Uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/258
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2020/258
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 3 september 2020 diende xxx een verzoek in bij De Watergroep om een afschrift te verlenen van een reeks documenten die verband houden met aanpassingen die zijn uitgevoerd door De Watergroep aan de installaties van SDC/WPC Neerpelt en waarbij meermaals verdund chemicaliën zouden zijn geloosd in de riolering. De Watergroep heeft nagelaten om binnen de decretaal voorgeschreven termijn een beslissing te treffen. Op 3 oktober 2020 diende xxx beroep in bij de beroepsinstantie tegen de ontstentenis van beslissing door De Watergroep. Dit beroep werd geregistreerd op 5 oktober 2020. Ontvankelijkheid van het beroep Het oorspronkelijk verzoek dateert van 3 september 2020. Op 3 oktober 2020, de datum van het beroepschrift, was de wettelijk gestelde beslissingstermijn van 20 dagen verstreken. Aangezien binnen de wettelijke termijn een beslissing van De Watergroep is uitgebleven, heeft de termijn van beroep in overeenstemming met artikel II.48 van het Bestuursdecreet daardoor geen aanvang genomen. Het beroepschrift d.d. 3 oktober 2020 werd dan ook tijdig ingesteld. Het beroep is bijgevolg ontvankelijk.
www.vlaanderen.be
Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
Bestreden beslissing
De beroeper vroeg aan de Watergroep om hem een afschrift te verlenen van een aantal documenten die verband houden met aanpassingen die zijn uitgevoerd door De Watergroep aan de installaties van SDC/WPC Neerpelt en waarbij meermaals verdund chemicaliën zouden zijn geloosd in de riolering. De verzoeker lijst hierbij de volgende zaken op:
Bij deze had ik graag geweten wie op de watergroep toestemming heeft gegeven om illegaal chemicaliën te lozen in het regenwater riool. (…) Graag ook de reden waarom er voor de aanpassing en/of brijplaatsing van opslagtanks geen melding is gedaan bij de dienst omgeving. Een opslagtank moet worden gekeurd en vergund en is vermeld in de milieuvergunning. Inhoud ter plaatsen lozen (verdund?) mag normaal niet veronderstel ik. Graag een kopie van het rioolplan van het SDC Neerpelt hoe nu regenwater EN bedrijfsafvalwater gescheiden wordt afgevoerd EN een kopie van het rioolplan wat is voorgelegd bij de aanvraag van de huidig geldige milieuvergunning. Indien er aanpassing zijn gebeurd na dat de milieuvergunning werd afgeleverd had ik daar graag duidelijkheid over gekregen betreft wat er is aangepast na het afleveren van de huidige geldige milieuvergunning. Graag ook een kopie van de huidige milieuvergunning en de vorige milieuvergunning want de watergroep moet blijkbaar niet gaan via de dienst omgeving en werken worden er blijkbaar nog steeds uitgevoerd volgens de ongeschreven regels van de baas. Graag ook kopie van alle keuringsverslagen van de chemicaliën opslagplaatsen en filterlokaal van WPC Neerpelt. Graag de elektrische keuringsverslagen van de installatie van de chemicaliën opslagplaatsen en het filterlokaal. Het vorige verslag en het huidige. Graag de keuringsverslagen van al de takels in het WPC Neerpelt en opslagtanks. Het vorige en huidige . > Inwendige keuring en uitwendige keuring van de opslagtanks. Graag het verslag van de trekproef op de takels om te kijken of de rem het houd bij belasting van de takel. Graag een kopie van het onderhoudscontract op die takels. Graag ook kopie van de facturen die zijn betaald voor de keuringen van de installaties en het onderhouden van de takels voor de laatste 10 jaar. De verslagen van de drukproeven op filtertanks tanks en opslagtanks en vulleiding. Graag ook de keuringsverslagen van de compressoren en de roots. De huidige en de vorige.
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/258
pagina 2 van 7
De goedkeuring van Rudi hilven/Jan Derwael - Preventie adviseur via het indienststelling keuringsverslag van de huidige installaties en het verslag van de milieuambtenaar. De getekende versie. Graag ook het verslag van de duurzaamheidscoördinator. (…) Er volgde geen reactie daarop van De Watergroep.
2. Inhoud van het beroepschrift De beroeper uit zijn ongenoegen. Al deze gegevens horen volgens de beroeper aanwezig te zijn bij De Watergroep om in orde te zijn met de vereiste milieuvergunningen. Verder uit hij zijn twijfel bij de juiste naleving van de regelgeving.
3. Toelichting door De Watergroep Na een verzoek tot toelichting bij de ontstentenis van beslissing deelde De Watergroep op 16 oktober 2020 mee aan de beroepsinstantie dat zij zich beroept op de kennelijke onredelijkheid waarmee de beroeper De Watergroep onophoudelijk bestookt met openbaarheidsverzoeken. De Watergroep bezorgt de beroepsinstantie een overzicht van de aanvragen die xxx, in het kader van openbaarheid van bestuur, indiende in de tijdspanne van een jaar. Het blijft volgens De Watergroep niet alleen bij vragen. Het gaat eerder over de ventilatie van ongenoegens en het uiten van valse en lasterlijke beschuldigingen. Daarbij valt zijn emotionele toon op, alsook het nodeloos in cc: zetten van bijvoorbeeld diverse politici of medewerkers bij milieu-inspectie. Op 06 juli 2020 heeft de Watergroep de beroeper uitgenodigd voor een open gesprek. Er werd op die uitnodiging niet ingegaan. De Watergroep verdenkt de beroeper van weinig oprechte bedoelingen en dat zijn interesse niet zozeer de bestuursdocumenten als zodanig of de opheldering van bepaalde feiten betreft. Aangezien volgens De Watergroep de wetgeving inzake openbaarheid van bestuursdocumenten wordt aangegrepen voor andere doeleinden dan waartoe ze dient, voelen zij zich niet langer genoodzaakt om dergelijke vragen te beantwoorden. Er kruipt volgens De Watergroep bovendien zeer veel tijd in de beantwoording van de aanvragen. Het verzamelen van gevraagde informatie vergt meerdere dagen tot zelfs maanden. Vooral omdat niet altijd alle informatie digitaal beschikbaar is en specifiek opzoekwerk vraagt. Meerdere collega’s moeten ook bevraagd worden. Oudere stukken dewelke niet gedigitaliseerd werden, dienen uit het papieren archief te worden opgehaald. Er is geen centraal archief waardoor er vaak ook verplaatsingen bijkomen om stukken uit de lokale archieven te gaan ophalen. De Watergroep komt aan 39 vragen tot openbaarmaking, ingediend door de beroeper in de tijdspanne van een jaar: 03.09.2019 1. inventaris van alle verlaten leidingen. 2. inventaris van alle buiten dienst gestelde leidingen die in afwachting in de grond zijn blijven liggen tot ze worden opgehaald en afgevoerd 3. inventaris van de plaatsen waar in afwachting de vervuilde grond werd teruggestort i.p.v. afgevoerd
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/258
pagina 3 van 7
Behandeltijd ongeveer 1 uur (bevraging diverse diensten en beantwoording mail) 17.04.2020 4. beslissing van de raad van bestuur m.b.t. de levering aan huis van een paasontbijt bij alle medewerkers 5. beslissing van de syndicale organisaties hierover 6. marktbevraging voor aanstelling van de leverancier 7. alle ingediende prijsoffertes 8. factuur leverancier ontbijtboxen 9. factuur bezorgingsdienst Behandeltijd ongeveer 4 uren (bevraging van diverse diensten, afdrukken facturen en onleesbaar maken van niet-openbare info, inscannen van facturen, beantwoording mail) 14.05.2020 10. kopie van alle briefwisseling met de gemeente Hamont-Achel m.b.t. niet-verwijderde leidingen na werken in de omgeving van de Dennestraat (lijst van 22 straten) 11. kopie van de verslagen van de sectorraad m.b.t. deze werken 12. digitale plannen van de verlaten leidingen 13. oude blauwdrukplannen van de verlaten leidingen Behandeltijd 1 werkdag (bevraging van diverse diensten, lezing van 23 verslagen om na te gaan of deze de gevraagde info bevatten, bewerking van GIS-bestanden, beantwoording mail) 01.06.2020 14. kopie van de brief van T. Diez aan parket Hasselt dd. 21.12.2018 in dossier C-2013-056-I 15. bewijs van belastingvoordeel bij de indienstname van de afwalwater-recuperatieinstallatie in 2009 in Lommel 16. Bewijs van overheidssteun betaald voor de bouw van die installatie Behandeltijd ongeveer 2 uren (bevraging diverse diensten, opzoeken document in papieren archief Brussel, beantwoording mail) 05.06.2020 17. alle maandelijkse indexen van alle debietmeters van het waterproductiecentrum Lommel van de laatste vijf jaar 18. alle maandelijkse indexen van alle debietmeters van het waterproductiecentrum Neerpelt van de laatste vijf jaar Behandeltijd ongeveer 2 uren (bevraging betrokken dienst, opzoeken info en beantwoording mail) 05.06.2020 19. ontwerpplan van de nieuwe waterrecuperatie-installatie van Lommel 20. ondertekend indienststellingsverslag van deze installatie Behandeltijd ongeveer 1 werkdag (bevraging betrokken diensten, opzoeken info en beantwoording mail) 09.06.2020 21. alle stukken uit het strafdossier klacht wegens laster en eerroof , (klacht tegen Bart Van Dijck in 2015)
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/258
pagina 4 van 7
Behandeltijd ongeveer 4 uren (opzoeken info, verplaatsing Brussel-archief Leuven en terug en beantwoording mail ) 24.06.2020 22. alle facturen betreffende de verkoop van hoofdleidingen en ander materiaal aan medewerkers en nietmedewerkers van De Watergroep Behandeltermijn ongeveer 4 uren 23.07.2020 23. plan met verlaten leidingen van alle Limburgse gemeenten Geraamde behandeltermijn: 1 maand werk voor 1 FTE (bewerking van GIS-bestanden noodzakelijk) 24.08.2020 24. plan met verlaten leidingen van alle gemeenten binnen het leveringsgebied van De Watergroep (m.a.w. 177 gemeenten) Geraamde behandeltermijn: 3,5 à 4 maanden werk voor 1 FTE (cfr. dossier OVB-2020-234) 03.09.2020 25. vergunning van de chemicaliën opslagtank in WPC Neerpelt 26. rioleringsplan WPC Neerpelt 27. vorige en huidige milieuvergunning WPC Neerpelt 28. plannen van de aanpassingen die zijn gedaan aan het WPC 29. vorige en huidige verslagen van de keuring van de chemicaliënopslag 30. vorige en huidige verslagen van de keuring van het filterlokaal 31. vorige en huidige verslagen van de keuring van de takels (trekproef) 32. facturen betaald voor keuringen in de laatste 10 jaar 32. onderhoudscontract van de takels 33. facturen onderhoud takels van de laatste 10 jaar 34. verslagen van drukproeven op filtertanks 35. verslagen van drukproeven op opslagtanks en vulleiding 36. vorige en huidige keuringsverslagen van de compressoren en de roots 37. indienststellingsverslag 38. verslag milieuambtenaar 39. verslag duurzaamheidscoördinator Geraamde behandeltijd : minimaal 10 werkdagen voor het verzamelen van de info, samengesteld als volgt: - Diverse planaanvragen: van een site bestaat nooit één plan, maar verschillende deelplannen (bv. gebouw, Elektromechanische uitrusting, leidingen, etc.), in functie van de diverse bouw- en renovatiefases. Alles samenvoegen op één plan, met opgave van alle wijzigingen die in de tijd gebeurd zijn is zeer arbeidsintensief, incl. de tijd nodig om alle plannen af te drukken . Er mag gerekend worden op minimaal 5 werkdagen; - Verslagen van keuringen/drukproeven/indienststelling: er worden verschillende verslagen van “keuringen” gevraagd. Niet alles is keuringsplichtig, mogelijk dat de aanvraag eerder indienststellingsverslagen betreft. De onduidelijkheid in de vraagstelling maakt dat ook weer verduidelijking zal moeten worden gevraagd. Er mag gerekend worden op minimaal 3 werkdagen;
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/258
pagina 5 van 7
- Facturen: het betreft een veelvoud aan leveranciers en er worden gegevens gevraagd voor de laatste 10 jaar. De facturen van losse interventies moeten manueel opgezocht worden. Er mag gerekend worden op minimaal 2 werkdagen. Al deze aanvragen en de tijd die er nodig is om deze te kunnen beantwoorden, hebben een significante impact op de reguliere werking van De Watergroep. Het recht op openbaarmaking staat hier niet meer in redelijke verhouding met de gevolgen voor de werking, zo besluit De Watergroep.
4. Standpunt van de beroepsinstantie De beroepsinstantie stelt vast dat De Watergroep, voor wat de opeenvolgende reeks openbaarheidsverzoeken van de beroeper betreft, beroep doet op de uitzonderingsgrond vermeld in artikel II.33, 1° van het Bestuursdecreet. Volgens artikel II.33, 1° van het Bestuursdecreet kan een overheidsinstantie een openbaarheidsverzoek afwijzen wanneer de aanvraag kennelijk onredelijk blijft of op een te algemene wijze geformuleerd blijft, na een verzoek van de betrokken instantie tot herformulering van de eerste aanvraag als vermeld in artikel II.42. Hierbij dient de beroepsinstantie op te merken dat De Watergroep geen verzoek tot herformulering heeft gedaan aan de beroeper, wat nochtans voorzien wordt in artikel II.33, 1° Bestuursdecreet. De beroepsinstantie is hieromtrent echter van oordeel dat dit, gelet op de concrete omstandigheden, geen sanctie moet opleveren. De afwezigheid van een dergelijk verzoek tot herformulering van de aanvraag is in casu geen grond voor de beroepsinstantie om het beroep in te willigen en de openbaarmaking waartegen een uitzonderingsgrond zich verzet, te bevelen. Op grond van de ontvangen toelichting van De Watergroep kan de beroepsinstantie immers wel inzien dat de aanhoudende reeks van verzoeken tot openbaarmaking van de beroeper een significante impact heeft. Er kan voor de beroepsinstantie dan ook geen twijfel over bestaan dat het zeer zeker een enorm tijdrovend werk uitmaakt om, gezien de scope van het huidige verzoek (en de reeks voorgaande verzoeken waarbij de talrijke en uiteenlopende onderwerpen vernoemd worden), wanneer het al is uitgemaakt dat het om bestaande bestuursdocumenten gaat, de zeer grote hoeveelheid aan documenten te verzamelen door verschillende, verspreide entiteiten van de Watergroep en ze te moeten screenen op de eventuele mogelijke toepassing van wettelijke en decretale uitzonderingsgronden. In casu wijst de beroepsinstantie dan ook op het kennelijk onredelijk karakter van het openbaarheidsverzoek, daarbij ten overvloede verwijzend naar de voorgaande openbaarheidsverzoeken. Het voorwerp van het huidige verzoek is dan ook dermate omvangrijk (zie boven) dat de aanvraag als kennelijk onredelijk moet worden beschouwd. Het verzamelen en de screening van al die documenten met het oog op de eventuele toepassing van wettelijke en decretale uitzonderingsgronden zouden een enorm en overdreven tijdrovend werk inhouden voor de betrokken instantie. Artikel II.40, §3 van het Bestuursdecreet bepaalt dat een verzoeker in principe geen belang hoeft aan te tonen om de openbaarheid van bestuursdocumenten te verkrijgen. Dit betekent evenwel niet dat er geen redelijk belang aanwezig moet zijn: het uitoefenen van een recht zonder enig aantoonbaar redelijk en voldoende belang kan als kennelijk onredelijk worden beschouwd. Het komt een overheidsinstantie of de beroepsinstantie in principe niet toe om de motieven van de aanvragen of van de beroepen te onderzoeken. Dit kan echter geen vrijgeleide zijn om een dermate grote hoeveelheid documenten aan te vragen, waardoor een onredelijke werkoverlast ontstaat voor de instantie en waardoor de normale werking ervan in het gedrang komt.
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/258
pagina 6 van 7
Het grondwettelijke recht op openbaarheid van bestuur is een instrument dat de burgers moet toelaten controle uit te oefenen op het handelen van het bestuur. Het moet de burgers in staat stellen de rechtmatigheid van het overheidsoptreden te beoordelen en met kennis van zaken te beslissen of er grond bestaat dat optreden in rechte aan te vechten. De beroepers hebben aldus het volste recht gebruik te maken van de openbaarheid van bestuur om het doen en laten van bepaalde bestuursinstanties betreffende aangelegenheden die ze zich ter harte hebben genomen, na te gaan. Zij zijn er echter niet van ontslagen om hun rechten op redelijke en zorgvuldige wijze uit te oefenen. Het belang dat de beroepers bij de uitoefening van hun rechten hebben, moet in redelijke verhouding staan met de gevolgen voor de werking van de diverse bestuursinstanties. De beroepsinstantie stelt vast dat het huidige openbaarheidsverzoek (zie ten overvloede ook de vele andere openbaarheidsverzoeken van de beroeper) in casu evenwel een al te ruime omvang heeft. Het voorwerp is dermate omvangrijk en de toetsing van alle documenten aan de uitzonderingsgronden is zo tijdrovend, dat deze aanvraag dan ook als kennelijk onredelijk moet worden beschouwd. Na billijke afweging van ieders belangen, komt de beroepsinstantie, gelet op wat hiervoor werd uiteengezet, dan ook tot de conclusie dat het huidige openbaarheidsverzoek terecht moet worden afgewezen in toepassing van artikel II.33, 1° van het Bestuursdecreet. Het voordeel van de openbaarheid die aan de beroeper zou worden verleend weegt kennelijk niet op tegen de last die het inwilligen van deze omvangrijke aanvraag inzake openbaarheid van bestuur zou veroorzaken voor de betrokken instantie (De Watergroep). Om deze redenen wordt het beroep als ongegrond beschouwd. Na beraadslaging,
BESLUIT: Het beroepschrift van xxx d.d. 3 oktober 2020 tegen de ontstentenis van beslissing van De Watergroep om een afschrift te verlenen van een reeks documenten die verband houden met aanpassingen die zijn uitgevoerd door De Watergroep aan de installaties van SDC/WPC Neerpelt wordt als ontvankelijk en ongegrond beschouwd. Brussel, 28 oktober 2020 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/258
pagina 7 van 7