Tess Mutsters, Kristel Engelen, Sabien Froger, Ilona Braat, Aimeé van Beers (stagiaire), Eline Smits (stagiaire)
Eindredactie
Monique van der Voort
Met medewerking van
Linda van ‘t Land, Ben van Ooijen
Mediaconsultant
Dorien van Dijk, dorien@vipmedia.nl tel. 06-19 65 27 49
Peter Kroes, peter@vipmedia.nl tel. 06-12 18 48 93
Niets van deze uitgave mag overgenomen worden zonder schriftelijke toestemming van de uitgever.
Marketing
Chiara van Roeyen
Directie
Michel Florisson (verantwoordelijk uitgever)
Edwin Fijnaut (commercieel directeur)
Vormgeving
Daniël Müller
Druk
PreVision Graphic Solutions BV
Distributie losse verkoop
Nederland: Aldipress BV / België: AMP NV
Coverfoto: Adam van Noort
Foto’s onder (van links naar rechts): Jeroen Hamers, Sietske de Vries (2x), Shutterstock
Zeeuwse oase
Een tuin in de vorm van een taartpunt is voor tuinarchitect Erwin Stam, die persoonlijk erg van ronde en organische vormen houdt, een uitdaging. “In dit ontwerp heb ik gekozen voor lange lijnen, zodat je vanuit het huis zoveel mogelijk diepte creëert.”
TUIN
Tuin in de vorm van een taartpunt van 1200 m2. WONING
Vrijstaande villa uit 2022 in Renesse. BEWONERS Ondernemersechtpaar. WENSEN
• permanent vakantiegevoel in eigen tuin
• een internationale uitstraling
• meer privacy
• veel verschillende bladstructuren en voornamelijk groen
Een stoere tuin vol groen
De bewoners van deze jaren 30-woning in Rotterdam vonden het tijd om hun tuin nieuw leven in te blazen. De wensen: een multi-inzetbare groene stadstuin met een stoere uitstraling.
Tuinontwerper Marcel van der Waal vertaalde die wensen naar een krachtig ontwerp waarin robuuste materialen, luchtige beplanting en een oude perenboom samen het ritme van de tuin bepalen.
‘De tuin moest een plek voor de familie zijn om te kunnen genieten, maar ook een plek voor potentiële klanten.’
TUIN
Achtertuin van 650 m2, gericht op het oosten.
WONING
Gezinswoning, gebouwd in 2000.
BEWONERS
Tuinontwerper Cynthia Nebel en haar man.
WENSEN
• tuin passend bij de omgeving
• open karakter
• voldoende privacy
• tuin om van te genieten met familie
• visitekaartje voor potentiële klanten
Onze tuin was ongeveer 150 m2 groot. We wonen aan een doodlopende weg, vlak bij de natuur. Ik was al jaren bezig om een stuk grond bij te kopen, zodat we de tuin uit konden breiden. Na twaalf jaar kregen we een nieuwe burgemeester en toen konden we er een heel stuk bij kopen. Nu is de tuin 650 m2”, vertelt Cynthia. Ze woont al jaren op dezelfde plek, haar kleine tuin was dan ook al helemaal volgroeid. Toen ze haar tuin uit kon breiden, was het dan ook een uitdaging om het nieuwe en oude gedeelte in elkaar
over te laten lopen. Ook de hoogte van de twee stukken grond was niet helemaal gelijk, wat zorgde voor een extra uitdaging. “Ik heb er de hele winter over nagedacht en toen heb ik besloten om de gehele tuin opnieuw aan te leggen. Er zaten misschien wel duizend ideeën in mijn hoofd. Ik heb wel een groot deel van de volgroeide planten behouden en op andere plekken geplant. Ook stond er al een appelboom en lag er al een terras, die heb ik ook behouden.”
Cynthia had meerdere doelen voor ogen voor haar nieuwe tuin: “De tuin moest een plek voor de familie zijn
De pergola bij de loungehoek is een eigen ontwerp en gemaakt door zoon Cedric.
Purperbladige planten zoals Heuchera ‘Big Top Bronze’ en Malus ‘Rudolph’ (sierappel) contrasteren mooi met het omringende groen.
om te kunnen genieten, maar ook een plek voor potentiële klanten. We stellen de tuin inmiddels ook een paar dagen per jaar open voor publiek.” Verder vond Cynthia het heel belangrijk dat de tuin aan zou sluiten bij de natuur in de omgeving. “Hij moest niet afgesloten zijn, maar zowel wat betreft kleur als ontwerp bij de omgeving passen.”
Open concept
Voordat ze aan het ontwerp begon, keek Cynthia eerst naar het licht. “Als de zon op gaat, zie je de tuin in het tegenlicht. Dat is prachtig. Daar heb ik goed naar gekeken en op basis daarvan verschillende hoekjes en zitplekken gemaakt.” Uiteindelijk heeft de tuin in totaal zes plekken om te zitten. De pergola bij de loungehoek is een eigen ontwerp en gemaakt door zoon Cedric.
Aan het eind van de tuin staat een grote tafel, waar de hele familie aan kan zitten. “Ik heb die met opzet aan het eind van de tuin geplaatst. Als je zoiets breeds aan het eind van iets langwerpigs, zoals deze tuin, zet, blijft het perspectief open.” Daarbij komt ook dat de tuin lichtjes omhoog loopt naar het einde toe. Vanuit de grote tafel heb je dus een ruim zicht over de gehele tuin.
Privacy is belangrijk in een tuin, zo ook voor Cynthia, maar ze wilde niet dat de tuin afgesloten aanvoelde. Ze koos er dan ook bewust voor om niet overal hagen, schuttingen of gesloten hekken te gebruiken. “Vanaf de straat of vanuit de buren zijn geen van de zitplekjes echt zichtbaar door de plaatsing van verschillende
Richtlijnen bij je tuinontwerp
De titel van dit magazine geeft feitelijk al aan dat er veel speelt rondom het ontwerpen van tuinen. Niet dat we het nu ineens minder belangrijk willen maken voor toekomstig tuingeluk, integendeel, maar het is wel goed om even uit te zoomen en goed naar het nut, de waarde en de aanpak van een tuintekening te kijken. Veel staat bij een goed en evenwichtig ontwerp, maar jouw wensen en ideeën zijn bijvoorbeeld veel belangrijker.
TEKST
& BEELD: BLOEMENPARK APPELTERN
Een belangrijke reden om een ontwerp te laten maken is dat je jouw tuin niet zelf maar door iemand anders wilt laten aanleggen. Zeker als het daarbij ook nog eens gaat over dure materialen en complexe constructies. Je kunt jezelf dan immers geen missers veroorloven in een overschot of tekort aan spullen en ook niet in de mogelijkheid dat het terras of de tuinmuur op de verkeerde plaats in jouw tuin terechtkomen. Ook om te kunnen berekenen wat een aanleg gaat kosten, moet je een tuinontwerp hebben om van de juiste maten te kunnen uitgaan. Op het moment dat je zelf een tuin gaat aanleggen heb je dat allemaal niet nodig. Dan zou je in je tuin met touwtjes en een spa in de grond op zoek kunnen gaan naar het juiste gevoel en de goede verhoudingen. De meest belangrijke reden voor tuinbezitters om te kiezen voor een ontwerp is overigens dat ze zelf niet in staat zijn om een creatieve oplossing te vinden voor al hun ideeën en wensen. Soms ontbreken daarbij zelfs de ideeën.
Tuinontwerpen is een vak
Het heeft natuurlijk alles te maken met waar je precies naar op zoek bent en hoe groot de investering rondom je huis gaat worden. Op het moment dat het om een serieuze ingreep gaat waar ook veel geld
mee gemoeid is, is het betrekken van deskundige hulp geen overbodige luxe. En juist dan is de keuze van een ontwerper heel bepalend. Net zoals heel veel mensen heel verdienstelijk schilderen, maar daarmee geen kunstenaar zijn, kunnen velen aardige tuinschetsen maken, zonder echt ontwerper te zijn. Veel creatievelingen missen ook de aanlegervaring waardoor papier en praktijk niet op elkaar aansluiten en constructies niet duurzaam worden. Tuinontwerpen is dus een vak. Zoals hovenieren en verwarming aanleggen dat ook is. Het probleem is dat je de vakkundigheid niet af kunt lezen van de vaak schitterend opgewerkte ontwerpen. Je moet serieus doorvragen naar hun praktijk en liefst ook in concreet aangelegde tuinen hun ontwerp gaan ervaren.
De vertaling naar de praktijk
Een tuinontwerp moet leesbaar zijn voor iedereen. Feitelijk moet je in één oogopslag kunnen zien wat de ontwerper bedoeld heeft. En daarbij is de juiste schaal en de maatvoering heel belangrijk. Als bij nameting het terras te groot is of de schuur niet past, heb je niets aan het ontwerp.
Jouw wensen en ideeën
Het is natuurlijk fantastisch dat een ontwerp creatieve vondsten heeft qua vormgeving
KLEIN STUKJE GROEN, GROOT EFFECT
Tips voor geveltuintjes
Een geveltuintje lijkt misschien een bescheiden toevoeging aan je tuin of straat, maar vergis je niet: juist deze smalle stroken groen kunnen een groot verschil maken. Voor je eigen tuinbeleving, voor de biodiversiteit én voor het aanzicht van de buurt. Ecologisch tuinontwerper Lianne Groeneveld, actief onder de naam Vergroenster, ziet dagelijks hoeveel impact zo’n kleine ingreep kan hebben. “Mensen onderschatten vaak wat je met 30 centimeter groen al kunt doen.”
TEKST: SABIEN FROGER BEELD: STUDIO TANJA E.A.
Een geveltuintje wordt vaak geassocieerd met een smalle strook groen tegen de gevel van een huis aan de straatkant. Maar volgens Lianne is die definitie veel breder. “Het kan net zo goed een smalle border tegen een schutting zijn, of langs een muur in de achtertuin”, legt ze uit. “Het gaat eigenlijk om elke smalle strook grond langs een verticale structuur, zoals een gevel, muur of erfafscheiding.”
Juist in kleinere tuinen, of tuinen die grotendeels uit tegels bestaan, zijn deze stroken ontzettend waardevol. Ze nemen weinig ruimte in, maar zorgen wel direct voor meer groen op ooghoogte. “Veel mensen leggen hun terras direct aan tegen de achterdeur. Maar als je daar eerst een strook groen tussen maakt, kijk je vanuit huis meteen op planten in plaats van op tegels of tuinmeubels.”
Zichtlijnen
Volgens Lianne zit de kracht van een geveltuintje niet alleen in de hoeveelheid groen, maar vooral in de plek. “Op zichtlijnen, plekken waar je vaak langsloopt of naar kijkt, maakt vergroening extra veel indruk. Een klein groen randje kan je hele tuin groener laten lijken.”
Daarnaast zijn geveltuintjes belangrijk voor dieren. In stedelijke omgevingen is groen vaak versnipperd. Elke extra strook helpt insecten, vogels en andere dieren om voedsel, beschutting en verbinding te vinden. “Gericht vergroenen is waar ik voor sta”, zegt Lianne. “Dus niet zomaar planten neerzetten, maar kiezen voor soorten die echt iets toevoegen.”
Is jouw plek geschikt?
Niet elke gevel- of schuttingrand is hetzelfde. Volgens Lianne begint alles met
9x spetterend geel
Geel is de kleur van de zon. Een vrolijke kleur die doet denken aan de zomer en zonnige dagen. Wie wil die kleur nou niet in de tuin? Geel is een kleur die lekker opvalt, of het nu een felle tint of meer een goudtint is. En extra fijn: geelbloeiende vaste planten trekken bijen, vlinders en andere insecten aan. Wij maakten een selectie van negen planten die prachtig geel bloeien.
TEKST: SABIEN FROGER BEELD: SHUTTERSTOCK
1 Achillea filipendulina ‘Cloth of Gold’ (duizendblad)
BLOEI: juni-augustus
HOOGTE: 120-150 cm
STANDPLAATS: zon, goed doorlatende grond Sterke borderplant met grote, platte schermen vol goudgele bloemen. Bloeit rijk en langdurig in de zomer. Goed bestand tegen droogte en zon, ideaal voor de prairie- of vasteplantenborder. Wordt vrij hoog, dus een mooie achtergrondplant.
2 Rudbeckia fulgida ‘Goldsturm’ (zonnehoed)
BLOEI: juli-oktober
HOOGTE: 60-80 cm
STANDPLAATS: zon, voedzame grond Een echte klassieker. Grote, diepgele bloemen met een donker hart. Zeer betrouwbaar en langdurig bloeiend van de zomer tot diep in de herfst. Trekt bijen en vlinders aan en is eenvoudig in onderhoud.
3 Heliopsis helianthoides ‘Summer Sun’ (zonneoog)
BLOEI: juli-september
HOOGTE: 90-120 cm
STANDPLAATS: zon, voedzame grond Lijkt op een kleine zonnebloem, met stevige stelen en stralend gele bloemen. Perfect als snijbloem. Houdt van zon en voedzame grond, en bloeit rijk van juli tot in september. Geeft een vrolijke, landelijke uitstraling.
4 Coreopsis verticillata ‘Zagreb’ (meisjesogen)
BLOEI: juni-september
HOOGTE: 30-40 cm
STANDPLAATS: zon, droge tot normale grond Compacte, luchtige plant met fijn blad en talloze kleine gele bloemen. Bloeit langdurig en houdt van droge, zonnige plekken. Ideaal voor vooraan in de border of in potten. Weinig onderhoud en goed winterhard.
Een van de eerste vaste planten die bloeit in het voorjaar. Heldergele, margrietachtige bloemen boven fris groen blad. Prachtig bij tulpen of andere voorjaarsbloeiers. Houdt van vochtige, humusrijke grond.
6 Hemerocallis ‘Stella de Oro’ (daglelie)
BLOEI: juni-augustus
HOOGTE: 30-40 cm
STANDPLAATS: zon, halfschaduw, voedzame grond
Een compacte daglelie met warm goudgele bloemen. Bloeit wekenlang met elke dag nieuwe bloemen en is erg sterk. Geschikt voor vrijwel elke grond en plek, zelfs lichte schaduw. Een echte allrounder voor iedere tuin.
7 Trollius × cultorum ‘Cheddar’ (kogelbloem)
BLOEI: mei-juni
HOOGTE: 60-80 cm
STANDPLAATS: zon, lichte schaduw, vochtige grond
Bolvormige, botergele bloemen boven frisgroen blad. Houdt van vochtige grond, dus perfect langs een vijver of in een vochtige border. Bloeit in het late voorjaar en geeft een frisse voorjaarskleur tussen het groen.
STANDPLAATS: zon, voedzame grond Hoge, sterke vaste plant met talloze citroengele bloemen. Bloeit lang in de nazomer en trekt veel bestuivers aan. Staat graag in de zon en is prachtig als achtergrond in grote borders of bij heesters.
9 Lysimachia punctata ‘Alexander’ (wederik)
BLOEI: juni-juli
HOOGTE: 60-80 cm
STANDPLAATS: zon, lichte schaduw, vochtige grond
Opvallende plant met warmgele bloemen en bont, witgerand blad. Bloeit in juni en juli en geeft kleur, ook vóór de bloei. Sterk, goed winterhard en houdt van zon of lichte schaduw.
In de voortuin van deze vrijstaande, recent compleet gerenoveerde villa in Bloemendaal stond al een aantal oude eiken, die behouden moesten blijven. “Wij hebben een damwand rondom de bomen geslagen, zodat we de bomen geen schade zouden toebrengen, maar wel een parkeerplek voor minimaal twee auto’s konden realiseren”, vertelt Linda Gozeling. “Hierdoor is een vrij ruig talud ontstaan, passend bij het duinlandschap in de omgeving. We hebben daarin een aantal vaste planten gezet die ook in de omgeving voorkomen, zoals Digitalis purpurea Aanvankelijk kozen we in het ontwerp voor grind op de oprit, maar de oprit werd daarvoor uiteindelijk te steil. Daarom hebben we hier strakke Galaton klinkers in een beige kleur gelegd, die we ook elders in het ontwerp laten terugkomen. Het hekwerk voor de oprit hebben wij zelf ontworpen en gerealiseerd met partner Dekker Allround Service.”
Repeterend effect
Om de voor- en achtertuin van het huis met elkaar te verbinden, wat DRAW Architecten uit Haarlem al bereikte in het ontwerp van het huis door een doorkijk van glas te maken tussen de bestaande woning en het nieuwe bijgebouw, heeft Linda de Galaton klinkers zowel voor als achter het huis laten terugkeren. “Ook flinke bollen Osmanthus burkwoodii hebben we zowel voor als achter laten terugkomen voor een repeterend effect. De voortuin is wat landschappelijker geworden met grote groepen vaste planten, zoals verschillende soorten Anemone, Astilbe, Nepeta, Echinacea en Rodgersia. Stenen van het pad die organisch weglopen in de border, geven een speels effect. Door van voor naar achter over te gaan op keramische tegels ontstaat er aan de achterkant een strakker geheel. Hier hebben we de Galaton klinkers op het terras bij het huis halfsteens in blokverband gelegd, wat mooi aansluit bij de vlonder en de houten achterwand.”
Tot rust komen aan de haven
Aan de rand van Oosterhout, direct grenzend aan de haven, ontwierp Mark Vlasman een rustige, groene tuin met een zachte uitstraling. De relatief strakke buitenruimte bij de nieuwbouwwoning vroeg om sfeer, groen en een prettig onderhoudsniveau. Mark ging ermee aan de slag en creëerde een tuin die past bij de omgeving en waar de bewoonster echt tot rust kan komen.
TUIN
Tuin op het zuiden van 15 m diep en 10 m breed.
WONING
Nieuwbouwwoning, gelegen aan de haven.
BEWONER
Vrouw van middelbare leeftijd.
WENSEN
• water in de tuin
• niet te veel onderhoud
• gezellige tuin
Tussen de woning en het havenwater ontstond een tuin die zowel uitnodigend als beschut is, met een beplanting die luchtig en los oogt maar toch het hele jaar door structuur biedt. Het ontwerp is een speelse combinatie van zachte vormen, verhoogde bakken, een verhoogd terras en een beplantingsplan dat rust brengt zonder saai te worden.
De juiste balans
De wens van de bewoonster was helder: een groene tuin die er gezellig uitziet, maar niet te druk of te rommelig. “De tuin moest eigenlijk vooral gezellig zijn. Voor mij betekent dat een bepaalde mate van groen. Je moet de juiste balans zien te vinden. Niet te veel groen, maar ook niet te veel hard, en zorgen voor een zachte uitstraling. Ook het onderhoudsniveau telde in deze tuin mee.”
Om de tuin onderhoudsvriendelijk, maar wel zacht te houden, werd in een deel van de tuin voor grind gekozen in plaats van voor strakke tegels. Verder is er aan de vijverrand gebruik gemaakt van beton en op andere plekken in de tuin Bronsplit. De plantenbakken zijn van cortenstaal, wat voor een zachte en natuurlijke uitstraling zorgt.
Zicht op het water
Een bijzonder element waar Mark rekening mee heeft gehouden, is de ligging aan de haven. De bewoonster had bewust voor deze woning gekozen, omdat ze het water zo fijn vond. Die sfeer wilde Mark meenemen de tuin in. Er kwam een langwerpige vijver, om het element water ook hier terug te laten komen. De brede vijverranden zorgen voor een sterke zichtlijn richting de haven, die nog eens benadrukt wordt door het sierobject aan het eind van de tuin. “Dat is eigenlijk een borderrand die we op z’n kant hebben gehangen”, legt Mark uit. Zo heeft hij ook voor een visueel interessante tuin gezorgd.
De vijver vormt niet alleen een belangrijke zichtlijn, maar zit ook vol met beplanting en is een aanmoediging voor de biodiversiteit. “Hij loopt van 40 naar 80 cm diep, waardoor er voor bijvoorbeeld kikkers ook meer dan genoeg ruimte is om diep te zitten”, legt hij uit.
Om het leven in de haven echt bij de tuin te betrekken, kwam er helemaal achter in de tuin een terrasje; een wens van de bewoonster. “We hebben besloten om die links achterin te plaatsen op een lichte verhoging. Daarvoor hebben we een halfhoge haag geplaatst. Zo heb je goed zicht op de haven, maar blijft er in de rest van de tuin ook privacy over. Omdat het terras zo aan het water ligt, zit je echt ín die haven, dat is heel erg gezellig.”
