

VOEDSELBOS
Ook geschikt voor kleine tuinen

STERKE GEWASSEN
10 toppers voor een oosterse moestuin
MET EEN BITTERTJE
Zo kweek je roodlof, witlof en groenlof
![]()


VOEDSELBOS
Ook geschikt voor kleine tuinen

STERKE GEWASSEN
10 toppers voor een oosterse moestuin
MET EEN BITTERTJE
Zo kweek je roodlof, witlof en groenlof
TIPS & TRICKS VOOR EEN GOEDE OPBRENGST


Niets is lekkerder dan een rijpe pruim zo van de boom. Vera vertelt je meer over het kweken ervan. Pagina 24



24 Pruimen: van mirabel tot pluot
36 Lof in kleuren, de groente met een lekker bittertje
56 Het is nu volop oogsttijd; zo pak je dat goed aan
78 Courgette, de plant die niet van ophouden weet
80 Alles over peulvruchten kweken
84 Voedselbos in je achtertuin, deel 1
90 De kunst van fermenteren
92 Vogels: bondgenoten in de moestuin
96 Wie nu zaait oogst dit najaar nog steeds verse groenten
16 Salads for all seasons
Salades saai? Niet met deze mooie combinaties, geïnspireerd door de Franse eetcultuur.
42 Snel, Simpel & Puur
Recepten waarmee je in no time iets kleurrijks, verrassends en smaakvols op tafel zet.
62 Smaakmakers
Met goede smaakmakers in huis wordt koken een stuk leuker; over bouillons, sauzen en boters.

Houd je wel van groenten met een bittertje? Kweek dan eens je eigen witlof, radicchio of groenlof. Pagina 36

8 De aanleg van de tuin van Danny en Katrien was een intensief meerjarenplan, maar nu ligt er een volwassen tuin mét acht moestuinbakken.
32 Midden in de bossen creëerden Jose en haar partner een tuin vol leven. In ‘Ons Bostuintje’ groeien zeldzame inheemse planten, geurige kruiden en een overvloed aan groenten.
70 Op Forteiland Pampus staat zelfredzaamheid nog steeds centraal, net als 130 jaar geleden toen het onderdeel was van de Stelling van Amsterdam.
Knippen en plukken maar! Het is oogsttijd!



21 Nieuws
22 Neem een abonnement
30 Uit de community
69 Doe Mee & Win
98 Volgend nummer
10 TOPPERS Voor de oosterse moestuin
ZINDERENDE ZOMERKORTING BIJ EEN ABONNEMENT!

Er lopen ezels, schapen, geiten, ganzen en een hondje over het erf van Danny De Winter en Katrien Maes in Ruddervoorde, zo’n vijftien kilometer ten zuiden van Brugge. Je vindt er bovendien een boomgaard, een zwemvijver, een moestuin, een prachtige siertuin en een indrukwekkende glazen serre. “We hebben het hier heel mooi. Maar als we het kunnen delen met anderen, wordt het voor ons nóg mooier.”
Tekst: Linda van ’t Land Beeld: Véronique De Walsche




Salades hoeven allesbehalve saai te zijn. In Salads for all Seasons laat Alexandra Stacey zien hoe je met seizoensproducten iets bijzonders op tafel zet. Geïnspireerd door de Franse eetcultuur draait alles om smaak, eenvoud en mooie combinaties. Denk aan knapperig, fris en vol van smaak in één kom. Ieder seizoen heeft iets anders te bieden!
Tekst en receptuur: Alexandra Stacey Beeld: Ola Smit
Salade de Cornouailles
Voor 4 personen
INGREDIËNTEN
• 250 g (9 oz) gekookte grote garnalen met schaal (jumbo garnalen)
• 150 g gemengde slabladeren (zoals Batavia, botersla of frisée)
• 50 g babyspinazie
• 2 rijpe avocado’s, in dunne plakjes
• 100 g wit krabvlees
Voor de kruidendressing
• 110 ml (7 el) olijfolie
• ¼ tl zeezout
• 2½ tl citroensap
• 1½ tl fijngesnipperde sjalot
• 2 el fijngehakte bieslook
• ½ tl fijngehakte rozemarijn
• versgemalen zwarte peper
Maak eerst de dressing. Meng de olie met het zout en het citroensap en roer daarna de sjalot, bieslook, rozemarijn en een snufje zwarte peper erdoor. Zet apart. Pel de grote garnalen.
Doe de slabladeren en spinazie in een grote kom en voeg de plakjes avocado toe. Voeg de garnalen toe en verdeel het krabvlees erover. Schenk de dressing over de salade en meng alles goed door elkaar voor het serveren.
Salade in zee-thema.


Wat speelt er bij jou in de moestuin? Deel het met ons op Instagram of Facebook @detuinoptafelmagazine en wie weet zie je jouw foto’s hier wel terug!
Beeld: Tess Mutsters, Shutterstock e.a.
Zaden zelf oogsten, of nieuwe zaden kopen?
60% zelf zaden oogsten
40% nieuwe zaden kopen
We vroegen jullie wat jouw grootste moestuinblunder is en daar werd enthousiast op gereageerd. Een greep uit de leukste reacties.
@wendyfrehe – Worteltjes gezaaid en manlief wil me verrassen en heeft het gras gewied…
@daphne20986 - Een gigantische tomatenjungle gecreëerd door veel te veel in de kas te planten, te veel op elkaar en niet dieven.
@henrietvantongeren – Een groene bolcourgette oogsten. Bleek een pompoen te zijn die nog oranje moest worden…
@tuinierenopallstars – Een vijg willen plukken en per ongeluk de hele tak afbreken…
Van lezer Corine Spaans-Waterlander ontvingen we deze leuke foto van haar aardbeienplanten! “Op een site kwam ik een plaatje tegen van aardbeienplateautjes. Gelukkig kon ik ze in Nederland bestellen. Deze ringen doe je om de aardbeienplant, met het bijgeleverde stokje sluit je beide helften aan elkaar. Het staat op pootjes die je een klein stukje in de grond duwt. De bedoeling is dat je aardbeien dan op het plateau liggen en niet op de grond.
Mijn hoop is dat de aardbeien nu voor mij zijn en niet voor de slakken en de pissebedden. Spannend!”

We vroegen jullie wat jullie beste tips zijn voor het kweken van tomaten. We delen er een paar.
@miekevanluinen Goed dieven.
@nienkebecking Veel mest geven en het overtollige blad eraf knippen, zodat de voeding naar de tomaten gaat in plaats van naar het blad.
@plantmom.lydia Veel blad verwijderen, zodat de wind erdoor kan en bijhouden en voeding blijven geven.

Ervaren moestuinier en blogger Diana Stek (mooiemoestuin.nl) zet in elke editie van De Tuin op Tafel een gewas of een groep gewassen in de kijker.


Witlof is ongetwijfeld de bekendste soort lof. Maar daarnaast is er ook nog groenlof, en roodlof. Ze behoren tot het plantengeslacht cichorei (zoals ook wilde cichorei). De drie soorten lof hebben een aantal overeenkomsten, maar er zijn zeker ook verschillen. Ze zijn zeer nauw verwant aan elkaar en hebben alle drie de Latijnse naam Cichorium intybus var. foliosum. Een andere, nauw verwante bekende groente is andijvie (Cichorium endivia).
Tekst en beeld: Diana Stek

Geen zin om uren in de keuken te staan, maar wel om echt lekker te eten? Met Snel, Simpel & Puur, het alweer derde kookboek van Sanne van Lierop, zet je in no time iets kleurrijks en smaakvols op tafel. Haar kenmerkende stijl - puur, snel en verrassend - komt weer volop terug. De recepten zijn makkelijk aan te passen naar gluten- en lactosevrij, zonder in te leveren op smaak. Van ontbijt tot diner: dit boek maakt gezond en lekker koken een stuk leuker én eenvoudiger.
Tekst en receptuur: Sanne van Lierop Beeld: Mitchell van Voorbergen
Caprese met perzik en prosciutto
Salade voor 2 personen
INGREDIËNTEN
• 2 el pijnboompitten
• 2 vleestomaten (liefst coeur de boeuf)
• 2 rijpe perziken
• 1 bol burrata (of vegan mozzarella)
• 1 handje verse basilicumblaadjes
• 50 g prosciutto
• 2 el balsamicoazijn
• 2 el olijfolie
• 1 el honing
• 1 el balsamicocrème
• grof zeezout
Rooster de pijnboompitten goudbruin in een droge koekenpan. Let op: dit kan snel gaan, laat ze niet verbranden. Snijd de vleestomaten in plakken en verdeel over een bord.
Snijd de perziken in partjes en leg op de plakken tomaat. (Als je wilt kun je de perzikpartjes eerst even grillen in
de koekenpan of in een grillpan.)
Verdeel hierover de burrata, basilicumblaadjes, prosciutto en pijnboompitten. Meng de balsamicoazijn, olijfolie, honing en balsamicocrème in een schaaltje tot een dressing en verdeel over de salade. Bestrooi tot slot met een snuf grof zeezout.
Een echte smaak- én kleurexplosie.

Met een paar goede smaakmakers in huis wordt koken ineens een stuk leuker én makkelijker. In Smaakmakers laat Julia Hulleman zien hoe je die zelf maakt, met simpele recepten die veel verschil maken. Het boek is ingedeeld in zes overzichtelijke hoofdstukken, van boter en bouillon tot sauzen en zoet. Je krijgt eerst een korte, heldere uitleg, daarna recepten en volop ideeën om te variëren. Zo tover je in een handomdraai meer smaak op tafel en geef je je dagelijkse gerechten net dat beetje extra. Tekst en receptuur: Julia Hulleman Beeld: Saskia Lelieveld
Voor 1 potje
INGREDIËNTEN
• 6 kardemompeulen, geplet
• 1 kaneelstokje
• 3 zwarte peperkorrels
• 4 kruidnagels
• 250 g boter
• ½ gesnipperde ui
• 2 knoflooktenen, fijngesneden
• 1 tl fijngesneden gember
• ½ tl gemalen kurkuma
Rooster de kardemompeulen, het kaneelstokje, de zwarte peperkorrels en de kruidnagels 30 seconden in een steelpan, tot je ze goed begint te ruiken. Voeg de boter toe en smelt op laag vuur. Voeg de gesnipperde ui, de knoflook, de gember en kurkuma toe en roer door.
Laat de boter 30 minuten pruttelen op heel laag vuur, en schep steeds het bovendrijvende witte schuim met een schuimspaan van het oppervlak. Schenk de geklaarde boter daarna door een fijne zeef in een gesteriliseerd potje en laat helemaal afkoelen.
• De niter kibbeh is tot 6 maanden houdbaar in de koelkast.
Kook grote blokjes aardappel kort, giet af en schud met het deksel op de pan goed om de randjes wat ruw te maken. Meng er een flinke lepel niter kibbeh door, spreid de aardappeltjes uit over een bakplaat met bakpapier en rooster 30 minuten in de oven op 230 °C voor ultra crispy aardappeltjes. Schep halverwege om.


Terwijl de zomerse oogst in volle gang is, is het in juni en juli alweer tijd om vooruit te denken. Wie nu zaait, heeft aan het einde van de zomer en in het najaar opnieuw verse groenten uit eigen tuin. Acht gewassen die deze periode de grond in kunnen.
Tekst: Tess Mutsters Beeld: Shutterstock
Paksoi is eigenlijk een betere herfstgroente dan een lente- of zomergroente. In het voorjaar schiet hij bij lange dagen en warmte al snel door, maar in de nazomer doet hij het veel beter. Zaai hem in juli of begin augustus buiten, of in augustus en begin september onder glas. De buitenteelt levert een oogst in september en oktober; wie hem in een onverwarmde kas of onder vliesdoek zet, kan door tot november of december. Paksoi houdt niet van uitgedroogde grond, dan schiet hij alsnog door. Geef dus altijd regelmatig water.

Snijsla en pluksla zijn snelle groeiers die zich uitstekend lenen voor een tweede teeltronde. Zaai ze van juni tot en met augustus en je kunt al binnen vijf tot zes weken beginnen met de buitenste bladeren te plukken. Kies voor een hittestressbestendige herfstsoort, want de zaailingen moeten in de eerste weken nog wel tegen warmere temperaturen kunnen. Zaai op een plek met wat middagschaduw of in een hoek die iets koeler blijft. Zo voorkom je dat ze te snel doorschieten voordat de oogst begint.
Spinazie is een van de beste keuzes voor een herfstteelt. Zaai vanaf eind juli tot eind augustus en je spinazie is in september en oktober oogstklaar. Herfstspinazie is vaak smakelijker dan de lenteteelt, omdat de langzamere groei bij afkoelend weer zorgt voor zoetere, malse blaadjes. Zaai met zo’n 10 centimeter afstand tussen de rijen en houd de grond vochtig tijdens het kiemen. Spinazie schiet minder snel door in de nazomer, omdat de dagen korter worden. Echt een geweldig gewas voor de late zomer en het najaar!







Snijbiet is een robuust gewas dat tot ver in het najaar (en soms zelfs in de winter) blijft produceren. Zaai hem tot half augustus. Snijbiet kiemt en groeit snel, dus je kunt relatief snel oogsten. Oogst de buitenste bladeren, maar laat de kern zitten, zo kan de plant blijven groeien. Kies voor regenboogsnijbiet als je nog wat kleur in de tuin wilt!










Radijs is misschien wel het snelste gewas van dit lijstje: soms kun je al binnen vier weken je eerste radijzen oogsten. Dat maakt hem bij uitstek geschikt voor één of zelfs twee extra rondes in de zomer en vroege herfst. Zaai elke twee weken een kleine rij voor een gespreide oogst tot ver in september. Radijs in de herfstteelt heeft minder last van de sponzige structuur die de knolletjes in de zomerhitte kunnen krijgen. Ze blijven wat knapperiger en pittiger. Geef na het zaaien voldoende water; als de zaadjes droog vallen, kiemen ze erg slecht.









Winterpostelein is een van de meest onderschatte herfst- en wintergroenten. Het zachte, lichtgroene blad heeft een milde, iets zoute smaak en is rauw heel geschikt voor in salades. Zaai hem vanaf augustus op een beschutte plek en hij kan door tot diep in de winter, hij verdraagt zelfs lichte vorst prima. Winterpostelein vraagt weinig ruimte en gedijt ook op een minder zonnige plek, wat hem ideaal maakt voor de hoekjes van de moestuin die ’s zomers onbenut zijn.
Palmkool is een prachtig gewas in de moestuin in de herfst en de winter. De sierlijke, donkergroene bladeren op hun hoge stam zijn niet alleen decoratief, maar ook eetbaar. De smaak wordt ook beter naarmate het kouder wordt.
Koolrabi is een onderschat gewas dat zich uitstekend leent voor een herfstteelt. Zaai hem in juni tot half juli en hij is in september en oktober te oogsten. De knol, die zich boven de grond vormt, heeft een knapperige structuur en een milde, licht zoete smaak die vergelijkbaar is met een broccoli-stengel. Oogst de knollen als ze zo groot zijn als een tennisbal, daarna worden ze snel houtig. Kijk wel uit voor duiven, die zijn gek op jonge koolplantjes.
Zaai hem uiterlijk half juli, want palmkool heeft wel een tijdje nodig om oogstklaar te zijn. Wie nu zaait, heeft hem in oktober of november op het bord. Een grote troef van palmkool is zijn winterhardheid: hij blijft zonder problemen buiten staan als de temperaturen dalen en produceert soms tot ver in de winter nog verse bladeren. Pluk altijd de onderste bladeren eerst en laat de kop staan, dan blijft de plant doorgroeien.




























