VANESSA CHARLAND-LAUREYS is
moeder, psycholoog, mindfulnesscoach, doctor in de medische wetenschappen en gespecialiseerd in meditatie voor jongeren.
HET NO-NONSENSE MEDITATIEBOEK VOOR KINDEREN is speciaal
bedoeld voor kinderen én hun ouders. Onderzoek toont namelijk aan dat ook kinderen (4-10 jaar) baat hebben bij meditatie. Ze hoeven hun gevoelens van boosheid of angst dan niet weg te duwen, maar deze kunnen afnemen door meditatie. Maar het is ook bedoeld voor de ouders zelf, want hoe moeten kinderen ontspannen als je als ouder gestrest, wanhopig of in paniek bent? Dit boek laat zien hoe je samen tot rust kunt komen – om voor (of zelf ) te (laten) lezen.
HET NO-NONSENSE MEDITATIEBOEK VOOR KINDEREN
STEVEN LAUREYS is een internationaal gerenommeerd neuroloog en topwetenschapper, hoogleraar aan de Universiteit van Luik en van Laval in Canada. Van zijn hand verscheen eerder de internationale bestseller Het no-nonsense meditatieboek, binnenkort beschikbaar in tien vertalingen, en Het no-nonsense meditatie werkboek. @drstevenlaureys
STEVEN LAUREYS EN VANESSA CHARLAND
www.kosmosuitgevers.nl
NUR 770 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen
STEVEN LAUREYS EN VANESSA CHARLAND-LAUREYS MET ILLUSTRATIES VAN CLIFF LAUREYS
No-nonsense Meditatieboek voor kinderen_BW_def.indd 1
22-02-2022 10:29
HET NO-NONSENSE
MEDITATIEBOEK MEDITATIE VOOR KINDEREN Steven Laureys & Vanessa CharlandLaureys met tekeningen van Cliff Laureys
No-nonsense Meditatieboek voor kinderen_BW_def.indd 3
22-02-2022 10:29
Beste ouders, Beste volwassenen, die zo belangrijk zijn in het leven van onze kinderen,
4
Allereerst ben ik erg blij dat dit project werkelijkheid
Ik begon zelf enkele jaren geleden meditatie in mijn
wordt! Als moeder, psycholoog en mindfulnesscoach
dagelijks leven te integreren en beetje bij beetje zag ik
droom ik ervan dingen te kunnen veranderen in onze
de heilzame resultaten ervan (en ook de minder gun
gezinnen en op scholen. Dit boek is natuurlijk opge
stige gevolgen als ik niet mediteerde). Om een paar
dragen aan onze kinderen, maar ook aan de ouders en
voorbeelden te geven: meditatie stelt me in staat om
andere volwassenen die deel uitmaken van hun leven.
afstand te nemen van mijn gedachten en emoties, alsof
Als ouder weten we hoe belangrijk onze geestes
ik naar een film over mijn leven kijk. Ik vind het ook mak
gesteldheid is voor het welzijn van onze kinderen,
kelijker (maar niet altijd!) om zaken los te laten en de
omdat wij het eerste voorbeeld zijn in hun opvoeding.
grillen van het leven of de gemoedstoestanden van de
We kunnen niet verwachten dat onze kinderen zich
mensen om me heen minder persoonlijk op te vatten.
goed in hun vel voelen als we zelf gespannen, down
Als moeder in het bijzonder brengt meditatie me bij
of ten einde raad zijn. Het is net als in een vliegtuig:
dat ik het gemakkelijker vind om een pauze te nemen
om onze kinderen te helpen, moeten we eerst zelf ons
voordat ik actie onderneem. Ik herinner me bijvoorbeeld
zuurstofmasker opzetten! Kinderen kijken constant hoe
die keer dat mijn zoon extreem moeilijk deed, zonder
wij reageren en ons gedragen, zij zijn als sponzen voor
echte reden huilde en veel lawaai maakte. Ik was aan
onze verschillende emoties. Daarom is ouderbetrok
het koken, ik was gestrest. Ik wilde echt boos op hem
kenheid essentieel bij het opstarten van meditatie- en
worden en schreeuwen.
mindfulnessoefeningen thuis.
No-nonsense Meditatieboek voor kinderen_BW_def.indd 4
22-02-2022 10:29
Toen had ik dit kleine, maar zo belangrijke bewust
Met behulp van verhaaltjes en metaforen willen we
zijnsmoment waarin ik mezelf hoorde zeggen: ‘Wacht
kinderen met dit boek motiveren om meditatie- en
en adem voordat je handelt.’ En toen ‘Wauw,’ met de
mindfulnessoefeningen te doen zonder ze noodzakelij
paar milliseconden die ik mezelf gaf, handelde ik heel
kerwijs als zodanig te benoemen. Ik geloof oprecht dat
anders. Ik werd niet boos. Ik liet wat ik aan het doen
dagelijkse meditatie en mindfulness een van de groot
was los en liep naar mijn zoon, die duidelijk uitgeput
ste geschenken zijn die we onze kinderen van jongs af
was en mijn aandacht nodig had. Het is moeilijk om een
aan kunnen geven. Ik hou van dit citaat van de Dalai
redelijk gesprek te hebben met een kind dat moe is en
Lama: ‘Als we kinderen vanaf acht jaar leren mediteren,
in een crisis verkeert. Hoe meer je op zo’n moment als
zouden we het geweld in de wereld in één generatie
de ouder zelf ook gestrest bent, hoe minder het kind de
kunnen elimineren.’ Dus hoe vroeger we gaan medite
neiging zal hebben om te kalmeren.
ren, hoe groter de gevolgen zullen zijn.
Kortom, ik vertel je deze anekdote omdat dit besef me
Stel je voor dat we kunnen helpen onze kinderen
echt heeft getroffen en altijd als kompas zal dienen op
bewuster te maken. Dat ze elkaar beter leren kennen,
die momenten dat ik gewoon boos wil worden of hals
dat ze meelevende, gevoelige, empathische personen
overkop het huis uit wil vluchten. Ouder zijn is geweldig,
worden. Maar ook dat ze hun lichamelijke ervaringen,
maar kan ook extreem uitdagend en vermoeiend zijn.
hun grenzen en emoties kunnen herkennen, dat ze
Zeker als je onrealistische verwachtingen hebt, ook op
hun reacties beter kunnen beheersen bij een sterke
andere gebieden in je leven.
emotie of een probleem, dat ze hun behoeften kunnen uitspreken, conflicten met respect kunnen oplossen, enzovoort. Meditatie kan hen in staat stellen hun her senconnecties hiervoor te ‘bedraden’. Meditatie kun je
No-nonsense Meditatieboek voor kinderen_BW_def.indd 5
5
22-02-2022 10:29
geleidelijk als een vast ritueel thuis introduceren door
die spreekt. Deze momenten helpen je om de banden
een rustige en comfortabele plek te kiezen op een
en de intimiteit van je relatie te versterken.
bepaald moment van de dag. We kunnen onze dagen ook besprenkelen met kleine momentjes van mind
Tot slot willen we je bedanken voor het kiezen van dit
fulness, bijvoorbeeld bij het avondeten wanneer we
boek en voor je deelname aan de groeiende gemeen
echt bewust willen eten of tijdens een wandeling in de
schap van mensen die elke dag opnieuw tot bewust
natuur.
zijn wil komen en een revolutie teweeg wil brengen in de opvoeding van onze kinderen. Ik wens je veel lees
Wat ook heel interessant kan zijn, is om een moment
plezier en vele mooie momenten samen.
van mindful-luisteren naar elkaar in te bouwen. Luister naar de ander, zonder hem of haar te willen bevesti gen of tegen te spreken en zonder hem of haar advies
Vanessa Charland-Laureys
te willen geven. Wees er gewoon voor elkaar. Echt
moeder, psycholoog en doctor
gehoord worden geeft veel voldoening aan de persoon
in de medische wetenschappen
6
No-nonsense Meditatieboek voor kinderen_BW_def.indd 6
22-02-2022 10:29
SUPERKRACHT Louis zit op de grond tegen de muur van zijn slaapkamer. Hij ziet er raar uit. Zijn haar zit in de war, hij heeft rode vlekken in zijn nek en hij bijt op zijn nagels. Af en toe schudt hij wild met zijn hoofd. ‘Wat is er aan de hand?’ vraagt Poes. ‘Ik weet niet wat ik moet doen,’ zegt Louis. ‘Morgen heb ik gym, en dan moet ik een handstand doen. Voor een cijfer.’ ‘Ja?’ ‘Maar ik kan het niet. Het is mij nog nooit gelukt. Ik kom niet verder dan halverwege.’ ‘Waarom vind je dat zo erg?’ vraagt Poes.
‘Ik ben bang om mij pijn te doen. En ik wil geen nul voor gym! Je moet mij helpen, Poes. Ik krijg er buikpijn van!’ ‘Daar weet ik wel iets op,’ zegt Poes. ‘Je ademhaling kan je
‘Mijn ademhaling? ’ Louis is stomverbaasd.
redden.’ ‘Ja hoor,’ zegt Poes. ‘Ik zal je laten zien hoe het werkt. Ga jij maar even op een stoel zitten en leg je handen op je knieën.’ Net op dat moment komt Margot binnen met Hond.
26
‘Natuurlijk! Iedereen is welkom,’ zegt Poes.
No-nonsense Meditatieboek voor kinderen_BW_def.indd 26
‘Mogen we meedoen? ’ vraagt ze.
22-02-2022 10:29
No-nonsense Meditatieboek voor kinderen_BW_def.indd 27
22-02-2022 10:29
‘Wist je dat je ademhaling een soort superkracht is? Rustig ademen helpt om kalm te worden en je te concentreren. Doe je ogen dicht en adem rustig in en uit.’ De kinderen doen wat Poes vraagt. Het wordt stil in de kamer.
28
No-nonsense Meditatieboek voor kinderen_BW_def.indd 28
‘Goed zo. Gewoon blijven ademen,’ zegt Poes.
22-02-2022 10:29
‘Waar voel je je adem het best in je lichaam? Het kan in je buik zijn, of in je keel of op je gezicht. Of op verschillende plekjes tegelijk.’ De kinderen denken aan hun adem. En waar ze die voelen. Wat voelt het heerlijk om nergens anders aan te denken dan dat. ‘Stel je nu voor dat er een veertje voor je neus hangt,’ zegt Poes. ‘Een schattig wit veertje. Met elke ademhaling beweegt het zachtjes op en neer.’ Louis en Margot zien het veertje op en neer gaan. Hond ziet het ook – het
kriebelt! Hij moet ervan niezen en
iedereen lacht. ‘Gaat het nu al beter met je, Louis?’ vraagt Poes. ‘Ja hoor,’ zegt Louis.
‘Met mijn superadem kan ik alles aan.’ Hij twijfelt even. ‘Denk je dat mijn adem ervoor zorgt dat mijn handstand lukt morgen?’
‘Dat weet ik niet,’ zegt Poes. ‘Maar dat is niet het belangrijkste, toch? Het gaat erom dat jij je goed voelt. Dat je het probeert en je best doet.’ Louis knikt. Alles komt goed, dat weet hij nu al.
No-nonsense Meditatieboek voor kinderen_BW_def.indd 29
29
22-02-2022 10:29
Over de auteurs Vanessa Charland-Laureys is 39 jaar, psychologe (University of Montreal 2010), doctor in de medische wetenschap pen (Universiteit van Luik 2016) en meditatiecoach voor kinderen (Academie voor Mindful Teaching Parijs 2020). Vanessa deed vrijwilligerswerk in Haïti, de Verenigde Staten en in Canada in sociale projecten voor kinderen in nood en werkte als diensthoofd klinische psychologie aan het UZ Luik. Ze is gehuwd met Steven Laureys, met wie ze twee kinderen heeft, Louis (4) en Margot (2). Samen met de drie oudere kinderen van Steven, Matias (16), Hugo (20) en Clara (22), zijn ze al bijna tien jaar ervaringsdeskundigen in het samenleven van een nieuw samengesteld gezin waar kleuters, tieners en adolescenten (en met hond Charlie en poes Elle) onder hetzelfde dak leven. Meditatie en mind fulness zijn daarbij zeker nuttig geweest! Samen zijn ze de praktische inspiratiebron voor dit boekje. Cliff Laureys is 42 jaar en animatietekenaar/illustrator (Erasmus Hogeschool RITS 2001). In 2003 kreeg hij de Can vasprijs voor zijn animatiefilm De Boom Die Gaf. Hij is bekend door zijn personages van o.a. Ketnet Kick en de video spellen Monkey Tales, Divinity en Easter Egg Invaders van Larian Studios (Gent).
46
No-nonsense Meditatieboek voor kinderen_BW_def.indd 46
22-02-2022 10:29
Steven Laureys is 52 jaar, arts (Vrije Universiteit Brussel 1993) gespecialiseerd in de neurologie (1998) en internati onaal gerenommeerd als hersenwetenschapper voor de studie van het menselijk bewustzijn. Hij is directeur van de GIGA Consciousness onderzoekseenheid (Universiteit van Luik) en professor aan het CERVO Brain Research Centre (ULaval) in Canada. Professor Laureys heeft vele prestigieuze prijzen ontvangen van o.a. de Europese Academie van Neurologie, de Amerikaanse Society of Cognitive Neuroscience, de Francqui-prijs en Generet-prijs van de Koning Boudewijnstichting. Steven is lid van de Koninklijke Academie van Geneeskunde en heeft meer dan 500 wetenschap pelijke artikelen gepubliceerd over de werking van de menselijke geest. Andere boeken van Dr. Steven Laureys zijn: Het no-nonsense meditatieboek (internationale bestseller) Het no-nonsense meditatie-oefenboek
47
No-nonsense Meditatieboek voor kinderen_BW_def.indd 47
22-02-2022 10:29
www.kosmosuitgevers.nl kosmos.uitgevers kosmosuitgevers
© Originele uitgave door Borgerhoff & Lamberigts nv, ISBN 9789463932943 © 2022 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen Auteur: Steven Laureys Redactie: Tine Mortier Omslagontwerp: Femke den Hertog Nederlandse redactie: Tamar Verkaik, Scribent.nl Typografie en zetwerk: Ap van Rijsoort, Scribent.nl Kosmos Uitgevers vindt het belangrijk om op milieuvriendelijke en verantwoorde wijze met natuurlijke bronnen om te gaan. Bij de productie van het papieren boek van deze titel is daarom gebruikgemaakt van papier waarvan het zeker is dat de productie niet tot bosvernietiging heeft geleid.
ISBN 978 90 215 9692 1 ISBN ebook 978 90 215 9693 8 NUR 770 Alle rechten voorbehouden / All rights reserved Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, onlinepublicatie of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever kan echter aansprakelijk gesteld worden voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave.
No-nonsense Meditatieboek voor kinderen_BW_def.indd 48
22-02-2022 10:29
VANESSA CHARLAND-LAUREYS is
moeder, psycholoog, mindfulnesscoach, doctor in de medische wetenschappen en gespecialiseerd in meditatie voor jongeren.
HET NO-NONSENSE MEDITATIEBOEK VOOR KINDEREN is speciaal
bedoeld voor kinderen én hun ouders. Onderzoek toont namelijk aan dat ook kinderen (4-10 jaar) baat hebben bij meditatie. Ze hoeven hun gevoelens van boosheid of angst dan niet weg te duwen, maar deze kunnen afnemen door meditatie. Maar het is ook bedoeld voor de ouders zelf, want hoe moeten kinderen ontspannen als je als ouder gestrest, wanhopig of in paniek bent? Dit boek laat zien hoe je samen tot rust kunt komen – om voor (of zelf ) te (laten) lezen.
HET NO-NONSENSE MEDITATIEBOEK VOOR KINDEREN
STEVEN LAUREYS is een internationaal gerenommeerd neuroloog en topwetenschapper, hoogleraar aan de Universiteit van Luik en van Laval in Canada. Van zijn hand verscheen eerder de internationale bestseller Het no-nonsense meditatieboek, binnenkort beschikbaar in tien vertalingen, en Het no-nonsense meditatie werkboek. @drstevenlaureys
STEVEN LAUREYS EN VANESSA CHARLAND
www.kosmosuitgevers.nl
NUR 770 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen
STEVEN LAUREYS EN VANESSA CHARLAND-LAUREYS MET ILLUSTRATIES VAN CLIFF LAUREYS