Vzw ‘de Rand’
Jaarbeeld 2021 Klik op de pijltjes en ga door ...
Inhoud 1
4
7
10
13
16
19
Jo Van Vaerenbergh
Nieuwe meerjarenplanning
Damienne D’heygers
Samen poëzie beleven
Mark De Maeyer
Een parcours vol verrassingen Toon Wauters
Een nieuwe sportclub in Kraainem Cindy Van Dijck
Dichter op het terrein
Karen Stals
Onze taalpromotiematerialen, een blijvend succesverhaal Geert Selleslach
Onderwerpen op een andere manier benaderen
Navigatie 2
5
8
11
14
17
20
Hubert Lyben
Grote uitdagingen
Liesbet Vermaelen
Babbelbox op tournee langs de centra Anne Decuypere
UiTPAS: punten sparen voor meer cultuurparticipatie Caro Renckens
Schakelen en nog eens schakelen Nizar Ujayli
Lessen op maat
Nele De Kock
Inspireren en leren over de gemeentegrenzen heen Ilse Verhoye • Sabrina Dal Zotto
Financiën en HR op de tippen van de tenen
3
6
9
12
Stefaan Gunst
Niet bij de pakken blijven zitten Kristof Smet
Vinger aan de pols van de verenigingen Mieke Van Overbeke
Energieboost voor vrijwilligers Eef Vermaelen
Ga met / naar de volgende pagina naar de vorige pagina Via H dan ben je terug thuis Ga direct naar de juiste pagina via de paginanummers of klik in de inhoud op het paginanummer van het artikel dat je wil lezen. Klik op deze symbolen
15
18
21
Complimentjes voor de trainer Bernadette Vriamont
Terreinverkenning voor een nieuwe opdracht onderwijs Ivan Bruggeman
Energiemaatregelen lonen
1 2
Knuffels in live-stream
Tim Timmermans
H
voor een online filmpje voor het online artikel om iets online te beluisteren om direct naar het artikel in dit document te gaan Via lees je het vervolg van het artikel
3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
H
H 1 2 3
Jo Van Vaerenbergh - algemeen directeur
Nieuwe meerjarenplanning 2021 was op veel vlakken een buitengewoon jaar voor vzw ‘de Rand’. Door corona uiteraard, maar er was meer. 2021 was ook het eerste werkjaar van de nieuwe meerjarenplanning. En die luidde dan weer een vernieuwde werking in. Algemeen directeur Jo Van Vaerenbergh geeft tekst en uitleg.
‘De grootste uitdaging is hoe we ervoor kunnen zorgen dat de Vlaamse Rand de Vlaamse Rand blijft en dat nieuwe inwoners de aansluiting maken met de lokale gemeenschap.’
2021 was het startschot voor de nieuwe meerjarenplanning van vzw ‘de Rand’. Hoe anders is die dan anders? ‘Vroeger ging zo’n document uit van wat elke deelwerking van onze organisatie deed. In de nieuwe meerjarenplanning vertrekken we vanuit de verschillende overheden en mensen voor wie we werken: de Vlaamse overheid, de provincie Vlaams-Brabant, de lokale besturen in de Vlaamse Rand en de inwoners van de zes faciliteitengemeenten. De meerjarenplanning toont aan de hand van strategische doelstellingen, actiefiches en indicatoren hoe we elk van hen ondersteunen. Via een dashboard kan je zien hoever het staat met onze doelstellingen. Zo willen we ons verhaal duidelijker brengen en meer kansen geven aan samenwerking tussen de verschillende teams van vzw ‘de Rand’. Onze nieuwe manier van werken heeft een grote aanpassing gevraagd van onze medewerkers, maar zeker ook van onze bestuursleden.’
4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
1A
De sterke instroom van anderstaligen brengt grote uitdagingen met zich mee voor de Vlaamse Rand. Wat is de rol van vzw ‘de Rand’ hierin? ‘De snelle instroom vanuit Brussel van veelal jonge, anderstalige gezinnen zet het Nederlandstalige karakter van de Vlaamse Rand extra onder druk. Dat bleek ook tijdens de ronde van de lokale besturen die we in 2021 deden met het Team Vlaamse Rand van het Agentschap Binnenlands Bestuur. De gemeentebesturen van de Vlaamse Rand plaatsen dat punt heel hoog op de agenda en kijken heel hard in de richting van vzw ‘de Rand’ voor de nodige ondersteuning en projectmatige samenwerking. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de Vlaamse Rand de Vlaamse Rand blijft en de nieuwe inwoners de aansluiting maken met de lokale gemeenschap? Het positieve en uitnodigende verhaal van vzw ‘de Rand’ blijkt te werken. Nieuwe anderstalige inwoners zien het Nederlands meer en meer als de taal van kansen voor de toekomst. Zij kiezen bewust voor Nederlandstalig onderwijs, sport- en vrijetijdsbesteding voor hun kinderen. We willen bijkomend inzetten om ook de ouders zelf te benaderen vanuit deze positieve dynamiek. Die keuze maken voor je kinderen vraagt ook van de ouders een engagement vanuit hun voorbeeldrol als ouder.’
Hoe speelt vzw ‘de Rand’ daarop in? ‘We doen blijvende inspanningen in de zes faciliteitengemeenten en Jezus-Eik via onze gemeenschapscentra, met een focus op jongeren, ouderen en anderstaligen. En we zetten nog harder in op de ondersteuning van de lokale besturen van de dertien andere gemeenten van de Rand. Op vraag van Vlaams minister voor de Vlaamse Rand Ben Weyts besteden we extra aandacht aan onderwijs, onthaal en integratie. Omdat dat binnen dezelfde budgettaire realiteit moet gebeuren, gingen we in 2021 op zoek naar manieren om die extra inspanningen te financieren. Er werd met de lokale besturen een model van cofinanciering uitgewerkt. En we tekenden ook zelf, met succes, in op de projectoproepen onderwijs rond oefenkansen in de vrije tijd en lezen op school. Dat heeft ons de kans gegeven om ons team Taalpromotie uit te breiden en een aanzienlijk aantal nieuwe initiatieven te nemen in 2021.’ Vlaams minister voor de Vlaamse Rand Ben Weyts gaf jullie ook een volledig nieuwe opdracht: de ondersteuning van het taalbeleid in de secundaire scholen van de Vlaamse Rand en Halle. ‘Die vraag van de minister kwam er naar aanleiding van ons vooronderzoek over onderwijs, het colloquium Vlaamse Rand met als thema onderwijs en een gezamenlijk manifest van alle secundaire scholen in de Vlaamse
Rand. Daarin trokken zij aan de alarmbel omdat de instroom van anderstalige leerlingen almaar groter wordt en ze daar momenteel geen afdoend antwoord op kunnen bieden. Bedoeling is om de secundaire scholen in de Vlaamse Rand de komende jaren te versterken op het vlak van taal- en flankerend onderwijsbeleid. Dat gaan we samen met hen bijvoorbeeld doen door anderstalige leerlingen toe te leiden naar bijkomende leer- en oefenkansen in de vrije tijd of hen te ondersteunen in het betrekken van anderstalige ouders. Die extra opdracht voor het secundair onderwijs is voor vzw ‘de Rand’ nieuw terrein. In 2021 is er op dat vlak al heel wat voorbereidend werk verricht in functie van een snelle opstart bij het begin van het nieuwe schooljaar.’ Gemeenschapsvorming is en blijft een van de pijlers van jullie werking. Ook de publicaties van vzw ‘de Rand’ spelen daarin een belangrijke rol. Hoe is hen vergaan in dat bizarre jaar 2021? ‘De gemeenschapskranten die we bus aan bus verdelen in de faciliteitengemeenten waren in 2021 op veel momenten nog de enige fysieke lijn tussen onze gemeenschapscentra en de Onze lokale inwoners van de zes. magazines bleken eens te meer een belangrijk bindmiddel tussen mensen. Net als RandKrant. Het team Publicaties en de redactieraden hebben in 2021 heel vaak last minute het roer
moeten omgooien. Dat was niet evident, maar het resultaat mag gezien worden. Vzw ‘de Rand’ en RINGtv hebben in 2021 opnieuw mooie samenwerkingen op poten gezet. Er waren bijvoorbeeld de gezamenlijke promotiecampagnes rond regionieuws of taalpromotie Nederlands, gedeelde projecten zoals het Taaljournaal, de samenwerking tijdens de Gordel maar ook een wederzijdse aandacht voor mekaars acties en initiatieven in het RINGtv-nieuws en RandKrant. Via een RSS-feed op de websites van RandKrant en RINGtv werd er permanent gelinkt naar elkaars artikels.’ Er was in 2021 een nieuwe editie van de Gordel. Ook dat was verre van evident in coronatijden. ‘De Gordel is een van de weinige grote evenementen die is kunnen doorgaan. Ondanks de coronabeperkingen werd er in focusgemeente Sint-Pieters-Leeuw toch een mooi podiumaanbod gerealiseerd. We zijn er in geslaagd om de mensen in veilige omstandigheden de kans te geven om mekaar opnieuw te ontmoeten en te genieten van de Nederlandstalige cultuur. Heel wat deelnemers hebben dankzij de Gordel het postcorona seizoensaanbod van onze gemeenschapscentra herontdekt, toen ze er even halt konden houden tijdens hun wandeling of fietstocht.’
In die gemeenschapscentra werd in 2021 ook verder werk gemaakt van de klimaatinvesteringen. ‘Die hebben gelukkig niet stilgelegen. Er is in 2021 een bedrag van 1,7 miljoen euro gegaan naar het energiezuiniger maken van onze gemeenschapscentra. En tijdens de noodgedwongen sluiting is er heel wat opknapwerk gebeurd. Corona gaf ons de gelegenheid om een resem kleinere werkjes uit te voeren waar anders nooit tijd voor is.’
Hoe kijkt jij als algemeen-directeur terug op 2021? ‘2021 was allerminst een jaar als alle andere. Eigenlijk zijn er sinds mijn aanstelling als directeur in 2020 nog geen ‘normale’ tijden geweest (lacht). Onze organisatie heeft het voorbije jaar een pak veranderingen ondergaan in moeilijke omstandigheden. Dat heeft veel gevraagd van onze medewerkers. Gelukkig konden ze rekenen op de ondersteuning van het team HR en Financiën. Ik doe mijn hoed af voor de veerkracht die onze medewerkers aan de dag hebben gelegd en de manier waarop ze onze nieuwe werking mee uitdragen.’
H 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
> RandKrant, 02/2021, Vlaamse Rand is een specifieke regio > RandKrant, 04/2021, Iedereen aan boord (over flankerend onderwijsbeleid) > RandKrant, 05/2021, Vlaamse Rand: voorbeeld voor Vlaanderen? > RandKrant, 06/2021, ‘Beschouw Vlaamse Rand als centrumregio’ (interview met Luc Deconinck) > RandKrant, 11/2021, De ronde van de Rand. Wat is de temperatuur bij de gemeenten? > RandKrant, 12/2021, Waar gaat het geld naartoe? (over het Randfonds) > Over de nieuwe werking van vzw ‘de Rand’ in Over de Rand op RINGtv > Verslag van het colloquium Stand van de Rand over onderwijs in Over de Rand op RINGtv > Verslag over de ronde van de lokale besturen in Over de Rand op RINGtv > Taaljournaals op RINGtv in samenwerking met vzw ‘de Rand’ > Een beeldverslag van de Gordel 2021
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
1B
Hubert Lyben - voorzitter
Grote uitdagingen De bestuursleden van vzw ‘de Rand’ zaten mee op de eerste rij bij het uitvoeren van de vernieuwde werking in 2021. Ook voor hen was het aanpassen. Voorzitter Hubert Lyben blikt terug.
‘Vzw ‘de Rand’ wil meer dan ooit samenwerken met partners.’ Hoe heeft het bestuursorgaan van vzw ‘de Rand’ 2021 beleefd? ‘De coronapandemie heeft een niet te onderschatten impact gehad op onze organisatie. Wat in 2021 gebeurde, was ongezien. Ook voor ons als bestuursleden. De gemeenschapscentra moesten een tijdlang dicht, de verenigingen werden zo goed als lamgelegd. En dat terwijl het Vlaamse verenigingsleven in de faciliteitengemeenten en Jezus-Eik al onder zware druk staat. Maar ik denk dat het team van vzw ‘de Rand’ heel efficiënt heeft gereageerd op wat ons overkwam. Wat ons eigen aanbod betreft, hebben we de zaken heel creatief aangepakt. En de verenigingen konden rekenen op onze materiële, financiële en morele steun. Dat was voor ons als bestuursorgaan een cruciaal element.
We wilden absoluut vermijden dat het Vlaamse verenigingsleven op lange termijn gevolgen zouden ondervinden van de coronacrisis. Ik denk dat we in dat opzet zijn geslaagd.’ 2021 was ook een jaar waarin grote verwachtingen werden uitgesproken. ‘De missie om te werken aan het Nederlands als verbindende factor en basis voor gemeenschapsvorming in de zes faciliteitengemeenten en Jezus-Eik, én nu ook in de andere gemeenten van de Vlaamse Rand, is inderdaad zeer ambitieus. We zijn blij dat we voor die opdracht opnieuw het vertrouwen krijgen van de Vlaamse overheid en de provincie Vlaams-Brabant. De lokale besturen van de Vlaamse Rand hebben grote noden en verwachten veel van ons. Daar zijn we ons van bewust. Ook de nieuwe opdracht in het kader van de ondersteuning van het secundair onderwijs wordt een hele uitdaging.’
H 1 2 De bijkomende opdrachten van vzw ‘de Rand’ brachten ook een nieuwe manier van werken met zich mee. Hoe kijkt de Raad van Bestuur daar tegenaan? ‘De bijkomende opdrachten vragen heel wat extra inspanningen van de directie, de medewerkers en de bestuursleden. Die opdrachten opvolgen en waken over de goede gang van zaken wordt voor ons als bestuursleden niet eenvoudig. Ze zijn abstracter en liggen ook verder van onze leefwereld. Gelukkig zetelen in ons bestuursorgaan mensen met expertise in de nieuwe materie. Dat gaat ons helpen, maar de hele organisatie zal nog meer dan in het verleden moeten samenwerken met andere partners. We zullen moeten sturen, coördineren en motiveren.’ Is vzw ‘de Rand’ klaar voor de toekomst? ‘Ik denk dat we in 2021, maar ook de jaren voordien, belangrijke stappen hebben gezet. Niet alleen qua werking, maar ook qua infrastructuur. We zijn de Vlaamse overheid dan ook dankbaar voor de middelen die ze ons toekende om onze gemeenschapscentra energievriendelijk en toekomstbestendig te maken.’
3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
2
Stefaan Gunst - adjunct algemeen-directeur en hoofd van de gemeenschapscentra
Niet bij de pakken blijven zitten Corona had in 2021 uiteraard een enorme impact op de werking van de zeven gemeenschapscentra van vzw ‘de Rand’. ‘Het was moeilijk roeien met de riemen die we hadden’, zegt Stefaan Gunst, ‘maar we hebben er alles aan gedaan om ons publiek alternatieven te bieden, de verenigingen te ondersteunen en anderstaligen oefenkansen Nederlands te blijven aanreiken.’
‘We gingen op zoek naar nieuwe, coronaveilige manieren om mensen met mekaar te verbinden.’ Van een volledige sluiting over een beperkte heropening tot opnieuw een verstrenging. 2021 was op zijn minst uitdagend te noemen voor de gemeenschapscentra. ‘Het is zeker niet altijd makkelijk geweest, dat klopt. De verhuur van onze lokalen was maandenlang onmogelijk. Dat betekent dus alles afzeggen, nieuwe data zoeken, aangepaste contracten maken, klanten informeren over de maatregelen. Door de grote verscheidenheid aan activiteiten in onze gemeenschapscentra, hadden we op een gegeven moment te maken met maar liefst zeven verschillende protocollen waar telkens andere coronamaatregelen aan vast hingen. Dat allemaal geregeld en gecommuniceerd krijgen, was een behoorlijk helse taak voor de medewerkers administratie en communicatie van onze centra.’ Ook de Vlaamse verenigingen in de faciliteitengemeenten moesten kunnen blijven rekenen op de ondersteuning van vzw ‘de Rand’. Hoe hebben jullie dat aangepakt? ‘Ook zij hebben een hobbelig parcours moeten rijden in 2021, maar ze stonden er gelukkig niet alleen voor. Aan het begin van de zomer, toen er weer een en ander mogelijk werd, hebben we telefonisch contact opgenomen met elk van de meer dan 150 Vlaamse verenigingen in de facilitei-
tengemeenten. Samen met hen hebben we bekeken wat ze nodig hadden om hun activiteiten opnieuw op te starten en nagedacht over alternatieven voor wat nog niet mocht. In Drogenbos, Kraainem en Wezembeek-Oppem kwam daar de verdeling van de middelen van het noodfonds van de Vlaamse regering bovenop. Dat financiële duwtje in de rug was belangrijk voor het kwetsbare verenigingsleven in de faciliteitengemeenten. We voelen gelukkig wel dat de motivatie bij de verenigingen er ondanks de moeilijke coronajaren nog altijd is. En nog goed nieuws: er is voor het eerst sinds lang ook een nieuwe sportvereniging opgericht in Kraainem.’
ben moeten afgelasten. De lessen Nederlands en praatgroepen zoals Café Combinne en een deel van het vormingsaanbod verliepen digitaal. Een aantal voorstellingen en taalstages zijn kunnen doorgaan, schoolvoorstellingen dan weer niet. Die zijn vervangen door alternatieven. De teams van de gemeenschapscentra zijn niet bij de pakken blijven zitten en gingen op zoek naar nieuwe, coronaveilige manieren om mensen met mekaar te verbinden. Ik denk bijvoorbeeld aan de QR-wandeling in Wemmel, de babbelbox die vanuit Sint-Genesius-Rode op tournee ging langs verschillende centra, de online-gedichtendag in Kraainem en Open Tuinen Flavoria in Linkebeek.’
De gemeenschapscentra moesten maandenlang noodgedwongen de deuren dichthouden. Welke gevolgen heeft dat gehad om jullie eigen activiteiten? ‘Het was uiteraard geen topjaar voor de centra, maar we hebben toch 20.000 deelnemers geteld aan onze activiteiten in 2021. Andere jaren zijn dat er gemiddeld 38.000. Toch een mooi cijfer als je weet dat we in 2021 van de 476 activiteiten die we hadden gepland er maar liefst 180 heb-
Ook op regionaal vlak hebben jullie ondanks de moeilijke omstandigheden niet stilgezeten. ‘2021 was het eerste werkjaar van een aantal Intergemeentelijke Samenwerkingen (IGS) in de Vlaamse Rand. Daarin willen we een rol opnemen. In de Druivenstreek werd in sneltempo werk gemaakt van het invoeren van de UiTPAS en die kans lieten we niet voorbijgaan. In die regio waren we ook een van de trekkers van de digitale inspiratiedag voor vrijwilligers.’
H 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
3
H
Damienne D’heygers - centrumverantwoordelijke GC de Lijsterbes Kraainem
Samen poëzie beleven De Gedichtendag tijdens de jaarlijkse Week van de Poëzie is een traditie in Kraainem. En die traditie hield de Lijsterbes ook in 2021 in ere. Het Kraainemse gemeenschapscentrum deed dat met een gesmaakte online-editie.
1 2 3 4 5 6 7
Damienne D’heygers, centrumverantwoordelijke GC de Lijsterbes Kraainem: ‘Na overleg met de cultuurraad beslisten we om een digitaal alternatief uit te werken voor de jaarlijkse Gedichtendag. Er volgde een oproep om rond het symbolische thema ‘Samen’ gedichten in te sturen. Dat mocht je eigen gedicht zijn of je favoriete gedicht. Mensen konden het zelf voordragen in een filmpje of het laten voorlezen door een actrice. Drie camera’s registreerden dat live in het gemeenschapscentrum. Heel wat kinderen van basisschool De Klimboom stuurden een filmpje in met hun gedicht. Op 29 januari kon je het resultaat live op YouTube bekijken. Via de chatfunctie lieten de deelnemers weten wat ze van het gedicht vonden en wat het met hen deed.
8
‘Meer dan honderd mensen logden in op de online-gedichtendag. De reacties achteraf waren hartverwarmend. De deelnemers waren zo blij dat ze dit nog eens ‘samen’ konden beleven.’
Meer dan honderd mensen logden in op de online-gedichtendag. De reacties achteraf waren hartverwarmend. De deelnemers waren zo blij dat ze dit nog eens ‘samen’ konden beleven.’
9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19
> lijsterbeskrant, 03/2021, pg. 12, Gedichtjes als lichtjes. Online gedichtendag met livestream > De Kraainemse gedichtendag van 2021
20 21
4
H
Liesbet Vermaelen - centrumverantwoordelijke GC de Boesdaalhoeve Sint-Genesius-Rode
Babbelbox op tournee langs de centra
1 2 3 4 5
De gemeenschapscentra van vzw ‘de Rand’ zijn bij uitstek plekken waar mensen mekaar ontmoeten. Maar net dat mocht maandenlang niet in 2021. Daarom gingen de gemeenschapscentra op zoek naar andere manieren om mensen de kans te geven mekaar te zien en te spreken. Zo ontstond het idee van de babbelbox. Liesbet Vermaelen, centrumverantwoordelijke GC de Boesdaalhoeve Sint-Genesius-Rode: ‘Het idee van een babbelbox groeide na een overleg met de centrumverantwoordelijken. De babbelbox was een container die we gezellig hebben ingericht en waar mensen mekaar coronaveilig konden ontmoeten. In Sint-Genesius-Rode noemden we het initiatief ‘Foyer on Tour’ en zetten we de babbelbox een paar weken lang neer naast Dienstencentrum De Boomgaard. Wie een plekje boekte in de babbelbox, kon een half uur met iemand praten, gescheiden door plexiglas. Die andere persoon kon iemand zijn die ze kenden of ze konden zich laten verrassen en kiezen voor een mystery guest. Dat was onder meer acteur-muzikant Mathias Vergels, die enkele Rodenaren trakteerde op een
tof gesprek en een paar liedjes. Gemeenschapskrant Buurten gebruikte de babbelbox ook als opnameruimte voor de podcast Containerklap, waarin een aantal inwoners vertelden over hoe zij die moeilijke coronaperiode
beleefden. De container verhuisde nadien naar de gemeenschapscentra van Kraainem, Wezembeek-Oppem, Jezus-Eik en Wemmel. In de Zandloper deed hij ook dienst als coronaproof escape room.’
6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
> RandKrant, 04/2021, Containerklap brengt mensen dichter bij elkaar > buurten, 05/2021, pg. 10-11, Wat je niet hoorde in de podcast. Achter de schermen van Containerklap Rode > lijsterbeskrant, 05/2021, pg. 12-13, Wat je niet hoorde in de podcast. Achter de schermen van Containerklap Kraainem > zandloperkrant, 05/2021, pg. 10-11,Wat je niet hoorde in de podcast. Achter de schermen van Containerklap Wemmel > RINGtv maakte een aantal reportages over de babbelbox. babbelbox, containerklap, escaperoom > De podcast Containerklap
16 17 18 19 20 21
5
Kristof Smet - centrumverantwoordelijke GC de Zandloper Wemmel
H
Vinger aan de pols van de verenigingen
1 2 3 4
De Vlaamse verenigingen in de faciliteitengemeenten zijn kind aan huis in de gemeenschapscentra van vzw ‘de Rand’. Ook op dat vlak was 2021 natuurlijk geen jaar als alle andere. De centra haalden alles uit de kast om de verenigingen in moeilijke omstandigheden te helpen.
5 > zandloperkrant, 06/2021, pg. 6-7, Op zoek naar verbinding. Wemmelse vriendengroepen doorgelicht
6 7 8
Kristof Smet, centrumverantwoordelijke GC de Zandloper Wemmel: ‘Samen met de verenigingen, die zo goed als al hun normale activiteiten zagen wegvallen, zijn we gaan kijken naar wat wél nog mocht en zo tot waardige, toffe alternatieven gekomen. De Chiro van Wemmel wist bijvoorbeeld een succesvolle take-away te maken van hun traditioneel eetfestijn. Omdat de leden van Toneelkring De Pieterman niet mochten samenkomen om te repeteren, kozen ze voor drie korte monologen. Aangezien ze de zaal niet volledig met publiek mochten vullen, pasten we de huurprijs aan. Die flexibele zaalverhuur was meer dan nodig, zodat verenigingen toch nog wat activiteiten konden doen. We hebben ook hard ingezet op de promotionele ondersteuning van de verenigingen. Online natuurlijk, maar ook via het grote ledscherm buiten aan de Zandloper. De
9
‘De verenigingen moesten zich bij momenten houden aan een warboel van zichzelf soms tegensprekende coronamaatregelen. Vanuit het gemeenschapscentrum hielpen we hen met het opstellen van de draaiboeken.’ verenigingen moesten zich bij momenten houden aan een warboel van soms tegensprekende coronamaatregelen. Wilden ze iets organiseren, dan moest er een draaiboek zijn waarin ze aantoonden hoe ze zich aan de maatregelen hielden. Vanuit het gemeenschapscentrum hielpen we hen met het opstellen van de draaiboeken. Ook met de Nederlandstalige cultuur-
raad hebben we een nauwe band behouden in een jaar waarin dat allesbehalve evident was. Onlinemeetings zijn niet voor iedereen weggelegd. En dus gingen we op zoek naar manieren om de cultuurraad toch fysiek te laten vergaderen. Dat heeft de leden de gelegenheid geboden om goede voorbeelden met elkaar te delen en zo elkaar onderling te steunen.’
10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
6
H
Mark De Maeyer - centrumverantwoordelijke GC de Moelie Linkebeek
Een parcours vol verrassingen Mekaars tuin bewonderen zoals dat tijdens Open Tuinen in Linkebeek de gewoonte is, was in 2021 geen optie. En dus toverden BEEcause en curator Pat Van Hemelrijck een alternatief uit de hoge hoed: Flavoria Tuinen. Meer dan 400 mensen lieten zich langs een wandelparcours verrassen door allerlei kunstvormen. Mark De Maeyer, centrumverantwoordelijke GC de Moelie Linkebeek: ‘We zijn als gemeenschapscentrum blij met BEEcause, het samenwerkingsverband tussen de Cultuu rraad van Linkebeek, GC de Moelie, CC Hoeve Holleken, Huize Lismonde en een aantal vrijwillige medewerkers. Samen met Pat Van Hemelrijck van het Alibi Collectief stippelden we voor Flavoria Tuinen op 20 juni een parcours uit langs een aantal openbare plaatsen in Linkebeek. Op die plaatsen konden de wandelaars kijken en luisteren naar mini-concertjes, korte theaterstukjes en animatie. Humor was de rode draad. Zo werd een legendarische scène uit de film Hector van Urbanus nagespeeld aan het huis dat dienst deed als buitendecor voor de bakkerij van Hectors nonkel.
1 2 3 4 5 6 7
‘Met Flavoria Tuinen wilden we de verschillende gemeenschappen in Linkebeek samenbrengen en mensen na lange tijd nog eens de gelegenheid bieden om mekaar te ontmoeten.’
8 9 10 11 12 13
En op een vijvertje bracht een klein theatergezelschap een absurdistische versie van de balletklassieker Het Zwanenmeer. We wilden met Flavoria Tuinen de verschillende gemeenschappen in Linkebeek samenbrengen en mensen na lange tijd nog eens de gelegenheid bieden om mekaar te ontmoeten. Daar zijn we in geslaagd.’
14 15 16 17 18 19 20
> sjoenke, 06/2021, pg. 8-9, Op Flavoriawandeling door Linkebeek > RINGtv maakte een televisiereportage over Flavoria Tuinen
21
7
H
Anne Decuypere - centrumverantwoordelijke GC de Kam Wezembeek-Oppem
UiTPAS: punten sparen voor meer cultuurparticipatie In de zomer van 2021 stapten drie gemeenschapscentra van vzw ‘de Rand’ mee in de UiTPAS Druivenstreek. Het doel van die UiTPAS? Meer mensen warm maken voor het vrijetijdsaanbod in de streek. Wie deelneemt aan een activiteit in de Kam in Wezembeek-Oppem, de Lijsterbes in Kraainem of de Bosuil in Jezus-Eik, kan voortaan punten sparen met zijn UiTPAS. Anne Decuypere, centrumverantwoordelijke GC de Kam Wezembeek-Oppem: ‘De UiTPAS is een van de eerste wapenfeiten van de intergemeentelijke samenwerking (IGS) Vrije Tijd Druivenstreek. Gezien we al samenwerken met het Tervuurse cultuurcentrum De Warandepoort, Felix Sohie in Hoeilaart en Den Blank in Overijse, leek het ons een logische stap om mee aan boord te stappen. Bedoeling is om de drempel van het vrijetijdsaanbod in de streek te verlagen. Voor een UiTPAS betaal je eenmalig 5 euro. Je kan er punten mee sparen in heel Vlaanderen en nu dus ook als je naar een van de activiteiten komt in de Kam, de Lijsterbes en de Bosuil. Die punten kan je inruilen voor een cadeautje of korting op een ticket van bijvoorbeeld een cultuurvoorstelling of een sportactiviteit. Bijzonder is dat in Wezembeek-Oppem het OCMW heeft beslist om mee de kansenpas te finan-
1 2 3 4 5 6 7 8 9
‘Met de UiTPAS kan je punten sparen als je naar een van de activiteiten komt in de Kam, de Lijsterbes en de Bosuil. Die kan je inruilen voor een cadeautje of korting op een ticket.’
10 11 12 13 14 15
cieren. Dat is de UiTPAS voor mensen die het financieel moeilijk hebben. Zij kunnen hun pas kopen voor 1 euro en betalen maar 20 procent van de prijs voor een activiteit.’
> uitgekamd, 09/2021, pg. 8, UiTPAS nu ook in Wezembeek-Oppem. Punten sparen voor meer cultuur > Wil je meer weten over de UiTPAS Druivenstreek?
16 17 18 19 20 21
8
H 1
Mieke Van Overbeke - centrumverantwoordelijke GC de Bosuil Jezus-Eik
Energieboost voor vrijwilligers
2 3 4 5
Vrijwilligers zijn van onschatbare waarde, ook voor een organisatie als vzw ‘de Rand’. Om hen te inspireren en te motiveren, zette de Intergemeentelijke Samenwerking Vrije Tijd Druivenstreek begin maart 2021 een digitale vrijwilligersdag op poten. Een van de trekkers van het bijzondere project was gemeenschapscentrum de Bosuil in Jezus-Eik. Mieke Van Overbeke, centrumverantwoordelijke GC de Bosuil Jezus-Eik: ‘Voor vrijwilligers was het afgelopen jaar allesbehalve motiverend. Ze zagen zo veel van hun activiteiten wegvallen. Bij een aantal actoren uit de Druivenstreek rijpte daarom het idee om hen een soort energieboost te geven door een dag speciaal voor hen te organiseren. We zorgden voor een gevarieerd aanbod met meer dan 15 onlineworkshops waaruit ze konden kiezen: van filmpjes leren maken voor TikTok en Instagram over crowdfunding tot afvalarm organiseren. Elke sessie had een moderator en een begeleider. Sven De Leijer was gastheer op ons digitale platform, een digidokter stond paraat voor wie problemen had met inloggen en vrijwilligers konden met mekaar praten via een live-chatbox. Iedere deelnemer kon vooraf een aperopakket afhalen. Zo werd het nóg gezelliger achter het scherm. 15 onlineworkshops voor 183 deelnemers in goede banen leiden, was organisatorisch en technisch een huzarenstukje, maar het was meer dan de moeite waard.’’
6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
9
H 1
Toon Wauters - stafmedewerker Jeugd en Sport
2
Een nieuwe sportclub in Kraainem
Kraainem is sinds september 2021 een sportclub rijker: thaiboksclub Thaigo Muay Thai Gym. Initiatiefnemer is de jonge Kraainemnaar Tigaut Geyns. Vzw ‘de Rand’ zorgde voor ondersteuning bij de oprichting van zijn nieuwe sportvereniging. Toon Wauters, stafmedewerker Jeugd en Sport in Kraainem: ‘Het verenigingsleven in de faciliteitengemeenten staat onder druk. Daarom is het belangrijk om mensen die met iets nieuws willen beginnen, zo goed mogelijk te ondersteunen. Samen met Tigaut Geyns gingen we op zoek naar een locatie voor de thaiboksclub. Die vonden we in de sporthal van Kraainem. Vijf dagen per week heeft de nieuwe club er nu een plekje. Vzw ‘de Rand’ hielp ook met de promotie van de nieuwe vereniging in de gemeenschapskrant van de Lijsterbes en via onze sociale media. Thaiboksclub Thaigo Muay Thai Gym kreeg een mooi duwtje in de rug met een startsubsidie. Zo’n nieuwe sportvereniging is ook een meerwaarde voor het lokale sportbeleid. Vzw ‘de Rand’ heeft er nu een lokale partner bij, waarmee we bijvoorbeeld kunnen samenwerken rond Sportsnack, het naschoolse initiatief dat sport bij kinderen wil stimuleren.’
> lijsterbeskrant, 09/2021, pg. 4-5, Nieuwe sportclub met Thaise gevechtskunst in de sporthal van Kraainem, ‘Muay Thai is een mentaal en fysiek spel’
3 4 5 6 7 8
‘Vzw ‘de Rand’ heeft er nu een lokale partner bij, waarmee we bijvoorbeeld kunnen samenwerken rond Sportsnack, het naschoolse initiatief dat sport bij kinderen wil stimuleren.’
9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
10
H 1
Caro Renckens - coördinatie medewerkers Administratie en Communicatie
Schakelen en nog eens schakelen
Activiteiten nog maar eens verplaatsen, tickets terugbetalen, het zoveelste rondje nieuwe coronamaatregelen communiceren, …. De veertien medewerkers Administratie en Communicatie van de gemeenschapscentra hadden het niet bepaald onder de markt in 2021. Maar er waren ook lichtpuntjes.
2 3 4 5 6 7 8 9
‘In 2021 heeft het annulaties geregend, maar toch hebben we een mooi aantal coronaproof projecten kunnen realiseren. Dat heeft ons als team de energie gegeven om het hoofd niet te laten hangen.’
Caro Renckens, coördinatie medewerkers Administratie en Communicatie: ‘2021 was een heel gek en ook wel moeilijk jaar voor de medewerkers administratie en communicatie. We moesten constant schakelen tussen coronaprotocollen en nieuwe maatregelen. Soms waren we urenlang bezig om te bekijken hoe we de mensen volgens de regels van de sociale afstand, die op dat moment golden, een plekje konden geven in de theaterzaal. Om dan een paar dagen later te horen te krijgen dat de voorstelling toch wordt geannuleerd. Dat was best frustrerend. Ook verenigingen laten weten dat hun activiteit weer niet mag doorgaan, is nooit fijn. Maar al bij al konden we op veel begrip rekenen. Mensen beseften wel dat het gewoon niet anders kon. In 2021 heeft het annulaties geregend, maar toch hebben we een mooi aantal coronaproof projecten kunnen realiseren. Dat heeft ons als team de energie gegeven om het hoofd niet te laten hangen. Aan het eind van het jaar hebben we ons systeem voor de zaalverhuur gedigitaliseerd. Binnen de kortste keren hadden de medewerkers het onder de knie. Echt knap van hen dat ze de veerkracht vonden om dat grote project er na zo’n hectisch jaar nog eens bij te nemen.’
10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
11
H 1 2 3
Eef Vermaelen - decentrale stafmedewerker GC de Zandloper Wemmel
Knuffels in live-stream
4 5 6 7
De vrolijke kinderstemmetjes in de theaterzalen van de gemeenschapscentra hebben we in 2021 jammer genoeg vaak moeten missen. Schoolvoorstellingen in de centra waren niet mogelijk. Daarom werd er in de mate van het mogelijke een alternatief aanbod gezocht en gevonden. Eef Vermaelen, decentrale stafmedewerker GC de Zandloper Wemmel: ‘Omdat de scholen niet naar ons mochten komen, zijn wij zo veel mogelijk naar hen gegaan. In de scholen die dat toelieten, zijn er bijvoorbeeld een aantal workshops gehouden. Er was onder meer eentje rond filmeducatie, waarbij we een klaslokaal als filmzaal hebben ingericht. Op die manier probeerden we om de kinderen echt die beleving te geven. Voor een aantal Wemmelse scholen hebben we samen met Theater Speelman de voorstelling Pluche in een live-stream gegoten. De kleuters konden een paar weken voordien hun eigen knuffel aan ons uitlenen. Die knuffels kregen dan de hoofdrol in de voorstelling. Zo zagen de kinderen hun eigen knuffeldieren op het podium tot leven komen. De verwondering op hun gezichtjes was zalig om te zien.’
8
‘De kinderen zagen hun eigen knuffeldieren op het podium tot leven komen. De verwondering op hun gezichtjes was zalig om te zien.’
9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
12
Cindy Van Dijck - coördinator team Taalpromotie
Dichter op het terrein Het team Taalpromotie kreeg in 2021 de mogelijkheid om fors uit te breiden. De taalpromotiemedewerkers kunnen daardoor extra inzetten op het versterken van het aanbod aan oefenkansen Nederlands én de ondersteuning van de lokale besturen van de Vlaamse Rand.
‘De nood aan lokale ondersteuning op het vlak van oefenkansen in de vrije tijd is groot in de hele Vlaamse Rand.’ De lokale besturen van de Vlaamse Rand kloppen al een hele tijd aan de deur van vzw ‘de Rand’ met de vraag naar ondersteuning op het terrein. Cindy Van Dijck, coördinator team Taalpromotie: ‘Die vraag is er inderdaad al jaren, maar het ontbrak ons aan middelen en mensen om echt op het terrein te gaan werken in de 13 gemeenten. We moesten ons heel vaak noodgedwongen beperken tot het ontwikkelen en delen van methodieken en materialen. Daar is nu dus verandering in gekomen. Dat is heel goed nieuws, want de nood aan lokale ondersteuning op het vlak van oefenkansen in de vrije tijd is groot in de hele Vlaamse Rand.’
Wat moeten we ons voorstellen bij die concrete ondersteuning op het terrein? ‘De ondersteuning van trainers die we hebben opgestart in 2021 is daar een goed voorbeeld van. Er lopen intussen 9 procesbegeleidingen van sportclubs met een jeugdwerking in Beersel, Dilbeek, Sint-Pieters-Leeuw en Grimbergen. We ondersteunen bestuursleden en trainers letterlijk op het veld. Onze medewerkers gaan ter plaatse om van op bijvoorbeeld het voetbalveld coaches te leren hoe ze hun trainingen toegankelijk kunnen maken voor Nederlandstalige én anderstalige spelers. De trainers die een andere moedertaal hebben dan het Nederlands en onze taal niet of weinig machtig zijn, krijgen ondersteuning op maat via specifieke lessen over voetbaltaal in het Nederlands, samen met centra voor volwassenenonderwijs bijvoorbeeld. Voor trainers die liever zelfstandig aan de slag gaan, maakten we samen met Voetbal Vlaanderen en de Koninklijke Belgische Voetbalbond een bundel rond voetbaltraining geven in het Nederlands.’
H 1 2 Op welke andere manieren kunnen lokale besturen op vzw ‘de Rand’ voor ondersteuning rekenen? ‘Naast die sportclubondersteuning merken we dat er nog een aantal andere domeinen zijn waarbinnen lokale besturen op zoek zijn naar manieren om anderstaligen extra oefenkansen Nederlands te bieden. Taalstages en taalbaden bijvoorbeeld, en de buitenschoolse kinderopvang, speelpleinwerking, cultuurcentra en bibliotheken. Rond dat laatste hebben we in 2021 al een lerend netwerk opgezet waarbinnen verschillende actoren uit verschillende gemeenten regelmatig de koppen bij mekaar zetten. Dat netwerk blijkt een heel waardevol nieuw instrument. En de materialen en producten die we ontwikkelen rond oefenkansen Nederlands worden ook nog altijd gretig afgenomen.’ Het team Taalpromotie is in 2021 verdrievoudigd in omvang. Dat lijkt geen overbodige luxe gezien het werk dat op jullie bord ligt. ‘Dat klopt. (lacht) De verwachtingen en de uitdagingen zijn niet min. Dat beseffen we. De uitbreiding van het team en de nieuwe opdrachten hebben van elk van ons aanpassingen en veel flexibiliteit gevraagd, maar iedereen heeft intussen zijn plekje gevonden. We zijn klaar om er stevig in te vliegen.’
3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
13
H 1 2
Nizar Ujayli - projectmedewerker sport team Taalpromotie
Lessen op maat
3 4 5
In het najaar van 2021 zette het team Taalpromotie samen met Crescendo, het Centrum voor Volwassenonderwijs uit de Zuidrand, het pilootproject ‘Voetbaltraining in het Nederlands’ op. Anderstalige voetbaltrainers kregen in een korte, praktische opleiding een aantal lessen over woordenschat en grammatica in de voetbalcontext.
6
Nizar Ujayli, projectmedewerker sport van het team Taalpromotie: ‘Samen met CVO Crescendo gingen we op zoek naar een nieuwe manier om anderstalige voetbalcoaches te ondersteunen en te stimuleren om Nederlands te leren. We kwamen tot een NT2-traject (Nederlands als tweede taal) op maat van voetbaltrainers. In acht lessen kregen coaches van onder meer voetbalclub KV Zuun in Sint-Pieters-Leeuw specifieke voetbalwoordenschat en -grammatica aangeleerd, zodat ze voortaan hun instructies in het Nederlands kunnen geven. Het traject eindigde met een praktische les op het voetbalveld. De feedback die we kregen van de deelnemers was heel positief. Dit najaar zullen heel wat van hen een vervolgcursus volgen. Bedoeling is om ook elders in de Vlaamse Rand een gelijkaardig pilootproject te lanceren.’
10
‘In acht lessen kregen voetbalcoaches specifieke voetbalwoordenschat aangeleerd, zodat ze voortaan hun instructies in het Nederlands kunnen geven.’
7 8 9
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
14
H 1
Tim Timmermans - stafmedewerker sport team Taalpromotie
Complimentjes voor de trainer
Om anderstalige voetbaltrainers te ondersteunen die zelf aan de slag willen met het Nederlands in hun trainingen, ontwikkelde het team Taalpromotie in 2021 samen met Voetbal Vlaanderen en de KBVB de bundel ‘Training geven in het Nederlands, hoe doe je dat?’. Stafmedewerker Tim Timmermans ziet mooie concrete resultaten op voetbalterreinen in de Vlaamse Rand. Tim Timmermans, stafmedewerker sport van het team Taalpromotie: ‘Lessen Nederlands volgen, is niet voor iedereen nodig. Daarom ontwikkelden we de trainersbundel. Anderstalige coaches vinden er tips over hoe ze hun voetbalinstructies in het Nederlands kunnen formuleren. In de bundel zit ook een sjabloon waarmee trainers de voorbereiding van hun training kunnen maken met aandacht voor het Nederlands. Tijdens een bezoek aan een van de voetbalclubs in de Vlaamse Rand die we begeleiden, sprak een voetbaltrainer van Portugese origine me aan. Hij vertelde mij trots hoe hij complimentjes had gekregen van zijn jonge spelertjes over het feit dat hij de instructies in het Nederlands gaf. Voor zo’n coach en voor ons is het heel fijn om te merken dat de inspanningen lonen.’
2 3 4 5 6
‘Een voetbaltrainer van Portugese origine vertelde mij trots hoe hij complimenten had gekregen van zijn jonge spelertjes over het feit dat hij de instructies in het Nederlands gaf.’
7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
15
H
Karen Stals - stafmedewerker taalpromotie volwassenen
Onze taalpromotiematerialen, een blijvend succesverhaal Vzw ‘de Rand’ ontwikkelde in de loop der jaren een hele resem producten, materialen en methodieken die lokale besturen, organisaties, scholen en verenigingen helpen om anderstaligen oefenkansen te bieden. Ook in 2021 waren die in trek. Het aanbod werd ook verder uitgebreid.
‘Van de voetbal-, pictogrammen- en vertaalwoordenboekjes werden er bijna 30.000 verdeeld. Meer dan 460 speldozen om Nederlands te oefenen gingen de deur uit. Dat toont aan dat de relevantie van zulke materialen nog altijd groot is.’
Karen Stals, stafmedewerker taalpromotie volwassenen: ‘Er zijn in 2021 opnieuw heel wat materialen over onze spreekwoordelijke toonbank gegaan. Van de voetbal-, pictogrammen- en vertaalwoordenboekjes werden er bijna 30.000 verdeeld. Meer dan 460 speldozen om Nederlands te oefenen gingen de deur uit. Dat toont aan dat de relevantie van zulke materialen nog altijd groot is. Meer dan 350 mensen volgden een workshop van het team Taalpromotie over uiteenlopende thema’s, bijvoorbeeld duidelijke taal en taaliconen, taalverwerving bij kinderen of taalstimulerende activiteiten opzetten. In 2021 gaven we ook workshops specifiek voor bibliotheekmedewerkers van een aantal gemeenten in de Vlaamse Rand. En we dachten ook een zoektocht uit voor NT2-klassen die op bezoek komen in de bibliotheek. Die zoektocht maakt de anderstaligen via eenvoudige opdrachten in het Nederlands wegwijs in de bib.’
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
16
H 1
Nele De Kock - stafmedewerker oefenkansen in de 13
Inspireren en leren over de gemeentegrenzen heen Hoe ga je als lokaal bestuur om met de almaar grotere talendiversiteit in je gemeente? En hoe nodig je anderstalige kinderen, tieners en jongeren op een positieve manier uit om Nederlands te leren, te oefenen en te gebruiken? Het zijn vragen die elk gemeentebestuur van de Vlaamse Rand zich stelt. Via een nieuw lerend netwerk gaat vzw ‘de Rand’ sinds 2021 samen met hen op zoek naar concrete antwoorden. Nele De Kock, stafmedewerker oefenkansen in de 13: ‘In het lerend netwerk brengen we zoveel mogelijk actoren samen uit de lokale besturen en organisaties die in de Vlaamse Rand actief zijn. Medewerkers van de jeugd- en integratiediensten van verschillende gemeenten bijvoorbeeld. We laten hen praktijkervaringen delen en mekaar inspireren. Vaak wordt er bij zo’n bijeenkomst nagedacht over een bepaald thema. In 2021 was dat onder meer speelpleinwerking. Samen met de Vlaamse Dienst Speelpleinwerking is toen onder meer beslist om de Taalspeler-methodiek, die zijn diensten heeft bewezen maar sinds een aantal jaar verouderd is, te actualiseren. Nog een andere mooie verwezenlijking is onze visietekst. Die tekst toont hoe we naar de uitdagingen in de Vlaamse Rand kunnen kijken en bevat een stappenplan om als lokaal bestuur gerichte keuzes te maken in het vrijetijdsaanbod en alzo anderstalige kinderen, tieners en jongeren zo veel mogelijk oefenkansen Nederlands te bieden.’
2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
17
H 1
Bernadette Vriamont - projectregisseur secundair onderwijs
Terreinverkenning voor een nieuwe opdracht onderwijs Binnenkort gaat vzw ‘de Rand’ aan de slag in de secundaire scholen van de Vlaamse Rand en Halle met concrete projecten rond de ondersteuning van het Nederlands. Die secundaire scholen zijn nieuw terrein voor de organisatie. Nieuw terrein dat in 2021 werd verkend. Bernadette Vriamont, projectregisseur secundair onderwijs: ‘Toen bleek dat de nieuwe opdracht eraan kwam, zijn we zo snel mogelijk gestart met verkennende gesprekken met de verschillende onderwijspartners, het Onderwijscentrum Brussel, pedagogische begeleiders en allerlei andere actoren die ons kunnen inspireren. Met de secundaire scholen werd bekeken welke noden er zijn. We hebben een typologie van de scholen opgesteld, zodat we zo veel mogelijk op maat kunnen werken. We zijn ook gaan nadenken over hoe we op een efficiënte manier de bijkomende middelen van de Vlaamse overheid kunnen inzetten. De scholen hebben de voorbije jaren zelf al heel wat initiatieven genomen op het vlak van taalbeleid. Die expertise zullen we zeker meenemen in de ondersteuning die komend schooljaar wordt opgestart.’
2 3 4 5 6 7
‘De scholen hebben de voorbije jaren zelf al heel wat initiatieven genomen op het vlak van taalbeleid. Die expertise zullen we zeker meenemen in de ondersteuning die komend schooljaar wordt opgestart.’
8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
> Over de nieuwe opdracht in het secundair onderwijs in Over de Rand op RINGtv
19 20 21
18
Geert Selleslach - hoofdredacteur RandKrant en gemeenschapskranten
Onderwerpen op een andere manier benaderen Mensen samenbrengen in de gemeenschapscentra van vzw ‘de Rand’ kon weinig of niet in 2021. Tijdschriften maken gelukkig wel. De gemeenschapskranten van de zes faciliteitengemeenten en RandKrant wisten elk op hun manier de inwoners van de Vlaamse Rand toch met elkaar te verbinden. Hoe hard heeft corona in 2021 de publicaties van vzw ‘de Rand’ beïnvloed? ‘Ondanks corona zijn we erin geslaagd om hetzelfde aantal edities uit te geven als in een normaal jaar en daar mogen we best trots op zijn. Al was het zeker niet eenvoudig. Bij mensen langsgaan om hen te interviewen kon of mocht vaak niet. Dus was het behelpen met online interviews. Foto’s nemen? No way. Inhoudelijk zagen de gemeenschapskranten en RandKrant er anders uit dan normaal. Wanneer het sociale en maatschappelijke leven grotendeels stilvalt, dan moet je over andere onderwerpen berichten. Dat vraagt een ommezwaai. De gemeenschapskranten brengen bijvoorbeeld in elke editie heel wat nieuws over de verenigingen, maar die mochten nauwelijks activiteiten organiseren.’
‘Wanneer het sociale en maatschappelijke leven grotendeels stilvalt, dan moet je over andere dingen berichten. Dat vraagt een ommezwaai.’
Op welke manier hebben jullie dat aangepakt? ‘We zijn onderwerpen op een andere manier gaan benaderen. Het verenigingsleven bleef aan bod komen, maar vanuit een andere invalshoek. We vroegen hen bijvoorbeeld hoe ze met corona omgingen of wat ze probeerden te doen om toch contact te houden met hun leden. Het maandelijkse cultuurinterview, dat de komst van een artiest naar een van de gemeenschapscentra aankondigt, moest inhoudelijk anders worden aangepakt. In de Zandloper hadden we bijvoorbeeld een boeiend gesprek met comedian Bert Gabriëls over mensenrechten. De man is ook jurist en is geboeid door dat onderwerp. Dus hebben we dat interview in die richting gevoerd. Ik denk dat het voor de
lezers fijn was om ook eens dat aspect van Gabriëls te ontdekken.’ Ook RandKrant moest inhoudelijk een wat andere koers varen. ‘Klopt. De cultuuragenda van RandKrant viel bijvoorbeeld weg omdat de cultuurhuizen hun deuren moesten sluiten. In de plaats daarvan hebben we een aantal nieuwe reeksen gebracht: over de uitdagingen van de Rand als regio, over industrieel erfgoed, het nieuwe winkelen, corona, mobiliteit, in de ban van de Ring, over letteren in de lente, de jeugdjaren, het Toekomstforum, ... Beproefde reeksen waarin mensen van de regio aan het woord komen, zoals de ketting en gemengde gevoelens, bleven doorlopen. Zo hebben we in 2021 toch een mooie mix van onderwerpen gepubliceerd.’ Jullie experimenteerden in 2021 voor het eerst met podcasts. ‘We maakten een driedelige podcastreeks Containerklap met inwoners van Sint-Genesius-Rode, Wemmel en Kraainem over corona en het leven in hun gemeente. Daarnaast maakten we ook een pilootaflevering van Rand-DNA, waarin we op zoek gaan naar het DNA van de inwoners van de Vlaamse Rand.’
> www.randkrant.be > RandKrant 11/2021, Rand DNA – Ieder zijn verhaal > Podcast Containerklap > Podcast Rand-DNA over de Deschuyffeleerdreef in Wemmel
H 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
19
Ilse Verhoye - financieel directeur • Sabrina Dal Zotto - coördinator HR
H
Financiën en HR
1
Op de tippen van de tenen Een nieuwe manier van werken, nieuwe opdrachten, veel telewerken en dus weinig contact met collega’s … 2021 heeft veel gevraagd van de medewerkers van vzw ‘de Rand’. Financieel directeur Ilse Verhoye en coördinator HR Sabrina Dal Zotto vertellen op welke manier zij de werknemers ondersteunden 2021 was voor geen enkel van de 11 teams van vzw ‘de Rand’ een gewoon jaar. Ook jullie takenlijstje zag er wellicht heel anders uit dan normaal. Financieel directeur Ilse Verhoye: ‘Net zoals voor alle teams was het ook voor HR en Financiën constant schakelen. De reglementeringen en protocollen op de werkvloer veranderden voortdurend. Dat alles communiceren naar de medewerkers was pittig.’ Coördinator HR Sabrina Dal Zotto: ‘Vooral de regels over de quarantaine en isolatie zorgden ervoor dat het eigenlijk pas ‘s ochtends duidelijk was wie er die dag waar aan het werk kon. De administratieve rompslomp die zo’n coronajaar met zich meebrengt, is enorm.’
Intussen mocht het welzijn van de medewerkers niet uit het oog worden verloren? Sabrina Dal Zotto: ‘Daarover hebben we proberen te waken. De medewerkers misten door het telewerken het contact met elkaar. Het nieuwjaarsfeest werd van de kalender geschrapt. Elkaar in groep ontmoeten, mocht sowieso een groot deel van het jaar niet. Dat heeft een stevige impact op mensen. Daarom deden we een aantal kleinere acties. Zo kon je bijvoorbeeld tijdens de werkuren een collega uitnodigen om samen een wandeling te maken. En nee, het gesprek moest niet noodzakelijk over het werk gaan.’ (lacht)
2021 was het uitgelezen jaar voor een traject over veerkracht. Ilse Verhoye: ‘Veerkrachtig zijn is belangrijk, zowel op privé- als op professioneel vlak. ‘Samen’ en ‘krachtig’ vormden de rode draad van het traject. Tijdens een eerste workshop van coach Emily Depuydt kregen alle medewerkers tips mee om meer kracht te ervaren. Dat betekent concreet: meer genieten van de ‘up’-momenten in de job en de ‘down’-momenten makkelijker en sneller kunnen relativeren. Een positieve aanpak, maar geen naïeve. In de tweede fase van het traject werd een inventaris gemaakt van de redenen van de ‘down’-momenten. Daarbij werd telkens de vraag gesteld: is dit iets wat je zelf kan aanpakken of heb je hier geen controle over? Alle elementen waarover het team zelf geen controle, had werden genoteerd en door de trainer doorgegeven aan de leidinggevende van het team. Die werd dan gecoacht om dit op te nemen, er iets aan te veranderen, of door open communicatie met het team.’
‘De reglementeringen en protocollen op de werkvloer veranderden voortdurend. Dat alles communiceren naar de medewerkers was pittig.’
2 3 4 5 6
2021 was ook opnieuw een jaar van veel telewerk. Hoe is dat verlopen? Sabrina Dal Zotto: ‘2020 had ons natuurlijk al veel geleerd, dus al bij al ging dat vlot. Corona heeft ervoor gezorgd dat het nieuwe telewerkbeleid dat we de komende jaren willen uitrollen, versneld wordt ingevoerd. Telewerk zal meer en meer worden verankerd in onze organisatie. Ook voor functies waarvan iedereen voor corona dacht dat ze onmogelijk te combineren waren met telewerk. De voorbije twee jaar hebben ons geleerd om op dat vlak anders naar de dingen te kijken.’
Tot slot nog even de cijfers. Welke impact heeft corona in 2021 gehad op de inkomsten en uitgaven van vzw ‘de Rand’? Ilse Verhoye: ‘Een grote impact. De concessievergoedingen uit onze horeca-activiteiten in de gemeenschapscentra bedroegen slechts de helft van een normaal jaar. Aangezien de horeca lange tijd de deuren dicht moest houden, hebben we concessiehouders voor die periode vrijgesteld van huur. De ticketinkomsten en de zaalverhuur is gedaald met 60 procent in vergelijking met 2019. De artistieke productiekosten zijn ook gedaald, maar niet in dezelfde verhouding. Een aantal voorstellingen konden nog doorgaan voor een beperkt publiek. De kosten lagen dus een pak hoger dan de inkomsten.’
‘De stijgende energiekosten hebben ervoor gezorgd dat de rekening voor verwarming dubbel zo hoog was als in 2020. Want ook al mochten slechts een klein aantal mensen op de werkvloer aanwezig zijn en was de zaalverhuur heel beperkt, de verwarming moest wel aan. En dat terwijl ramen en deuren open moesten voor ventilatie. Rooskleurig is het financieel plaa tje voor 2021 dus niet. Hopelijk brengt 2022 beterschap.’
7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
20
Ivan Bruggeman - hoofd Techniek, Preventie en Infrastructuur (TIP)
Energiemaatregelen lonen Vzw ‘de Rand’ werkt de laatste jaren hard aan de energetische renovatie van zijn gemeenschapscentra. Dat gebeurt met middelen uit het Vlaams Klimaatfonds. Via isolatie en renovatie van daken en gevels wordt het energieverbruik van de centra verlaagd. ‘We zien een duidelijk verschil in de centra die een renovatie achter de rug hebben’, zegt Ivan Bruggeman, hoofd Techniek, Preventie en Infrastructuur (TIP). De renovatiewerken zijn een aantal jaar aan de gang. Waar lag het zwaartepunt in 2021? ‘In 2021 namen we gemeenschapscentrum de Zandloper in Wemmel onder handen. Dat centrum is het grootste van vzw ‘de Rand’ en meteen ook een van de grootverbruikers qua gas. Er zijn in 2021 voor een bedrag van 1,7 miljoen euro werken uitgevoerd voor de isolatie en renovatie van de gevels, ramen en daken van de Zandloper. Op een deel van het dak werden zonnepanelen gelegd. Die zijn goed voor een vermogen van 72 kWp en moeten in theorie 80% van het totale jaarverbruik aan elektriciteit van het centrum kunnen dekken. Intussen lopen de werken in Wemmel op hun einde. Binnenkort is de Zandloper van zijn stellingen verlost.’
‘In 2021 werden er voor 1,7 miljoen euro werken uitgevoerd voor de isolatie en renovatie van de gevels, ramen en daken van de Zandloper.’
Ook in de andere gemeenschapscentra was er veel bedrijvigheid. ‘We investeerden 400.000 euro in de binnenruimtes van een aantal andere centra. In de Kam in WezembeekOppem werd de sanitaire ruimte vernieuwd en in de Boesdaalhoeve in Sint-Genesius-Rode namen we de loges onder handen. Dat gebeurde ook in de Moelie in Linkebeek. Daar kregen ook het café en terras een grondige make-over. In Kraainem ging 277.000 euro naar de tweede fase van de bouw van de nieuwe polyvalente zaal. Tel daarbij nog eens een hele resem kleinere opknapwerkjes en je weet dat het TIP-team en de technici van de gemeenschapscentra niet hebben stilgezeten in 2021.’
H 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
21
H
Vzw ‘de Rand’
Jaarbeeld 2021
TEKST Tina Deneyer • FOTO Filip Claessens, Tine De Wilde • FOTOREDACTIE Ingrid Laporte • COORDINATIE Jo Van Vaerenbergh, Stefaan Gunst • EINDREDACTIE Geert Selleslach • OPMAAK Heartwork.be