Wat betekenen vriendschap en liefde als je een albino bent?
Elk jaar laten de vertrekkende studenten van de Irving School een verrassing achter voor de volgende die in hun kamer komt wonen. Maar Duncan krijgt iets heel bijzonders. In zijn kamer treft hij cd’s aan met opnames die zijn leven zullen veranderen. De opnames zijn ingesproken door Tim Macbeth. Wanneer Tim naar de school gaat, heeft hij maar één doel: zo onopvallend mogelijk door het schooljaar komen. Maar dat blijkt een onmogelijke opgave. Ten eerste omdat hijzelf een opvallende verschijning is – Tim is een albino. Ten tweede omdat hij valt voor de mooie Vanessa, het vriendinnetje van zijn populairste jaargenoot. Tot Tims verbazing ziet Vanessa ook wel iets in hem. En Duncan, Duncan’s hele leven draait om het luisteren naar het verhaal van Tim... Hij raakt erdoor geobsedeerd. Een tragedie kan niet uitblijven.
Elizabeth Laban
Mysterieuze YA-roman die vergeleken wordt met De verborgen geschiedenis van Donna Tartt
ongecorrigeerd leesexemplaar
Sinds de verschijning van haar debuut in de VS is auteur Elizabeth LaBan al met talloze grootheden vergeleken, zoals Donna Tartt (De verborgen geschiedenis), N.H. Kleinbaum (Dead Poets Society) en Jay Asher (Thirteen Reasons Why). Toch valt Albino niet goed in een hokje te plaatsen. Juist die onverklaarbaarheid verklaart waarom zo veel lezers gegrepen worden door dit boek.
ISBN 978 90 266 1134 6
NUR 285
www.uitgeverijcallenbach.nl
albino_j_aangepaste rugdikte.indd 1
Elizabeth Laban 09-01-14 16:51
Albino 1-272:Opmaak 1
07-01-2014
08:28
Pagina 2
Lovende woorden uit de internationale pers: ‘Zal je vrijwel zeker op een andere manier laten kijken naar je acties en kan zelfs je kijk op de wereld veranderen. Een zeer invloedrijk boek.’ – The Guardian ‘Tims perspectief is een boeiende combinatie van compassie en berekening, waarin zijn levenslange strijd met albinisme, de onverwachte driehoeksrelatie waarin hij belandt en keuzes en hun ongelukkige uitkomsten tot uitdrukking komen.’ – Publishers Weekly ‘Dit verhaal gaat over meer dan menselijk falen en triomferen, of over wat een tragedie behelst. Het is een verhaal over kunst en hoe die ons kan verlossen.’ – The Philadelphia Inquirer
Albino 1-272:Opmaak 1
07-01-2014
08:28
Pagina 3
ELIZABETH LABAN
Albino Ongecorrigeerd leesexemplaar
Albino 1-272:Opmaak 1
07-01-2014
08:28
Pagina 4
VOOR ALICE EN ARTHUR
© Uitgeverij Callenbach – Utrecht, 2014 www.uitgeverijcallenbach.nl Eerder uitgegeven door Alfred A. Knopf onder de titel The Tragedy Paper Vertaling Hannie Tijman Omslagontwerp Tamar de Klijn Opmaak binnenwerk ZetSpiegel, Best ISBN 978 90 266 1134 6 ISBN e-book 978 90 266 1148 3 NUR 285 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
Albino 1-272:Opmaak 1
07-01-2014
08:28
Pagina 5
HOOFDSTUK EEN DUNCAN ‘TREED HIER BINNEN OM EEN VRIEND TE ZIJN EN TE VINDEN’
Toen Duncan onder de stenen boog doorliep die toegang geeft tot het studentenhuis van de seniors, hielden twee dingen hem bezig: de vraag welke ‘schat’ er voor hem was achtergelaten, en zijn werkstuk over tragedies. Misschien was er nog een derde punt van zorg: de vraag welke kamer hem was toegewezen. Maar toch, als het middelste van die drie onderwerpen er niet was geweest, zo redeneerde hij bij zichzelf, zou hij zich bijna honderd procent gelukkig voelen. Bijna. Maar dat werkstuk – de Irving School-variant op een afstudeerscriptie – slokte minstens dertig procent van zijn geluk op. En op een belangrijke dag als vandaag was dat knap vervelend. Het kwam erop neer dat hij een flink deel van de komende negen maanden zou gaan besteden aan pogingen om een definitie te bedenken voor het woord tragedie, in de literaire zin dan. Zoals: waarom is King Lear van Shakespeare een tragedie? Wie kon het eigenlijk iets schelen? Hij kon ter plekke een antwoord verzinnen: een tragedie is het als er iets naars gebeurt, en er gebeurt altijd wel iets naars. Maar 5
Albino 1-272:Opmaak 1
07-01-2014
08:28
Pagina 6
de docent Engels van de hogere klassen, meneer Simon – die toevallig ook nog eens toezichthouder was op Duncans gang dit jaar – kon het wel wat schelen. Een heleboel zelfs. Hij kickte op termen als ‘impact’ en ‘hybris’. Duncan, die veel liever met cijfers dan met woorden werkte, had gehoord dat op Irving een enkele senior er weleens zonder al te veel moeite doorheen was gerold. Ach, misschien was het genoeg om een voldoende voor het werkstuk te halen. Hij wilde er zijn laatste jaar niet door laten verpesten. Zeker niet na de missers van vorig jaar. Nu hij erover nadacht, leek het hem wel goed om wat afleiding te hebben. Het was in ieder geval beter dan in het verleden te blijven hangen. Duncan dwong zichzelf om snel onder de boog door te lopen. De verleiding was groot om stil te blijven staan en de in steen uitgebeitelde boodschap te lezen. Maar hij zat hier al drie jaar op school – de boodschap was hem allang bekend. Hij zou een gek figuur slaan als hij bleef staan om de tekst te lezen. In plaats daarvan sprak hij die binnensmonds uit: ‘TREED HIER BINNEN OM EEN VRIEND TE ZIJN EN TE VINDEN.’ Hij was al vaak onder dat devies door gewandeld; hij moest wel als hij naar de eetzaal ging of naar het kantoor van de rector. Eigenlijk had hij er nooit veel aandacht aan geschonken. Nu hoopte hij ergens dat er iets van waar was. Dat hij hier werkelijk vrienden had, wat dat ook mocht betekenen. Na alles wat hij had doorgemaakt, kon hij wel wat support gebruiken. Meer dan ooit zelfs. Als senior mocht je pal aan de quad wonen, het prachtige vierhoekige plein waaromheen de hoofdgebouwen van de school stonden. De kamers waren even groot als de tweepersoonskamer die hij de afgelopen drie jaar met Tad had gedeeld, maar aan deze kant waren ze in tweeën gedeeld, zodat de seniors op zichzelf konden wonen. Elk vertrek was piepklein, dat wel, maar voor hem was dit de eerste keer dat hij geen kamer hoefde te delen. 6
Albino 1-272:Opmaak 1
07-01-2014
08:28
Pagina 7
Om van dat voorrecht te genieten was voor hem zelfs een inloopkast aan het binnenplein genoeg geweest. Hij liep het gebouw binnen. Vanuit de eetzaal kwam hem de vertrouwde geur van eten tegemoet, vermengd – althans dat vond hij altijd – met de geuren van papier, inkt en op volle toeren draaiende hersenen. Aarzelend liep hij naar de trap, omdat de vraag waarover hij de hele zomer lang had gepiekerd – namelijk welke kamer hij zou krijgen – dadelijk zou worden beantwoord. Het was duidelijk van welk antwoord hij blij zou worden: een kamer midden in het gebouw, met uitzicht op het binnenplein. En als echt alles meezat, zou het een kamer zijn naast die van Tad. Een hand raakte zijn schouder aan en hij draaide zich om. ‘Kom op, jongen, waar wacht je op?’ vroeg Tad met een grote grijns op zijn gezicht. Duncan deed een stap naar voren om hem de hand te schudden, maar Tad trok zich ineens terug en vloog met twee treden tegelijk de trap op, met de bedoeling Duncan achter zich aan te krijgen. Duncan zette even de achtervolging in, maar bleef toch weer staan. Dit was het moment van de waarheid. Hij wilde het bijna niet weten. De enigen die te horen hadden gekregen hoe de kamerverdeling was, waren de seniors van het afgelopen jaar, en dat onder zwijgplicht. Ze moesten letterlijk zweren dat ze een paar examenpunten in zouden leveren als ze het geheim verklapten (met de waarschuwing dat hun vervolgopleiding ook op de hoogte zou worden gesteld). Op de laatste schooldag mochten de seniors de naam van één nieuwe senior op een briefje aan de deur van hun kamer hangen. Daarbij lieten ze een ‘schat’ achter voor die nieuwkomer op de eerste dag van het nieuwe schooljaar. Als de briefjes eenmaal waren opgehangen, ging het gebouw tot augustus op slot. Heel wat seniors hadden een poging gewaagd op die verdieping binnen te dringen, soms zelfs door een poging tot omkoping van de schoonmaakploeg die een week voor de 7
Albino 1-272:Opmaak 1
07-01-2014
08:28
Pagina 8
aanvang van het nieuwe schooljaar door het gebouw heen ging. Voor zover Duncan wist, was het nooit iemand gelukt. De schat die hem wachtte kon van alles zijn. ‘Hé, Dunc,’ riep Tad van boven aan de trap. ‘Als je niet snel bent, steel ik je schat.’ Duncan wilde naar boven roepen om Tad te vragen welke kamer hem was toegewezen, maar hij kon het niet. Wat was er mis met hem? Zo belangrijk was dit toch ook weer niet? Zou zijn leven soms anders worden door de kamer die hij kreeg of de schat die hij aantrof? Het zou natuurlijk wel gaaf zijn om die avond aan de eettafel een stoer verhaal te kunnen vertellen. In elk geval zou hij op die manier dat ene onderwerp kunnen vermijden waarvan hij vreesde dat iedereen het juist daarover wilde hebben. In het verleden varieerden de schatten van een bijna drie maanden oude bedorven pizza tot een cheque van vijfhonderd dollar. Het gerucht ging dat er dit jaar onder de nieuwe seniors mazzelaars zaten die twee vrijkaartjes zouden aantreffen voor een wedstrijd van de Yankees, of een aandeel in een beroemd bedrijf, of een cadeaubon van een van de chicste restaurants van heel Westchester County. Volgens een legende had een student ooit een levend exemplaar geërfd van de mascotte van Irving: een Engelse buldogpup. Eerst wilde de schoolleiding dat de nieuwe eigenaar een ander onderkomen zocht voor de hond, maar later mocht het beest toch blijven en kreeg het de naam Irving. In de bibliotheek hing een foto van de hond. Duncan had diverse docenten gevraagd of het verhaal klopte, maar ze hadden er geen van allen iets over kwijt gewild. Er deden ook verhalen de ronde over de meest flauwe ‘schatten’: zakjes M&M’s en willekeurige boeken. Terwijl Duncan langzaam de trap opging, kreeg hij de nodige klappen op de rug van andere voorbijvliegende seniors. Het trappenhuis werd door zowel de meisjes als de jongens gebruikt; de route van de meiden ging de hoek om naar hun eigen 8
Albino 1-272:Opmaak 1
07-01-2014
08:28
Pagina 9
lange gang, die uitkeek op een bebost terrein achter de school. Hij hoorde een studente gillen dat ze een konijn op haar kamer had aangetroffen – kon het waar zijn? Kennelijk was toch iemand via de schoonmaakploeg naar binnen gekomen en had het beestje er op het laatste moment losgelaten. Een dier was wel het laatste wat Duncan hoopte te krijgen. Hij was bijna boven. Als hij keek, zou hij bijna kunnen zien welke deuren nog gesloten waren – en misschien kunnen raden welke kamer voor hem was. Maar de gang was lang. De meeste deuren aan deze kant stonden open en waren dus al ontdekt door hun nieuwe bewoners. Aan het andere einde van de gang zag hij een aantal gesloten deuren – sommige waren beplakt met bouwlint, andere behangen met de uitgeknipte letters van studentennamen. Hij was al halverwege de gang toen hem de moed in de schoenen begon te zinken. Zijn eigen naam zag hij nergens. Op dat moment kwam Tad een kamer uitrennen. ‘Ik heb de kamer die Hopkins vorig jaar had,’ zei hij. ‘En raad eens wat hij voor me heeft achtergelaten?’ ‘Wat dan?’ vroeg Duncan. Het boeide hem niet echt. Voelde hij zich maar niet zo depri. Tad deed trouwens heel normaal tegen hem; misschien dacht niemand meer aan wat er vorig jaar gebeurd was. Welke kamer en welke schat hij ook zou krijgen, over een dag of twee zou alles vergeten zijn. Alleen de grootse schatten bleven langere tijd onderwerp van gesprek. En wat de kamer betrof dacht hij: alles went. Er was eigenlijk maar één kamer die niemand wilde. ‘Kom binnen,’ zei Tad. Duncan schrok wakker uit zijn gemijmer. Aarzelend liep hij Tads kamer binnen en keek rond. De ruimte was minder krap dan hij had verwacht. Het zag er zelfs redelijk groot uit. Er stond een bed – kleiner dan een eenpersoons, voor zover dat kon – en een bureau, ook al werkte haast niemand op zijn kamer; de meesten gingen naar de studiezaal om te leren. Tad 9
Albino 1-272:Opmaak 1
07-01-2014
08:28
Pagina 10
trok de kast open en wees naar binnen. Duncan zag een fles – het leek wel sterke drank – met een enorme gouden kom achterop een van de planken. Tad strekte zijn hand ernaar uit. ‘Bourbon,’ zei Tad trots. ‘Goed spul. Er staat dat het van een of ander familiebedrijf afkomstig is. Het spul is twintig jaar oud!’ ‘Hm,’ reageerde Duncan. ‘Slokje proeven?’ ‘Nee, niet nu. Ik wil m’n kamer vinden,’ zei hij. ‘Misschien straks.’ ‘Heb je je kamer nog steeds niet gevonden?’ vroeg Tad verbaasd. ‘Wegwezen dan!’ Duncan liep terug de gang in. Overal liepen lui heen en weer, van kamer naar kamer. Ze gooiden met ballen, draaiden muziek. Morgen zou het hier stil zijn, maar vandaag mocht bijna alles. Hoewel, dat met die bourbon waarschijnlijk niet. Ditmaal beende Duncan recht naar het einde van de gang. Nu wist hij wat hem dwarszat: hij had zo’n voorgevoel dat hij het hoekkamertje zou krijgen, de ene kamer die niemand wilde. Hij kreeg gelijk. Op een wit stuk gelinieerd papier stond in hanenpoten zijn naam gekrabbeld. Hij deed de deur open en wist meteen waarom deze kamer zo impopulair was: er viel nauwelijks licht naar binnen, niet meer dan een klein cirkeltje uit een raam dat er van buiten af geinig uitzag, maar hierboven niets voorstelde. En zoveel kleiner dan de kamer van Tad! Duncan zakte neer op zijn krappe, onopgemaakte bed. Al zijn spullen stonden keurig opgestapeld in de hoek. Ze waren vooruitgestuurd en eerder die dag naar boven gebracht. Hij was zo teleurgesteld dat hij bijna de schat vergat. Maar toen hij hem vond, voelde hij zich, voor zover het kon, nog ellendiger. Op het bureautje lag een stapel cd’s. Leuk. Muziek – haast nog erger dan een bedorven pizza, zo oninteressant. Wie luisterde er nu nog naar cd’s? Duncan wist wie hier vorig jaar had gewoond: die albino jongen. Niet te filmen, wat een tegenvaller. 10
Albino 1-272:Opmaak 1
07-01-2014
08:28
Pagina 11
Hij leunde voorover naar het bureau. De kamer was zo klein dat je vanaf elk punt overal bij kon zonder een stap te verzetten. Bij de keurig opgestapelde cd’s lag een opgevouwen briefje. Hij vouwde het langzaam open en zag weer datzelfde hanenpoterige handschrift. Het liep deels van het papier af. Beste Duncan, Ik weet waarschijnlijk wat jij op dit moment denkt. Je denkt vast aan een heleboel dingen, maar bovenaan je lijstje staat vermoedelijk de gedachte dat deze kamer een ramp is. Dat is niet zo. In de kast zit een geheim vak dat niemand anders heeft en waar je van alles kunt verstoppen: derde plank, gewoon rustig tegen de houten plank aanduwen en hij beweegt. Door het raam kunnen ze amper naar binnen kijken, en onder de deur door ook niet. Betekent dat je het licht dus veel langer kunt aanhouden dan vrijwel alle anderen. En meneer Simon zal uit medelijden, vanwege het feit dat je zo’n beroerde kamer hebt gekregen, je extra eten brengen. Nu dit eruit is, moet ik toegeven dat over het geheel genomen mijn verblijf op deze kamer inderdaad een ramp was. Ik denk dat jij wel weet waarom, maar ik wil het toch uitleggen. Toen ik te horen kreeg dat jij deze kamer zou krijgen, kon ik het eerlijk gezegd amper geloven. Je kunt misschien wel raden wat ik nu ga zeggen, maar ik vertel het je toch. Het is belangrijk dat jij precies weet hoe alles gegaan is en waarom. Iemand moet het weten. Misschien kan die persoon de informatie gebruiken om niet de fouten te maken die ik heb gemaakt. Misschien. Ik weet het niet. Hoor mijn verhaal maar aan. Je denkt misschien dat de cd’s een stom cadeau zijn. Maar als ik terugdenk aan mijn reactie op jou in de eetzaal vorig jaar en hoe jij je nu moet voelen (waarvan ik me amper een voorstelling kan maken), hoop ik dat je ze zult waarderen. Je kunt ze zonder probleem afspelen op je laptop. Ik weet niet hoe goed je Vanessa eigenlijk kende, maar zij is de enige ter wereld die er een kopie van heeft. Ik heb geen idee of zij ernaar luistert 11
Albino 1-272:Opmaak 1
07-01-2014
08:28
Pagina 12
of heeft geluisterd. Ik hoop van wel. Of misschien ook niet. Maar laat me één belangrijk ding zeggen dat jij, zeker weten, niet verwacht en dan laat ik je met rust om je laatste jaar in te gaan.Wat jij op het punt staat te horen – de teksten, de muziek, mijn ondergang zowel als jouw vermeende of feitelijke rol daarin – zal je meer opleveren dan je je ooit had kunnen indenken. Feitelijk geef ik jou het mooiste geschenk, de meest kostbare schat die je maar kunt wensen. Ik geef je de bouwstenen voor jouw werkstuk over tragedies. Met vriendelijke groet, Tim Duncan hoorde de anderen op de gang. Hij wilde graag bij hen zijn, maar hij moest toegeven dat hij ook nieuwsgierig was en, om heel eerlijk te zijn, ook een beetje bang. Hij haalde zijn laptop uit zijn tas, zette die op het bureautje en schoof de eerste cd erin. Toen zette hij de koptelefoon op en klikte op AFSPELEN.
12
Wat betekenen vriendschap en liefde als je een albino bent?
Elk jaar laten de vertrekkende studenten van de Irving School een verrassing achter voor de volgende die in hun kamer komt wonen. Maar Duncan krijgt iets heel bijzonders. In zijn kamer treft hij cd’s aan met opnames die zijn leven zullen veranderen. De opnames zijn ingesproken door Tim Macbeth. Wanneer Tim naar de school gaat, heeft hij maar één doel: zo onopvallend mogelijk door het schooljaar komen. Maar dat blijkt een onmogelijke opgave. Ten eerste omdat hijzelf een opvallende verschijning is – Tim is een albino. Ten tweede omdat hij valt voor de mooie Vanessa, het vriendinnetje van zijn populairste jaargenoot. Tot Tims verbazing ziet Vanessa ook wel iets in hem. En Duncan, Duncan’s hele leven draait om het luisteren naar het verhaal van Tim... Hij raakt erdoor geobsedeerd. Een tragedie kan niet uitblijven.
Elizabeth Laban
Mysterieuze YA-roman die vergeleken wordt met De verborgen geschiedenis van Donna Tartt
ongecorrigeerd leesexemplaar
Sinds de verschijning van haar debuut in de VS is auteur Elizabeth LaBan al met talloze grootheden vergeleken, zoals Donna Tartt (De verborgen geschiedenis), N.H. Kleinbaum (Dead Poets Society) en Jay Asher (Thirteen Reasons Why). Toch valt Albino niet goed in een hokje te plaatsen. Juist die onverklaarbaarheid verklaart waarom zo veel lezers gegrepen worden door dit boek.
ISBN 978 90 266 1134 6
NUR 285
www.uitgeverijcallenbach.nl
albino_j_aangepaste rugdikte.indd 1
Elizabeth Laban 09-01-14 16:51