Jezelf terugzien op deze pagina? Deel je mening, stel een tuinvraag of stuur je tuinfoto in via Facebook @tuinseizoen of Instagram @tuinseizoenmagazine.
BEELD: SHUTTERSTOCK, SIETSKE DE VRIES, JEP KOCK
Stelling v/d maand
Op onze socials delen we met regelmaat een prikkelende stelling, waar we het zelf ook echt niet altijd mee eens zijn...
‘Watergeven is overbodig, planten horen zelfredzaam te zijn.’
@lucifer_solpiante
Ja, als je de juiste inheemse planten hebt en het ecosysteem niet verpest zou zijn.
@smultuin
Water geven indien nodig.
@_maika_81
Ik geef enkel water als er jonge planten bij staan en in extreme warmte. Zolang de grond nog vochtig is, of nog vocht kan vasthouden, zou het in principe overbodig zijn.
@jeanine_jonker_tuincursussen
Met de juiste plant op de juiste plaats is watergeven niet nodig. Aanplanten in het najaar als de grond nog warm is, geeft het wortelgestel de mogelijkheid zich al te ontwikkelen en zich voor te bereiden op de groei van de plant in het voorjaar.
Sneak peek
Ieder najaar plant Willeke Verschuur ruim drieduizend bloembollen in haar tuin. Ze is er wekenlang mee bezig. In maart en april komt vervolgens de hele tuin tot leven. Benieuwd hoe dat eruit ziet? Kijk snel op pagina 42!
APRIL
Passionele lente
Het voorjaar is begonnen. Overal staan planten in bloei, kleuren verdiepen zich en met de eerste zonnestralen vult het zachte zoemen van insecten de lucht. De natuur ontwaakt en toont zich vol overgave.
TEKST: TESS MUTSTERS BEELD: SHUTTERSTOCK
Expressieve blikvanger
Tulipa ‘Black Parrot’ is een opvallende, bordeauxkleurige tulp met sterk ingesneden, bijna golvende bloemblaadjes. De bloem oogt dramatisch en luxe, zeker wanneer het zonlicht de diepe kleur versterkt. Deze tulp bloeit in het late voorjaar en komt het best tot zijn recht op een zonnige plek, waar hij alle aandacht naar zich toe trekt. BLOEI april-mei HOOGTE 45-55 cm STANDPLAATS zon
NAAR BUITEN!
Een zonnetje in april nodigt uit om weer naar buiten te gaan.
Eindelijk! De tafel wordt naar de tuin verplaatst, de eerste zonnestralen verwarmen je gezicht en als je dan ook nog buiten kunt brunchen… dan is het feest helemaal compleet!
TEKST: KRISTEL ENGELEN
ZONNIGE PAASBRUNCH
Pasen valt vroeg dit jaar (5 en 6 april), dus de kans is groot dat de dagtemperatuur niet boven de 10°C reikt. Toch kan het lentezonnetje uitnodigend genoeg zijn voor een buitenlunch: laat je vooral niet tegenhouden door de kou, want daar kun je je op kleden! Met wat subtiele decoraties krijgt de paastafel een frisse uitstraling. Less is more: combineer zachte tinten, natuurlijke materialen en verse bloemen. Beeld: GAP Photos/Robert Mabic
HOTSPOT
Amelanchier spicata bloeit in het vroege voorjaar uitbundig met fijne witte bloesems. Geliefd bij vele tuiniers, maar net zo bij de bijen. Heb je ook een schitterende bloesemboom in je tuin? Zet er een paar stoelen onder en je hebt een natuurlijke plek om even stil te staan bij het nieuwe seizoen én tegelijkertijd de perfecte spot voor een kop koffie. Houd een warme plaid bij de hand, want april doet wat hij wil. Beeld: GAP Photos/Pernilla Bergdahl
OVER DE HEG
WAAR DE TUIN BEGINT TE LEVEN
Wat als de grens van je tuin tegelijk een toevluchtsoord voor vogels, bijen én egels kan zijn? Hagen en heggen zijn veel meer dan groene muren: ze vertellen het verhaal van ons landschap én herstellen de natuur in je achtertuin. Tijd om deze levende erfafscheidingen opnieuw te ontdekken.
TEKST: MARIEKE DE GEUS BEELD: SHUTTERSTOCK
Hagen en heggen waren vroeger beeldbepalend voor ons landschap; ze werden gebruikt als afscheiding, windbreking of omheining van erven en tuinen. Met de komst van prikkeldraad en schuttingen zijn er helaas veel verdwenen. Jammer voor het beeld, maar zeker ook voor de biodiversiteit en alle dieren die ervan eten en erin schuilen. Over de term haag en heg is best wat onduidelijkheid en vaak worden ze door elkaar gebruikt. Meestal spreekt men van een haag als deze strak in vorm geschoren is, een heg groeit wilder in een meer natuurlijke vorm. Wim Groothedde werkt sinds 23 jaar bij bomenkwekerij Ten Hoven in Apeldoorn en de laatste jaren als groenadviseur. Hij legt uit: “Het zijn twee woorden die hetzelfde betekenen, maar per regio anders worden gebruikt. Bij ons vroeger thuis was de heg gewoon een strakke ligusterhaag. Een wilde, natuurlijke heg die vaak uit meerdere boomsoorten bestaat, wordt ook wel struweel of singel genoemd. Veel hagen bestaan trouwens uit bomen die je ook als reus in een bos tegenkomt, zoals de beuk: je kunt je nauwelijks voorstellen dat dit hetzelfde soort is.”
POPULAIRE SOORTEN
Welke struiken je kiest hangt natuurlijk af van je smaak, toepassing en de omstandigheden zoals de ligging en bodemgesteldheid. Haagbeuk is populair voor het gebruik van strakke hagen omdat deze zich gemakkelijk laat snoeien, net als meidoorn (Crataegus monogyna) en zwarte els (Alnus glutinosa). Gemengde hagen met een lossere groeiwijze bestaan vaak uit een mix van boompjes die in het voorjaar bloeien en in de herfst bessen of vruchten geven zoals wilde appel, krentenboompje, appelbes (Aronia), sleedoorn en lijsterbes, maar ook de veelzijdige meidoorn. Wat Wim betreft mogen gemengde hagen wel vaker worden toegepast. “Een mooie mix is beter voor de beestjes, oogt natuurlijker en je spreidt het risico op ziektes. Tuinen zijn vaak al zo vierkant, ze mogen best wat organischer.”
De boomkwekerij richt zich vanuit deze gedachte op lossere hagen zoals bijenhagen met soorten die op verschillende momenten bloeien, denk maar aan vlinderstruik, kardinaalsmuts, Europese
Wim: ‘Kleine haagjes rond een border vind ik persoonlijk minder interessant, tenzij je een klassieke tuin zoals bij Paleis het Loo hebt.’
Sietske Metz
Wim Groothedde
Pot met tulpen ‘Jan Reus’, ‘Jennie Butchart’, ‘Helmar’ en ‘Strong Gold’. De roze potten op de bank zijn gevuld met viooltjes en narcis ‘Tête-à-Tête’.
minimaal zes tot acht jaar blijven staan. Daar tussenin zet ik kortlevende planten, zoals akelei, vingerhoedskruid of prikneusjes. Op den duur verdwijnen deze, maar dan hebben de vaste planten die ruimte hard nodig. En voor eventuele lege plekken heb ik zo weer een nieuw idee.” Ze werkt vrijwel niets op papier of de computer uit, maar doet het op gevoel en in haar hoofd. “Ik bedenk een kleurcombinatie of een thema en houd er rekening mee dat ik graag gedurende de lente, zomer en herfst mooie beplanting wil zien. Kleuren en bloeiperiodes zijn voor mij dus het uitgangspunt.” Van Willeke mag de tuin lekker weelderig zijn. “Het hoeft allemaal niet te strak. Ik heb na een tuinreis in Engeland ook de gedachte losgelaten dat je planten in groepen bij elkaar moet zetten. Voorheen zette ik vijf of zes planten in een groep bij elkaar en herhaalde dat hier en daar in de tuin.
Tegenwoordig maak ik kleinere groepen. Of ik zet de planten meer als een lint in de border en herhaal vervolgens die linten. Zo
‘Ik kies voor planten die minimaal zes tot acht jaar blijven staan.’
krijg je toch herhaling en ritme, maar in mijn beleving uiteindelijk een natuurlijker geheel. Grotere groepen planten kunnen zich best misdragen en dan is de border niet meer zoals je wilt.”
HONDERD SOORTEN ROZEN
Willeke kweekt graag zelf planten op en begint al in januari met het afknippen van planten in de tuin om voor haar stekjes lege plekken te zoeken. “Zodra ik lege plekken zie, borrelen er nieuwe ideeën op. En soms máák ik plek. Als iets me niet bevalt, trek ik het eruit.”
Een grote voorliefde heeft tuindersdochter Willeke, die opgroeide tussen de rozen die haar vader kweekte voor de veiling in Aalsmeer, voor allerlei soorten rozen: theerozen, klimrozen, Engelse rozen en struikrozen. “Op dit moment heb ik meer dan honderd soorten rozen in de tuin staan. Ieder jaar komen er weer nieuwe soorten bij.
Tulipa ‘Fabio’
Tulipa ‘Strawberry Romanoff’
UITZICHT ALS ONTWERPINSTRUMENT
Aan de rand van een nieuwbouwwijk in Goirle, waar de bebouwing langzaam overgaat in open landschap, ging tuinontwerper Taco Nas aan de slag met een ontwerp. De tuin draait niet om grenzen, maar om een subtiele overgang naar het natuurgebied erachter en om een leven in het groen.
BORDER INSPIRATIE
Great Dixter, grootse start
Bij Great Dixter draait de voorjaarsborder om contrast en timing. Tussen de blijvende structuren van strak gesnoeide taxussen in pauwvorm verschijnen nu de eerste kleuraccenten. Voorjaarsbollen zorgen voor kracht en ritme, terwijl de luchtige, tweejarige damastbloemen de overgang naar de zomer verzachten. Zo oogt de border nu fris en levendig, maar blijft hij ook later in het seizoen interessant. En het leuke is: erg ingewikkeld is deze beplanting niet.
TEKST: KRISTEL ENGELEN BEELD: GAP PHOTOS / NICOLA STOCKEN
1 Tulipa ‘Beauty of Apeldoorn’: als Darwin-hybride is deze warm oranjerode tulp sterk en betrouwbaar, én bestand tegen weer en wind. 2 Hesperis matronalis (witte damastbloem): deze plant neemt het bloeistokje van de tulpen over. Is meestal tweejarig, maar kan zich in de tuin ook kortlevend meerjarig gedragen. Zaait zich gemakkelijk uit en blijft zo vanzelf aanwezig. 3 Myosotis (vergeet-mij-nietjes): vormt het eerste jaar blad en bloeit het tweede jaar, waarna hij zich rijkelijk uitzaait. Soms zelf zó rijkelijk dat je hem moet inperken.
EETBARE PLANTEN VOOR
EEN ZONNIGE PATIO
Heb je geen ruimte in je tuin voor een moestuin, maar wil je toch wat kunnen oogsten? Een zonnig patio biedt de mogelijkheid om bloemen en eetbare siergewassen te combineren tot een kleurrijk geheel dat er even goed uitziet als dat het smaakt. Deze planten komen uit het nieuwe boek ‘Welke plant waar’.
Veel gewassen gedijen in potten, vooral vorstgevoelige soorten als chilipepers, tomaten en aubergines, die op een beschutte, warme plek hun vruchten kunnen laten rijpen. Dwerg- en miniatuurfruitbomen gedijen hier ook goed, mits ze in grote potten staan en voldoende water krijgen. Overweeg een automatisch bewateringssysteem voor een constante toevoer. Vruchten in potten hebben baat bij regelmatige bemesting. Potten zijn ook de perfecte habitat voor bladgroenten - het blad is makkelijker te beschermen tegen slakken - terwijl aardappelen, bonen en erwten heel goed groeien in grote kuipen.
Chilipeper (Capsicum spp.)
Bossige plant, meestal als eenjarige geteeld, maakt vruchten vol zaad in een scala aan vorm en kleur. Hij doet het goed in een pot en je hebt de beste oogst in een warme, zonnige zomer. Geef flink water en pluk de pepers regelmatig.
90 cm 45 cm
Snijbiet (Beta vulgaris)
In de lente gezaaid, maakt dit gewas groot, glanzend groen met rood of geel blad, dat je rauw in salades verwerkt, of stoomt. De vlezige stengels moet je bakken. Oogst er de hele zomer van en geef hem regelmatig water.
45 cm 45 cm
Mosterdblad (Brassica juncea)
Gewas dat geteeld wordt om zijn peperig smakende blad. Zaai in voorjaar en zomer en oogst de plant jong als ‘snijd-en-groei-weer-aan blad’, of laat hem volwassen worden. Geef de potten flink water.
30 cm 30 cm
Courgette (Cucurbita pepo)
Plant die in de zomer onder het blad, felgele bloemen maakt en vruchten in een scala aan vormen en kleuren. Oogst de vruchten jong en mals. Ideaal voor groeizakken en potten. Geef voldoende water en voeding.
60 cm 60 cm
Appel (Malus domestica)
Bladverliezende boom die in het voorjaar bloeit en van zomer tot herfst vrucht draagt. Kies uit hand- of moesappels. Neem een boom die op een dwergonderstam is geënt en zet hem in goede potgrond. Geef vaak water en voeding. 8 m 2 m
Lente-uitjes (Allium cepa)
Kleine ui die je zaait uit zaad, van voorjaar tot herfst. Na 6-8 weken oogstrijp. Ideaal voor potten en bloembakken op een zonnige plek. Hij komt in varianten met witte en rode stengels.
25 cm oogstrijp
Citroenverbena (Aloysia triphylla)
Heester met langwerpig blad dat ruikt en smaakt naar citroen. Je kunt er thee mee maken of zoete gerechten. In de zomer draagt hij aren van kleine witte bloemen. Bescherm hem tegen strenge vorst.
3 m 35 cm
Aardbei (Fragaria x ananassa)
Deze laag groeiende meerjarige verspreidt zich door uitlopers. Kies voor doordragende soorten die in zomer en herfst vrucht geven, of voor eenmalig vruchtdragend. Water en voeding nodig.
30 cm onbeperkt
Rode klaroen (Amaranthus tricolor)
Opgaande plant, geteeld om zijn blad, dat je in salades kunt gebruiken. Laat hem bloeien voor zijn eetbare zaadjes, die je als graan kunt gebruiken. Voeg hem toe aan decoratieve composities.
1,3 m 45 cm
Honingbes (Lonicera caerulea)
Bladverliezende struik, maakt in het voorjaar witte bloemen en vanaf vroeg zomer, zoete blauwzwarte vruchten. Zet hem in een grote pot en houd hem vochtig in de zomer. Geef elk voorjaar verse compost. 1,2 m 1,2 m
Sla (Lactuca sativa)
Gezaaid in voorjaar en zomer kun je dit bladrijke gewas jong plukken als ‘snijd-engroei-weer-aan blad’ of hem laten rijpen. Hij komt in vele kleuren en bladtexturen; geef hem regelmatig water.
30 cm 30 cm
Bieslook (Allium schoenoprasum)
Meerjarig bolgewas met holle, donkergroene, grasachtige, uiig smakende stengels. Voor in salades of hartige gerechten. Lichtpaarse of roze pomponbloemen in de zomer. Zet hem in potten en bakken.
30 cm
Vijg (Ficus carica)
Boom met groot, glanzend, gelobd loof en in de zomer kleine peervormige vruchten. In koudere gebieden rijpt het fruit het jaar erop en moet je hem in de winter beschermen. Gebruik goede potgrond. 3 m 4 m
Peen (Daucus carota)
Dit type peen heeft korte, ronde, zoete wortels. Zaai in voorjaar en zomer rechtstreeks in de pot en oogst wortels die groot genoeg zijn. Zaai vervolgens nieuwe. Geef regelmatig water.
30 cm 15 cm
Hele tapijten van kleurige bol- en knolgewasjes en vroegbloeiende vaste planten bedekken de bodem.
Bostuin met Lunaria annua ‘Alba’
Locatie: Thom en Kitty Beijlen
DE 5 MOOISTE
1 HUIGKRUID, UVULARIA GRANDIFLORA VAR. PALLIDA
Een sterke bosplant met smal, lichtgroen blad en in verhouding grote, lichtgele bloemen aan overhangende stengels. Iets gedraaide bloemblaadjes.
BLOEI APRIL-MEI, HOOGTE 40 CM
2 GEURENDE HOEFBLOEM, SARUMA HENRYI
Een waardevolle schaduwplant met zacht behaard, grijsgroen blad, in het voorjaar paarsbruin getint. De lichtgele bloemen blijven verschijnen tot het begin van de zomer.
BLOEI APRIL-JUNI, HOOGTE 60 CM
3 VASTE JUDASPENNING, LUNARIA REDIVIVA
Groot, lichtgroen blad en licht paarse tot bijna witte bloemen die geuren. Zilverige, ovale zaaddozen vanaf september. Aantrekkelijk voor bijen en vlinders.
BLOEI MEI-JUNI, HOOGTE 70 CM
4 WINTERPOSTELEIN, MONTIA SIBIRICA
Een bodembedekker met fijne roze bloemen en glimmende blaadjes. ‘Onkruid’ dat zich ook in de schaduw rijkelijk uitzaait, kan overal tussendoor groeien. Eetbare plant.
BLOEI MEI-JULI, HOOGTE 30 CM
5 JAN OP DE PREEKSTOEL, ARISAEMA CONSANGUINEUM
Een hoge plant met diep ingesneden blad dat als een paraplu uitstaat. De bijzondere bloeiwijzen zijn paarsbruin met witte strepen. Knol diep planten in humusrijke grond.
Bloei mei-juni, hoogte 100 cm
STERK MET WILDE PLANTEN
Greenfluencer Annetje Ottow zal zich niet snel vervelen. Naast haar werk als hoogleraar economisch publiekrecht aan Universiteit Leiden is ze vaak in de tuin te vinden. Daar laat Annetje met liefde allerlei inheemse planten en bloemen groeien. Op social media laat ze zien hoe haar volgers hetzelfde kunnen doen.
TEKST: ELINE SMITS BEELD: MONIQUE SHAW
NAAM
Annetje Ottow LEEFTIJD
60 jaar
GROEN MOTTO
“Geef de natuur in je tuin een boost.”
GROEN TALENT
Heeft een duurzame en biodiverse tuin en inspireert anderen hoe je met kleine stappen het verschil kunt maken.
WAAR BLINK JIJ IN UIT IN JE TUIN?
“Mijn sterke kant in de tuin is het werken met wilde, inheemse bloemen. Veel mensen denken dat een natuurlijke tuin al snel een wilde bende wordt, maar dat is niet zo. Ik geef wilde gewassen de ruimte hun gang te laten gaan en stuur hier en daar een beetje bij; zo bloeien ze goed en trekken ze veel insecten aan.”
WAAROM ZIJN INHEEMSE BLOEMEN ZO BELANGRIJK?
“In mijn tuin staan veel streekeigen bloemen en planten. Veel daarvan zijn essentieel voor insecten, omdat ze voedsel en beschutting bieden. Ik laat wilde bloemen en kruiden zelf groeien en maaien doen we bijna niet. De zaadjes zijn geweldig voor vogels, brandnetels voor vlinders en paardenbloemen bieden nectar aan wilde bijen. Hagen spelen een cruciale rol in het beschermen van vogels en het herbergen van insecten. Sommige planten, zogenaamde waardplanten, zijn zelfs onmisbaar: daarop leggen specifieke vlinders hun
‘WAAR IK OOK WOONDE, IK VOND ALTIJD EEN MANIER OM MET
PLANTEN RONDOM MIJN HUIS
BEZIG TE ZIJN.’
eitjes. Zonder deze planten nemen deze bijzondere vlinders af. Diezelfde passie voor herstellen bracht me in november 2025 naar de Amazone, met de Black Jaguar Foundation.”
WAT BRACHT DIT BEZOEK AAN DE AMAZONE JOU?
“Ik zag met eigen ogen hoe deze organisatie bossen herstelt door nieuwe inheemse bomen aan te planten. In plaats van me te richten op het negatieve nieuws over de vernietiging van de Amazone, laat ik me inspireren door de gedrevenheid van de organisaties die de natuur helpen. Zo leerde ik hoe je zelf streekeigen bomen kunt aanplanten. Ik zag wilde dieren, zoals tapirs en grote bevers, en bezocht kwekerijen waar ze vanuit een zaadje opnieuw complete bossen opbouwen. Dat voelde echt fantastisch!”
JE DEELT DIT SOORT DINGEN GRAAG OP SOCIAL MEDIA!
“Jazeker! Ongeveer drieënhalf jaar geleden begon ik mijn kennis, tips en duurzaamheidspraktijken te delen op Instagram. Bijvoorbeeld hoe je elke dag uit je tuin kunt eten met zelfgekweekte kruiden, groente en fruit. Van tevoren verwachtte ik niet zoveel volgers te krijgen, maar na aandacht in de media is dat helemaal losgegaan. Zo zat ik eens in het televisieprogramma BinnensteBuiten TV en in een radioprogramma met Humberto Tan.”
HOE IS JE PASSIE VOOR HET (MOES)TUINIEREN ONTSTAAN?
“Het begon bij mijn vader, die me leerde zonnebloemen te zaaien op de vensterbank. Van kleins af aan had ik daardoor al groene vingers. We woonden tegen een bos aan, omringd door natuur, en ik vond het heerlijk om met plantjes bezig te zijn. Al snel kreeg ik een eigen kruidentuintje en mocht ik radijsjes zaaien. Die liefde voor groen is eigenlijk nooit meer weggegaan. Waar ik ook woonde, ik vond altijd een manier om met planten rondom mijn huis bezig te zijn. Jezelf omringen met groen is namelijk bewezen goed voor je.”
WAAROM IS TUINIEREN VOOR JOU ZO BELANGRIJK?
“Voor mij draait tuinieren om het behouden van de natuur. In Nederland wordt alles
vaak te netjes weggepoetst, waardoor ook het groen uit onze tuinen verdwijnt. Een buitenruimte mag juist wat wilder zijn, zodat insecten en bijen er prettig kunnen leven. Dat lukt niet in een te strakke, stenen tuin. Het delen van deze informatie vind ik belangrijk, daarom heb ik twee boeken geschreven. Het eerste boek, Natuur in je tuin, legt uit hoe je zelf een inheemse tuin creëert. Het tweede boek, Elke dag in je tuin, is een aantekenboek met tips, recepten, weetjes en ruimte om notities te maken over je tuin. Ook deel ik stekjes via mijn stekjesbieb, zoals teunisbloem, helmkruid, vuurdoorn en nog veel meer. Zo maak ik anderen bewust van het belang van inheemse bloemen en heesters.”
WAT IS ER TE VINDEN IN JOUW TUIN?
“Mijn tuin is ongeveer 20 meter diep en 15 meter breed, met een stukje aan de voorkant van het huis. Er staat een kas met tomaten, aardappelen, pompoen en OostIndische kers – waarvan ik heerlijke pesto maak. In een ander hoekje ligt de tiny forest: een klein bosje met liguster, zomereik, meidoorn en sleedoorn, waar veel insecten hun huis vinden. Het is een sierlijke tuin waar veel wild zich mag verspreiden, met fruitstruiken en hagen. Van de wild groeiende brandnetels maak ik soep, van paardenbloemen honing en van zwarte bessen een lekkere jam.”
WAT KUNNEN TUINLIEFHEBBERS
VAN JOU LEREN?
“Ik leer anderen graag hoe ze de biodiversiteit in hun tuin kunnen vergroten. Het is bijvoorbeeld belangrijk om te weten welke planten je moet laten staan om bepaalde vlinders aan te trekken: laat je distels staan, dan komen er distelvlinders op af. Ook het kiezen van een goede streekeigen boom is essentieel. Een Europese eik ondersteunt honderden insecten meer dan een Amerikaanse eik. Voor beginners is het handig om te starten met een klein boompje, zoals een krentenboompje of een fruitboom. Gebruik goede kwaliteit aarde, zodat hij zich het beste kan ontwikkelen.”
