. Ziekteverzuimpercentage in de Vlaamse centrumsteden en Brussel Het gaat om het ziekteverzuimpercentage van de personeelsleden van de onderwijsinstellingen van de hieronder vermelde steden. Basisonderwijs

Secundair onderwijs

Mannen

Vrouwen

Mannen

Vrouwen

Aalst

4,83%

5,35%

4,09%

4,98%

Antwerpen

3,38%

4,54%

3,24%

4,93%

Brugge

3,26%

4,79%

3,31%

4,94%

Brussel

3,84%

4,52%

3,45%

4,55%

Genk

3,96%

5,64%

4,15%

5,32%

Gent

4,06%

4,60%

3,17%

4,99%

Hasselt

5,85%

5,85%

5,26%

5,30%

Kortrijk

1,92%

4,04%

3,55%

4,24%

Leuven

2,93%

4,91%

3,26%

4,78%

Mechelen

4,72%

4,43%

4,48%

5,02%

Oostende

4,17%

5,33%

3,78%

4,74%

Roeselare

2,07%

4,38%

3,12%

3,44%

Sint-Niklaas

3,37%

4,46%

3,28%

3,96%

Turnhout

8,71%

4,59%

3,54%

4,41%

Brussel: Brussels Hoofdstedelijk Gewest Percentage hoger dan het percentage voor basis- of secundair onderwijs (zie 3.1.2) De top 5: Turnhout basisonderwijs mannen, Hasselt basisonderwijs mannen, Hasselt basisonderwijs vrouwen, Genk basisonderwijs vrouwen, en Aalst basisonderwijs vrouwen. Genk, Hasselt, Aalst en Oostende zijn de centrumsteden waarbij de vier categorieën hoger scoren dan het gemiddelde. Opmerkelijk is dat bij de drie grootsteden Gent in twee categorieën onder het gemiddelde scoort, Brussel en Antwerpen in drie categorieën.

25

3.2.

Nulverzuim

Het nulverzuimpercentage is het percentage personeelsleden dat in de loop van het jaar niet ziek geweest is. Dat wil zeggen: hoe hoger het nulverzuimpercentage, hoe meer personeelsleden nooit afwezig zijn wegens ziekte. De algemeen aanvaarde norm door controlefirma’s is hier 50%. Dat betekent dat men ervan uitgaat dat in ondernemingen de helft van alle personeelsleden geen enkele dag ziek is tijdens een jaar. Als de eendagsziekteverloven meegeteld worden, is er voor het Vlaamse onderwijs een nulverzuimpercentage in 2017 van 42,72% (in 2016: 42,30%; in 2015: 44,19%). Ruim vier op tien onderwijspersoneelsleden is geen enkele dag ziek geweest is in 2017. Het nulverzuimpercentage zonder het meerekenen van eendagsziekteverloven is 58,65% (57,89% in 2016; 59,58% in 2015). In de volgende tabellen werken we telkens met het nulverzuimpercentage rekening houdend met eendagsziekteverloven.

3.2.1.

Nulverzuimpercentage per leeftijdsgroep

2015

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

66,80%

47,90%

47,12%

49,71%

48,29%

Vrouwen

61,00%

39,09%

40,14%

40,22%

44,31%

Totaal

62,19%

41,08%

41,84%

42,72%

45,74%

2016

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

65,74%

45,51%

45,35%

50,24%

47,72%

Vrouwen

57,59%

36,43%

38,09%

39,64%

41,48%

Totaal

59,26%

38,45%

39,86%

42,38%

43,68%

2017

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

63,95%

46,50%

47,03%

49,24%

45,85%

Vrouwen

59,85%

38,04%

39,88%

39,05%

39,47%

Totaal

60,68%

39,92%

41,62%

41,62%

41,62%

26

nulverzuim per leeftijd 80 70 60

2015 V

50

2016 V

40

2017 V 2015 M

30

2016 M

20

2017 M 10 0 -26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Het nulverzuimpercentage is het hoogst in de leeftijdscategorie van -26j, zowel bij de mannen als bij de vrouwen. Daarnaast zien we ook dat het nulverzuimpercentage bij mannen hoger is dan bij vrouwen. Het nulverzuimpercentage is het laagst in de leeftijdsgroep 26-35j.

3.2.2. 2015

Nulverzuim per provincie Antwerpen

Vl- Brabant

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

47,89%

48,78%

47,92%

48,98%

55,11%

Vrouwen

40,64%

40,47%

41,90%

41,80%

48,20%

Totaal

42,42%

42,50%

43,51%

43,63%

50,14%

2016

Antwerpen

Vl- Brabant

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

46,38%

48,19%

47,45%

47,93%

53,73%

Vrouwen

38,43%

38,18%

39,38%

39,66%

46,71%

Totaal

40,36%

40,61%

41,50%

41,75%

48,65%

2017

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

46,54%

45,46%

48,86%

47,93%

48,02%

54,11%

Vrouwen

39,12%

39,20%

37,26%

40,28%

40,37%

47,19%

Totaal

40,90%

40,66%

40,29%

42,26%

42,28%

49,06%

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft het laagste nulverzuimpercentage. De provincie West-Vlaanderen noteert het hoogste nulverzuimpercentage.

27

4

Uitdieping van de ziektedagen

4.1. Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid Onder punt 2.1.2 werd al aangehaald dat in 2017 het gemiddelde aantal ziektedagen per personeelslid 15,87 dagen bedroeg. Dat gaan we nu verder in detail bekijken.

4.1.1. Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep 2015 Mannen

-26j 4,65

26-35j 5,78

36-45j 7,91

46-55j 12,28

56-65j 30,59

Vrouwen

4,75

10,61

13,31

18,45

30,70

2016 Mannen

-26j 4,59

26-35j 6,41

36-45j 8,59

46-55j 12,45

56-65j 30,70

Vrouwen

5,38

11,88

14,86

19,40

31,84

2017 Mannen

-26j 4,62

26-35j 6,07

36-45j 8,37

46-55j 12,30

56-65j 30,76

Vrouwen

5,23

11,76

14,68

19,86

31,78

We zien dat het aantal ziektedagen stijgt met de leeftijd. In alle leeftijdsgroepen zijn de vrouwen gemiddeld meer dagen afwezig dan de mannen.

28

Wij geven hier ook de cijfers per leeftijd van 55 tot 65 jaar: 2015

55j

56j

57j

58j

59j

60j

61j

62j

63j

64j

65j

Mannen

15,57

16,97

19,85

29,40

37,95

51,30

42,30

23,74

26,14

28,43

24,24

Vrouwen

22,15

24,48

29,71

33,60

30,25

39,13

36,01

27,07

28,54

19,08

23,22

2016

55j

56j

57j

58j

59j

60j

61j

62j

63j

64j

65j

Mannen

16,95

16,97

20,26

25,82

44,25

47,67

43,67

26,68

21,50

35,95

36,38

Vrouwen

22,72

23,45

26,67

32,71

44,70

37,18

38,25

24,05

19,90

18,84

19,86

2017

55j

56j

57j

58j

59j

60j

61j

62j

63j

64j

65j

Mannen

17,85

19,22

21,05

26,01

36,33

48,87

46,91

30,56

24,44

24,06

30,43

Vrouwen

24,37

22,73

27,62

29,71

36,95

45,92

39,35

34,16

27,70

23,51

32,30

Bij de mannen is het gemiddelde aantal ziektedagen het hoogst op de leeftijd van 60 jaar, bij de vrouwen ook.

4.1.2. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie 2015

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

12,74

12,56

10,31

17,20

12,09

11,25

Vrouwen

15,87

15,51

13,72

17,80

14,77

13,79

2016

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

12,93

13,08

11,02

16,23

12,75

12,08

Vrouwen

17,15

16,65

15,40

18,64

16,29

14,96

2017

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

13,21

13,08

11,04

15,52

12,58

11,78

Vrouwen

17,35

16,81

16,00

18,80

16,41

15,13

Limburg blijft de provincie met het grootste gemiddeld aantal ziektedagen. Bij de vrouwen stijgt het gemiddelde aantal ziektedagen overal, bij de mannen enkel in Antwerpen en in het Brussels Hoofdstedelijk gewest.

29

4.1.3. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per leeftijdsgroep We kijken hier naar de groep van de oudste personeelsleden, omdat die de meest relevante gegevens bevatten. leeftijdsgroep 56-65 j: Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

Antwerpe n 31,70

33,46

15,68

43,70

25,75

27,16

Vrouwen

31,72

32,42

23,14

38,66

26,65

28,45

2016

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

Antwerpe n 30,45

36,08

18,10

42,26

26,73

27,10

Vrouwen

33,65

31,70

26,07

37,89

28,90

29,21

2017

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

Antwerpe n 31,28

33,11

24,97

39,13

27,60

27,59

Vrouwen

33,48

29,94

29,93

36,60

29,77

29,49

2015

4.1.4. Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep per net 2015

-26j 5,46

26-35j 9,79

36-45j 12,68

46-55j 17,71

56-65j 43,91

Gesubs. Gemeentel. Ond.

4,71

9,60

13,10

17,79

31,33

Gesubs. Provinciaal ond.

7,79

9,09

10,34

14,51

31,14

Gesubs. Vrij onderwijs

4,47

9,41

11,54

16,51

26,50

-26j 6,02

26-35j 11,03

36-45j 14,19

46-55j 19,52

56-65j 42,05

Gesubs. Gemeentel. Ond.

5,78

10,95

13,00

18,53

31,99

Gesubs. Provinciaal ond.

5,68

9,52

11,79

14,50

32,34

Gesubs. Vrij onderwijs

4,82

10,47

13,19

17,05

28,30

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

GO!

2016 GO!

2017

-26j

GO!

5,61

11,02

14,47

20,41

40,35

Gesubs. Gemeentel. Ond.

5,14

10,59

13,30

19,54

31,22

Gesubs. Provinciaal ond.

6,46

9,22

10,34

16,50

36,07

Gesubs. Vrij onderwijs

4,92

10,35

12,75

16,99

28,85

Het Gemeenschapsonderwijs heeft in de leeftijdsgroep 56-65j het hoogste gemiddeld aantal ziektedagen.

30

4.1.5. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net 2015

Antwerpen Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

15,83

15,13

13,36

21,23

15,69

16,98

Gesubs. Gemeentel. Ond.

16,17

15,59

15,90

15,59

14,85

12,24

Gesubs. Provinciaal ond.

13,94

24,75

35,96

15,96

13,84

9,61

Gesubs. Vrij onderwijs

14,54

14,28

11,53

16,95

13,41

12,10

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

GO!

2016

Antwerpen Vl-Brabant 16,94

16,68

14,71

20,87

16,77

17,20

Gesubs. Gemeentel. Ond.

16,91

16,77

16,10

15,16

16,07

12,57

Gesubs. Provinciaal ond.

14,24

28,75

35,25

16,00

14,11

17,92

Gesubs. Vrij onderwijs

15,67

14,97

13,23

17,69

14,89

13,46

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

GO!

2017 GO!

Antwerpen Vl-Brabant 16,99

15,77

14,86

20,99

17,21

17,82

Gesubs. Gemeentel. Ond.

16,53

17,12

16,72

15,87

16,90

13,23

Gesubs. Provinciaal ond.

17,56

26,43

26,75

15,75

16,15

14,64

Gesubs. Vrij onderwijs

16,06

15,41

14,04

17,50

14,51

13,27

Uitschieter: Gesubsidieerd provinciaal onderwijs in Vlaams-Brabant en BHV.

31

4.1.6. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net voor de leeftijdsgroep 56-65 jaar

2015

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

GO!

41,46

49,88

21,98

58,45

37,90

50,91

Gesubs. Gemeentel. Ond.

33,20

31,75

35,96

38,10

30,74

19,54

Gesubs. Provinciaal ond.

26,55

80,53

0,00

35,31

24,09

21,25

Gesubs. Vrij onderwijs

28,80

26,95

15,85

35,85

22,35

22,81

2016

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

GO!

41,76

45,79

26,07

51,55

38,80

44,46

Gesubs. Gemeentel. Ond.

33,57

35,88

33,14

38,13

29,41

20,94

Gesubs. Provinciaal ond.

27,07

74,36

9,58

33,84

29,24

34,43

Gesubs. Vrij onderwijs

30,16

27,58

18,36

36,73

25,12

25,17

2017

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

GO!

39,57

33,02

25,39

49,81

40,69

45,78

Gesubs. Gemeentel. Ond.

30,20

36,77

34,34

30,67

31,98

23,91

Gesubs. Provinciaal ond.

33,96

90,75

11,67

34,12

34,63

25,62

Gesubs. Vrij onderwijs

31,91

26,92

29,12

35,29

25,23

25,29

Hier merken we duidelijk dezelfde patronen als in de cijfers voor alle leeftijdsgroepen samen. Het gesubsidieerd provinciaal onderwijs in Vlaams-Brabant heeft voor deze groep 56 – 65 jaar een gemiddelde van meer dan 50 ziektedagen.

4.1.7. Gemiddeld aantal ziektedagen per onderwijscategorie

Mannen

2015

Ond 12,63

Dir 14,40

ParaM 12,01

Opv 14,05

Admin 8,26

Tech 11,08

MVD 71,97

Totaal 12,80

Vrouwen

15,39

15,77

15,48

15,43

14,78

13,46

37,83

15,37

2016 Mannen

Ond 12,95

Dir 14,98

ParaM 11,93

Opv 14,11

Admin 9,43

Tech 14,38

MVD 61,69

Totaal 13,13

Vrouwen

16,61

17,92

16,27

16,80

16,78

14,34

52,81

16,64

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Totaal

Mannen

12,73

15,29

14,20

14,46

10,58

12,63

63,97

12,99

Vrouwen

16,71

18,43

16,94

17,58

16,95

15,72

47,52

16,83

De hoogste scores vinden we bij MVD-personeel, gevolgd door het directiepersoneel. Op vraag van de onderwijspartners maken we een uitsplitsing voor het onderwijzend en directiepersoneel voor het basisonderwijs, secundair onderwijs, deeltijds kunstonderwijs en volwassenonderwijs:

32

2015

Ond

Dir

2016

Ond

Dir

2017

Ond

Dir

Basis

15,16

16,25

Basis

16,29

18,63

Basis

16,36

18,62

Secundai rDKO

14,63

14,21

15,62

13,73

14,82

10,31

11,55

9,46

Secundai rDKO

15,50

11,59

Secundai rDKO

11,51

9,30

VO

13,63

8,79

VO

14,20

7,50

VO

15,17

12,99

We merken op dat het directiepersoneel in het basisonderwijs in 2017 het hoogst scoort qua gemiddeld aantal ziektedagen en ten opzichte van 2016 is de grootste stijger directiepersoneel volwassenonderwijs.

33

5

Epidemiologisch rapport

5.1. Top 5 ziektedagen en ziektegevallen per aandoening

De controlefirma stelt ook de ziektecijfers opgedeeld volgens de diagnosegroepen ter beschikking. We vermelden niet alle diagnosegroepen. We maken een top 5 met de meest voorkomende aandoeningen.

5.1.1. Top 5 ziektedagen Top 5 van het totale % ziektedagen per aandoening (2015) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

40,20%

Psychosociaal

34,56%

Gewrichten

10,31%

Gewrichten

9,09%

Rug

6,71%

Rug

6,85%

Griep

5,49%

Gynaecologisch

6,32%

Maag-Darm

4,21%

Griep

5,90%

Totaal

66,93%

Totaal

62,72%

Top 5 van het totale % ziektedagen per aandoening (2016) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

40,77%

Psychosociaal

37,09%

Gewrichten

10,83%

Gewrichten

8,42%

Rug

7,11%

Rug

6,71%

Griep

5,05%

Gynaecologisch

6,37%

Ledematen

4,12%

Griep

5,46%

Totaal

67,88%

Totaal

64,06%

Top 5 van het totale % ziektedagen per aandoening (2017) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

40,36%

Psychosociaal

38,67%

Gewrichten

10,62%

Gewrichten

8,68%

Rug

6,85%

Gynaecologisch

6,23%

Griep

4,93%

Rug

5,96%

Maag-Darm

4,02%

Griep

5,05%

Totaal

66,78%

Totaal

64,59%

We zien in 2017 dat psychosociale aandoeningen veruit de meeste ziektedagen opeisen. In 2017 was 39,01% van de ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale oorzaak, terwijl in 2016 psychosociale aandoeningen aan de basis lagen voor 37,90% van de ziektedagen. In 2015 was dat 35,79%

34

5.1.2. Top 5 ziektegevallen Top 5 van het totale % ziektegevallen per aandoening (2015) Mannen

Vrouwen

Griep

14,18%

Griep

15,02%

Psychosociaal

7,16%

Psychosociaal

8,71%

Maag-Darm

5,23%

Maag-Darm

6,06%

Neus, keel, oren

3,65%

Neus, keel, oren

5,51%

Rug

3,47%

Rug

3,41%

Totaal

33,69%

Totaal

38,70%

1dz

52,74%

1dz

44,46%

Top 5 van het totale % ziektegevallen per aandoening (2016) Mannen

Vrouwen

Griep

12,87%

Griep

14,29%

Psychosociaal

7,34%

Psychosociaal

9,46%

Maag-Darm

5,70%

Maag-Darm

6,79%

Rug

3,67%

Neus,keel, oren

5,57%

Neus, keel, oren

3,53%

Rug

3,41%

Totaal 1dz

33,12% 53,38%

Totaal 1dz

39,51% 44,42%

Top 5 van het totale % ziektegevallen per aandoening (2017) Mannen

Vrouwen 12,70%

Griep

13,33%

Psychosociaal

7,36%

Psychosociaal

9,93%

Maag-Darm

5,58%

Maag-Darm

6,54%

Neus, keel, oren

3,65%

Neus,keel, oren

5,39%

Rug

3,56%

Rug

3,24%

Totaal

32,86%

Totaal

38,43%

1dz

45,09%

Griep

1dz

53,62%

EĂŠndagsziekteverlof (1dz) wordt beschouwd als een categorie van ziektegevallen, maar hieraan wordt geen aandoening gekoppeld omdat er geen attest door een dokter moet worden ingevuld.

35

5.2. Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening 5.2.1. Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening per leeftijdsgroep 2015

-26j

2626-35j

3636-45j

4646-55j

5656-65j

Mannen

9,09%

22,56%

34,99%

38,27%

48,30%

Vrouwen

13,11%

27,16%

34,91%

34,16%

42,70%

2016 Mannen

-26j 9,69%

2626-35j 22,28%

3636-45j 34,60%

4646-55j 39,99%

5656-65j 49,48%

Vrouwen

17,46%

31,22%

39,34%

35,60%

43,72%

2017

-26j

2626-35j

3636-45j

4646-55j

5656-65j

Mannen

15,93%

24,50%

35,05%

39,73%

47,28%

Vrouwen

23,18%

33,49%

40,72%

37,70%

43,12%

Als we de gegevens vergelijken per leeftijdscategorie blijkt dat psychosociale ziektedagen zich vooral voordoen bij de oudere leeftijdsgroepen. Hierna volgen de cijfers voor de leeftijdsgroep van 56 tot en met 65 jaar en de leeftijdsgroep van 46 tot en met 55 jaar. De gegevens worden opgedeeld per provincie.

5.2.1.1

Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 56-65 jaar

2015

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Totaal

Mannen

50,46%

46,79%

58,93%

57,24%

38,15%

43,73%

48,30%

Vrouwen

45,27%

44,67%

40,57%

45,85%

38,06%

38,72%

42,67%

2016

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Totaal

Mannen

52,09%

46,74%

56,52%

58,52%

41,95%

43,30%

49,41%

Vrouwen

43,13%

49,80%

40,49%

44,50%

42,76%

40,69%

43,69%

2017

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Totaal

Mannen

52,01%

48,13%

55,70%

48,80%

45,06%

38,21%

47,22%

Vrouwen

45,97%

48,22%

39,97%

43,28%

38,10%

40,76%

43,12%

36

5.2.1.2 Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 46-55 jaar 2015

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Totaal

Mannen

39,93%

35,89%

55,91%

34,12%

38,58%

36,21%

38,27%

Vrouwen

36,22%

35,32%

37,68%

35,21%

31,96%

30,34%

34,16%

2016

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Totaal

Mannen

36,92%

46,78%

43,93%

37,90%

40,89%

39,29%

39,99%

Vrouwen

38,36%

34,94%

31,01%

36,23%

34,94%

33,45%

35,60%

2017

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Totaal

Mannen

42,87%

43,02%

44,32%

35,95%

39,58%

35,23%

39,74%

Vrouwen

39,20%

37,39%

36,22%

39,07%

38,09%

33,83%

37,70%

5.2.1.3 Conclusie 44,47% (45,64% in 2016) van de ziektedagen per provincie in de leeftijdsgroep 56-65 j en 38,05% (36,39% in 2016) in de leeftijdsgroep 46-55 j is te wijten aan een psychosociale aandoening.

5.2.2. Percentage dagen psychosociale aandoening per onderwijscategorie 2015 Mannen

Ond 38,98%

Dir 58,60%

ParaM 36,26%

Opv 41,21%

Admin 31,03%

Tech 19,31%

MVD 41,70%

Totaal 40,15%

Vrouwen

34,79%

46,91%

25,72%

34,44%

32,64%

36,68%

14,03%

34,52%

2016 Mannen

Ond 39,60%

Dir 60,63%

ParaM 35,35%

Opv 40,34%

Admin 27,44%

Tech 36,13%

MVD 41,16%

Totaal 40,74%

Vrouwen

37,05%

51,80%

29,17%

39,02%

34,43%

42,64%

28,25%

37,15%

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Totaal

Mannen

39,11%

57,63%

50,09%

41,67%

26,68%

38,11%

24,29%

40,28%

Vrouwen

38,82%

50,56%

28,67%

39,18%

35,81%

44,57%

28,37%

38,67%

Als we de onderwijscategorieĂŤn vergelijken, blijkt dat het directiepersoneel duidelijk het hoogste percentage ziektedagen heeft als gevolg van een psychosociale aandoening. Er is in die groep een daling in vergelijking met 2016.

% dagen psychosociale aandoeningen per onderwijscategorie

70 60

2015 V

50

2016 V

40

2017 V

30

2015 M

20

2016 M

10

2017 M

0 Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

37

5.2.2.1. Vergelijking : directiepersoneel t.o.v. alle categorieën per leeftijdsgroep Percentage van de ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale aandoening voor directies per leeftijdscategorie t.o.v. van alle onderwijscategorieën:

2015 psychosociaal

36-45j

46-55j

56-65j

Alle categorieën

34,92%

34,94%

44,71%

Directiepersoneel

47,34%

49,55%

55,27%

2016 psychosociaal

36-45j

46-55j

56-65j

Alle categorieën

38,61%

36,39%

45,68%

Directiepersoneel

52,33%

46,91%

62,94%

2017 psychosociaal

36-45j

46-55j

56-65j

Alle categorieën

39,85%

38,05%

44,49%

Directiepersoneel

50,28%

47,36%

58,68%

Bij het directiepersoneel is vanaf de leeftijdscategorie van 36-45 j het ziekteverzuim van psychosociale aard veel hoger dan het gemiddelde van alle categorieën.

5.2.2.2. Vergelijking directiepersoneel t.o.v. alle categorieën per onderwijsniveau Percentage van de ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale aandoening voor directies per onderwijsniveau 2015 psychosociaal

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Alle categorieën

35,77%

36,07%

31,26%

36,03%

34,37%

Directiepersoneel

52,79%

51,68%

50,03%

36,33%

38,76%

2016 psychosociaal

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Alle categorieën

38,14%

37,61%

33,59%

39,26%

39,36%

Directiepersoneel

55,99%

55,48%

54,12%

16,47%

34,74%

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Alle categorieën

39,42%

38,53%

32,98%

40,69%

41,68%

Directiepersoneel

53,47%

53,80%

54,20%

53,38%

28,96%

2017 psychosociaal

Het directiepersoneel van deeltijds kunstonderwijs heeft in 2017 het hoogste percentage ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale aandoening.

38

6

Deeltijds werken wegens ziekte

6.1. Verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte

Verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte (VVP-ziekte) heeft als doel een arbeidsongeschikt personeelslid de kans te bieden om het werk gedeeltelijk te hervatten. Het personeelslid neemt – in overleg met zijn behandelende arts - zelf het initiatief om een aanvraag voor VVP-ziekte in te dienen bij het controleorgaan. De controlearts oordeelt of de gezondheidstoestand van het personeelslid het toelaat om het werk gedeeltelijk te hervatten. Tot eind augustus 2011 konden per aanvraag aan het controleorgaan maximaal 30 dagen VVP-ziekte worden toegestaan. Dat aantal kon eventueel worden verlengd. Per periode van 10 jaar kon een personeelslid maximaal 90 dagen VVP-ziekte opnemen. Vanaf september 2011 werd er een aangepast systeem ingevoerd. De onderwijspersoneelsleden hebben vanaf dan de mogelijkheid om, onmiddellijk aansluitend op hun afwezigheid wegens ziekte omwille van een ernstige of langdurige ziekte, een verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte aan te vragen met het oog op het volledig hernemen van de opdracht die zij uitoefenden aan de vooravond van hun ziekteverlof. Die aanvraag moet voldoen aan volgende voorwaarden: -

de behandelende arts moet het verlof voorschrijven

-

het verlof moet onmiddellijk aansluiten op een ziekteverlof, een periode van halftijdse prestaties wegens arbeidsongeval of een beroepsziekte of een periode van wederaanpassing halve dagtaak MEDEX

-

de behandelende arts moet de noodzaak tot verminderde prestaties motiveren en bij de start de vooropgestelde datum van volledige werkhervatting vermelden.

Het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte wordt toegestaan voor een periode van maximaal 2 maanden. Als de behandelende arts bij de start voorziet dat het aangewezen is dat het personeelslid gedurende een langere periode slechts met verminderde prestaties kan werken, gaat het controleorgaan op het einde van iedere periode van 2 maanden na of de gezondheidstoestand van het personeelslid de voortzetting van het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte nog wettigt. Bij de gegevens van het ziekterapport werden de dagen van de perioden verlof met verminderde prestaties wegens ziekte geteld als een volledige periode van afwezigheid wegens ziekte, terwijl de personeelsleden deeltijds aan het werk zijn. Volgens de regelgeving is het echter zo dat in het vernieuwde systeem van verminderde prestaties wegens ziekte, voor personeelsleden die nog prestaties leveren tussen 50 en 75% per dag slechts een halve dag ziekteverlof aangerekend wordt. Bij personeelsleden die nog prestaties boven 75% leveren, wordt slechts een vierde van een ziektedag aangerekend. Het opnemen van VVP-ziekte is maar mogelijk, zolang personeelsleden nog een ziektekrediet hebben. De opname heeft geen impact op hun salaris; dat wordt doorbetaald overeenkomstig met hun oorspronkelijke onderwijsopdracht.

39

6.1.1.

Algemene gegevens i.v.m. VVP-ziekte

Aanvragen voor VVP-ziekte Mannen

Vrouwen

Totaal

2015

697

3.291

3.988

2016

751

3.499

4.250

2017

762

3.725

4.487

In 2017 zien we een stijging van het aantal aanvragen VVP-ziekte. Na controle werden er 593 attesten afgekeurd. Er waren 61 gevallen waar een LVVPmed-aanvraag afgekeurd werd, waarop later een VVP-ziekteattest volgde.

Aantal dagen werkelijk genoten VVP-ziekte in absolute cijfers Mannen

Vrouwen

Totaal

2015

37.157

166.808

203.965

2016

41.053

185.108

226.161

2017

43.792

195.286

239.078

Wij houden enkel rekening met de werkelijk genoten dagen VVP-ziekte vanaf de datum van goedkeuring. In 2017 werden 60.502 dagen afgekeurd omwille van verkeerd ingevulde aanvraagformulieren. In 2016 ging het over 59.057 dagen en in 2014 over 57.633 dagen. Het is mogelijk dat er later opnieuw een attest werd ingediend dat wel goedgekeurd werd.

Aantal dagen VVP-ziekte in relatieve cijfers Relatieve gegevens zijn de VVP-ziektedagen gedeeld door het aantal personeelsleden

Mannen

Vrouwen

Totaal

2015

0,76

1,18

1,08

2016

0,85

1,30

1,18

2017

0,91

1,36

1,25

Aantal personen die VVP-ziekte genoten hebben Mannen

Vrouwen

Totaal

2015

337

1.602

1.939

2016

356

1.744

2.100

2017

360

1.823

2.183

40

Gemiddeld aantal dagen VVP-ziekte per persoon die VVP-ziekte genoot Mannen

Vrouwen

Totaal

2015

110,26

104,12

105,19

2016

115,32

106,14

107,70

2017

121,64

107,12

109,52

We stellen vast dat in 2017 het aantal attesten, het aantal dagen VVP-ziekte en het aantal personen die dat verlof genomen hebben, gestegen zijn. Er zijn 12.917 dagen VVP-ziekte meer dan in 2016, wat overeenkomt met een stijging met 5,71%. Dat komt voornamelijk doordat er meer personen dagen VVP-ziekte genomen hebben, namelijk 83. Qua aantal personen komt dat overeen met een stijging met 3,95%. Het gemiddeld aantal dagen dat personeelsleden VVP-ziekte opnemen is t.a.v. 2016 licht gestegen, een verschil van 1,82 dagen.

6.1.2.

Uitdieping gegevens VVP-ziekte

6.1.2.1. Aantal dagen VVP-ziekte per leeftijdsgroep

Absolute gegevens 2015

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

74

858

4.331

10.532

21.362

Vrouwen

66

16.810

35.690

72.237

42.005

2016

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0

1.266

7.449

12.653

19.685

Vrouwen

88

18.075

51.040

75.800

40.105

2017

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0

1.049

7.026

13.164

22.553

Vrouwen

93

21.312

56.800

76.990

40.091

Bij de mannen ligt het grootste aantal dagen VVP-ziekte in de leeftijdsgroep 56-65 jaar, bij de vrouwen in de leeftijdsgroep 46-55j. We zien ook een gevoelige stijging bij de vrouwen in de leeftijdsgroep van 36-45j.

41

Relatieve gegevens Relatieve gegevens zijn de dagen VVP-ziekte gerelateerd aan het aantal personeelsleden per categorie, in dit geval de leeftijdsgroep. 2015

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0,02

0,07

0,37

0,86

2,34

Vrouwen

0,01

0,41

0,98

2,11

2,59

2016

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0,00

0,11

0,61

1,06

2,19

Vrouwen

0,01

0,44

1,35

2,20

2,42

2017

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0,00

0,09

0,56

1,12

2,54

Vrouwen

0,01

0,53

1,44

2,24

2,30

In alle leeftijdsgroepen komt VVP-ziekte meer voor bij de vrouwelijke personeelsleden. We zien zoals verwacht ook een stijging met de leeftijd, bij vrouwen een stuk eerder dan bij mannen. We zien een lichte stijging t.a.v. 2016. Deze stijging is het meest opvallend bij mannen in de leeftijdsgroep 56-65j. In de leeftijdscategorie 56-65j is er een daling bij de vrouwen.

42

6.1.2.2. Aantal dagen VVP-ziekte per provincie Absolute gegevens 2015

Antwerpen

Vl- Brabant

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

9.211

3.882

9.469

8.019

6.576

Vrouwen

44.190

30.189

33.729

33.337

25.363

2016

Antwerpen

Vl- Brabant

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

11.783

6.543

9.843

7.772

5.112

Vrouwen

43.416

37.648

35.796

37.006

31.242

2017

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

13.906

6.027

1.343

10.173

6.580

5.763

Vrouwen

46.423

32.444

6.382

34.967

42.420

32.450

Antwerpen is de provincie met de meeste dagen VVP-ziekte voor mannen en vrouwen in absolute cijfers.

Relatieve gegevens 2015

Antwerpen

Vl- Brabant

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

0,70

0,44

1,38

0,76

0,72

Vrouwen

1,09

1,11

1,79

1,08

1,07

2016

Antwerpen

Vl- Brabant

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

0,90

0,74

1,45

0,73

0,56

Vrouwen

1,06

1,37

1,88

1,18

1,31

2017

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

1,07

0,97

0,51

1,52

0,63

0,65

Vrouwen

1,13

1,60

0,85

1,83

1,34

1,36

Relatief gezien zijn mannen en vrouwen in Limburg met grote voorsprong de grootste gebruikers van dagen VVP- ziekte.

43

6.1.2.3. Aantal dagen VVP-ziekte per onderwijsniveau

Absolute gegevens 2015

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

7.424

25.657

1.150

2.504

422

Vrouwen

80.675

72.571

2.575

7.991

2.939

2016

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

9.464

27.855

1.576

1.976

122

Vrouwen

95.072

75.096

3.565

9.017

2.358

2017

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

10.494

29.257

1.706

2.143

192

Vrouwen

106.456

70.915

4.678

8.471

4.766

Relatieve gegevens 2015

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

0,67

0,84

0,43

0,73

1,01

Vrouwen

1,14

1,32

0,67

1,15

0,86

2016

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

0,86

0,91

0,60

0,57

0,31

Vrouwen

1,32

1,36

0,91

1,23

0,68

2017

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

0,96

0,97

0,65

0,62

0,49

Vrouwen

1,46

1,28

1,19

1,15

1,33

Relatief gezien maken vrouwen in het basisonderwijs het meest gebruik van de VVP-ziekte in 2017, gevolgd door vrouwen in het CLB.

44

Buitengewoon onderwijs Absolute gegevens buitengewoon onderwijs: buitengewoon kleuteronderwijs

buitengewoon lager onderwijs

buitengewoon secundair onderwijs

Mannen

0

691

2.117

Vrouwen

1.161

8.749

5.861

buitengewoon kleuteronderwijs

buitengewoon lager onderwijs

buitengewoon secundair onderwijs

Mannen

0

0,52

0,70

Vrouwen

1,71

1,00

0,84

2017

Relatieve gegevens buitengewoon onderwijs:

2017

45

6.1.2.4. Aantal dagen VVP-ziekte per onderwijscategorie Absolute gegevens 2015

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

31.455

2.847

421

1.992

215

166

61

Vrouwen

137.816

6.694

4.317

9.805

5.722

2.397

0

2016

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

35.774

2.301

705

1.654

563

30

26

Vrouwen

151.527

8.044

5.542

10.655

7.233

2.009

98

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

Mannen

35.322

4.003

54

3.922

313

178

0

Vrouwen

157.519

10.042

4.278

11.947

7.957

3.537

6

MVD

Relatieve gegevens 2015

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

0,77

1,14

1,25

0,63

0,18

0,49

0,78

Vrouwen

1,21

2,39

0,67

1,18

0,97

0,80

0,00

2016

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

0,88

0,94

2,10

0,53

0,46

0,10

0,41

Vrouwen

1,31

2,78

0,84

1,24

1,22

0,66

0,54

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

0,86

1,66

0,16

1,25

0,28

0,56

0,00

Vrouwen

1,36

3,31

0,65

1,40

1,32

1,14

0,04

Bij de vrouwen maakt het directiepersoneel het meest gebruik van dagen VVP-ziekte. Bij de mannen ook. Zowel voor directiepersoneel, technisch personeel en MVD-personeel geldt wel de bemerking dat door de beperkte personeelsaantallen bij de mannen de cijfers gevoelig kunnen schommelen van jaar tot jaar.

46

6.1.2.5. Aantal dagen VVP-ziekte epidemiologisch

Top 5 VVP-ziekte per aandoening (2015) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

14.708

Psychosociaal

60.961

Cardio

3.131

Gynaecologisch

15.243

Gewrichten

2.599

Rug

14.180

Zenuwstelsel

1.720

Zenuwstelsel

10.987

Rug

1.471

Gewrichten

8.948

Totaal

23.629

Totaal

110.319

63,59%

66,14%

Het vermelde percentage van het totaal van de top 5 is het percentage dagen VVP-ziekte t.o.v. het totaal aantal dagen VVP-ziekte van enerzijds de mannen en anderzijds de vrouwen.

Top 5 VVP-ziekte per aandoening (2016) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

15.528

Psychosociaal

79.403

Gewrichten

2.708

Gynaecologisch

15.326

Rug

2.528

Rug

12.408

Cardio

2.109

Zenuwstelsel

11.474

Zenuwstelsel

2.088

Gewrichten

10.046

Totaal 60,80%

24.961

Totaal 69,50%

128.657

Top 5 VVP-ziekte per aandoening (2017) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

15.599

Psychosociaal

77.011

Cardio

2.483

Rug

12.367

Gewrichten

2.431

Gynaecologisch

12.107

Zenuwstelsel

2.304

Zenuwstelsel

10.314

Rug

2.250

Gewrichten

10.073

Totaal

25.067

Totaal

121.872

57,24%

62,41%

Psychosociale aandoeningen zijn bij de dagen VVP-ziekte de belangrijkste oorzaak.. Voor mannen heeft 35,62% van de dagen VVP-ziekte een psychosociale oorsprong, voor vrouwen is het 39,43%, samen 38,74%. Het totaal percentage ligt lager dan het percentage ziektedagen wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 39,01%

47

6.1.2.6.

VVP-ziekte: duur en tewerkstellingspercentage

Hieronder vindt u een overzicht van de duur van de VVP-ziekte per periode vanaf 1 september 2011 tot en met 31 december 2017.

periode

dagen

personen

000d - 089d

189.368

3.648

090d - 179d

286.872

2.288

180d - 269d

179.715

843

270d - 359d

150.339

495

360d - 449d

78.464

199

450d - 539d

52.914

109

540d - 609d

40.494

70

610d - 719d

40.120

61

720d - ---

112.533

120

Een meerderheid van de personeelsleden maakt nog steeds gebruik van VVP-ziekte voor een periode van minder dan 90 dagen, namelijk 46,57%. Het grootste aantal dagen VVP-ziekte wordt opgenomen voor een periode van 3 tot 6 maanden, namelijk 25,37%. Er waren 559 personen die meer dan 1 jaar gebruik maken van VVP-ziekte, 120 onder hen meer dan 2 jaar. Sinds 1 september 2011 is er een verschil bij de aanrekening van de ziektedagen afhankelijk van het tewerkstellingspercentage.

2015

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

1.841

184.191

90,31%

2.759

>=75%

160

19.774

9,69%

234

2016

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

1.975

204.531

90,44%

2.824

>=75%

187

21.630

9,56%

248

2017

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

2.037

211.738

88,56%

2.930

>=75%

216

27.340

11,44%

304

De overgrote meerderheid, bijna 90% van de personeelsleden met VVP-ziekte, opteert voor een tewerkstellingspercentage van 50 tot 74%, wat leidt tot een aanrekening voor de helft van de ziektedagen.

48

6.1.3. Conclusie

Van de mogelijkheid om deeltijds het werk te hervatten na een periode van ernstige en langdurige ziekte werd in 2017 meer gebruik gemaakt dan in 2016. In totaal gaat het om 239.078 dagen. Er zijn 12.917 dagen VVP-ziekte meer dan in 2016, dat is een stijging met 5,71%. Het grootste aantal dagen VVP-ziekte is te situeren bij de leeftijdsgroepen 36-45 jaar en 46-55 jaar. De meerderheid van de aanvragers zijn personeelsleden die afwezig zijn wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 38,74%. Dat is lager dan het percentage gewone ziektedagen wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 39,01%. We stellen vast dat bij het verlof wegens verminderde prestaties wegens ziekte het gemiddelde aantal opgenomen dagen in 2017 licht stijgt van 107,70 dagen naar 109,52 dagen. 71,94% van de personeelsleden opteert voor VVP-ziekte voor een beperkte periode (tot 6 maanden). Maar er zijn ook 559 personeelsleden die langer dan een jaar deze dienstonderbreking nemen, 120 personeelsleden maken langer dan 2 jaar gebruik van VVP-ziekte. Voor deze laatste groepen is de doelstelling van VVP-ziekte, namelijk na een beperkte periode van deeltijds werken het werk hervatten met het oorspronkelijk volume, duidelijk niet haalbaar. De overgrote meerderheid, bijna 90% van de personeelsleden met VVP-ziekte, opteert voor een tewerkstellingspercentage tussen 50 tot 74%.

49

6.2. Langdurig verlof voor verminderde prestaties wegens medische redenen Als een personeelslid wegens langdurige medische ongeschiktheid de totale opdracht van zijn aanstelling en/of vaste benoeming niet meer kan uitoefenen en de geneesheer-specialist geen volledige hervatting van zijn oorspronkelijke opdracht in het vooruitzicht kan stellen, heeft het personeelslid de mogelijkheid om met verminderde prestaties te werken via een langdurig verlof voor verminderde prestaties wegens medische redenen, hierna afgekort LVVPmed. Omdat het gaat om een dienstonderbreking die repercussies heeft voor de verdere onderwijsloopbaan van het personeelslid, wordt expliciet voorzien dat een geneesheer-specialist zich uitspreekt over de medische ongeschiktheid en de maximumprestaties die nog mogelijk zijn voor het personeelslid. Eigenlijk bestaat de doelgroep uit personeelsleden die binnen de huidige stand van de medische wetenschap hun totale opdracht nooit meer volledig kunnen opnemen. Daarom wordt deze dienstonderbreking ook onmiddellijk toegekend voor een lange periode. Als het personeelslid van het controleorgaan de goedkeuring krijgt om zijn ambt met verminderde prestaties uit te oefenen, dan heeft dat personeelslid het recht om één of meer ambten uit te oefenen die samen exact een percentage van het aantal prestatie-eenheden omvatten die vereist zijn voor een ambt met volledige prestaties. De nog uit te oefenen prestaties moeten altijd ten minste 50% en maximaal 75% van een fulltime opdracht bedragen. Het LVVPmed kan op om het even welk moment van het schooljaar ingaan. Het verlof is ingevoerd vanaf 1 januari 2015. Omwille van de ernst van de langdurige medische aandoening kan het verlof pas starten na een periode van ten minste dertig dagen ononderbroken afwezigheid wegens • ziekteverlof; • terbeschikkingstelling wegens ziekte; • verlof voor verminderde prestaties na een arbeidsongeval; • wederaanpassing met een halve dagtaak. Daarnaast kan het LVVPmed ook beginnen aansluitend op een periode waarin een personeelslid minstens halftijds heeft gewerkt en daarnaast een dienstonderbreking heeft opgenomen. Als het personeelslid de goedkeuring ontvangt voor een LVVPmed, eindigt in dat geval de dienstonderbreking vanaf de aanvang van het LVVPmed. Bij een aanvraag worden de administratieve voorwaarden nagegaan door de onderwijsadministratie vooraleer het medisch onderzoek van de controledokter kan doorgaan. Het LVVPmed wordt in principe aangevraagd voor een volledig schooljaar. Enkel de eerste aanvraag vormt hierop een uitzondering en loopt tot het einde van het schooljaar dat volgt op het schooljaar waarin het LVVPmed is gestart. Voor elke volgende verlenging is een aanvraag voor een periode van twaalf maanden nodig. Het LVVPmed kan meermaals worden verlengd, telkens voor een periode van twaalf maanden. Voor elke verlenging moet telkens een nieuwe aanvraag worden ingediend bij het controleorgaan. Tijdens dit verlof heeft het personeelslid recht op het salaris voor de uitgeoefende prestaties. Voor de nietverrichte prestaties waarvoor het personeelslid LVVPmed opneemt, ontvangt het 60% van zijn salaris. Dit verlof heeft geen repercussie op het ziektekrediet van een personeelslid. Bij de gegevens van het ziekterapport werden de dagen van de perioden LVVPmed prestaties wegens ziekte geteld als volledige perioden van afwezigheid wegens ziekte, terwijl de personeelsleden deeltijds aan het werk zijn.

50

6.2.1.

Algemene gegevens over LVVPmed

Aantal aanvragen voor LVVPmed (verlengingen inbegrepen) Mannen

Vrouwen

Totaal

2015

113

844

957

2016

236

1.825

2.061

2017

374

2.709

3.083

Aantal personen die effectief LVVPmed genoten hebben

2015

Mannen

Vrouwen

Totaal

74

535

609

2016

141

972

1.113

2017

187

1.313

1.500

Het verschil is enerzijds te verklaren doordat er een aantal personen meermaals een aanvraag moesten doen omdat aan bepaalde voorwaarden niet was voldaan. Voor die personeelsleden werd er daarna vaak een tweede aanvraag gedaan. In een aantal gevallen is de LVVPmed geweigerd, omdat het personeelslid uiteindelijk niet voldeed aan de administratieve of medische voorwaarden. Ook personeelsleden die een verlenging vragen maken deel uit van de eerste tabel.

Werkelijk genoten dagen LVVPmed in absolute cijfers Mannen

Vrouwen

Totaal

2015

10.716

94.132

104.848

2016

37.512

264.559

302.071

2017

55.062

386.952

442.014

Wij houden enkel rekening met het werkelijk aantal dagen LVVPmed dat de personeelsleden opgenomen hebben vanaf de datum van goedkeuring. Het gaat om een stijging met 139.943 dagen of 46,33% t.o.v. 2016. Deze stijging is verklaarbaar: personeelsleden nemen LVVPmed voor meerdere jaren, normaal tot aan de vooravond van het pensioen en elk jaar zijn er meer personeelsleden die gebruik maken van LVVPmed.

LVVPmed in relatieve cijfers Relatieve gegevens zijn de dagen LVVPmed-ziekte gedeeld door het aantal personeelsleden

Mannen

Vrouwen

Totaal

2015

0,22

0,67

0,55

2016

0,78

1,86

1,58

2017

1,15

2,69

2,31

De sterk stijgende tendens blijft zich voortzetten.

51

6.2.2. Uitdieping gegevens LVVPmed Bij de uitdieping hebben we het over het aantal personen per categorie en niet over het aantal dagen per categorie. LVVP-med is per definitie een langdurig verlof (voor de verdere loopbaan) waardoor het aantal dagen per personeelslid minder relevant is dan het aantal personen.

6.2.2.1

Personeelsleden met LVVPmed per leeftijdsgroep

Absolute gegevens 2015

-26j

2626-35j

3636-45j

4646-55j

5656-65j

Mannen

0

1

6

29

38

Vrouwen

0

40

146

266

83

2016

-26j

2626-35j

3636-45j

4646-55j

5656-65j

Mannen

0

2

14

52

73

Vrouwen

0

53

237

492

190

2017

-26j 26j

2626-35j

3636-45j

4646-55j

5656-65j

Mannen

0

4

17

60

106

Vrouwen

0

57

303

648

305

Relatieve gegevens 2015

-26j

2626-35j

3636-45j

4646-55j

5656-65j

Mannen

0,00

0,01

0,05

0,24

0,42

Vrouwe n

0,00

0,10

0,40

0,78

0,51

2016

-26j

2626-35j

3636-45j

4646-55j

5656-65j

Mannen

0,00

0,03

0,23

1,15

2,28

Vrouwe n 2017

0,00

0,35

1,74

3,80

3,25

-26j 26j

2626-35j

3636-45j

4646-55j

5656-65j

Mannen

0,00

0,10

0,39

1,48

3,57

Vrouwe n

0,00

0,43

2,26

5,50

5,24

Bij de mannen ligt het grootste aantal personeelsleden met LVVPmed in de leeftijdsgroep 56-65 jaar, bij de vrouwen in de leeftijdsgroep 46-55j in absolute gegevens. In relatieve gegevens ook.

LVVPmed per leeftijdsgroep 6,0 5,0

2015 V

4,0

2016 V

3,0

2017 V

2,0

2015 M 2016 M

1,0

2017 M 0,0 -26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

52

6.2.2.2

Personeelsleden met LVVPmed per provincie

Absolute gegevens 2015

Antwerpen

Vl- Brabant

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

21

8

11

16

18

Vrouwen

157

77

89

109

103

2016

Antwerpen

Vl- Brabant

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

25

12

13

22

23

Vrouwen

156

106

108

122

114

2017

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

42

20

7

29

54

35

Vrouwen

375

189

29

198

283

239

Antwerpen is de provincie met de meeste personeelsleden met LVVPmed voor vrouwen in absolute cijfers, voor mannen is het Oost-Vlaanderen.

Relatieve gegevens 2015

Antwerpen

Vl- Brabant

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

0,23

0,13

0,15

0,23

0,34

Vrouwen

0,69

0,47

0,82

0,60

0,83

2016

Antwerpen

Vl- Brabant

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

0,54

0,42

0,57

0,66

0,70

Vrouwen

1,17

1,20

1,89

1,12

1,47

2017

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

0,94

0,84

0,85

1,29

1,48

1,25

Vrouwen

2,69

2,72

1,13

3,10

2,60

2,96

Relatief gezien zijn er het meest personeelsleden met LVVPmed bij mannen in Oost-Vlaanderen en vrouwen in Limburg

53

6.2.2.3

Personeelsleden met LVVPmed per onderwijsniveau

Absolute gegevens 2015

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

16

55

0

3

0

Vrouwen

308

189

8

19

11

2016

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

35

96

2

7

1

Vrouwen

526

374

16

35

21

2017

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

47

127

4

8

1

Vrouwen

727

503

13

40

30

Relatieve gegevens 2015

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

0,14

0,18

0,00

0,09

0,00

Vrouwen

0,43

0,34

0,21

0,27

0,32

2016

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

0,82

0,85

0,09

0,59

0,59

Vrouwen

2,03

1,80

1,06

1,31

1,62

2017

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

1,37

1,23

0,39

0,49

0,93

Vrouwen

2,93

2,68

1,17

1,66

2,40

54

LVVPmed per onderwijsniveau 3,0 2,5 2015 V 2,0

2016 V

1,5

2017 V 2015 M

1,0 2016 M 0,5

2017 M

0,0 Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Relatief gezien maken vrouwen in het basisonderwijs het meest gebruik van de LVVPmed.

Buitengewoon onderwijs Abolute gegevens buitengewoon onderwijs: buitengewoon kleuteronderwijs

buitengewoon lager onderwijs

buitengewoon secundair onderwijs

Mannen

0

3.685

4.099

Vrouwen

2.639

21.878

16.894

2017

Relatieve gegevens buitengewoon onderwijs: 2017 Mannen Vrouwen

6.2.2.4

buitengewoon kleuteronderwijs 0 3,88

buitengewoon lager onderwijs 2,75 2,51

buitengewoon secundair onderwijs 1,35 2,42

Personeelsleden met LVVPmed per onderwijscategorie

Absolute gegevens 2015

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

64

5

0

3

2

0

0

Vrouwen

449

7

21

29

20

9

0

2016

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

126

9

0

5

1

0

0

Vrouwen

828

11

29

52

33

19

0

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

169

9

1

5

3

0

0

Vrouwen

1.111

18

47

62

49

26

0

55

Relatieve gegevens 2015

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

0,16

0,20

0,00

0,09

0,17

0,00

0,00

Vrouwen

0,39

0,25

0,33

0,35

0,34

0,30

0,00

2016

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

0,82

0,89

0,00

0,48

0,30

0,00

0,00

Vrouwen

1,94

1,13

1,33

1,68

1,57

1,62

0,00

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

1,22

1,24

0,95

0,48

0,75

0,00

0,00

Vrouwen

2,84

1,44

1,86

2,14

2,43

2,44

0,00

Bij de mannen maakt het directiepersoneel het meest gebruik van LVVPmed, bij vrouwen het onderwijzend personeel.

LVVPmed per onderwijscategorie 3,0 2,5 2015 V 2,0

2016 V

1,5

2017 V 2015 M

1,0 2016 M 0,5

2017 M

0,0 Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

56

6.2.2.5

LVVPmed epidemiologisch

Top 5 van LVVPmed per aandoening (2015) Mannen

Dagen

Personen

Psychosociaal

1.987

17

Zenuwstelsel

1.795

Vrouwen

Dagen

Personen

Zenuwstelsel

13.916

78

9

Gynaecologisch

11.227

61

Rug

1.535

8

Psychosociaal

10.958

68

Gewrichten

906

8

Rug

9.268

54

Cardio

697

5

Ledematen

8.940

52

Totaal

6.920

47

Totaal

54.309

313

57,69%

58,50%

64,58%

63,51%

Het vermelde percentage is het percentage LVVPmed-dagen/personen t.o.v. het totaal aantal LVVPmeddagen/personen van enerzijds de mannen en anderzijds de vrouwen.

Top 5 van LVVPmed per aandoening (2016) Mannen Psychosociaal

Vrouwen

Dagen

Personen

36

Psychosociaal

38.487

150

Dagen

Personen

8.853

Zenuwstelsel

4.312

18

Zenuwstelsel

37.543

148

Rug

4.237

17

Rug

28.769

118

Gewrichten

3.552

12

Gynaecologisch

27.074

102

Cardio

2.794

12

Ledematen

25.698

110

Totaal

23.748

95

Totaal

157.571

628

59,565%

64,61%

Vrouwen

Dagen

Personen

63,31%

67,38%

Top 5 van LVVPmed per aandoening (2017) Mannen

Dagen

Personen

Psychosociaal

13.636

50

Psychosociaal

57.622

224

Rug

6.854

23

Zenuwstelsel

50.625

185

Zenuwstelsel

6.585

24

Rug

45.427

178

Cardio

4.849

19

Ledematen

41.383

172

4.102

16

Allerhande

38.007

157

36.026

132

Totaal

233.064

916

60,23%

69,76%

Gewrichten Totaal

65,43%

70,59%

Het vermelde percentage is het percentage LVVPmed-dagen/personen t.o.v. het totaal aantal LVVPmeddagen/personen van enerzijds de mannen en anderzijds de vrouwen. In absolute cijfers zijn psychosociale aandoeningen bij LVVPmed de belangrijkste oorzaak bij mannen en vrouwen in 2017. Voor mannen heeft 24,76% van de LVVPmed-dagen een psychosociale oorsprong, voor vrouwen is het 14,89%, samen 16,12%. Het totaal percentage ligt een stuk lager dan het percentage ziektedagen wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 39,01%.

57

6.2.2.6

LVVPmed: tewerkstellingspercentage en duur

2015

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

547

94.598

90,22%

536

75%

62

10.250

9,78%

61

2016

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

992

269.202

89,12%

1.175

75%

131

32.869

10,88%

146

2017

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

1.344

392.850

88,88%

1.872

75%

177

49.164

11,12%

234

De overgrote meerderheid van de personeelsleden met LVVPmed opteert voor een tewerkstellingspercentage van 50 tot 74%. Hierbij een overzicht van de duur van de LVVPmed per periode vanaf 1 januari 2015 tot en met 31 december 2016. periode

dagen

personen

000d - 089d

3.190

72

090d - 179d

22.881

193

180d - 269d

16.657

78

270d - 359d

25.363

82

360d - 449d

41.324

102

450d - 539d

122.540

253

540d - 609d

58.780

103

610d - 719d

83.811

126

720d - ----

480.224

547

6.3. Conclusie 2017 was het derde jaar dat het langdurig LVVPmed kon genomen worden in het Vlaams onderwijs. Vermits het gaat om een verlof dat normalerwijze geldt voor de rest van de carrière, is het normaal dat het aantal ziektedagen als gevolg van LVVPmed jaarlijks zal stijgen. T.o.v. 2015, het eerste jaar dat deze dienstonderbreking bestond, zijn er in 2017 driemaal zoveel aanvragen geweest. In totaal waren er in 2017 meer dan 440.000 dagen als gevolg van LVVPmed, een stijging met 46,33% ten opzichte van 2016. Qua leeftijd is de grootste categorie bij de mannen de leeftijdsgroep 56-65 jaar. Bij de vrouwen is dat de leeftijdsgroep van 46 tot 55 jaar. Opvallend is toch ook dat 381 personeelsleden jonger zijn dan 46 jaar, 61 zelfs jonger dan 36 jaar. Wellicht zal een grote groep van deze personeelsleden een heel lange periode met verminderde prestaties werken, nl. tot aan de vooravond van het pensioen en 60% loon ontvangen voor de niet meer gepresteerde uren. Qua aandoeningen neemt de meerderheid van de personeelsleden deze dienstonderbreking omwille van een psychosociale reden, 16,12%.

58

7

Controles op afwezigheid wegens ziekte

7.1. Aantal uitgevoerde controles – opgeleverde resultaat

Controles

gewonnen dagen

2015

15.916

14.213

2016

15.571

9.033

2017

19.911

10.656

Met ‘controle’ bedoelen we een controle door de controlefirma naar aanleiding van een ziektegeval. We zien in 2017 een forse stijging van het aantal controles door een verhoging van het budget met 200.000 euro. Die verhoging is er gekomen naar aanleiding van de vaststelling dat de voorbije jaren een steeds groter aandeel van de controles ging naar aanvragen en verlengingen van VVP-ziekte of LVVPmed. Normaal vindt een controle plaats bij de persoon thuis, maar wanneer die afwezig is, wordt hij/zij uitgenodigd op een tweede controlemoment in een centrum van de controlefirma of bij de controlearts thuis. Dat noemen we dan een ‘tweede controle’. De ‘gewonnen dagen’ zijn de dagen die na controle niet beschouwd worden als ziektedagen. Hierbij zijn ook de afgewezen VVP-dagen en LVVPmed-dagen inbegrepen.

gewonnen dagen

ziekte

VVP

LVVPmed

2015

14.213

4.284

3.446

6.483

2016

9.033

5.751

1.308

1.974

2017

10.656

7.857

2.371

428

7.2. Aantal uitgevoerde controles uitgesplitst naar de aanvrager van de controle Controles

2015

%

2016

%

2017

%

5.934

37,28%

4.581

29,42%

8.388

42,13%

3.918

24,62%

4.212

27,05%

4.433

22,26%

89

0,56%

156

1,00%

146

0,73%

Initiatief personeelslid

5.975

37,54%

6.622

42,53%

6.944

34,88%

Totaal

15.916

100,00%

15.571

100,00%

19.911

100,00%

Initiatief Certimed Initiatief werkgever Initiatief ministerie

42,13% van de controles wordt uitgevoerd op initiatief van Certimed, de controlefirma die is aangesteld door het ministerie voor het uitvoeren van de controles. Binnen de stuurgroep ziektecontrole wordt periodiek overleg gepleegd over het beleid qua ziektecontrole en de accenten die gelegd worden.

59

Het aantal controles op initiatief van de werkgever is in 2017 gestegen. Vergeleken met 2016 gaat het om een stijging van 5,25%. De administratie dringt erop aan dat schoolbesturen hieromtrent een degelijk en transparant beleid zouden voeren, zodat personeelsleden weten wanneer zij controle kunnen verwachten en dat nodeloze controles zoveel als mogelijk zouden vermeden worden. De administratie van het ministerie kan ook controles aanvragen. Dat gebeurt uiterst zelden, voornamelijk wanneer er op basis van binnenkomende informatie of vragen een vermoeden van misbruik is. ‘Initiatief personeelslid’ gaat om de aanvraag die van het onderwijspersoneel zelf uitgaat voor het toestaan van de verloven voor verminderde prestaties. Daarnaast gaat het om aanvragen voor een controle alvorens op reis naar het buitenland te vertrekken. We zien in 2017 nogmaals een stijging van het aantal controles op initiatief van het personeelslid. Dat fenomeen valt te verklaren door de evolutie van de verloven voor verminderde prestaties (zie deel 6). Het aandeel is gedaald, van 42,53% naar 34,88% door het optrekken van het totaal aantal controles.

7.2.1. Uitsplitsing van de controles op initiatief van het personeelslid

Controles

VVP

Reis buitenland

Andere

2015

5.913

62

0

2016

6.483

122

17

2017

6.842

102

0

Controles VVP zijn de controles op initiatief van het personeelslid bij de eerste aanvraag van verlof voor verminderde prestaties bij ziekte en bij de eerste aanvraag en verlenging van LVVPmed.

7.2.2. Controles m.b.t. verlenging van VVP-ziekte en LVVPmed

Verlenging

VVP

LVVPmed

2015

1.701

-

2016

2.062

108

2017

2.219

215

De controle bij de verlenging van het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte is een controle op initiatief van Certimed.

60

7.3. Arbitrageonderzoeken Arbitrages

gewonnen

%

verloren

%

totaal

2015

24

72,72%

9

27,28%

31

2016

17

53,12%

15

46,88%

32

2017

41

71,93%

16

28,07%

57

Er is een duidelijke stijging van het aantal arbitrageonderzoeken en er is eveneens een stijging van het aantal dat gewonnen werd door Certimed.

7.4. Aantal tweede controles Van de 19.911 georganiseerde controles in 2017 waren er 4.727 controles (23,74% van het totale aantal controles), waarbij het personeelslid niet thuis was en waarvoor er later een tweede controle plaatsvond in een centrum van de controlefirma.

Tweede controle

2015

%

2016

%

2017

%

3.453

21,70%

3.450

22,16%

4.727

23,74%

We stellen vast dat het percentage tweede controles gestegen is en hoger ligt dan 21%, het gemiddelde percentage bij de andere werkgevers aangesloten bij de controlefirma.

2017

2e controle

controles

%

Initiatief Certimed

2.270

8.388

27,06%

Initiatief ministerie

36

146

24,66%

Initiatief personeelslid

1.954

6.944

28,14%

Initiatief werkgever

467

4.433

10,53%

4.727

19.911

23,74%

Totaal

Het percentage tweede controles die moeten gebeuren bij controles op initiatief van het personeelslid blijft voor verbetering vatbaar. De personeelsleden zijn dan zelf op de hoogte van een op handen zijnde controle. Uit het overleg met Certimed blijkt dat personeelsleden nog onvoldoende ingaan op de vraag om zelf een afspraak vast te leggen via het gratis contacttelefoonnummer. Tweede controles moeten maximaal vermeden worden, omdat zij een dubbele kost meebrengen en er oorzaak van zijn dat er binnen het beschikbare budget in totaal minder personeelsleden gecontroleerd kunnen worden. In 2017 bedroeg het beschikbare budget voor de totaliteit van de ziektecontroles 880.000 euro, waarvan ongeveer 33.000 euro niet werd opgebruikt doordat de toekenning van het extra bedrag slechts kon gebeuren vanaf de maand juli 2017.

61

7.5. Controles van eendagsziekten

Controles voor eendagsziekten gaan steeds uit van de werkgever, aangezien de controlefirma niet beschikt over de informatie. In 2017 gaat het in totaal over 2.210 controles, wat overeenkomt met 49,85% van het totale aantal controles die gevraagd worden door de werkgever. 2015

2016

2017

Afwezig

467

527

516

Gewettigd afwezig

1.336

1.404

1.604

Niet arbeidsongeschikt

13

8

13

Foutieve aanvraag

49

58

77

Geweigerde controle

0

1

0

1.865

1.998

2.210

Aantal gevraagde controles

Afwezig betekent dat het personeelslid niet thuis was en niet kon gecontroleerd worden. Gewettigd afwezig wil zeggen dat de controle plaatsvond en dat de controledokter vaststelde dat het personeelslid arbeidsongeschikt was. Niet arbeidsongeschikt: na controle stelde de controledokter vast dat het personeelslid niet arbeidsongeschikt was. Met foutieve aanvraag wordt bedoeld: bij de controle vertelt het personeelslid dat het thuis was wegens sociaal verlof (ziek kind), omstandigheidsverlof (begrafenis)‌ Geweigerde controle betekent dat het personeelslid de controle niet laat doorgaan.

62

8

Samenvatting

Door de evolutie van de laatste jaren op het vlak van verloven voor verminderde prestaties wegens ziekte, nl. het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte dat is uitgebreid sinds 1 september 2011 en het langdurige verlof voor verminderde prestaties wegens medische reden dat is gecreëerd vanaf 1 januari 2015, is het aangewezen om dat onderdeel van de afwezigheden wegens ziekte af te splitsen van de gewone afwezigheden wegens ziekte. Dat is dan ook consequent gebeurd in het jaarrapport voor 2017. Er zijn twee duidelijk onderscheiden onderdelen. In de hoofdstukken 2 tot en met 5 wordt ingegaan op de evolutie van het ziekteverzuim, waarbij personeelsleden volledig afwezig zijn wegens ziekte. Hoofdstuk 6 behandelt de twee verloven met verminderde prestaties naar aanleiding van ziekte, namelijk de evolutie van de opname van het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte (VVP-ziekte) enerzijds en van het langdurig verlof om medische redenen (LVVP med) anderzijds. Evolutie van het ziekteverzuim in 2017 Het ziekteverzuimpercentage bedraagt in 2017 4,35% met eendagsziekten inbegrepen en 4,18% zonder eendagsziekten. In 2016 ging het respectievelijk om 4,32% en 4,15%. In 2017 werden er 2.738.618 ziektedagen genomen door het Vlaamse onderwijspersoneel. Dat is een stijging van 36.019 dagen of 1.33 % t.a.v. het aantal ziektedagen van 2016. Om dat cijfer te interpreteren, moeten we ook rekening houden met een stijging van het aantal personeelseenheden, waar we te maken hebben met een stijging van 0,33%. Conclusie : Het ziekteverzuimpercentage voor het Vlaamse onderwijspersoneel is de afgelopen jaren blijven stijgen. Het was in 2017 het hoogst van de laatste vijf jaren, maar het ging slechts om een heel lichte stijging met 0,03% t.a.v. 2016, waardoor we eerder kunnen spreken over een vrij stabiel ziekteverzuimpercentage voor 2017. Het aantal eendagsziekten is in 2017 gedaald met 0,31% of 327 dagen, terwijl het globale aantal ziektedagen steeg met 1,33%. In totaal ging het in 2017 om 106.356 ziektedagen van één dag. Het gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid bedraagt in 2017 15,87 dagen, t.o.v. 15,77 dagen in 2016. Het ziekteverzuim van het gesubsidieerd vrij onderwijs is lager dan het algemeen ziekteverzuimpercentage van 4,35 %. Het ziekteverzuim is gestegen in alle netten. De stijging is het grootst bij het gesubsidieerd provinciaal onderwijs. Psychosociale aandoeningen blijven ook in 2017 de voornaamste oorzaak van ziekteverzuim. Het gaat om 39,01% van de ziektedagen (40,36% bij mannen en 38,67% bij vrouwen). Dat is een stijging in vergelijking met het vorige jaar, toen het 36,40% bedroeg. Bij de psychosociale aandoeningen zien we een relatieve oververtegenwoordiging van het directiepersoneel, maar de trend is dalend voor mannen en vrouwen. Als we binnen het directiepersoneel gaan kijken in de leeftijdsgroep van 56 tot 65 jaar is 58,68 % van de ziektedagen het gevolg van een psychosociale aandoening, terwijl dat voor de totaliteit van de personeelscategorieën in die leeftijdsgroep 44,49% bedraagt, een verschil van 14.19%. Bij de leeftijdsgroep van 46-55 jaar is het verschil 9.31 %. Evolutie van het deeltijds werken ingevolge ziekte in 2017 : VVP-ziekte en LVVP med. Van de mogelijkheid om deeltijds het werk te hervatten in het ziekteverlofstelsel werd in 2017 opnieuw meer gebruik gemaakt dan in 2016. Er waren 239.078 dagen VVP-ziekte. Dat zijn 12.917 dagen VVP-ziekte meer dan in 2016, wat een stijging vertegenwoordigt van 5,71%. In totaal hebben 2183 personeelsleden dat verlof opgenomen. Het grootste aantal dagen VVP-ziekte wordt opgenomen binnen de leeftijdsgroepen 36-45 jaar en 46-55 jaar. De meerderheid van de aanvragers zijn personeelsleden die afwezig zijn wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 38,74%.

63

We stellen vast dat bij het verlof wegens verminderde prestaties wegens ziekte het gemiddelde aantal opgenomen dagen in 2017 licht stijgt van 107,70 dagen naar 109,52 dagen. Langdurig verlof voor verminderde prestaties om medische reden (LVVP med) werd in 2017 opgenomen door 1.500 personeelsleden ( 187 mannen en 1.313 vrouwen) voor in totaal 442.014 dagen, in 2016 ging het om 1.113 personeelsleden en 302.071 dagen. Het gaat hier bijgevolg om een stijging met 34,77% qua personeelsleden en een stijging van 46,33% qua aantal dagen. Deze evolutie is verklaarbaar, omdat personeelsleden uit de aard van hun aandoening meerdere jaren van LVVP med gebruik maken en er elk jaar een aantal nieuwe personeelsleden bijkomen. Deze evolutie is wel zorgwekkend, omdat het totaal aantal dagen LVVP med dat jaarlijks wordt opgenomen sinds de start van dit systeem in 2015 fors stijgt. De perioden waarin personeelsleden gebruik maken van LVVP med hebben geen invloed op hun ziektekrediet, maar er is wel een bezoldiging voor 60 % van het volume dat de personeelsleden niet meer werken. Wanneer de volgende jaren de huidige trend verdergezet wordt, zullen de uitgaven die verbonden zijn met LVVP med steeds grotere gevolgen hebben op budgettair vlak. Bij de mannen situeert het grootste aantal personeelsleden met LVVP med zich in de leeftijdsgroep 56-65 jaar, bij de vrouwen in de leeftijdsgroep 46-55j. Opvallende vaststelling is dat 381 personeelsleden jonger zijn dan 46 jaar, 61 zelfs jonger dan 36 jaar. Wellicht zal een grote groep van deze personeelsleden een heel lange periode met verminderde prestaties werken, nl. tot aan de vooravond van het pensioen. We zien ook een stijging van de psychosociale aandoeningen bij LVVPmed. In totaal is 16,12% van de dagen LVVP med het gevolg van een psychosociale aandoening. Evolutie van de controles die het controleorgaan uitvoerde in 2017 In 2017 werden 19.911 controles uitgevoerd door de controlefirma. In vergelijking met vorig jaar is dit een forse stijging. Dat is het gevolg van een budgetverhoging. 42,13% van de controles gebeurden op initiatief van Certimed zelf, op basis van afgesproken criteria. Op initiatief van de werkgevers is 22,26% van de controleaanvragen uitgevoerd. Daarnaast stijgt ook het aantal controles op initiatief van het personeelslid. Hun aandeel bedraagt in 2017 34,88%.

64

AGODI AGENTSCHAP VOOR ONDERWIJSDIENSTEN