driemaandelijks ledenblad VELTWevelgem-Menen
Veltblad België-Belgique P.B. 8560 WEVELGEM 1 3/6263
Mia Herssens, Guido Gezellestraat 15 8560 Wevelgem, 056/49 93 75 mia.herssens@telenet.be www.velt.be/wevelgemmenen Rek nr: BE15 7785 4573 8930 Afgiftekantoor Wevelgem I – Erkenning : P2A6227 Jrg. 27 nr.2 April-mei-juni 2015
Poezie: April Eentje uit de vele… Bramleys Seeding Komende activiteiten: 18 april 2015: Wevelgem zaait 25 april 2015: Velt tuinbeurs in depot 7 juni 2015: Ecotuindag De Wereldtuin 27 juni 2015: Fietstocht naar St.Baafs-Vijve 28 juni 2015: Workshop confituur maken in Nec De Rand
Poezie van ‌ Jozef Vandromme en tekening van Frans Lasure
Eentje uit de vele… Bramleys Seedling Malus domestica 'Bramley's Seedling' De Bramley's Seedling is een oude appel met een nogal specifieke smaak. Door zijn zure smaak heeft deze appel enkele trouwe fans, maar ook veel mensen die hem liever niet eten. Hij is zeer geschikt voor desserts of als moesappel. Deze appel is zeer oud, en werd eind 1800 al voor het eerst geteeld. Herkomst van Bramley's Seedling De Bramley's seedling is rond 1809 uitgevonden door een jonge mevrouw Brailsford. Deze plantte willekeurig wat appelpitten en wachtte tot de appelbomen gingen groeien. Uit één van de pitjes kwam een heerlijk appel die daarna aan een kweker verkocht werd die hem uiteindelijk over de hele wereld verspreid heeft: meneer Bramley. Deze appelboom is nog steeds in de tuin te vinden en ook deze appels worden nog steeds in heel Europa geteeld.
Pluktijd: September Vruchtkleur: Groen Smaak: Zuur Gebruik: Moes, consumptie Bewaren: Lang te bewaren. Vruchtgrootte: Middelgroot
Romige appelcitroenmoes(curd) Schil twee kilo Bramley’s snijd ze in stukjes en zet ze op met een klein laagje water. Kook de appels tot moes, haal ze door een zeef en doe ze terug in de pan. Rasp de schil van vier citroenen, pers ze uit en doe de geraspte schil samen met het sap en 1 kilo suiker. Neem een flinke portie roomboter, wat gemberpoeder en nootmuskaat voeg bij de appelmoes. Breng de appelmoes al roerend aan de kook, haal de pan van het vuur en roer er 9 eierdooiers door. Verwarm de moes opnieuw en blijf roeren tot hij dik en lobbig wordt. Niet meer laten koken, dan gaat hij schiften! Bewaar de appel-citroenmoes in schone glazen potten.
Nadelige gevolgen van vorst tijdens de bloei: Soms is er direct geen schade te zien, behalve op enkele plaatsen of op lager gelegen percelen. De schade is soms beperkt tot een bepaalde hoogte in de fruitbomen. De volgende schade is soms waarneembaar: - Verminderde vruchtzetting (Minder vruchten) - Kleiner aantal pitten of geen pitten die doorgroeien. Dit veroorzaakt meestal een grotere vruchtrui/ junirui. - Vorstkringen/ verruwingen aan de vruchten. Vroegbloeiende rassen zijn gevoeliger voor LNV. Hoe vorstschade bij fruitbomen voorkomen? Keuze fruitperceel en voorbereiding: Goed ontwaterde grond zonder laagten (nat, koude-zakken). Met beschutting, vooral aan de Noordoost-zijde. Zorg dat de koude lucht op een hellend perceel weg kan stromen. Koude lucht is zwaarder dan warme lucht. In een boomgaard op een hellend terrein zal de koude lucht aldus naar het laagste punt stromen. Neem zo mogelijk obstakels (hagen, schutting, ...) weg, zodat de koude lucht weg kan stromen. Voor peren (Pyrus communis), die meer gevoelig zijn dan appels (Malus domestica), is een goede warme standplaats belangrijk voor de vruchtzetting. Een goede beschutting langs het noorden, het oosten en noordoosten om de koude lucht te werken is zeer gunstig. Fruitrassenkeuze/ keuze van de fruitcultivar Vroegbloeiende fruitrassen zijn gevoeliger voor vorst. Laatbloeiende rassen geven meestal een betere en regelmatigere productie. Bepaalde rassen (o.a. 'Gloster') hebben een zekere weerstand tegen het bevriezen. De fruitrassen 'Schone van Boskoop', 'Alkmene' en 'Karmijn de Sonnaville' zijn erg gevoelig voor nachtvorst. Triploide appelrassen ('Schone van Boskoop', 'Jonagold', 'Mutsu', 'Karmijn de Sonnaville') zijn meestal veel gevoeliger voor lentenachtvorst. Rasverschillen in nachtvorstgevoeligheid kunnen ook hun oorzaak vinden in het feit dat niet alle fruitrassen op dezelfde datum bloeien. De bloeiperiode van sommige cultivars is ook langer dan bij andere. Bloemen op eenjarige twijgen komen later open dan deze op het meerjarige hout. Ingeval de bloemen op het meerjarige hout bevriezen, dan heeft men toch nog een kans op vruchten. Grondbehandeling onder fruitbomen: onkruidvrije grond. Zorg dat de warmte overdag gemakkelijk de grond in kan. Maak de boomstroken vrij van oud blad, gras en onkruid. Hou de grasstroken kort gemaaid. Bewerk de bovengrond niet kort voor de bloei, doch bevochtig een droge boomspiegel, zo mogelijk de dag vooraf. Hierdoor verbeterd de
warmte-opname door de grond. Zorg dat het fruitgewas voor de nacht weer droog is, anders is hier meer kans op vorstschade. Tijdens de nacht kan de grond opnieuw warmte uitstralen. Dit kan een temperatuurverhoging van 1,5 tot 3 째C geven. Bij afgedekte grond of grond met lang gras is geen of bijna geen warmte-uitstraling mogelijk. Ideaal is een zwarte, gesloten, vochtige en onkruidvrije grond onder de fruitbomen en het kleinfruit. Hou de grasmat zeer kort in en rond de bloei. Later snoeien van nachtvorstgevoelige fruitbomen Het laatbloeiende, lange vruchthout kan in nachtvorstjaren nog een oogst(je) geven. In nachtvorstgevoelige percelen kan men bewust wat lang hout laten groeien. Als het nachtvorstgevaar geweken is kan men dit lang vruchthout alsnog wegsnoeien. Een Veltkwiske tijdens nieuwsjaarsdrink (31.01.2015) Op een gezellige avond klinken natuurvrienden op het nieuwe jaar. Nieuw is dat we ons wagen aan een eenvoudig kwiske over onze vereniging Velt. Waarvoor staat het letterwoord Velt? Weten jullie dat we 3 boomgaarden hebben in ons beheer? Het vorige fruitseizoen bracht niet zoveel fruit op door de weersomstandigheden. Toch konden we 70 liter fruitsap persen van onze vruchten. We verkopen voer van Dobbeleer uit Halle. Velt nationaal vierde dit jaar zijn 40ste verjaardag. Natuurlijk zaten er kenners in de zaal. Marcel haalde de eerste prijs en Erwin de tweede prijs, Diego sloot als derde aan. Proficiat! Misschien maken we het volgend jaar toch iets moeilijker.
BERGELEN wintersnoei + snoeiles (10 januari 2015)
Bitter koud in weer en wind komt de eerste wintersnoei. De stoerste mannen laten zich niet kennen. Dank voor de knowhow en het enthousiasme voor onze boomgaard.
POELENBOS wintersnoei + snoeiles (17 januari 2015)
Snoeien is de natuur een stukje terugknippen om meer bloemen te dragen en zo grotere vruchten te schenken je kan steeds meewerken met de Fruitwerkgroep.
Snoeien van kleinfruit (28 februari 2015)
PURGATOIRE BEKKEN aanplant Baguette D'hiver met bescherming tegen woelmuizen (18 maart 2015)
Tuinbeurs VELT-Wevelgem Zaterdag 25 april 2015 van 10u tot 12u in het VELT-depot Op zaterdag 25 april houden we weer een tuinbeurs. De gelegenheid om uw assortiment planten eens flink uit te breiden of om een ander blij te maken met wat u teveel heeft. Je mag alles meebrengen wat ook maar iets met de tuin te maken heeft, zolang het maar van biologische oorsprong is en bij voorkeur van eigen productie (oogstoverschotten‌). De bestuursleden zorgen alvast voor een gevarieerd aanbod van eigen kweek. Het is handig, als U de naam van de plant erbij zet (dit kan d.m.v. houten knijpers, stickers, behangtape enz.) Zaad kan U in papieren zakjes of envelop doen, met de naam erop. KATRIEN OPSOMMER bart.katrienvdhop@edpnet.be 056-53 03 21 BESTRIJDINGSMIDDEL - GRANUPOM (viruspreparaat) Wat doe ik met wormstekigheid? Om wormstekigheid te voorkomen moet je zorgen dat de jonge rupsen van de fruitmot niet de kans krijgen de vrucht (appel, peer, pruim) binnen te dringen. De werking van het granulosevrius berust op het ziek maken van de rupsen. Net na het uitkomen uit het ei eten de jonge rupsjes van bespoten bladeren. Zo worden ze besmet met het virus en sterven binnen enkele dagen, vooraleer ze de kans krijgen de vruchten aan te tasten. In de rups vermenigvuldigen de virusdeeltjes zich razendsnel zodat er miljarden virussen ontstaan, die de aangetaste rups volledig afbreken. Essentieel is het tijdstip van toepassing. Twee dagen vroeger of later kan een enorm verschil uitmaken. Daarom is het gebruik van feromoonvallen zeker interessant. Van zodra het eerste mannetje van de fruitmot erop plakt, komen enkele dagen later de eerste eitjes uit. Meestal ligt dat rond 1 juni en kan dat de ganse maand doorgaan. Voor een goed resultaat spuit je dan vanaf begin juni 3 x, met telkens een 12-tal dagen ertussen (begin, half, eind juni). Als juni niet te warm is, komen in juli ook nog eitjes uit. En bij een erg warme zomer, bijv. 2003, komen in september de rupsen van een tweede generatie uit. Dan zijn bijkomende behandelingen nuttig. Men behandelt best ’s avonds omdat het virus wordt afgebroken door UV-
licht. Dat is meteen ook de reden waarom men in warme, zonnige periodes de behandeling sneller moet herhalen, elke 7 dagen. Criteria ter bepaling van de oorsprong • Het virus van de fruitmot werd voor het eerst in 1963 gevonden in dode fruitmotrupsen op appel en peer in Mexico. Later werd hetzelfde virus ook op andere plaatsen, bijv. in Italië, gevonden. Dit virus is hoogstwaarschijnlijk een mogelijke natuurlijke doodsoorzaak van fruitmotrupsen, een natuurlijke vijand. • Hiermee heb je natuurlijk nog geen bestrijdingsmiddel. Hiervoor worden eerst een groot aantal rupsen ziektevrij opgekweekt in een labo. Als die bijna volgroeid zijn, krijgen ze met hun voeder ook een beetje virus te eten. Ze worden dan ziek binnen enkele dagen, en inwendig ontwikkelen zich miljarden virusdeeltjes. Deze deeltjes worden in een oplossing gebracht, samen met een aantal hulpstoffen (hechtmiddel, lokstof, lichtstabilisator), en klaar is het preparaat
Openhouden van Nec De Rand Bergelen U weet wellicht dat Natuurpunt de eerste zondag en Velt de derde zondag van de maand het Nec ophoudt van 14.00 tot 18.00 uur.
Om een ruimer publiek te ontvangen, wordt van 13 april tot 4 mei 2015 de tentoonstelling ‘MOS-cartoons’ een ludieke kijk op het milieu aangeboden.
Van 8 mei tot 30 juni kan je de tentoonstelling ‘Zwaluwen’ van de provincie West-Vlaanderen komen bezichtigen.
Wevelgem zaait… 18 april 2015 van 14:00 tot 17:00 uur Wanneer: Plaats: Start Nieuwe Markt (achterkant Stationsstraat 0, 8560 Wevelgem) Verantwoordelijke: DEWITTE DIETER (dewittedieter@yahoo.com 0479 445 451)
Dat de gemeente Wevelgem geen oog heeft voor groen willen we niet gezegd hebben. Velt Wevelgem Menen wil gemeentelijke initiatieven als het ‘Groene Lint Wevelgem’ mee ondersteunen en onder de aandacht brengen. Met de actie ‘Wevelgem zaait’ willen we graag een grijs stukje binnen dit ‘Groen Lint Wevelgem’ aanpakken. We doen dit op een ecologische manier, samen met de inwoners van Wevelgem. Velt, vereninging voor Ecologisch Leven en Tuinieren heeft niets voor niets de slagzin Samen Eco Actief. ‘Wevelgem Zaait’ wordt een meerjarentraject in verschillende stappen. Op zaterdag 18 april 2015 laten we iedereen kennis maken met dit project en gaan we alvast aan de slag. Nieuwe Markt o Voorstelling meerjarenproject o Workshop zaadbommen en zaadconfetti maken Wevelgem Zaait Tracé
o Maak kennis met de (on)kruiden langs de openbare weg dankzij het pesticidenvrij – groenbeheer van de gemeente Wevelgem. Toekomstige groenzone ‘Stationsomgeving’ o Inzaaien braakliggende grond o Maak kennis met de wondere mogelijkheden van dit lapje grond o Hapje en drankje aangeboden door de gemeente Wevelgem Alvast tot dan Meer info www.velt.be/wevelgemmenen
Ecotuindag in de Wereldtuin Menen 7 juni 2015 10.00 -17.00 uur
Dit jaar doen we terug mee met de Ecotuindagen van Velt Nationaal. onder het motto 'Stap eens binnen ... en geniet grondig van ruim 175 aardige eco-tuinen' De ‘Wereldtuin’ wordt opengesteld voor alle liefhebbers die de werking van een ‘Samentuin’ willen ontdekken. Voor de kinderen wordt een ‘Blote voetenpad’ in elkaar gestoken. De tuinen en serre zijn te bezichtigen. Je kan steeds raad vragen aan de tuinierders. Er wordt voor een drankje en een hapje gezorgd. Waar? De Wereldtuin kan je langs de Bruggestraat 148 te Menen naast de Thuiszorgwinkel. Of Poedermagazijnstraat 19 bereiken.
Fietstocht naar St.Baafs-Vijve O’Bio 27 juni 2015 Op 27 juni gaat onze traditionele fietstocht door langs rustige fietswegen richting de Baliekouter in Sint-Baafs-Vijve. We picknicken in het nog voor velen ongekend maar aangenaam provinciaal domein. Na de siësta of een korte verkenningswandeling in de omgeving, gaan we richting O'Bio. http://o-bio.be/vers-fruit/ Dit is een zelfpluktuin van biokleinfruit. We plukken en smullen naar believen de lekkerste, sappigste bessen om daarna terug fietsend langs groene longen huiswaarts te keren. Heen en terug komen we zo aan een 50-tal km die we op een familiaal tempo afhaspelen. Vertrek voor fietsers op zat. 27 juni om 10u30 op het marktplein Gullegem. Carpoolers of met andere woorden de niet-fietsers spreken af om 11u30 eveneens op het marktplein Gullegem. Terug: om ongeveer 18u Het geplukt fruit kan mee gebracht worden met een auto. Iedereen dient zelf te zorgen voor picknick en drank. Deelname: gratis Confituur maken 28 juni 2015 We voorzien dan voor diegene die hiervoor geïnteresseerd zijn op zondag 28 juni een workshop 'confituur maken' in het nec de Rand, domein Bergelenput in Gullegem. Die dag zijn jullie ook uitgenodigd door de Provincie West Vlaanderen voor de ‘gezinsdag’. Geert
Confituur zonder suiker: zo doe je dat! Laat ons eerst even kijken wat suiker eigenlijk doet in confituur. Hij maakt confituur zoet: zuur fruit wordt minder zuur, en de suiker versterkt ook de zoete smaak die in het fruit aanwezig is. Hij zorgt voor binding, want samen met de pectine en het zuur in het fruit voor dat de massa geleert: hoe meer suiker, hoe helderder de confituur. Confituur op basis van suikervervangers lijkt eerder op fruitmoes dan op confituur en zal niet helder zijn van kleur. Hij zorgt voor de houdbaarheid: confituur is heel zoet, en in zo'n zoete omgeving kunnen bacteriën niet overleven. Dat maakt dat je een klassieke confituur (1 kg suiker op 1 kg fruit) tot een jaar kunt bewaren. Confituur met minder suiker of op basis van een suikervervanger moet je in de koelkast bewaren en blijft veel minder lang goed. Voor we overgaan tot een recept, nog wel een waarschuwing: wil je confituur maken zonder suiker omdat je om medische redenen geen suiker mag eten raadpleeg dan eerst je arts en leg het onderstaande recept even voor. Het fruit zelf bevat natuurlijk ook suikers. Dit heb je nodig 500 g fruit, schoongemaakt gewicht 1/2 citroen 10 g PecPlus of 2 g agaragar (voor de binding) 120 g Tagatesse of 40 g stevia zoetpoeder (voor een zoete smaak) Zo maak je het 1. Snij het fruit in stukjes, pers er de citroen boven uit en breng aan de kook met het deksel op de pan. 2. Voeg de agaragar of de PecPlus toe en werk volgens de aanwijzingen op de verpakking. 3. Voeg vervolgens de zoetstof van uw keuze toe. Roer tot ze volledig is opgelost. 4. Vul gesteriliseerde bokalen met de hete confituur, draai de deksel erop en laat afkoelen. Zet de confituur in de koelkast en bewaar 'm niet te lang.
Samenaankoop biologische bloem Alle bestellingen bij Jacqueline Tavernier: Roeselarestraat 128, Wevelgem, 056/40 22 59 jac.tavernier@telenet.be Voor vrijdag 15 mei 2015 bestellen De betaling gebeurt bij het afhalen van de bestelling. Liefst gepast geld meebrengen. BESTELBON Biologische bloem met de nieuwe prijzen: prijs per 65% wit tarwebloem (ook voor seitan!) 85 % licht bruin 100 % tarwemeel Zwarte Woudmeel Roggemeel 100 % Speltbloem 75 % (wit) Speltmeel 100 % 5 granen + 2 zaden meel
5 kg
ik bestel
€ € € € € € € €
......kg= ......kg= ......kg= ......kg= ......kg= ......kg= ......kg= ......kg=
5.80 5,40 5,20 8,60 4,90 14,45 11,80 6,70
€ € € € € € € €
..…..... ..…..... ..…..... ..…..... ..…..... ..…..... ..…..... ..….....
TOTAAL € ......
Naam : ........................................................... Tel : ............................................................... Adres:............................................................. ...................................................................... Ik haal het meel op in ☺ Het Velt-depot, achter St.-Theresia Wevelgem bij Katrien & Bart ☺ Bart & Veronique Vanbelleghem, Peperstraat 157, 8501 Heule 056/35 23 43
Prijslijst DEPOT ECOSTYLE Insectenstop
---
voorjaar 2015 € ORGAME 4,00 Vinasse extract 10 kg
ECO insect
8,90
Sulphon 750 ml
7,75
Lijmbanden
7,55
Lakbalsem
5,50
Escar-go per kg
8,00
ORGAME Basaltmeel 25 kg zeewierkalk 25 kg bentoniet 25 kg dolomietkalk 25 kg zee-algenextract 1 l
Indasan kompostmaker 100 gr kompostmaker 250 gr
2,70
Bordeauxse pap zolang de voorraad strekt Bio phyretrex 150 ml
11,50
Cosavet spuitzwavel 1 kg
16,75
€ 11,75 orga bio (meststof kruimel npk 5-3-6) 25 kg 11.00 Orga bio gro 25 kg (npk 73-10) 11,50 Biomix 1 (11-3-0) traagwerkend 25 kg 5,20 Biomix 2 (11-3-0) snelwerkend 25 kg 14,00 BIOBEST
Bioflora 20 kg 5-0-7- 14,75 gele kleefplaten (10x20 (+2MGO) plantaardig cm) 10 st bioflora (vloeibare meststof) 7,00 Blauwe kleefplaten KIEZERIET
5 kg
€ 8,50
6,00
23,50
16,00 18,00 17,00 20,00 € 10,50 10,50
4,00
Onderstaande producten enkel OP BESTELLING (2 weken) Molens Dedobbeleer (biogarantie) Biggenmeel 25 kg
**
(** : prijzen afhankelijk van het seizoen) kuikenmeel 25 kg **
varkensmeel 25 kg
**
legkorrel 25 kg
konijnenkorrels
**
Gebroken graanmengeling 25 kg
25 kg
**
Kalender 4/18-04 Depot open van 2/16-05 10 tot 12 u 6-06 18.04 Wevelgem zaait 25.04 15.05 07.06 27.06 28.06
Tuinbeurs in het depot van 10.00-12.00 u Einddatum bestelling bakbloem Ecotuindag Wereldtuin Fietstocht Workshop confituur Nec
VELT-contactadressen Geert Delaere: bestuurslid Bissegemstraat 101, Gullegem 056/42 03 07 geert.delaere@skynet.be Mia Herssens redactie Veltblad Guido Gezellestraat 15, Wevelgem 056/49 93 75 mia.herssens@telenet.be Hilda Oosthuyse : Ere-bestuurslid Pijplap 98, 8560 Gullegem 056/35.55.87 Wilfried Samaey: secretaris, cultuur en milieuraadslid, wintergroenten, Neuvillestraat 34, 8930 Rekkem 056/41 23 55 wsamaey@edpnet.be Jacqueline Tavernier: samenaankoop bloem Roeselarestraat 128, Wevelgem 056/40 22 59 Bart en Katrien Vanden Hove - Opsommer: depot, boekenverkoop, betalingen, fruitboomwerkgroep, contact “Seizoenen” Groenestraat 153, 8930 Menen 056/53 03 21 bart.katrienvdhop@edpnet.be Dieter Dewitte: bestuurslid, Nieuwstraat 135, 8560 Wevelgem 0479/445 451, dewittedieter@yahoo.com