Jane Kirkpatrick is een succesvol Amerikaanse auteur, van wie verschillende romans bekroond werden. www.jkbooks.com
‘Een prachtig verhaal van een vrouw die te midden van slavernij en ongelijkheid voor haar vrijheid vecht.’ – EVA over Letitia’s appelboom***** ‘Wie van historische romans houdt, doet zichzelf tekort als zij of hij deze roman laat liggen. Herlezen aanbevolen.’ – Nederlands Dagblad over Web van herinneringen
nur 342
TAB I T HA’S B ESTE MM IN G
Een inspirerend en avontuurlijk verhaal over moed, ontbering, hoop en liefde.
JA N E K I R K PAT R I C K
Het is 1846. Vergezeld van haar dochter en haar altijd optimistische kleindochter vertrekt Tabitha Brown naar Oregon. Met hun schamele bezittingen in een huifkar gaan ze op weg naar het ‘wilde westen’, Tabby’s zoon achterna. De ontberingen onderweg zijn groot; Tabitha’s geloof en moed worden ernstig op de proef gesteld. Maar juist door deze barre tocht zal Tabby tot haar bestemming komen – en is ze tot op de dag van vandaag bekend als de ‘moeder van Oregon’.
Een moedige vrouw laat alles achter zich om te vechten voor een nieuwe toekomst
TAB ITHA’ S
B ES TEM M IN G
JA N E K I R K PAT R I C K www.uitgeverijmozaiek.nl
Kirkpatrick_Tabitha_WT.indd 1
9 789023 977025
mozaïek | historische roman
22-05-17 13:49
Tabitha'sBestemming.indd 14
22-05-17 14:32
Deel 1 ba
Tabitha'sBestemming.indd 15
22-05-17 14:32
ba HOOFDSTUK 1
Tabby’s plan
1845 – St. Charles, Missouri
H
ardop las Tabitha Moffat Brown de woorden aan Sarelia Lucia voor om te zien of ze de juiste toon te pakken had. ‘Voeten of vleugels. Nou, voeten natuurlijk. We zijn geboren met ledematen en die hebben beslist voordelen ten opzichte van de vleugels waarvan wij alleen maar kunnen dromen. Zeker, op een dag zullen we vleugels hebben, maar niet op deze aarde, al heb ik enkele mensen gekend die mij versteld deden staan omdat ze in goedheid uitstegen boven alle anderen. Je grootvader was zo iemand, lieve Sarelia. Voeten houden ons overeind. Voeten helpen ons om de wereld te bekijken vanuit een perspectief dat voorkomt dat we te egocentrisch worden. Dat is voor mij een grote uitdaging: niet te egocentrisch te worden! En overeind blijven trouwens ook. Ik heb van kleins af aan een wandelstok nodig gehad.’ ‘Hoe kwam dat, oma?’ Het negenjarige meisje met de karakteristieke vierkante kaaklijn keek haar vragend aan. ‘Wacht even. Ik ga je echt vertellen hoe die wandelstok in 16
Tabitha'sBestemming.indd 16
22-05-17 14:32
mijn leven kwam en dat die stok misschien wel de grootste uitdaging voor mij was. Maar dat doe ik nu nog niet. Ik kan je wel verklappen dat die wandelstok met mijn voeten te maken heeft, want ik ben zonder vleugels geboren.’ Ze knipoogde naar haar kleindochter. ‘Wanneer vertelt u over die grootste uitdaging, oma? Dat wil ik juist zo graag horen.’ ‘We moeten bij het begin beginnen, toch?’ ‘Maar…’ ‘Wacht maar gewoon af.’ Tabitha doopte de punt van haar ganzenveer in de inkt en prikte er vervolgens peinzend mee in de lucht. Wat zou ze nu opschrijven? ‘Schrijf over alle moeilijkheden, oma. Zodat ik daarover kan lezen als ik groot ben. Dan zal ik ook mijn verhalen voor u opschrijven.’ Een glimlach lichtte haar donkere gezichtje op. ‘Ik wil weten wat voor moeilijkheden dat waren en hoe u ze hebt overwonnen. Dat zal me helpen als ik ze zelf ook tegenkom.’ ‘Denk je dat? Je gaat toch geen gekke dingen uithalen, hè?’ Tabby lachte. ‘Laten we een poosje gaan schrijven.’ Het meisje deed wat haar oma voorstelde en ging aan de slag met ganzenveer en inkt. Tabby vond het belangrijk om alles wat er in dit jaar (1845) gebeurde, op te schrijven. Dit was het moment dat ze aan de tweede helft van haar leven begon. Tabby’s jongens hadden niet gestudeerd en dat was iets wat haar nog altijd dwarszat. Daarom wilde ze de honger van dit kleinkind – en van alle kinderen – naar alles wat met schrijven, lezen en rekenen te maken had, zo veel mogelijk stillen. Het ophalen van herinneringen diende trouwens nog een ander doel: het was een manier om uit te vinden waar
b 17
Tabitha'sBestemming.indd 17
22-05-17 14:32
het in haar leven werkelijk om ging. Ze had nu eenmaal de leeftijd bereikt voor dergelijke reflecties, zo was haar verteld. Zodra haar zoon Orus Brown vanuit Oregon terugkwam naar hun nederzetting in Missouri, zou hij ongetwijfeld beginnen over de voor- en nadelen van een verhuizing naar het westen. Hij zou ook de voor- en nadelen noemen als ze hier zouden blijven. Misschien kon ze door alles op een rijtje te zetten, ontdekken of ze moest gaan of blijven. En vooral: waarom zij eigenlijk op deze aarde was, waarom ze reisde langs de wegen van Connecticut naar Missouri en misschien zelfs helemaal naar de Grote Oceaan. Het was toch een loffelijk streven om uit te zoeken met welk doel je je weg door het leven ging? Waar je bestemming lag? Daar had je het weer: haar bestemming. Haar poging om die te bereiken, was voor haar altijd een kwestie van vleugels of voeten. Sarelia was al lang naar huis, toen Tabby nog zat te schrijven. Daglicht maakte plaats voor lamplicht in haar blokhut in St. Charles. Uren later legde ze de ganzenveer op tafel en keek ze door het raam. In het maanlicht zag ze pompoenplanten dichtbij en de eikenbossen in de verte. Ooit hadden ze op het platteland gewoond, maar nu lag de voormalige hoofdstad van Missouri verspreid langs de rivier en bevond Tabby’s huis zich op de grens van stad en platteland. Over het erf sloop een vos. Tabby nam haar pen weer op en stopte alleen als ze water moest toevoegen aan het poeder waarmee ze nieuwe inkt maakte. Ze zou het pennetje snel moeten vervangen, maar dat was niet erg; ze had er genoeg. Voor Orus naar Oregon vertrok, had hij een grote voorraad voor haar gemaakt. Bijna 18
Tabitha'sBestemming.indd 18
22-05-17 14:32
twee jaren waren er sindsdien verstreken. Hij was een prachtige zoon. Ze bad voor zijn welzijn, ook voor dat van zijn vrouw en kinderen die hier achtergebleven waren. Ze verwonderde zich keer op keer over Lavina. In haar eentje voedde ze nu al hun kinderen op, wat een doorzettingsvermogen had die jonge vrouw. Nou ja, Manthano was net zo goed een zoon om trots op te zijn, maar hij liet zich inpakken door de vrouw op wie hij verliefd was geworden. Bovendien kwam hij zelden op bezoek; hij woonde een week rijden van hier. Ze schudde bedroefd haar hoofd. Pherne daarentegen woonde om de hoek. Het was Pherne, haar enige dochter, die er bij haar op aangedrongen had haar levensverhaal op te schrijven. ‘Uw eigen verhaal, mam. Over hoe papa en u elkaar ontmoetten, waar jullie woonden en ook alle wijsheid die jullie opgedaan hebben.’ Wijsheid. Ze moest terugvallen op haar geheugen om haar verhaal te kunnen vertellen en dat geheugen bleek een wispelturig ding te zijn. Ze veronderstelde dat haar dochter haar aan het schrijven had gezet om te voorkomen dat zij zich met haar gezin zou bemoeien. Dat doen sommige mensen als ze ouder worden en hun eigen hartstocht is verdwenen. Ze wilde dat haar dochter wist hoe goed het haar deed dat ze bij haar en de kinderen kon zijn. Ze hoopte dat Pherne er niet achterkwam dat ze zich soms eenzaam voelde als ze rondscharrelde in haar huis, en praatte tegen Beatrice, de kip die haar volgde als haar schaduw. Ze was vastbesloten haar kinderen niet tot last te zijn. Ach, ze probeerde haar kleinkinderen van alles te leren, maar je kon ze toch niet voortdurend les geven? Natuurlijk,
b 19
Tabitha'sBestemming.indd 19
22-05-17 14:32
leren deden ze hele dag door, vooral in de praktijk van het dagelijkse leven. Maar echt boven een opengeslagen boek zitten met papier, pen en inkt in de aanslag? Dat hield je niet de hele dag vol. Als volwassene samen met kinderen nieuwe dingen ontdekken, was dat niet haar grote passie? Toch had ze het wel intrigerend gevonden, het idee om herinneringen op te halen en gewone gebeurtenissen vast te leggen die haar gevormd hadden tot wie ze was. Konden die herinneringen de geur van Clarks haarversteviging terugbrengen? Of het gevoel van het wollen hemd dat hij droeg? Of de blik van zijn blauwe ogen die twinkelden als hij plaagde of preekte? Achtentwintig jaar was het nu geleden dat ze voor het laatst in die ogen gekeken had. Ze had gedacht dat ze geen dag zonder hem kon. Toch was dat nu al bijna dertig jaar lang gelukt. Wat had haar aanvankelijk aangetrokken in de man? En hoe kwam het dat zij – die in 1780 in Connecticut geboren was – als weduwe in Maryland belandde en daar zonder man voor haar kinderen en moeder zorgde? En hoe was ze in Missouri terechtgekomen, in 1824? Zou hier, in deze barre winter van 1845, haar leven eindigen? ‘Een leven dat het waard is beschreven te worden, is het waard compleet beschreven te worden, minutieus en waarheidsgetrouw.’ Dat had Longfellow gezegd. Ze schreef het op. Het was waar, maar misschien kon een beetje verfraaiing hier en daar ook geen kwaad. Een verhaal moest tenslotte wel interessant zijn. Zijn baard hing tot een heel eind onder zijn kin. Orus kwam rechtstreeks naar haar huis. Dat veronderstelde ze tenminste, omdat geen van zijn kinderen noch die van Pherne naar haar toe was komen rennen om te vertellen dat hij bij La20
Tabitha'sBestemming.indd 20
22-05-17 14:32
vina of bij Virgil en Pherne was aangekomen. Het was halverwege de ochtend en haar gebroken hartjes gingen zozeer gebukt onder de warmte dat de planten hun kopjes lieten hangen. ‘Ik leef nog, moe.’ Hij zette zijn hoed af. Eén ogenblik zag Tabby haar overleden man in hem. Dezelfde lengte: 1 meter 80; hetzelfde donkere haar; dezelfde vriendelijke ogen. ‘Ik zie het. God zij dank.’ Ze zocht in zijn bruine ogen de twinkeling op die ze zich zo goed herinnerde, stak haar hand uit om zijn wang aan te raken, zag boven zijn onverzorgde baard een vuurrood litteken. ‘En behoorlijk versleten, zo te zien.’ ‘Daarover hebben we het later wel. Ik ben blij dat u ook nog in het land der levenden bent.’ ‘Kom verder, blijf daar toch niet zo verlegen staan.’ Hij lachte en kwam binnen, bukkend om zijn hoofd niet aan de deurpost te stoten. ‘Verlegenheid staat niet in mijn woordenboek.’ ‘Wat vond je van Oregon? Ik zet thee voor je. Heb je al ontbeten?’ ‘Geen tijd. Bijzonder. Weelderig en groen. Echt een plek om verslingerd aan te raken – en te blijven. Nee, geen tijd voor ontbijt. Ik moet van alles doen.’ ‘Dus we trekken naar het westen?’ Heel even flikkerden zijn heldere ogen en hij staarde langs haar heen, voordat hij zei: ‘Ja, dat denk ik wel.’ Toen drukte hij een kus op haar kanten mutsje, klopte op haar rug en zei dat hij haar zou helpen de kar in te spannen, zodat ze met hem mee kon naar Lavina. ‘Wat zal ik blij zijn mijn vrouw en kinderen weer te zien. Blijf vandaag bij ons, moe.’ ‘Inspannen kan ik zelf wel. Ook geen thee?’
b 21
Tabitha'sBestemming.indd 21
22-05-17 14:32
‘Die heb ik al op. Eigenlijk wilde ik vandaag graag degene zijn die uitnodigt.’ ‘Uitnodigt?’ Hij knikte en drukte zijn flaphoed weer op zijn hoofd. ‘Ja, bij ons. Ik heb veel te vertellen.’ ‘Dat geloof ik graag. Ga maar gauw dan. Ik geef Beatrice wat eten en daarna span ik Joey meteen in.’ ‘Is die kip nog altijd niet in de soep beland?’ ‘Ssst, straks hoort ze het nog.’ Ze duwde hem aan de kant. ‘Ga nu Lavina maar in je armen sluiten en bedank haar hartelijk voor de enorme prestatie die zij geleverd heeft terwijl jij in het nieuwe land liep te flaneren. Ik zal zo eerst een dankgebed uitspreken omdat je veilig bent teruggekeerd.’ ‘Tot over een paar uur dan.’ ‘Ik heb heus geen paar uur nodig. Waar zie je me voor aan? Een oud mens of zo?’ Beatrice kakelde. ‘Bemoei jij je er niet mee.’ Orus lachte, tilde zijn moeder op in een omhelzing en zette haar weer neer. ‘Fijn u weer te zien, moe. Ik heb vaak aan u gedacht.’ Hij keek haar recht aan, opende zijn mond om iets te zeggen, maar bedacht zich. In plaats daarvan haastte hij zich naar buiten en zette zich met één zwaai op zijn paard. Het deed haar denken aan zijn jongensjaren. Ook toen was hij zo soepel en energiek in zijn bewegingen. Ik vraag me af waar zijn plunjezak is? Ze voerde Beatrice, begroef haar neus in de nekveren en snoof de geur op die haar altijd troostte. Wat had de behoedzaamheid te betekenen die ze gezien had in de ogen van haar zoon toen ze het over de reis naar het westen hadden? Ze vermoedde dat ze daar snel genoeg achter zou komen.
22
Tabitha'sBestemming.indd 22
22-05-17 14:32
hun eigen leven konden gaan leiden. Los van hun ouders. Klaar voor de toekomst. Sterk genoeg om onvermijdelijke verliezen te dragen. Wat, als sommige kinderen naar Oregon wilden en anderen hier wilden blijven? Zou hun gezin dan uit elkaar vallen? Ze stopte abrupt met kneden. De korst zou taai worden als ze niet wat kalmer aan deed. Virgil kwam terug van de akker, op de voet gevolg door zijn zoon. Zag ze een twinkeling in zijn ogen? ‘Orus is er weer,’ zei Virgil. ‘Hoe weet je dat?’ ‘Hij kwam langs nadat hij bij mevrouw Brown was geweest. Hij ziet er goed uit, mager, maar sterk.’ Haar zes kinderen maakten een wilde vreugdedans in hun houten huis. Peinzend keek Pherne toe. Dit was alles waarvan ze als jong meisje had gedroomd. Ze wilde niets dan de liefde vinden die haar ouders voor elkaar hadden gevoeld, een kalm leven leiden omringd door de dingen waarvan ze hield: mooie meubels, sieraden, boeken. En een gezin uiteraard. Ze zou haar kinderen opvoeden tot prachtige mensen die vriendelijk waren voor elkaar en hun naaste. Wat dat betreft was Virgil de perfecte keus geweest. Maar nu dreigde hun rust te worden verstoord door de thuiskomst van Orus Brown. Virgil ging voor in gebed zodra ze zich gezamenlijk rond de ontbijttafel hadden gezet. Tegelijk zeiden allen ‘Amen’. Pherne stond op om koffie te halen voor haar man. Ze draaide zich om en nam het tafereel in zich op. Alles wat ze bezat, alles wat ze liefhad zat daar rond die mahoniehouten tafel, op de hoge stoelen met hun kunstig bewerkte, harpvormige rugleuningen en met armleuningen
b 27
Tabitha'sBestemming.indd 27
22-05-17 14:32
die haar moeder overeind hielpen als ze bij hen gegeten had. Virgil had kosten noch moeiten gespaard toen hij die luxe meubelstukken aan boord bracht van het schip waarmee ze naar hun thuis in Missouri waren gevaren. Wat kon ze zich nog meer wensen? Ze hoopte dat ze hier voorgoed zouden blijven. Haar ogen ontmoetten die van haar man toen hij de schaal met beschuit doorgaf. Hij knipoogde. Ze voelde het bloed naar haar wangen stijgen. Ze was blij dat Virgil Orus weerstaan had, toen deze hem twee jaar geleden onder druk had gezet om mee te gaan op verkenningstocht naar het westen. Ze zou dat tegen Virgil zeggen. Hij mocht niet twijfelen wie zij als hoofd van hun gezin zag: namelijk haar echtgenoot, en niet haar broer. Ook haar moeder niet. En dat wilde ze zo houden.
28
Tabitha'sBestemming.indd 28
22-05-17 14:32
Jane Kirkpatrick is een succesvol Amerikaanse auteur, van wie verschillende romans bekroond werden. www.jkbooks.com
‘Een prachtig verhaal van een vrouw die te midden van slavernij en ongelijkheid voor haar vrijheid vecht.’ – EVA over Letitia’s appelboom***** ‘Wie van historische romans houdt, doet zichzelf tekort als zij of hij deze roman laat liggen. Herlezen aanbevolen.’ – Nederlands Dagblad over Web van herinneringen
nur 342
TAB I T HA’S B ESTE MM IN G
Een inspirerend en avontuurlijk verhaal over moed, ontbering, hoop en liefde.
JA N E K I R K PAT R I C K
Het is 1846. Vergezeld van haar dochter en haar altijd optimistische kleindochter vertrekt Tabitha Brown naar Oregon. Met hun schamele bezittingen in een huifkar gaan ze op weg naar het ‘wilde westen’, Tabby’s zoon achterna. De ontberingen onderweg zijn groot; Tabitha’s geloof en moed worden ernstig op de proef gesteld. Maar juist door deze barre tocht zal Tabby tot haar bestemming komen – en is ze tot op de dag van vandaag bekend als de ‘moeder van Oregon’.
Een moedige vrouw laat alles achter zich om te vechten voor een nieuwe toekomst
TAB ITHA’ S
B ES TEM M IN G
JA N E K I R K PAT R I C K www.uitgeverijmozaiek.nl
Kirkpatrick_Tabitha_WT.indd 1
9 789023 977025
mozaïek | historische roman
22-05-17 13:49