REISGIDS
argentinië
ARGENTINA_NED 00 (001-012) REL.kh.bn.lm.indd 1
29-08-12 11:27
ARGENTINA_NED 00 (001-012) REL.kh.bn.lm.indd 2
29-08-12 11:27
REISGIDS
argentiniĂŤ Wayne Bernhardson fotografie: Eliseo Miciu
ARGENTINA_NED 00 (001-012) REL.kh.bn.lm.indd 3
29-08-12 11:27
ARGENTINA_NED 00 (001-012) REL.kh.bn.lm.indd 4
29-08-12 11:27
inhoud
bewust reizen 6
de reis indelen 8
Geschiedenis en cultuur 12 Het huidige Argentinië 14 Eten en drinken 22 Land en landschap 26 Flora en fauna 30 Geschiedenis 34 Kunst en literatuur 44
Buenos Aires en de delta 54 Buenos Aires 58 De delta 92
De pampa’s 96 La Plata 100 De pampa gaucha en de pampa gringa 104 Córdoba en omgeving 115 Mar del Plata 121 Rondom Mar del Plata 124
Mesopotamië en de Chaco 126 Entre Ríos en Corrientes 130 Misiones 138 De Chaco 146
De noordwestelijke Andes 150 Salta 154 Rondom Salta 160 Quebrada de Humahuaca en omgeving 167 Tucumán 176 Rondom Tucumán 179
Cuyo 184 Mendoza-Stad en omgeving 188 De provincie Mendoza 197 Noord-Cuyo 208
Patagonië 220 Bariloche en omgeving 224 Het zuidelijke merengebied 231 De provincie Neuquén 241 De Patagonische kuststreek 248 De zuidelijke Andes 258 Ruta 40 265
F
Tierra del Fuego (Vuurland) 272 Ushuaia 276 Rondom Ushuaia 280 Tierra del Fuego, het noorden 283
Reiswijzer 286 Hotels en restaurants 293 Winkelen 323 Uitgaan 325 Activiteiten 327
register 330 fotoverantwoording 334
Pagina’s 2-3: het Plaza 9 de Julio in Salta vormt het centrum van deze koloniale stad. Pagina 4: zicht op de Morenogletsjer in het Parque Nacional Los Glaciares.
ARGENTINA_NED 00 (001-012) REL.kh.bn.lm.indd 5
29-08-12 11:27
6
bewust reizen Verstandige reizigers gaan doelgericht op pad om alles uit hun reis te halen. Door bewust te reizen draagt u bij aan het behoud van de natuur, historie en culturele rijkdom van de plaatsen die u bezoekt. Daarmee verrijkt u ook uw eigen reiservaring. Hoe reist u bewust?
•
Bedenk dat uw aanwezigheid van invloed is op de plaatsen die u bezoekt.
•
Besteed uw tijd en geld zodanig dat u iets bijdraagt aan de couleur locale (dat maakt uw verblijf ook interessanter).
•
Respecteer het natuurlijke en culturele erfgoed van uw bestemming.
•
Respecteer de lokale gebruiken en tradities.
•
Toon de lokale bevolking uw waardering voor de interessante of unieke aspecten van hun streek, zoals het landschap, de historische dorpjes en gebouwen, de muziek of het eten.
•
Trek af en toe uw portemonnee en steun kleine ondernemers die zich inspannen om de bijzondere eigenschappen van een plaats te behouden. Zoek naar winkeltjes, restaurants, pensions en reisorganisaties die trots en hart voor hun omgeving uitstralen. Mijd bedrijven die afbreuk doen aan het karakter van een plek.
•
Zorg ervoor dat u mooie herinneringen en verhalen mee naar huis neemt, in de wetenschap dat u iets hebt bijgedragen aan het voortbestaan en de ontwikkeling van uw bestemming.
Deze manier van reizen wordt geotoerisme genoemd en valt te omschrijven als ‘toerisme dat het geografische karakter van een plek – omgeving, cultuur, uitstraling en erfgoed – en het welzijn van de inwoners ondersteunt of versterkt’. Meer informatie over geotoerisme is te vinden op de website www.nationalgeographic.com/travel/sustainable.
ARGENTINA_NED 00 (001-012) REL.kh.bn.lm.indd 6
29-08-12 11:27
7
REISGIDS
argentinië OVER DE AUTEUR EN DE FOTOGRAAF De schrijver Wayne Bernhardson bracht in 1979 voor het eerst een bezoek aan Argentinië, waarna hij nog vele malen is teruggekeerd, wat ook niet verwonderlijk is gezien het feit dat hij is getrouwd met een Argentijnse en de eigenaar is van een appartement in Buenos Aires. Hij verblijft vier tot vijf maanden per jaar in Zuid-Amerika. Hij is in elke provincie van Argentinië geweest en heeft ruim 100.000 kilometer afgelegd over de Argentijnse snelwegen, verharde en onverharde wegen, van het subtropische Jujuy tot het subantarctische Tierra del Fuego. Hij promoveerde in de geografie aan de University of California in Berkeley. De fotograaf Eliseo Miciu werd geboren in de Uruguayaanse hoofdstad Montevideo, maar groeide op in Argentinië, in Córdoba en Patagonië. Zijn vader was de bekende schilder Georg Miciu Nicolaevici en ook zijn grootvader was kunstenaar. Miciu is op vijftienjarige leeftijd, toen hij naar Patagonië verhuisde, begonnen als fotograaf. Op zijn achttiende begon hij werken en reizen te combineren, in opdracht van landelijke tijdschriften en fotoagentschappen. Op zijn reizen door Europa en de VS heeft hij zich laten inspireren door de kunst van de fotografie, zoals deze in musea en galeries wordt tentoongesteld. Hij werkt als freelancefotograaf in Argentinië. In 2007 publiceerde hij zijn eerste boek. Hij exposeerde in Buenos Aires, Atlanta, Georgia (VS), en Punta de Este, in Uruguay.
ARGENTINA_NED 00 (001-012) REL.kh.bn.lm.indd 7
29-08-12 11:27
88
De reis indelen Argentinië heeft alles, van Buenos Aires, een metropool van wereldklasse, tot het afgelegen, uitgestrekte Patagonië. Binnen de grenzen van dit land, dat qua oppervlakte het achtste ter wereld is, vindt u enkele van ’s werelds langste rivieren, grootste watervallen en hoogste bergketens, en de kustlijn is een van de langste ter wereld met een grote dierenrijkdom. Er zijn subtropische wouden, woestijnen, oneindige graslanden en krakende gletsjers. Argentinië heeft een rijke geschiedenis en een bloeiende cultuur. Buenos Aires is het stedelijke brandpunt dat wordt omringd door de pampa’s, het domein van de gaucho’s. Het noordwesten roept de geschiedenis van de oorspronkelijke bevolking en de tijd van de Spaanse overheersing in herinnering, terwijl Cuyo befaamd is om zijn wijn en zijn bergen. Patagonië heeft sinds de pionierstijd niets aan grootsheid ingeboet en het legendarische Tierra del Fuego (Vuurland) wordt niet voor niets ‘het einde van de wereld’ genoemd.
Rondreizen Vanwege de enorme afstanden is vliegen de efficiëntste manier van reizen. Het is echter ook de duurste vorm van transport en er zijn weinig rechtstreekse verbindingen tussen de provincies onderling; Buenos Aires is bijna altijd het vertrekpunt. Aerolineas Argentinas (www.aeroli niet missen: neas.com.ar) heeft het grootste aanbod, maar LAN Buenos Aires, de culturele Argentina (www.lan.com) heeft de naam betrouwhoofdstad en de bakermat van baarder te zijn. de tango 54-91 De meeste bestemmingen zijn ook per lange San Antonio de Areco, de afstandsbus te bereiken. Wanneer u coche cama reist, gauchohoofdstad van de kunt u liggend in uw stoel slapen en qua comfort is pampa’s 105-108 het te vergelijken met business class in een vliegtuig. De Iguazúwatervallen 142-145 Op het centraal busstation in Buenos Aires hebt u Esteros del Iberá, het de keus uit een groot aantal busmaatschappijen en dierenrijke moerasland van diensten. Over het algemeen kunt u ervan uitgaan Corrientes 133-137 dat een duurder kaartje ook een hogere kwaliteit De kleurenpracht van Quebrada van reizen biedt. U kunt ook een auto huren, maar de Humahuac 167-176 als u aan tijd gebonden bent, kost de rit door de De wijnen van Mendoza 188-207 eindeloze pampa’s en schaars begroeide woestijn San Carlos de Bariloche, de gebieden u vaak vele kostbare dagen. poort tot het Patagonische merendistrict 224-227 Península Valdés 250-252 De Morenogletsjer 259
ARGENTINA_NED 00 (001-012) REL.kh.bn.lm.indd 8
Als u slechts een week de tijd hebt
Als u voor de eerste keer een bezoek brengt aan Argentinië zijn er drie bezienswaardigheden die u eigenlijk niet mag missen: de hoofdstad Buenos
29-08-12 11:27
99
De beste tijd voor uw reis In Buenos Aires zijn de meeste beziens waardigheden het hele jaar te bezichtigen, maar een groot aantal musea is in de zomer (jan-feb) gesloten. In Iguazú, in subtropisch Mesopotamië, kunt u hele jaar terecht, maar een bezoek aan het noordwesten plant u bij voorkeur in de winter (jul-aug), terwijl Cuyo tijdens de
oogst (mrt-apr) op zijn mooist is. Januari en februari zijn voor velen de meest favoriete tijd voor een bezoek aan Patagonië, maar voor skiën en het kijken naar walvissen is de winter het aangewezen seizoen. In het hele land zijn de prijzen over het algemeen het laagst in mrt-apr en nov-dec.
Aires, de subtropische Iguazúwatervallen in het noordoosten en het schurende ijs van de Morenogletsjer in het zuidelijk gelegen Patagonië. Binnen een week is dit net haalbaar. Vanaf Buenos Aires is het een kleine 1200 km naar Iguazú, in het grensgebied met Brazilië. U vliegt terug naar de hoofdstad om van daaruit door te reizen naar het bijna 2000 km zuidelijker gelegen El Calafate, de uitvalbasis voor een bezoek aan de Morenogletsjer. Deze combinatie van bestemmingen wordt ook als georganiseerde reis aangeboden (zie Reiswijzer p. 288). Voor een minder hectische week kunt u kiezen voor een verblijf in Buenos Aires in combinatie met een bezoek per bus of auto aan San Antonio de Areco, op 113 km ten westen van Buenos Aires. Deze hoofdstad van de pampa’s is een belangrijk ambachtelijk centrum en toont u vooral de fraaie kanten van het gaucholeven. U kunt zich ook oriënteren op de noordwestelijke Andes en in anderhalf uur naar het koloniale Salta vliegen. Deze prachtige streek met ruïnes uit de Incatijd kan bogen op rotskliffen en ravijnen in alle schakeringen van de regenboog. Ook om zijn wijnen is deze streek een bezoek meer dan waard. Een zowel bij automobilisten als fietsers populaire route voert van Salta via Cafayate naar Cachi. Als u voor Patagonië kiest, kunt u vanwege de enorme afstand het beste het vliegtuig nemen vanuit Buenos Aires. Wanneer u eenmaal bent gearriveerd, kunt u de streek per bus of huurauto verkennen. El Calafate, aan de oever van het Lago Argentino, de ontzagwekkende Morenogletsjer, en het Península Valdés, waar u van april tot en Een lama, een dier dat zich thuis voelt in de noordwestelijke Andes van Argentinië.
ARGENTINA_NED 00 (001-012) REL.kh.bn.lm.indd 9
29-08-12 11:27
1010
Munteenheid De Argentijnse munt is de peso (AR$) die is onderverdeeld in 100 centavos. De bankbiljetten hebben een waarde van 2, 5, 10, 20, 50 of 100 pesos en dragen de beeltenis van historische figuren zoals generaal José de San Martin. Naast de 1 peso zijn er munten in omloop met een waarde van 5, 10, 25 en 50 centavo. In 2012 schommelt de koers rond de 5,8 peso per euro.
met december ook de zuidkaper kunt treffen, mag u zeker niet missen. Wijnliefhebbers kunnen hun hart ophalen in Cuyo, in het midwesten van Argentinië, waar 70% van de Argentijnse wijn wordt geproduceerd, waaronder de wereldbefaamde Malbec. Met Mendoza, op anderhalf uur vliegen van Buenos Aires, als uitvalbasis kunt u al wandelend of fietsend door de prachtige omgeving die wordt gedomineerd door de besneeuwde toppen van de Andes, een keur aan wijnproeverijen bezoeken.
Als u meer tijd hebt
Om een groot en zo divers land als Argentinië echt te leren kennen hebt u uiteraard meer tijd nodig. De meest bezienswaardige plekken langs de Patagonische kust ten zuiden van Trelew zijn Camarones, Puerto Deseado en Puerto San Julían met hun wildparken en natuurreservaten waar u pinguïns, zeeolifanten, zeeleeuwen, dolfijnen en tal van zeevogels kunt zien. Voor een tocht langs de legendarische Ruta 40, die landinwaarts voert langs de voet van de Andes, met slechts af en toe een dorpje en voornamelijk guanaco’s en nandoes als gezelschap, moet u enkele weken de tijd nemen. U kunt uw reis ook combineren met een activiteit of uw vakantie zelfs volledig wijden aan bijvoorbeeld een tangocursus. Op de estancias in de omgeving van Buenos Aires kunt u terecht om als een gaucho over de vlakte galopperen, voor een trektocht te paard of om polo te spelen. Meerdaagse excursies te voet zijn enorm populair in Argentinië, met name in zuidelijk Patagonië waar El Chaltén dient als uitvalbasis voor tochten in de omgeving van de Cerro Fitz Roy. De rustigste tijd voor een trektocht is in november of maart. In de provincie
Wegblokkades In Argentinië worden politieke geschillen niet zelden op straat beslecht. Vooral in Buenos Aires, op het Plaza de Mayo, vinden massale demonstraties plaats en even massale tegendemonstraties. In toenemende mate worden ook wegblokkades gebruikt als pressiemiddel. Zo werd ruim drie jaar een voor het internationaal verkeer belangrijke brug bij Gualeguaychú geblokkeerd als protest
ARGENTINA_NED 00 (001-012) REL.kh.bn.lm.indd 10
tegen de bouw van een papierpulpfa briek aan de Rio Uruguay en uit protest tegen een exportbelasting op soja wierpen boeren op de snelwegen barricades op, wat weer heeft geleid tot acties van vrachtwagenchauffeurs. Als u op een wegblokkade stuit, stel u dan begripvol op. De piqueteros (demonstranten) kunnen nogal heet gebakerd reageren.
29-08-12 11:27
1111
Naar huis bellen Voor een internationaal telefoongesprek kunt u het beste gebruikmaken van een belwinkel (locutorio) waar u vaak ook kunt internetten. De meeste hotels en pensions bieden hun gasten de beschikking over een telefoon, maar het gebruik hiervan is vaak duur. Dit geldt ook voor het bellen met een creditcard in een telefooncel. Het is goedkoper om
te bellen met een prepaidtelefoonkaart. Deze kunt u ook gebruiken voor uw mobiele telefoon als u geen Argentijnse simkaart hebt. Om naar het buitenland te bellen toetst u 00 gevolgd door het landnummer, het netnummer (zonder eerste 0) en het abonneenummer. Het landnummer van Argentinië is 54.
Mendoza, in Cuyo, kunt u een trainingsprogramma volgen van drie weken of meer, dat wordt afgesloten met een beklimming van de hoogste berg van het Amerikaanse continent, de Aconcagua. Anderen gaan liever dagen- of wekenlang vissen in Patagonië; vooral het vliegvissen is populair. Van Junín de los Andes tot Esquel, en ook in Tierra del Fuego (Vuurland), wemelt het in de rivieren en meren van de forel en zalm. Het visseizoen loopt van november tot en met april. Dit is slechts een summier overzicht van wat Argentinië te bieden heeft. Om ten volle te kunnen genieten van de eindeloze mogelijkheden zal een enkel bezoek niet volstaan. n
De hooggelegen wijngaarden van de Valles Calchaquíes, in de noordwestelijke Andes.
ARGENTINA_NED 00 (001-012) REL.kh.bn.lm.indd 11
29-08-12 11:27
ARGENTINA_NED 01 (013-053) REL.indd 12
29-08-12 11:33