Uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/369
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be
Dossiernummer: OVB/2021/369
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 16 september 2021 diende xxx (verzoeker), een verzoek in bij het Vlaams agentschap Innoveren en Ondernemen (VLAIO) tot afschrift van: 1. de steunaanvraag die xxx voor haar event "Malt Open Air" indiende bij VLAIO; 2. het vigerend reglement op basis waarvan de onder 1 vermelde steunaanvraag werd ingediend; 3. het verslag van de evaluatie/beoordelingsinstantie waarin de beoordeling van deze onder 1 vermelde steunaanvraag is opgenomen; 4. de VLAIO-eindbeslissing inzake de onder 1 vermelde steunaanvraag op basis waarvan 72.102,00 Euro werd toegekend aan xxx; 5. indien VLAIO deze steun intussen reeds effectief uitbetaalde en vervolgens zou beslist hebben om deze financiële steun alsnog in te trekken en terug te vorderen: de VLAIO-beslissing waarmee de onder 4 vermelde VLAIO-eindbeslissing werd ingetrokken en de effectief aan xxx uitbetaalde steun wordt teruggevorderd. 6. een overzicht van alle eventen/evenementen/activiteiten waarvoor xxx een betoelagings-, subsidie- of andere aanvraag om financiële tussenkomst aan VLAIO richtte in 2018, 2019, 2020 en/of tot op heden in 2021, met vermelding van het gevolg dat VLAIO aan deze aanvragen heeft gegeven (graag voor elke aanvraag die werd ingewilligd ook vermelding van de uitgekeerde financiële steun). Op 17 september 2021 antwoordde VLAIO aan verzoeker dat het subsidiedossier “Malt Open Air’ werd stopgezet en dat er geen subsidie werd uitbetaald.
www.vlaanderen.be
Hierop reageerde verzoeker op dezelfde dag met de vraag om hem alsnog de aanvraag (punt 1) en het gevraagde overzicht van alle eventen/evenementen/activiteiten (punt 6) te bezorgen. De overige punten van zijn verzoek d.d. 16 september 2021 liet hij vallen. Op 21 september 2021 weigerde VLAIO hem deze gevraagde documenten te bezorgen. Op 21 september 2021 diende verzoeker beroep in tegen deze weigeringsbeslissing. Het beroep werd geregistreerd op 22 september 2021. Ontvankelijkheid van het beroep Het oorspronkelijk verzoek dateert van 16 september 2021. De weigeringsbeslissing van VLAIO dateert van 21 september 2021 en maakt melding van de beroepsmogelijkheid en -modaliteiten. Het beroep werd ingediend op 21 september 2021 en is bijgevolg tijdig ingesteld. Het beroepschrift is bijgevolg ontvankelijk.
Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
Weigeringsbeslissing
VLAIO weigerde afschrift van de gevraagde documenten omdat het belang van de openbaarheid volgens haar niet opweegt tegen de bescherming van vertrouwelijke commerciële en industriële informatie, die hen werd meegedeeld. Dit heeft onder meer betrekking op de prijszetting (commercieel/strategische politiek), de creatieve logistieke & facilitaire aanpak, de creatieve uitwerking van het thema etc.
2. Inhoud van het beroepschrift Verzoeker meent dat de door VLAIO, zonder ook maar enige nuance ingeroepen weigeringsgrond, onmogelijk dienstig kan zijn om zijn openbaarheidsverzoek van 16.09.2021 integraal te weigeren. Temeer daar hij inzonderheid wat betreft het tweede deel van zijn openbaarheidsverzoek zelfs geenszins informatie opvroeg die beschermde "commerciële en industriële informatie" kan bevatten, maar louter een overzichtslijst met info die in beginsel steeds openbaar wordt gemaakt door VLAIO. Verzoeker geeft hiervan een voorbeeld Excel-lijst als bijlage. Volgens hem toont deze houding en handelswijze van VLAIO bovendien alleen maar aan dat dit agentschap alles in het werk stelt om haar mogelijk frauduleuze steundossiers voor de buitenwereld verborgen te houden. 3. Toelichting door VLAIO
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/369
pagina 2 van 7
De beroepsinstantie nam op 22 en 27 september 2021 contact op met VLAIO om nadere toelichting te verkrijgen. Bij mailberichten d.d. 27 september 2021 ontving de beroepsinstantie bijkomende toelichting en de volgende documenten die vallen onder het openbaarheidsverzoek: het aanvraagformulier voor subsidies voor ‘Malt Open Air’, met als bijlagen een projectbeschrijving en de begroting voor het evenement ‘Malt Open Air’ (excel-bestand), en een excel-document eSteun xxx.xlsx.e’ VLAIO gaf verder nog de volgende toelichting bij haar beslissing om de aanvraagdocumenten voor ‘Malt Open Air’ niet openbaar te maken : 1.
De bestaande geheimhoudingsbepaling zoals bepaald in artikel 41ter §10 van het decreet van 21 december 2001 houdende bepalingen tot begeleiding van de begroting 2002
Artikel 41ter §10. De personeelsleden van het Agentschap Innoveren en Ondernemen en ook alle andere personen die ambtshalve kennis krijgen van een steunaanvraag of opvolging ervan, zijn voor de gegevens van of over bedrijven, organisaties, instellingen of personen over vindingen, innovaties of onderzoeksresultaten, of over hun uitgangspunten of methoden om tot dergelijke vindingen, innovaties of onderzoeksresultaten te komen, alsook de tijdens de behandeling of opvolging van een aanvraag geformuleerde adviezen, ertoe gehouden om ze: • strikt vertrouwelijk te behandelen; • alleen mee te delen of te laten meedelen aan derden als dat in het rechtstreekse belang is van de onderneming, de organisatie, de instelling of de persoon die de steunaanvraag doen, of als dat een functioneel onderdeel is van de behandeling van de aanvraag, of van een lopend dossier door het Agentschap Innoveren en Ondernemen; • nooit in eigen voordeel of met het oog op een persoonlijk voordeel te gebruiken of te verspreiden. Deze verplichtingen blijven gelden, ook na het einde van de tewerkstelling bij de Vlaamse overheid of na de aanstelling als lid van het beslissingscomité bij het Hermesfonds (nu: het Fonds voor Innoveren en Ondernemen) of als externe deskundige, of na het einde van de uitoefening 2. vertrouwelijk karakter van commerciële en industriële informatie van een bedrijf. Beide weigeringsgronden zijn eigenlijk hetzelfde, aldus VLAIO. De reden waarom artikel 41ter § 10 werd ingevoegd in het decreet dat de werking van het Fonds voor Innoveren en Ondernemen organiseert, begrotingsfonds waarop ook de terugbetaalbare voorschotten voor heropstart van de evenementensector vastgelegd, uitbetaald en terugbetaald worden, is om de commerciële en industriële informatie van bedrijven te beschermen. Alle ondernemers en ondernemingen die samenwerken met VLAIO moeten er op kunnen vertrouwen dat de informatie die in steunaanvragen ter beschikking gesteld wordt, ongeacht of dit gaat over technologische innovaties van sterk innovatieve ondernemingen of over de commerciële aanpak van bijvoorbeeld bedrijven in de evenementensector (sic). Voor de beide projecten waar xxx de openbaarmaking van vraagt, geldt dat de projectaanvraag en bijhorende begroting inzicht geeft in de opzet van het festival, de periode wanneer het doorgaat, het doelpubliek, de inrichting van het festivaldomein, de logistieke organisatie achter het festival, de budgettering, etc. Dit geeft dus inzicht in de commerciële aanpak van deze festivalorganisator. Andere organisatoren kunnen na openbaarmaking hierop inspelen in de concurrentiestrijd die tussen ondernemingen bestaat. VLAIO heeft de resultaten van de beoordeling van de evenementenoproep actief openbaar gemaakt. De lijst van ingediende projecten, met het resultaat van de beoordeling en de toegekende bedragen werden actief
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/369
pagina 3 van 7
bekendgemaakt op de website van VLAIO. xxx heeft deze op de website gevonden en daar zijn vraag tot openbaarmaking op gebaseerd. VLAIO heeft onmiddellijk de naar hun oordeel publiek te maken informatie ook als antwoord bezorgd aan xxx. Het is dus zeker niet dat VLAIO alle informatie ongenuanceerd achterhoudt. Enkel de naar hun oordeel commerciële en industriële informatie terug te vinden in de projectaanvraag en de begrotingstabel, waarvoor er ook een decretale weigeringsgrond gecreëerd is om de sereniteit en het vertrouwen te behouden in hun rol naar ondernemingen toe, zodat zij met vertrouwen een projectaanvraag kunnen indienen. Wat betreft de vraag naar ‘een overzicht van alle events/evenementen/activiteiten waarvoor xxx een
betoelagings-, subsidie- of andere aanvraag om financiële tussenkomst aan VLAIO richtte in 2018, 2019, 2020 en/of tot op heden in 2021, met vermelding van het gevolg dat VLAIO aan deze aanvragen heeft gegeven’ ,
stelt VLAIO dat deze op twee manieren kan geïnterpreteerd worden:
1. Ofwel, heeft hij ook voor andere evenementen steun gevraagd. Dan is het antwoord nee. 2. Heeft hij andere subsidie-aanvragen bij VLAIO gedaan, bijvoorbeeld coronasteun of nog andere. (afhankelijk van de interpretatie van het woord “activiteiten”) Indien er toch wordt uitgegaan van de tweede optie, kan VLAIO verzoeker een overzicht hiervan bezorgen; VLAIO bezorgde beroepsinstantie hieromtrent een Excelblad eSteun xxx.xlsx.e Tenslotte, m.b.t. het verzoek van xxx om een analyse te maken op naam van xxx, stelde VLAIO in eerste instantie dat hier duidelijk de volgende absolute uitzondering van toepassing is: “afbreuk doet aan de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van natuurlijke personen, tenzij die betrokken personen toestemming geven.” Deze gegevens worden als persoonsgegevens beschouwd en worden door VLAIO dus niet openbaar gemaakt. In een bijkomende verduidelijking aan de beroepsinstantie gaf VLAIO aan dat er overigens geen subsidies werden aangevraagd op naam van xxx.
4. Standpunt van de beroepsinstantie 4.1. Met betrekking tot de aanvraagdocumenten voor het event ‘Malt Open Air’ VLAIO roept hier de vertrouwelijkheid in van commerciële in industriële informatie (artikel II. 35 3° Bestuursdecreet), en stelt dat deze uitzonderingsgrond in feite ook hernomen werd in artikel 41ter §10 van het decreet van 21 december 2001 houdende bepalingen tot begeleiding van de begroting 2002. Dit artikel 41ter §10 heeft het echter over ‘gegevens over vindingen, innovaties of onderzoeksresultaten, of over hun uitgangspunten of methoden om tot dergelijke vindingen, innovaties of onderzoeksresultaten te
komen’.
De beroepsinstantie heeft de aanvraagdocumenten voor ‘Malt Open Air’ kunnen onderzoeken, en is van oordeel dat hierin geen informatie staat met betrekking tot ‘vindingen, innovaties of onderzoeksresultaten’, of over uitgangspunten of methoden om daartoe te komen. Grosso modo wordt enerzijds een beschrijving gegeven van hoe het evenement eruit zal zien, wat het concept is en wordt de feitelijke informatie ervan gegeven (locatie, datum, doelgroep, verwachte opkomst, de manier waarop het evenement voldoet aan de subsidievoorwaarden…), en anderzijds wordt een begroting voor het evenement meegedeeld, met de voorschotkosten die men zal moeten maken. Volgens het oordeel van de beroepsinstantie is artikel 41ter, §10 van het vermelde decreet hier dan ook niet van toepassing.
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/369
pagina 4 van 7
De memorie van toelichting bij het decreet houdende diverse maatregelen inzake de herstructurering van het beleidsdomein Economie, Wetenschap en Innovatie’ bepaalt bovendien:
Het in te voegen artikel 41ter, §10, bevat ook een deontologische clausule die alle personen die in contact komen met een steunaanvraag verplicht een gepaste vertrouwelijkheid van de informatie in acht te nemen. Deze bepaling doet uiteraard geen afbreuk aan de bestaande openbaarmakingsverplichtingen in het kader van de Europese regelgeving inzake de staatssteun aan Onderzoek, Ontwikkeling en Innovatie, alsook de verplichtingen in het kader van openbaarheid van bestuur en in het kader van het gerechtelijk recht. Hieruit, en uit de toelichting van VLAIO zelf dat het in feite om dezelfde uitzonderingsgrond gaat, leidt de beroepsinstantie af dat het geenszins de bedoeling was bij het aannemen van artikel 41ter §10 om, in het kader van openbaarheidsverzoeken, een verregaandere uitzonderingsgrond in te voeren dan deze vervat in artikel II.35 3° Bestuursdecreet: ‘het vertrouwelijke karakter van commerciële en industriële informatie, als die informatie beschermd wordt om een gelegitimeerd economisch belang te vrijwaren, tenzij degene van wie de informatie afkomstig is met de openbaarheid instemt’. De beroepsinstantie is van oordeel dat de aanvraagdocumenten effectief enige commerciële informatie bevatten waarvan het vertrouwelijk karakter een gelegitimeerd economisch belang vrijwaart, doch dit geldt zeker niet voor de volledige set aan documenten: - Het aanvraagformulier zelf bevat slechts een korte samenvatting van de aanvraag en het gevraagde bedrag, en geen gegevens die als ‘vertrouwelijke commerciële informatie’ kunnen beschouwd worden. - De projectbeschrijving bevat een aantal elementen m.b.t. de aanpak en organisatie van het evenement, waarvan echter een groot deel sowieso openbaar zouden worden door de aard van het evenement zelf. Zo zal iedereen bijvoorbeeld kunnen zien welke artiesten er optreden, wie de sponsors zijn, hoe het evenement logistiek wordt opgebouwd, hoe de site van Kasteel D’Hoogvorst ingepast wordt in het evenement enz. De financiële informatie (raming van de ontvangsten en niet-recupereerbare kosten, de verdeling van de kosten over de leveranciers/onderaannemers…) is volgens de beroepsinstantie echter wel commerciële informatie die in principe vertrouwelijk is, omdat de openbaarmaking ervan het economisch belang van de organisator zou kunnen schaden indien concurrenten hiervan kennis zouden nemen. Dit is het geval voor de door xxx aangeleverde kostenraming van het evenement in het Excel-document ‘2 – Begroting oproep 3 – Malt Open Air’ (personeelskosten, overheadkosten, werkingskosten, externe prestaties,…). Het vrijgeven van die gegevens geeft een inkijk in de commerciële aanpak van xxx, hoe het een evenement organiseert, welke middelen het daarvoor aanwendt, welke uitgaven en inkomsten het verwacht,… Die informatie is zonder twijfel commercieel van aard en dient in het belang van de aanvrager te worden afgeschermd. De vrijgave ervan kan de concurrentiepositie van xxx ten opzichte van andere ondernemingen in de evenementsector immers aantasten. Het belang van de openbaarheid weegt in casu dan ook niet op tegen de bescherming van het belang dat gepaard gaat met het vertrouwelijke karakter van deze commerciële informatie. Ook het Word-document betreffende de projectbeschrijving en het PDF-document ‘Aanvraag terugvorderbaar voorschot evenementen‘ bevatten commercieel gevoelige informatie die niet in aanmerking komt voor openbaarmaking. In het Word-document wordt onder paragraaf 2.5.1 ‘De directe en indirecte tewerkstelling en kosten verbonden aan het evenement bij de steunaanvrager zelf en bij onderaannemers die aan het evenement meewerken’ in tabelvorm de werkingskosten, externe prestaties en andere kosten weergegeven. Met uitzondering van het geraamd totaalbudget en het gevraagde subsidiebedrag kan die informatie niet worden vrijgegeven.
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/369
pagina 5 van 7
De beroepsinstantie is van oordeel dat voornoemde informatie bijgevolg valt onder de uitzonderingsgrond van artikel II.35. 3° Bestuursdecreet: ‘Tenzij de aanvraag betrekking heeft op milieu-informatie, wijzen de
overheidsinstanties, vermeld in artikel II.28, § 1, 3° een aanvraag tot openbaarmaking af als ze van oordeel zijn dat het belang van de openbaarheid niet opweegt tegen de bescherming van een van het vertrouwelijke karakter van commerciële en industriële informatie, als die informatie beschermd wordt om een gelegitimeerd economisch belang te vrijwaren, tenzij degene van wie de informatie afkomstig is met de openbaarheid instemt.’. De beroepsinstantie merkt bovendien op dat er geen aanwijzingen terug te vinden zijn dat xxx die informatie zelf al zou hebben verspreid.
Artikel II.50, §1, derde lid van het Bestuursdecreet laat toe aan de beroepsinstantie om aan de betrokken onderneming om toestemming te vragen voor het openbaar maken van voormelde commerciële informatie. De beroepsinstantie heeft die toestemming gevraagd, maar niet verkregen. Voor het overige oordeelt de beroepsinstantie dat er geen andere uitzonderingsgronden van toepassing zijn. Artikel II.45, §2 van het Bestuursdecreet bepaalt dat een bestuursdocument gedeeltelijk openbaar wordt gemaakt als informatie waarop een uitzondering van toepassing is als vermeld in afdeling 3 of waarvoor de verplichting geldt inzake het aantonen van het belang, vermeld in artikel II.40, § 3, tweede lid, samen met andere informatie in een bestuursdocument opgenomen is, en het mogelijk is om de informatie die niet openbaar kan gemaakt worden, te scheiden van de andere informatie, wat in casu het geval is. Het beroepsonderdeel wordt bijgevolg als deels ongegrond en deels gegrond beschouwd. 4.2. Met betrekking tot de andere aanvragen voor subsidies/financiële tegemoetkomingen van xxx Gelet op de algemene bewoordingen waarin verzoeker zijn vraag hieromtrent stelde (eventen, evenementen, activiteiten) meent de beroepsinstantie dat hij wel degelijk àlle steunaanvragen bedoelde. VLAIO heeft aangegeven desgevallend een excel-document voor wat betreft de genoemde vennootschappen te kunnen bezorgen, en roept hiervoor geen uitzonderingsgrond in. De beroepsinstantie is bijgevolg van oordeel dat het beroep ook voor dit onderdeel gegrond is. Er bestaan geen steunaanvragen of -toekenningen op naam van xxx zelf, zodat hiervan uiteraard ook geen afschrift kan worden gegeven. In artikel I.4, 3° van het Bestuursdecreet wordt een bestuursdocument gedefinieerd als de informatie, ongeacht de drager ervan, die in het bezit is van een overheidsinstantie. Het recht op openbaarheid kan aldus maar uitgeoefend worden voor zover het gaat om informatie die gematerialiseerd werd op een drager. In casu wordt evenwel door de beroepsinstantie vastgesteld dat VLAIO niet in het bezit is van de door verzoeker opgevraagde steunaanvragen of -toekenningen op naam van xxx, daar het onbestaande documenten betreft. Daar kan uiteraard geen afschrift van verleend worden. Op dit punt is het beroep dan ook ongegrond. Na beraadslaging,
BESLUIT: Het beroepschrift van xxx d.d. 21 september 2021 tegen de weigeringsbeslissing van VLAIO op zijn openbaarheidsverzoek d.d. 16 september 2021 is ontvankelijk en deels gegrond, deels ongegrond.
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/369
pagina 6 van 7
Bijgevolg dient VLAIO de volgende documenten openbaar te maken door er een afschrift van te bezorgen: -
Volgende documenten betreffende de projectaanvraag: o het Word-document betreffende de projectbeschrijving voor Malt Open Air, met volgende uitzonderingen (waarbij het geraamd projectbudget en het gevraagde subsidiebedrag wel openbaar worden gemaakt): 1. de werkingskosten, externe prestaties en andere kosten in tabelvorm onder paragraaf 2.5.1 ‘De directe en indirecte tewerkstelling en kosten verbonden aan het evenement bij de steunaanvrager zelf en bij onderaannemers die aan het evenement meewerken’ 2. paragraaf 4.2 ‘Kerngegevens van het project’. o het PDF-document ‘Aanvraag terugvorderbaar voorschot evenementen‘, met volgende uitzondering (waarbij het geraamd projectbudget en het gevraagde subsidiebedrag wel openbaar worden gemaakt): de paragraaf ‘Financiële informatie’.
-
het excel-document eSteun xxx.xlsx.e’
Geen toestemming tot hergebruik van bestuursdocumenten In zoverre dit beroep geheel of gedeeltelijk gegrond werd verklaard, geldt dat deze inwilliging van de aanvraag tot openbaarmaking GEEN toestemming inhoudt om het/de gevraagde bestuursdocument(en) te hergebruiken, als vermeld in titel II, hoofdstuk 4 van het Bestuursdecreet van 7 december 2018. Brussel, 7 oktober 2021 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/369
pagina 7 van 7