DE TUIN OP TAFEL
MULCHEN VOOR EEN ONDERHOUDSARME MOESTUIN
Van de makers van
KNOLLEN & WORTELS Smaakmakers onder de grond
GROENBEMESTERS
Laat je bodem voor je werken LUPINEBONEN
Pionieren met onbekend gewas
€ 8,50
TOPRECEPTEN VOOR JE OOGST Editie 04/2026
DE SMAAK VAN DE NAZOMER WWW.DETUINOPTAFEL.COM
04 2026
inhoud AUGUSTUS / SEPTEMBER 2026
Van de makers van
Graaf eens wat dieper! Kleurrijke knol- en wortelgewassen. Pagina 48
4
IN DE TUIN
22 Onze misschien wel bekendste fruitboom: de appelboom 24 Mulchen, de sleutel tot een onderhoudsarme moestuin 36 Groenbemesters die de bodem bedekken, voeden en verzorgen 48 Ook onder de grond valt heel veel kleurrijks en lekkers te oogsten 56 Het seizoen van bewaren, opruimen, voorbereiden en genieten van wat er nog staat 84 Voedselbos in je achtertuin, deel 2 90 De kunst van fermenteren
IN DE KEUKEN
16 So Good Express Lekkere recepten voor iedereen die gezond wil eten zonder uren in de keuken te staan. 42 One Pan Feasts Van feestelijke brunches tot doordeweekse diners, en dat alles uit één bakvorm of pot; slimme gerechten en weinig afwas. 62 Het ultieme airfryer kookboek Zo zet je in 15 minuten een complete en gezonde maaltijd op tafel.
DE TUIN OP TAFEL
Oogsten en voorbereiden op de winter.
Met een eigen appelboom kun je oneindig appelmoes en appeltaart eten! Pagina 22
REPORTAGE
8 In de biologisch-dynamische Eems-
tuin draait het vooral om luisteren naar wat de tuin nodig heeft. 32 Marieke en Jeroen zijn bijna altijd te vinden in hun tuin vol bloemen, groenten én insecten. 70 Meer dan driehonderd soorten pompoenen kweken Peter en Brenda op De Pompoenenhoeve. 92 De moestuin van Bas, Fabienne en moeder Henriëtte is een echte familietuin. Bij Bas werd het zaadje al heel vroeg geplant: bij opa.
DE TUIN OP TAFEL
EN OOK
21 Neem een abonnement 30 Uit de community 68 Doe mee en win 69 Nieuws 98 Volgend nummer
78
LUPINES
Nieuwe boon uit een ver verleden
GRATIS
BIJ EEN ABONNEMENT
5
DE TUIN ALS LEVEND ORGANISME Voor Liz Wijma draait biologisch-dynamisch telen niet om maximale opbrengsten, maar om luisteren naar wat de tuin nodig heeft. In de Eemstuin in Uithuizermeeden bepalen seizoenen, maanstanden en natuurlijke ritmes het werk op het land. Bovendien is de Eemstuin méér dan alleen een boerderij waar groente wordt verbouwd. Het is een unieke plek tussen hemel en aarde: een paradijsje. Tekst: Linda van ’t Land Beeld: Hanneke Reijbroek
8
DE TUIN OP TAFEL
DE TUIN OP TAFEL
9
ZO LEKKER, ZO SNEL Gezond eten hoeft niet ingewikkeld te zijn. In So Good Express laat voedingsdeskundige en bestsellerauteur Emily English, ook bekend als @emthenutritionist, zien hoe je met weinig tijd toch voedzame en smaakvolle maaltijden op tafel zet. Het boek bevat meer dan 80 snelle recepten, van energieke ontbijtjes en makkelijke lunches tot doordeweekse diners en verantwoorde zoete lekkernijen. Ideaal voor iedereen die gezond wil eten zonder uren in de keuken te staan. Tekst en receptuur: Emily English Vertaling: Anda Schippers Fotografie: Clare Winfield
Pasta met romige rodepaprikasaus uit de blender Voor 2 porties • Voorbereiding: 5 minuten • Bereiding: 15 minuten
Deze pasta heeft een zijdezachte saus van geroosterde paprika’s. Je maakt hem in de blender, dus: minimale inspanning! Cashewnoten voegen romigheid toe en de miso zorgt voor een hartige toets. Je kunt deze saus prima combineren met je favoriete vorm van eiwit.
INGREDIËNTEN • 150 g gedroogde pasta naar keuze • olijfolie, om in te bakken • 1 grote sjalot, gesnipperd • 2 tenen knoflook, gehakt • handje cashewnoten • 1 tl gerookte-paprikapoeder • 1 el zongedroogde tomaten, fijngehakt • 1 el tomatenpuree • 3 geroosterde paprika’s, uit pot, in blokjes • 1 volle tl witte misopasta • 2 el water • 1 volle el crème fraîche light • 15 g Parmezaanse kaas, plus wat extra • handvol basilicumblaadjes • zout en zwarte peper Kook de pasta in gezouten water tot hij al dente is. Giet af en vang 250 milliliter van het kookwater op. Zet de pasta opzij. Verhit een beetje olijfolie in een koekenpan
16
op halfhoog vuur. Bak hierin de sjalot en knoflook 2-3 minuten, met een snufje zout, tot ze zacht zijn. Bak de cashewnoten 2 minuten mee. Roer het gerooktepaprikapoeder, de zongedroogde tomaten en de tomatenpuree, de geroosterde paprika’s, de miso en het water erdoor. Bak het geheel 2-3 minuten en haal de pan dan van het vuur. Doe de inhoud van de pan in de blender. Voeg de crème fraîche en Parmezaanse kaas toe en pureer alles tot een zijdezachte saus. Breng op smaak met zout en peper. Doe de saus terug in de pan en verwarm hem op laag vuur. Scheur de basilicumblaadjes in stukjes en voeg het overgrote deel toe met de gekookte pasta. Voeg scheutjes van het opgevangen kookwater toe om de saus lekker smeuïg te maken. Garneer de pasta voor het serveren met het overgebleven basilicum en de extra Parmezaanse kaas.
DE TUIN OP TAFEL
Pasta met romige rodepaprikasaus uit de blender
DE TUIN OP TAFEL
17
Vera Greutink is een permacultuur tuinier, schrijver en ontwerper van eetbare tuinen. In haar eigen tuin van 1000 m2 experimenteert ze volop met eetbare gewassen. www.tuinsmakelijk.nl
24
DE TUIN OP TAFEL
MULCHEN
De sleutel tot een onderhoudsarme moestuin Misschien is het je al eens opgevallen: in de natuur is de grond zelden kaal! Hij is doorgaans bedekt met levende planten en eronder met langzaam verterende planten- en dierenresten. Als dit beschermende laagje weg wordt gehaald, bijvoorbeeld door een aardverschuiving of ijverige moestuinier, laat de natuur er zo spoedig mogelijk weer planten groeien. Hun taak is om met hun wortels de kostbare bovenlaag te stabiliseren en met hun blad te beschermen tegen weersinvloeden. In plaats van de wijsheid van de natuur te bewonderen, zien moestuiniers dit meestal als het sein om gewapend met spade en schoffel opnieuw tot de aanval over te gaan. Tekst: Vera Greutink Beeld: Vera Greutink, Remco Greutink
DE TUIN OP TAFEL
25
UIT ÉÉN PAN Met One Pan Feasts bewijst kookboekenschrijver Dominic Franks dat indrukwekkend koken helemaal niet ingewikkeld hoeft te zijn. Zijn kenmerkende ‘layer, bake & flip’methode levert verrassende gerechten op die rechtstreeks uit één bakvorm of pot komen. Van feestelijke brunches en doordeweekse diners tot gezellige etentjes met familie en vrienden: dit boek staat boordevol slimme recepten die weinig afwas opleveren en veel indruk maken. Met 85 toegankelijke gerechten maakt Dominic koken voor een gezelschap eenvoudiger dan ooit. Tekst en receptuur: Dominic Franks Beeld: Ellis Parrinder
Upside Down Caprese Salad in a Jar Omgekeerde Caprese-salade in een pot Voor 2 personen
Ik ben dol op deze alles-in-één salade in een pot. Ideaal voor een picknick, maar er zit ook een leuk verrassingseffect in: je keert de pot om boven een schaal en de salade glijdt er zo uit. Gebruik vooral goed rijpe tomaten van goede kwaliteit en maak het af met een klassieke vinaigrette.
INGREDIËNTEN • 4 el extra vierge olijfolie • 1 tl Dijonmosterd • 1 tl gedroogde oregano • 2 el appelazijn • 2 grote trostomaten of andere smaakvolle tomaten, in dikke plakken gesneden • 100 g kleine tomaten (rood, oranje of geel), gehalveerd • 1 grote bos verse basilicum • 2 bollen mozzarella (à 125 g), uitgelekt en in dikke plakken gesneden • 1 grote rode ui, in dunne ringen gesneden • zout en versgemalen zwarte peper Verder nodig • 1 glazen pot van 1 liter met deksel
42
Doe de olijfolie, mosterd, oregano en appelazijn in een kom of maatbeker. Klop alles goed door elkaar tot een dressing. Breng op smaak met zout en peper. Leg een laag tomaat (zowel de plakken als de gehalveerde tomaatjes) op de bodem van de pot. Verdeel daar wat basilicumblaadjes over en vervolgens een laag mozzarella. Leg daarop wat rode uiringen en besprenkel met een deel van de dressing. Herhaal deze lagen totdat de pot gevuld is, en voeg tussendoor steeds wat dressing toe. Draai het deksel op de pot en bewaar de salade in de koelkast. Je kunt hem tot 8 à 12 uur bewaren, maar hij is ook direct lekker om te eten. Wanneer je wilt serveren, open je de pot en keer je hem om boven een schaal, zodat de salade eruit glijdt.
Tip Serveer met knapperig brood om de dressing en tomatensappen mee op te dippen.
DE TUIN OP TAFEL
Upside Down Caprese Salad in a Jar
DE TUIN OP TAFEL
43
48
DE TUIN OP TAFEL
Peter Bauwens is een moestuinsenior met 37 jaar professionele ervaring in het verzamelen en selecteren van een diverse waaier aan eetbare planten voor eigen kwekerij en zaadteeltbedrijf De Nieuwe Tuin.
OOGST ONDER DE GROND
De moestuin heeft ieder jaar weer veel verrassingen in petto. Maar niet alleen bovengronds met sappige vruchten en kleurrijke groenten. Ook onder de grond groeit heel veel lekkers. Tijd om eens flink ondergronds te gaan! Tekst en beeld: Peter Bauwens
DE TUIN OP TAFEL
49
ELKE DAG UIT DE AIRFRYER Met 1 airfryer en 1001 mogelijkheden in 15 minuten tijd laat de Britse kookboekauteur en airfryerexpert Clare Andrews zien hoe veelzijdig de airfryer is. In Het ultieme airfryer kookboek vind je zo’n tachtig gloednieuwe recepten die allemaal binnen 15 minuten op tafel staan. Van een stevig ontbijt en snelle lunch tot smaakvolle familiegerechten, snacks en verrassende desserts: alles is eenvoudig te bereiden. Dankzij de handige tips haal je het maximale uit je airfryer en zet je met weinig moeite een complete maaltijd op tafel. Tekst en receptuur: Clare Andrews Beeld: Danielle Wood
Noedelsalade met ‘bang-bang’-kip Voor 4 personen | Voorbereiding: 10 minuten / Bereiding: 12-15 minuten
Wees eerlijk, soms wil je gewoon een lekker smakelijk en krokant stukje kip. Dit recept smaakt echt naar meer en je hoeft niets te frituren. De ‘bang-bang’-saus is betoverend. Dit is precies het soort gerecht waar je smaakpapillen blij van worden terwijl je airfryer het harde werk doet. Wees gewaarschuwd: hierna wil je niets anders meer.
INGREDIËNTEN • 75 g bloem • 2 eieren, losgeklopt • 75 g panko (paneermeel) • 1 tl chilipoeder • 2 kipfilets, in repen • olijfoliespray • ½ kleine rodekool, in dunne repen • 3 minikomkommers, gehakt • 1 rode ui, in dunne ringen • 1 wortel, in dunne repen • hand sugarsnaps • zeezout en zwarte peper Voor de saus • 6 el mayonaise • 4 tl sriracha • 2 tl honing • sap van 1 limoen • 2 tl sojasaus
62
Voor erbij • 1 pakje kant-en-klare rijstnoedels (te koop in de supermarkt) • 3 lente-uitjes, in ringen • 1 tl sesamzaad • 2 limoenen, in partjes Verhit de airfryer 2 tot 3 minuten voor tot 200 °C en maak de kip klaar. Zet drie kommen klaar: een met bloem, een met de losgeklopte eieren en een met paneermeel. Meng het chilipoeder door de bloem en voeg zout en peper toe. Doop de kiprepen eerst in de bloem, dan in het ei en dan in het paneermeel. Leg ze op een bord. Leg de kiprepen in één laag in de airfryer (bak ze zo nodig in porties) en bespuit ze met olie. Bak 12 tot 15 minuten tot ze goudbruin en krokant zijn. Keer ze
halverwege de baktijd en bespuit de andere kant met olie. Bereid intussen de salade. Doe de rodekool, komkommer, rode ui, wortel en sugarsnaps in een grote kom. Roer alles door elkaar. Verdeel de noedels over een bord en verdeel de salade erover. Maak de saus. Meng alle ingrediënten tot een romige saus. Verdeel de kiprepen over de salade en schep de saus erover. Strooi de lente-ui en het sesamzaad erover en geef er partjes limoen bij.
DE TUIN OP TAFEL
Noedelsalade met ‘bang-bang’-kip
DE TUIN OP TAFEL
63
Deel 2
VOEDSELBOS IN JE ACHTERTUIN In de eerste aflevering van mijn tweedelige serie over voedselbossen op kleine schaal schreef ik over het principe van een voedselbos, het vertalen van het idee naar een ‘normale’ tuin en de vele voordelen van tuinieren in lagen. In deze aflevering wil ik inzoomen op de afzonderlijke beplantingslagen en mijn favoriete planten om ze te vullen. Tekst: Vera Greutink Beeld: Vera Greutink, Remco Greutink
84
DE TUIN OP TAFEL
Vera Greutink is een permacultuur tuinier, schrijver en ontwerper van eetbare tuinen. In haar eigen tuin van 1000 m2 experimenteert ze volop met eetbare gewassen. www.tuinsmakelijk.nl
Hoge bomen De bovenste laag van een voedselbos wordt gevormd door de hoogste bomen. Denk hierbij aan forse bomen als walnoot, tamme kastanje of hoogstam peer. Ze zijn niet alleen het grootst en meest bepalend voor je ontwerp, maar ook het langstlevend. De eerste oogst laat een tijdje op zich wachten, maar als ze eenmaal op gang komen, kunnen de bomen honderd jaar of langer voedsel leveren. Om het wat concreter te maken: een volwassen walnoot wordt meer dan 10 meter hoog met een kroon die 100 vierkante meter kan beslaan. Dit is ook de reden waarom ik meestal een walnoot (en de overige bomen in deze categorie) niet aanraad voor tuinen kleiner dan 500 vierkante meter. Zo’n boom zal op den duur ook veel schaduw geven en daarmee een grote impact hebben op de rest van de beplanting. Het duurt natuurlijk jaren (of eerder decennia) voordat de boom zo’n omvang bereikt en in de tussentijd kun je de ruimte gebruiken voor kleinere en korter levende bomen en struiken. In onze tuin van duizend vierkante meter heb ik de walnoot in de noordelijke hoek van de tuin geplant, op ongeveer 6 meter afstand van de erfgrens om de overlast voor onze buren te beperken. Er langs heb ik meerdere laagstam appels geplant - tegen de tijd dat de walnoot te groot wordt, zullen ze aan het einde van hun levensduur zijn. Onze walnoot is trouwens bijzonder omdat op de onderstam twee verschillende rassen zijn geënt: de betrouwbare ‘Broadview’ en de minder bekende ‘Rode Donau’ met rode noten. Inmiddels, tien jaar na het planten, is de boom ruim 6 meter hoog en begint hij een redelijke oogst te geven. Enkele jaren later heb ik nog een bijzondere notenboom toegevoegd: hican ‘Burton’. Deze boom is een gok - het is een kruising van de Noord-Amerikaanse notensoorten pecan en hickory en in Nederland zijn er nog niet veel ervaringen mee opgedaan. Onze
Walnoot ‘Rode Donau’
DE TUIN OP TAFEL
Verschillende beplantingslagen
Kruidlaag in de schaduw van bomen.
85