Issuu

MARK DE BRUIJN

HET FENOMEEN VERKLAARD

Zet Mathieu van der Poel op een fiets en hij wint, met een uitroepteken. Meervoudig wereldkampioen veldrijden, winnaar van de Strade Bianche, de Amstel Goldrace en de Ronde van Vlaanderen: MvdP is ongeëvenaard in zijn talent, opgezweept door de wielergenen van vader Adrie en opa Poulidor. Waar hij verschijnt, daar wint hij… tot dat plankje op de Olympische Spelen. En zelfs dan gaat het over hem, want Mathieu is een fenomeen. Journalist Mark de Bruijn verklaart het fenomeen en brengt een ode aan al het moois dat Van der Poel ons voorschotelt. Lees hoe hij de wielersport het plezier en de onbevangenheid heeft teruggegeven. Een vlot geschreven en informatieve verkenning van de man die het in zich heeft de beste Nederlandse wielrenner ooit te worden. – NRC HANDELSBLAD

‘Iedereen leest’ wekelijkse column over bestsellers

De Bruijn is geoefend in de psychologisering en bovendien weet hij veel van wielrennen. – B E RT WAG E N D O R P

in De Muur

NUR 491 www.kosmosuitgevers.nl

Kosmos Uitgevers, Utrecht / Antwerpen

HET FENOMEEN VERKLAARD

MATHIEU POEL VAN DER

HET FENOMEEN VERKLAARD

MARK DE BRUIJN

Geactualiseerde editie

Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen

MATHIEU VAN DER POEL-6dedruk-press.indd 3

1/02/2022 10:52

www.kosmosuitgevers.nl kosmos.uitgevers kosmosuitgevers Geactualiseerde editie, maart 2022 © 2021/2022 Mark de Bruijn / Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen Omslagfoto: a n p Foto’s binnenwerk: Cor Vos Omslagontwerp: Terry Jonathans Vormgeving binnenwerk: www.intertext.be Deze uitgave kwam tot stand door bemiddeling van Maarten Boers Literary Agency. Kosmos Uitgevers vindt het belangrijk om op milieuvriendelijke en verantwoorde wijze met natuurlijke bronnen om te gaan. Bij de productie van het papieren boek van deze titel is daarom gebruik gemaakt van papier waarvan het zeker is dat de productie niet tot bosvernietiging heeft geleid. i s b n 978 90 215 9070 7 i s b n e-book 978 90 215 9071 4 n u r 491

Alle rechten voorbehouden / All rights reserved Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, onlinepublicatie of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever kan echter aansprakelijk gesteld worden voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave. De uitgever heeft ernaar gestreefd de rechten van derden zo goed mogelijk te regelen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich tot de uitgever wenden.

MATHIEU VAN DER POEL-6dedruk-press.indd 4

1/02/2022 10:52

Inhoud Voorwoord 9 1. Seizoensstart 17 2. Ploegbouwers 27 3. Ontdekker gezocht 41 4. Wielerliefde 65 5. Vlucht naar voren 79 6. Tweestrijd 101 7. De stille Ronde 121 8. Air time 135 9. Groots verliezen 151 Epiloog 167 Bronnen 175 Over de auteur 176

MATHIEU VAN DER POEL-6dedruk-press.indd 5

1/02/2022 10:52

Voor mijn ouders

MATHIEU VAN DER POEL-6dedruk-press.indd 7

1/02/2022 10:52

Ploegbouwers

MATHIEU VAN DER POEL-6dedruk-press.indd 27

1/02/2022 10:52

edereen is de grip op het verstoorde wielerjaar kwijt, maar niet de architect van het succes, Christoph Rood hooft. Het opbouwen van zijn ploeg neemt deze dagen vooral letterlijke vormen aan in een grote nieuwe loods, terwijl zijn kopman Mathieu elders in de provincie onverstoorbaar maar stevig doortraint. Ook Roodhooft had een stukje kunnen fietsen op deze warme dag in mei, maar zelfs nu de halve wereld is stilgelegd, komt hij er amper aan toe. De ploeg van Mathieu had in Hongarije moeten rijden, verzucht een van de verzorgers die aan het klussen is, maar de wielerkalender 2020 is een duis ter gat geworden en dus zijn ze maar gestopt met beden ken wat er geweest had kunnen zijn. Ze maken er een verbouwingszomer van. Achterstallig onderhoud, mate riaal bestellen en vooral: orde scheppen in de opmars. Dat doen ze verscholen op een klein bedrijventerrein bij het Albertkanaal, achter een ook al stilliggende erotheek en metaalhandel. De pandemie mag alles vertragen, maar niet de da dendrang van Christoph en zijn broer Philip. Achter een hoog hek, een oprijlaan en een keurige grasmat ligt de nieuwe opslagruimte van de ploeg; de broers houden niet van pottenkijkers. Twintig mobilhomes staan hier inmiddels, de campers voor de cross, daar waar de basis voor hun succesverhaal ligt. Christoph neemt de boor machine ter hand, van de ster is hier geen spoor te beken nen. Christoph is de oudste van de twee, de minst media 29

MATHIEU VAN DER POEL-6dedruk-press.indd 29

1/02/2022 10:52

schuwe. Vaak worden ze aangezien voor een tweeling; ze hebben iets symbiotisch, vullen elkaar perfect aan. Dat ze samen 48 uur in een dag hebben is hun motto geworden. Philip is de planner, de man van de lange ter mijn en de financiën. Hij ging niet koersen, maar voet ballen en studeren, voor vertaler en tolk. Christoph is de materiaalfreak, de ploegdirecteur achter het stuur en bovenal de vertrouwensman en hotline van Mathieu. Die appte hem net dat hij is gaan hardlopen vandaag. ‘Goed zo, dan blijft-ie hongerig naar de fiets.’ De manager van Alpecin-Fenix ziet er afgetraind uit op zijn 46ste, maar is niet het type dat zich na zijn wieler pensioen wil blijven bewijzen. Christoph Roodhooft was een onbekende profwielrenner die maar één keer opzien baarde, net nadat hij gestopt was. Een akkefietje. Welke renner had dat niet in de beginjaren van deze eeuw? Hij verklaarde later een wat oudere plaatsgenoot te willen helpen – een Hollander nota bene – die het onvermijde lijke verval medicinaal wilde compenseren en wat hor moontjes bij Christoph bestelde. Dom ja, heel dom. In 2006 kwamen dopingspeurders een huiszoeking doen bij Christoph in Herentals en vonden het spul in zijn keu kenkastje, een potje met capsules van het middel d h e a . Drie jaar moest hij wachten voordat de zaak voorkwam. Hij zei dat het niet slim geweest was, kreeg geen straf en daarmee was voor hem de kous af. Er begint nooit meer iemand over. Adrie van der Poel was in de jaren tachtig ook eens tegen de lamp gelopen voor iets kleins, daar maakte ook niemand zich druk over. Er werden hooguit grapjes over 30

MATHIEU VAN DER POEL-6dedruk-press.indd 30

1/02/2022 10:52

gemaakt, maar niet thuis aan tafel, volgens Mathieu. Adrie had verklaard duif te hebben gegeten die waar schijnlijk gedrogeerd was, want ach, die duivenmelkers toch. Een andere keer was het een hoestdrankje met een verboden middel geweest. Het was een andere tijd. In de tegenwoordige was Mathieu opmerkelijk fel toen Chris Froome in de Ronde van Spanje een te hoge dosis salbutamol in zijn urine bleek te hebben. ‘Ze moeten hem schorsen. Ik ben daar misschien wat bot in ja, maar mensen die astma hebben zullen het wel snappen. Wielrennen en sport in het alge meen is iets voor gezonde mensen. Dat moet ook zo gepromoot worden.’ De jongens van zijn generatie schijnen er niet meer mee bezig te zijn. Er rijden ineens opmerkelijk veel su pertalenten mee. Marc Hirschi uit Zwitserland bijvoor beeld, die moest na het coronaseizoen ineens weg bij de Nederlandse Sunwebploeg nadat hij bepaalde vragen van de ploegleiding niet wilde beantwoorden. Na een wat cryptische persverklaring en de afspraak dat beide partijen vooral geen commentaar zouden geven, vertrok hij vervolgens voor een smak geld naar de ploeg van de Tourwinnaar. Een paar jaar terug zouden journalisten er een groot ding van gemaakt hebben, maar ook zij lijken wat verzadigd. Het lijkt of de nieuwe sportieve wind alles wegblaast. Sinds de Union Cycliste Internationale (uc i ) het bloedpaspoort introduceerde, valt elke schommeling in bloed- of urinewaarden bovendien sneller op. De cul tuur is veranderd, zeggen journalisten en volgers die al jaren een studie maken van het peloton. Sinds Mathieu met Van Aert, Tourwinnaar Pogačar en 31

MATHIEU VAN DER POEL-6dedruk-press.indd 31

1/02/2022 10:52

de Britse Pidcock renners van een vorige generatie aflos sen, gaat het vooral daarover. De twintigers hebben een fijnere kijksport gemaakt van het wielrennen, met Van der Poel als spelverdeler, scorende spits en aanvoerder tegelijk. Afrekenen met hun voorgangers, dat doen ook de Roodhooft-broers. Eind 2020 bieden ze de onbekende Australiër Jay Vine een contract aan, dat was de prijs van de online Zwift-competitie. Geen profploeg zou zoiets doen, maar de broers zien hoe het virtuele fietsen een brug slaat tus sen echte profs en fanatieke doe-het-zelfwielrenners en zoeken samenwerking met het Amerikaanse platform. Christoph ziet er niet uit als een wielermanager. Hij oogt verfijnder, gesoigneerder. Hij verontschuldigt zich voor zijn klusoutfit bij het maken van een foto: een wieler vestje met logo’s van de vorige sponsor nog. Wie vindt dat hij arrogant is moet maar wat moeite doen om beter te kijken, zegt hij: ‘Vlamingen vragen graag naar uw me ning. Maar als ge ’m dan ook gééft…’ Als hij zich soms wat ondiplomatiek uitlaat, dan is het niet om aandacht op te eisen, of om op de man te spelen; dat laat hij graag over aan Patrick Lefevere, collega-manager van het Belgische Barcelona van de wielersport, Deceuninck- Quick-Step. Ook in de kantoorruimte in het nabijgelegen Mork hoven wordt druk geklust. Ze zijn uit hun voegen ge groeid. ‘Hoeveel man hebben we nu in dienst? Twintig?’ Over zoiets kunnen ze een discussie hebben (‘Nee, echt, méér, zoek maar na.’), maar nooit ruzie. De soigneurs, mecaniciens en ploegleiders staan alle maal te helpen met schilderen. De nieuwe ploegleider 32

MATHIEU VAN DER POEL-6dedruk-press.indd 32

1/02/2022 10:52

Ontdekker gezocht

MATHIEU VAN DER POEL-6dedruk-press.indd 41

1/02/2022 10:52

een kampioensverhaal zonder ontdekker. Maar wat als er geen ontdekker blijkt te zijn? Adrie ja, maar vaders verwekken hun eigen kind, ze ontdekken het niet. Mathieu van der Poel werd niet ontdekt, maar ver schéén aan het volk. En het volk keek ademloos toe, ter wijl hij zijn schouders ophaalde. Pfft. Als er een ontdekker aangewezen moet worden, dan is het Mathieu zelf, zeggen twee van zijn jeugdcoaches. Zij verdienen die eer beslist niet. ‘Stevie Wonder kon zijn talent nog zien,’ zegt de één in plat Brabants. ‘Die jongen éét wielrennen, spéélt wielrennen,’ zegt de ander. Wie het had kúnnen zijn: Patrick Lefevere, de Belgi sche ploegdirecteur en een nog groter verkondiger van absolute waarheden dan Adrie, een soort ontdekker van beroep ook. Als hij een jong talent spot, dan ligt er iets in het verschiet. Hij is ook zo’n beetje geestelijk eigenaar van Remco Evenepoel; het grootste Belgische talent sinds de uitvinding van de hyperbool. Remco had al een eigen kledinglijn toen de inkt van zijn profcontract nog moest drogen. Lefevere liep – ondanks voorkennis – eerder wel Wout van Aert mis. En hij zal nog weleens terugdenken aan de gesprekjes met Adrie over Mathieu. ‘Die kleine moet je in de gaten houden,’ tipte hij Lefevere, ‘die kan alles met een fiets.’

MATHIEU VAN DER POEL-6dedruk-press.indd 43

1/02/2022 10:52

Niet dat hij ooit heeft willen leuren met zijn zoons. Zijn eigen Raboploeg had eerder kunnen toeslaan als ze had den gewild, daar was Adrie na zijn carrière gastheer ge worden voor zakenrelaties. Ploegleider was een meer lo gische en misschien wel betere stap geweest, maar Adrie kon in zijn eigenzinnigheid weleens uit de bocht vliegen, dus hij aanvaardde de functie in dankbaarheid. Eén keer kwamen ze bij hem praten over Mathieu, voor David meldden ze zich wel vijf keer. Die had als ju nior van de Roodhooftbroers een fiets in bruikleen ge kregen. Voor hen was er weinig meer te ontdekken; ze kregen het talent op een zilveren schaal opgediend. ‘Ar chitecten van het succes’, die titel verdienen ze wel. Vijf is Matje bij zijn eerste West-Brabantse veldritcompetitie, waar je eigenlijk pas op je zesde mag beginnen. Zijn trot se opa Poulidor maakte hem in interviews nog een jaartje jonger. Om daar dan ook maar aan toe te voegen dat Mathieu later de Tour kan winnen. De hoofdrolspeler en zijn pa zien dat slechts als een familiecompliment, ter wijl fans de Tour van 2021 als een aankondiging zien van iets groters. Marc Dierickx zag Mathieu als zesjarige boos op het stuur slaan bij het verliezen van een sprint-à-deux tij dens een dikkebandenrace. Hij dacht meteen: dat is er eentje. Dierickx is al de schaduw van Adrie sinds ze in 1981 samen reden bij da f Trucks. Hij bleef zijn trouwste knecht en is dat nog altijd. Maar ontdekker? Hij weet nog hoe Mathieu als driejarige geïnteres seerd stond te kijken hoe ze de fiets van Adrie aan het afstellen waren voor zijn zoveelste w k . Het zal een jaar 44

MATHIEU VAN DER POEL-6dedruk-press.indd 44

1/02/2022 10:52

De stille Ronde

MATHIEU VAN DER POEL-6dedruk-press.indd 121

1/02/2022 10:52

‘Is het Van der Poel of is het Van Aert?’ ‘Is het Van der Poel of is het Van Aert?’ ‘Is het Van der Poel of is het Van Aert?’

omt de opgewonden stem van oer-commentator Mi chel Wuyts eindelijk in zijn ritme, blijkt iemand hier ineens een finishlijn gekalkt te hebben. Deze thriller mag nog niet klaar zijn. ‘Is het Van der Poel of is het Van Aert…? Het is… Ik weet het niet…’ In bijna hetzelfde ritme heeft Van der Poel als inleiding op de sprint steeds over zijn schouder gekeken, wel der tig keer. Het is nu al de surplace van deze eeuw, die van de komende tachtig jaar kunnen geannuleerd worden. Wout van Aert had uren eerder de voorbeschouwing ge wonnen, op het startpodium in Antwerpen. Wat hij ervan vindt om topfavoriet te zijn? ‘Dat telt alleen maar tot aan de start.’ En nog een wijsheid: omgaan met de favorieten rol is makkelijker als de wedstrijd maar moeilijk genoeg is. Aan Van der Poel vragen ze waarom hij voor een witte broek heeft gekozen. Hij kiest voor de wielerdooddoener. ‘Voor de afwisseling,’ zegt hij. Met een verwijzing naar de gewonnen Gold Race van een jaar eerder. ‘Laten we ho 123

MATHIEU VAN DER POEL-6dedruk-press.indd 123

1/02/2022 10:52

pen dat het geluk brengt.’ En dat hij hoopt op een super dag, die verbale banaliteit kan er ook nog wel bij. Hij strooit niet met mokerslagen in interviews, eerder met nietsontziende dooddoeners. Rondom het starttafe reel moet het besef nog indalen: ze gaan hier toch echt aan De Ronde beginnen, in oktober 2020. Burgemeester Bart De Wever van Antwerpen geeft het startsein vanaf een gelegenheidslocatie niet ver van het centrum. Vandaag viert Vlaanderen het wielrennen zonder feest. Het had een markeerpunt kunnen zijn voor de terugkeer naar het normale, maar het is meer een ode aan het abnormale geworden. Het enige wat er te vieren valt is die paar uur afleiding, waarbij de geur van het na jaar het niet haalt bij die van de ontluikende lente. Dit wordt de koers van het binnen zitten, terwijl buiten de tweede golf aanzwelt. Een droomfinale als troost. In een ander land hadden ze hun lievelingsklassieker voor de tweede keer geschrapt in een jaar tijd, kijk maar naar Parijs-Roubaix en de Gold Race. Hier is het een wedstrijdje normaal doen geworden en in de andere Vlaamse koersen lukte dat best goed de afgelopen weken. Geen dronkenmansexcessen, geen besmettingsbronnen rond de koers. Achteraf blijkt er een kleine uitbraak te zijn in het team van de winnaar, maar dat weten ze aardig stil te houden. Iets verder op de Grote Markt zijn zelfs de cafés open, veel volk is er niet. De renners hebben hun fans opgeroepen thuis te blijven. De beste plaatsen langs het parcours heten dit jaar veiligheidszones. De favorie ten zullen er straks elkaars gehijg horen als nooit tevo ren, tussen hekken die niemand tegenhouden. Waar de 124

MATHIEU VAN DER POEL-6dedruk-press.indd 124

1/02/2022 10:52

Ethias Cross 2020, Bredene.

E3 Saxo Bank Classic 2021, Harelbeke.

KLEURKATERN B-VDP-press.indd 4

1/06/21 13:51

MARK DE BRUIJN

HET FENOMEEN VERKLAARD

‘Iedereen leest’ wekelijkse column over bestsellers

De Bruijn is geoefend in de psychologisering en bovendien weet hij veel van wielrennen. – B E RT WAG E N D O R P

in De Muur

NUR 491 www.kosmosuitgevers.nl

Kosmos Uitgevers, Utrecht / Antwerpen

HET FENOMEEN VERKLAARD