Nick Vujicic is een waar fenomeen. Hij brak door op YouTube en spreekt regelmatig voor grote massa’s mensen all over the world. Van schoolkinderen tot zakenlui. Veel mensen voelen zich door zijn boodschap gesterkt en geïnspireerd. De man van hoop brengt in Leven
zonder beperkingen een duidelijk christelijk geïnspireerde boodschap. Hij verkondigt dat grenzen relatief zijn en dat je je niet moet laten beperken door je schijnbare fysieke of mentale onmogelijkheden. Zijn leven laat zien dat je doelen kan bereiken, al is het met vallen en opstaan.
“Risico’s nemen is niet een onderdeel van het leven. Het is het leven zelf! De plek tussen je comfortzone en je droom is waar jouw leven zich afspeelt. Het is een gevaarlijk gebied, maar het is ook de plek waar je ontdekt wie je bent.” Nick Vujicic
Vujicic is een goeroe zonder ledematen. Hij brak door op YouTube en zweept nu wereldwijd massa’s op als motivatiespreker. – Vrij Nederland NUR 402/728 ISBN 978 90 435 2297 7
9 789043 522977
kokBOlevenzonderbeperkingen0114MIDPRICE.indd 1
nick vujicic leven zonder beperkingen
‘Misschien hebben jullie een gebroken hart, of een ongelukkige jeugd, of gaan de zaken niet goed, of zijn jullie niet zeker van jezelf. Dat gevecht is niet slecht. Hoe groter de strijd, hoe groter de triomf.’
leven zonder beperkingen niets is onmogelijk Nick Vujicic 27-01-14 10:10
nick vujicic
leven zonder beperkingen niets is onmogelijk
kokBWlevenzonder0114.indd 3
Oorspronkelijke titel: Life Without Limits. Inspiration for a Ridiculously Good Life Oorspronkelijke uitgever: Doubleday Religion, New York © 2010 Nederlandse vertaling: Geraldine Damstra [Littera Scripta] Tweede druk 2011 Derde druk 2011 Vierde druk 2012 Vijfde druk 2014 Zesde druk 2015 © 2011 Uitgeverij Kok - Utrecht www.kok.nl Foto omslag: © Doubleday Omslagontwerp: Doubleday / Garage BNO ISBN 978 90 435 2297 7 NUR 402/728 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
kokBWlevenzonder0114.indd 4
inhoud
Voorwoord 7
EEN Als voor jou geen wonder is weggelegd, zorg dan dat je er zelf een teweegbrengt
13
TWEE
Geen armen, geen benen, geen beperkingen 45
DRIE
Volledige zekerheid in je hart
65
VIER
Houd van je perfecte imperfecte zelf
85
VIJF
De wil om boven jezelf uit te stijgen
103
ZES
Ongewapend maar niet ongevaarlijk
123
ZEVEN
Vallen en weer opstaan
139
ACHT
Die nieuwe gozer in de bosjes
153
NEGEN
Vertrouw op anderen, al is het maar een beetje 169
TIEN
Koester de gelijke kansen
193
ELF
Ridicule regels
209
TWAALF
Maak van geven je missie
225
Dankbetuiging 242
kokBWlevenzonder0114.indd 5
24-01-14 15:29
GOD: de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Ik draag dit boek ook op aan de familie Toth in San Diego, CaliforniĂŤ. Phil zorgde ervoor dat het geloof de belangrijkste pijler werd in mijn leven. Zijn aanstekelijke passie voor de verbreiding van het evangelie vormde de aanzet tot de mijne.
kokBWlevenzonder0114.indd 6
24-01-14 15:29
VOORWOORD Mijn naam is Nick Vujicic (spreek uit als Voj-i-tsjitsj). Ik ben zevenentwintig. Ik werd geboren zonder armen en benen, maar laat me daar niet door beperken. Ik reis de hele wereld over om miljoenen mensen aan te moedigen om de tegenslag die hun treft op hun pad met geloof, hoop en liefde te overwinnen en de moed niet op te geven, zodat ze hun dromen kunnen najagen. Ik zal je in dit boek deelgenoot maken van de manier waarop ik omga met de tegenslag en obstakels op mijn pad. Een deel daarvan heeft specifiek betrekking op mij, maar het overgrote deel treft iedereen. Mijn doel is je te helpen om je eigen hordes te nemen en je eigen uitdagingen en moeilijkheden het hoofd te bieden, zodat je jouw doel in het leven en de weg daar naartoe vindt en een waanzinnig goed leven krijgt. We hebben vaak het gevoel dat het leven niet eerlijk is. Als we het moeilijk hebben, kunnen we aan onszelf gaan twijfelen en wanhopig worden. Ik begrijp dat heel goed. In de Bijbel staat echter: ‘Het moet u tot grote blijdschap stemmen, broeders en zusters, als u allerlei beproevingen ondergaat.’ Het kostte jaren voordat ik dit begreep, maar uiteindelijk is het me gelukt. Ik kan je door mijn ervaringen laten zien dat de meeste moeilijkheden die we tegenkomen op ons pad, ons de mogelijkheid bieden om erachter te komen wie we bedoeld zijn te zijn en welke talenten we kunnen delen, zodat anderen er ook profijt van hebben. Mijn ouders zijn oprechte christenen, maar toen ik na mijn geboorte geen armen en benen bleek te hebben, vroegen ze zich af wat Gods plan was toen hij mij schiep. Ze dachten aanvankelijk dat er geen hoop en geen toekomst zou zijn voor iemand als ik, dat ik nooit een normaal of productief leven zou kunnen leiden.
7 kokBWlevenzonder0114.indd 7
24-01-14 15:29
Maar nu is mijn leven beter dan we ooit hadden gedacht. Ik krijg elke dag via de telefoon en de e-mail, via sms’jes en Twitter berichten van mensen die ik niet ken. Ik word aangesproken op het vliegveld, in hotels of in restaurants, mensen geven me een hug en vertellen me dat ik op een bepaalde manier hun leven heb beïnvloed. Ik voel me een gezegend mens. Ik ben waanzinnig gelukkig. Wat mijn ouders en ik niet hadden kunnen voorzien, was dat mijn handicap – mijn ‘last’ – ook een zegen bleek te zijn, dat ik er unieke mogelijkheden door kreeg om anderen de ‘hand’ te reiken, me in hen te verplaatsen, hun pijn te begrijpen en troost te bieden. Inderdaad, mijn leven is soms knap lastig, maar ik ben ook gezegend met een liefhebbende familie, een redelijk verstand en een diep en bestendig geloof. Ik zal het maar ronduit zeggen en je zult het in dit boek nog een paar keer tegenkomen: ik kreeg pas een sterk geloof en een besef wat het doel van mijn leven moest zijn, nadat ik een paar keer een angstige tijd had doorgemaakt. Weet je, tijdens de moeilijke puberleeftijd – waarin we ons allemaal afvragen wat onze plek is – was ik wanhopig over mijn situatie en had ik het gevoel dat ik nooit ‘normaal’ kon zijn. Ik kon niet verhullen dat mijn lichaam anders was dan dat van mijn klasgenoten. Hoe hard ik ook probeerde gewone dingen te doen als zwemmen en skateboarden, ik werd me er steeds meer van bewust dat er gewoon dingen waren die ik nooit zou kunnen doen. Het hielp ook niet dat een paar gemene kinderen me een ‘freak’ en een ‘alien’ noemden. Natuurlijk, ik ben ook maar een mens en wilde net zo zijn als iedereen, maar de kans dat dit zou lukken, leek niet erg groot. Ik wilde dat de mensen me accepteerden zoals ik was, maar had het gevoel dat ze dat niet deden. Ik wilde een eigen plek, maar die leek er voor mij niet te zijn. Vervolgens liep ik tegen de muur. Mijn hart deed pijn. Ik was depressief, werd overspoeld door negatieve gedachten en had het gevoel dat mijn leven geen zin had. Ik voelde me alleen, al stonden mijn familie en vrienden om mij heen. Ik was bang dat ik de mensen die van mij hielden alleen maar tot last zou zijn. Maar ik had het helemaal verkeerd. Over wat ik in die donkere periode nog niet wist, kun je een boek schrijven: het boek dat je nu in de hand hebt, eigenlijk. Op de bladzijden hierna zal ik je laten zien
8 kokBWlevenzonder0114.indd 8
24-01-14 15:29
hoe je hoop kunt vinden, al zijn je beproevingen nog zo zwaar en is je ellende nog zo groot. Ik zal het pad dat je uit je verdriet zal leiden verlichten, waardoor je sterker en vastberadener uit het duister zult komen en in staat zult zijn om het leven te leiden dat jij verkiest, en misschien wel om een leven te leiden dat je stoutste verwachtingen overtreft. Heb je de wil en de passie om iets te doen en past het binnen Gods plan, dan gaat het lukken. Dat is een sterke uitspraak. Eerlijk gezegd heb ik er zelf niet altijd in geloofd. Kijk je naar mijn toespraken op internet, dan is het geluk dat in die filmpjes van mij afstraalt het resultaat van de weg die ik ben gegaan. Ik had in het begin niet alles bij me wat ik nodig had en ik moest onderweg nog een aantal belangrijke attributen oppikken. Ik kwam tot de ontdekking dat ik, om zonder beperkingen te kunnen leven, het volgende nodig had: Een sterk doel in mijn leven Sterke hoop die blijvend is Geloof in God en in een oneindige hoeveelheid mogelijkheden Liefde en aanvaarding van mijzelf De wil om boven mezelf uit te stijgen Een moedige geest De bereidheid om te veranderen Een hart vol vertrouwen Een honger naar kansen De gave om risico’s te kunnen inschatten en te lachen om het leven Een missie om eerst de ander te dienen
9 kokBWlevenzonder0114.indd 9
24-01-14 15:29
De hoofdstukken in dit boek zijn elk gewijd aan een van deze attributen. Ik leg ze uit op een manier waarvan ik hoop dat je er iets aan hebt in je eigen zoektocht naar een voldoening gevend en betekenisvol leven. Ik bied je ze aan omdat ik Gods liefde voor jou deel. Ik wil dat je alle vreugde en vervulling die hij voor jou in de zin heeft, ook daadwerkelijk zult ervaren. Ben jij een van de vele mensen die elke dag strijd leveren, bedenk dan dat ik mijn levensdoel, dat al op mij wachtte, vond na mijn strijd. Het bleek veel mooier, veel beter te zijn dan ik ooit had kunnen bedenken. Misschien maak je een moeilijke tijd door. Misschien ben je gevallen en heb je het gevoel dat je niet sterk genoeg bent om weer op te staan. HĂŠ man, ik ken dat gevoel. We kennen het allemaal. Het leven is niet altijd makkelijk, maar als we erin slagen onze moeilijkheden te overwinnen, worden we sterker en dankbaarder voor de kansen die we krijgen. Het enige dat er werkelijk toe doet, is of je onderweg levens weet te raken en hoe jouw reis eindigt. Ik vind mijn leven geweldig en dat van jou ook. We hebben alles bij elkaar gewoon waanzinnig veel mogelijkheden. Wat vind je ervan? Zullen we het proberen, maat?
10 kokBWlevenzonder0114.indd 10
24-01-14 15:29
leven zonder beperkingen
kokBWlevenzonder0114.indd 11
24-01-14 15:29
een Als voor jou geen wonder is weggelegd, zorg dan dat je er zelf een teweegbrengt
In een van de populairste filmpjes van mij op YouTube zijn stukjes te zien waarin ik skateboard, surf, muziek maak, tegen een golfbal sla, val, weer opsta, het publiek toespreek en – het mooist van al – allerlei mensen mij een hug geven. Al met al tamelijk gewone dingen die iedereen doet, nietwaar? Waarom zou dit filmpje dan miljoenen keren zijn bekeken? Ik denk dat mensen het gevoel hebben dat ze het moeten zien omdat ik, ondanks mijn lichamelijke beperkingen, een leven leid alsof die er niet zijn. Mensen verwachten meestal dat een ernstig gehandicapt iemand niets doet, misschien zelfs boos is en zich terugtrekt. Ik vind het leuk om hen te verrassen en te laten zien dat ik een zeer avontuurlijk en voldoening gevend bestaan leid. Onder de honderden commentaren op dat filmpje was er één nogal opvallend: ‘Als ik zie dat iemand als deze vent gelukkig is, vraag ik me af waarom ik in vredesnaam soms zo’n medelijden heb met mezelf… of het gevoel heb dat ik niet genoeg doe, dat ik niet leuk genoeg ben, MAAKT NIET UIT WAT. Hoe kan ik zoiets denken als deze kerel het zonder armen en benen moet doen maar toch GELUKKIG is?!’ Ik krijg regelmatig de vraag: ‘Nick, hoe komt het dat je zo gelukkig bent?’ Probeer je op dit moment je eigen problemen het hoofd te bieden, dan is dit alvast het snelle antwoord: ik werd gelukkig op het mo-
13 kokBWlevenzonder0114.indd 13
24-01-14 15:29
ment dat ik me realiseerde dat ik misschien niet perfect ben, maar wel de perfecte Nick Vujicic. God heeft mij geschapen volgens zijn plan. Dat wil niet zeggen dat er niets te verbeteren valt. Ik probeer het altijd beter te doen, zodat ik hem en de wereld nog beter kan dienen! Ik ben ervan overtuigd dat ik geen beperkingen heb. Ik wil graag dat jij hetzelfde idee krijgt over jouw leven, ongeacht de moeilijkheden die je tegenkomt op je pad. Neem aan het begin van onze gezamenlijke reis alsjeblieft even de tijd om te bedenken welke beperkingen je jezelf hebt opgelegd en welke problemen je anderen voor je hebt laten verzinnen. Bedenk dan hoe je je zou voelen als die beperkingen er niet waren. Hoe zou je leven zijn als alles mogelijk was? Officieel ben ik gehandicapt, doordat ik geen armen en benen heb, maar in feite biedt deze situatie mij juist een heleboel mogelijkheden. Mijn specifieke problemen hebben mij juist een unieke mogelijkheid geboden om anderen die hulp nodig hebben, de hand te reiken. Bedenk eens wat jij allemaal zou kunnen! Maar al te vaak zeggen we tegen onszelf dat we niet slim genoeg zijn, niet aantrekkelijk genoeg of dat we niet genoeg talent hebben om onze dromen te verwezenlijken. We nemen kritiekloos aan wat anderen over ons zeggen of leggen onszelf beperkingen op. Erger nog, denk je slecht over jezelf, dan beperk je de mogelijkheden waarop God door jou zijn werk kan doen! Geef je je droom op, dan stop je God in een kader. Hij is uiteindelijk jouw schepper. Hij heeft jou geschapen met een bepaald doel voor ogen. Daarom is jouw leven net zo min beperkt als jij kunt bevatten hoe groot Gods liefde is. Ik heb een keuze. Jij hebt een keuze. We kunnen ervoor kiezen om te blijven zeuren over onze teleurstellingen en tekortkomingen. We kunnen ervoor kiezen om verbitterd te zijn, boos of verdrietig. Maar we kunnen er als we het moeilijk hebben of anderen ons pijn doen, ook voor kiezen van deze ervaring te leren en door te gaan, de verantwoordelijkheid te nemen voor ons eigen geluk. Jij bent een kind van God en om die reden prachtig en waardevol, waardevoller dan alle diamanten in de wereld. Jij en ik zijn perfect toegerust om diegene te zijn die we bedoeld zijn te zijn! Toch moet het altijd ons doel zijn om een nog beter iemand te worden en onze grenzen te verleggen, door groot te dromen. We moeten onderweg wel
14 kokBWlevenzonder0114.indd 14
24-01-14 15:29
een paar zaken aanpassen, want het leven is niet altijd rooskleurig, maar het is het wel altijd waard te worden geleefd. Ik ben er om tegen je te zeggen dat hoe moeilijk de situatie waarin je zit ook is, je zolang je ademt, wordt geacht een bijdrage te leveren. Ik kan geen hand op je schouder leggen om je gerust te stellen, maar ik kan wel spreken vanuit mijn hart. Hoe uitzichtloos je leven ook lijkt, er is hoop. Hoe moeilijk de omstandigheden ook lijken, er liggen betere tijden in het verschiet. Hoe triest de situatie ook is, je kunt er boven uitstijgen. Een verlangen naar verandering zal daar niet voor zorgen. Het besluit nu actie te ondernemen wel! Alles komt goed. Dat weet ik zeker, want in mijn leven is gebleken dat het zo is. Wat voor zin heeft een leven zonder armen en benen? Door alleen maar naar mij te kijken, zien mensen dat ik met veel obstakels en moeilijkheden op mijn pad de confrontatie ben aangegaan en ze heb overwonnen. Daardoor zijn ze bereid om naar me te luisteren en me te beschouwen als een bron van inspiratie. En daardoor kan ik weer mijn geloof delen met hen, tegen hen zeggen dat er iemand is die van hen houdt, en hen hoop geven. Dat is mijn bijdrage. Het is belangrijk dat je ontdekt waar jij goed in bent. Weet dat jij ook iets hebt om bij te dragen. Ben je op dit moment gefrustreerd, dan mag dat. Het feit dat je gefrustreerd bent, betekent dat je meer uit je leven wilt halen dan je tot nu toe doet. Dat is helemaal prima. Vaak zorgen juist de moeilijkheden op ons pad ervoor dat we erachter komen wie we echt bedoeld zijn te zijn.
Een waardevol leven Het duurde lang voordat ik zag dat de situatie waarin ik al sinds mijn geboorte verkeerde, ook voordelen had. Mijn moeder was vijfentwintig toen ze van mij, haar eerste kind, in verwachting raakte. Ze was vroedvrouw geweest en werkte als leidinggevend kinderverpleegkundige op de verloskamer, waar ze honderden moeders en hun baby’s de zorg gaf die ze nodig hadden. Ze wist wat haar te doen stond toen ze in verwachting raakte: ze lette op wat ze at, was voorzichtig met medicijnen en dronk geen alcohol, slikte geen aspirines of andere pijnstillers. Ze ging naar de beste dokters en die verzekerden haar dat
15 kokBWlevenzonder0114.indd 15
24-01-14 15:29
de zwangerschap gladjes verliep. Toch had mijn moeder een bang voorgevoel. Toen de dag waarop ze was uitgerekend naderde, zei ze een paar keer tegen mijn vader: ‘Ik hoop dat alles goed is met de baby.’ Op de twee echo’s die ze tijdens haar zwangerschap kreeg, zagen de dokters niets abnormaals. Ze zeiden tegen mijn ouders dat de baby een jongen was, maar geen woord over ledematen die er niet aan zaten! Toen ik op 4 december 1982 werd geboren, kreeg mijn moeder mij eerst niet te zien, maar ze vroeg wel meteen aan de dokter: ‘Is alles goed met de baby?’ Het was stil. Terwijl de seconden wegtikten en ze haar het kindje niet gaven om te zien hoe het met hem was, kreeg ze nog sterker het gevoel dat er iets niet klopte. In plaats van mij aan mijn moeder te geven, riepen ze een kinderarts op, ze verhuisden naar de andere hoek van de zaal, onderzochten me en overlegden met elkaar. Toen mijn moeder een gezonde luide schreeuw hoorde, was ze opgelucht. Maar mijn vader, die tijdens de bevalling had gezien dat er een arm ontbrak, voelde zich niet goed en werd de verloskamer uit geleid. Bij de eerste aanblik van mijn lichaam waren de zusters en dokter geschokt en ze wikkelden me snel in een paar doeken. Mijn moeder, die als verpleegkundige honderden bevallingen had begeleid, liet zich niet voor de gek houden. Ze las het verdriet van de gezichten van de leden van het medisch team en wist dat er iets heel erg mis was. ‘Wat is er aan de hand? Wat is er mis met mijn kindje?’, wilde ze weten. De dokter wilde eerst niets zeggen, maar toen mijn moeder bleef aandringen, wist hij niets beters te verzinnen dan een medische term. ‘Focomelie’, antwoordde hij. Door haar verpleegkundige achtergrond wist mijn moeder, dat dit betekende dat haar kind geboren was met misvormde of zonder ledematen. Ze kon gewoon niet geloven dat het waar was. Ondertussen stond mijn vader buiten de verloskamer en vroeg zich af of het inderdaad klopte wat hij meende gezien te hebben. Toen de kinderarts naar buiten kwam om met hem te praten, riep hij: ‘Mijn zoon, hij mist een arm!’
16 kokBWlevenzonder0114.indd 16
24-01-14 15:29
Nick Vujicic is een waar fenomeen. Hij brak door op YouTube en spreekt regelmatig voor grote massa’s mensen all over the world. Van schoolkinderen tot zakenlui. Veel mensen voelen zich door zijn boodschap gesterkt en geïnspireerd. De man van hoop brengt in Leven
zonder beperkingen een duidelijk christelijk geïnspireerde boodschap. Hij verkondigt dat grenzen relatief zijn en dat je je niet moet laten beperken door je schijnbare fysieke of mentale onmogelijkheden. Zijn leven laat zien dat je doelen kan bereiken, al is het met vallen en opstaan.
“Risico’s nemen is niet een onderdeel van het leven. Het is het leven zelf! De plek tussen je comfortzone en je droom is waar jouw leven zich afspeelt. Het is een gevaarlijk gebied, maar het is ook de plek waar je ontdekt wie je bent.” Nick Vujicic
Vujicic is een goeroe zonder ledematen. Hij brak door op YouTube en zweept nu wereldwijd massa’s op als motivatiespreker. – Vrij Nederland NUR 402/728 ISBN 978 90 435 2297 7
9 789043 522977
kokBOlevenzonderbeperkingen0114MIDPRICE.indd 1
nick vujicic leven zonder beperkingen
‘Misschien hebben jullie een gebroken hart, of een ongelukkige jeugd, of gaan de zaken niet goed, of zijn jullie niet zeker van jezelf. Dat gevecht is niet slecht. Hoe groter de strijd, hoe groter de triomf.’
leven zonder beperkingen niets is onmogelijk Nick Vujicic 27-01-14 10:10