Issuu

Fietsscheurkalender(2023)@5.indd 1

21-06-2022 09:15

PETER TET TEROO EN HENK TET TEROO

Een jaar fietsen | Een jaar scheuren

S C H E U R K A L E N D E R 2023

DE FIET S Een jaar fietsen | Een jaar scheuren

Voor alle Nederlandse en Belgische wielertoeristen en liefhebbers van de koers. In deze kalender voor 2023 vind je onder andere: • Het verhaal van Jos van Emden, opgetekend door Peter Tetteroo in 52 afleveringen. • Henk Tetteroo over de curieuze wielertaal. • Patrick Croisiaux en Clemens Steekelenburg over favoriete beklimmingen en jongensdromen. • Schitterende wielerverhalen van Guido Bindels en Fred van Slogteren. • Evert de Rooij verhaalt over fietsmerken, geeft een voorbeschouwing op het WK in Schotland en vertelt over betreurde dode wielerhelden. • Jos van Nierop presenteert bijzondere wielerplaatjes. • Jimmy Tigges over zijn verzameling wielersingletjes, inclusief bijpassende verhalen. • Profielen en beschrijvingen van uitdagende beklimmingen van ‘Climbfinder’. • Tips, tricks, anekdotes, weetjes, lijstjes, gedichten en meer. Deze kalender is een aanwinst én cadeautip voor iedereen die van fietsen en wielrennen houdt. – TOERACTIEF

LEZERSREVIEWS: ‘Prettige toon, leuk bedacht.’ ‘De Fietsscheurkalender is al jaren een groot succes.’ ‘Aanrader voor de fietsliefhebber.’

Peter Tetteroo en Henk Tetteroo vormen al jaren de kopmannen van de Fietsscheurkalender. Peter schreef diverse boeken over wielrennen, waaronder een onthullend boek over Rooks en Theunisse. Henk publiceert over jargon, streektaal en bijzonderheden in het Nederlands en Vlaams.

www.kosmosuitgevers.nl

NUR 014 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen

SCHEURK ALENDER2023 Een jaar fietsen | Een jaar scheuren PETER TETTEROO EN HENK TETTEROO

Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen

In deze kalender Maandag de rubriek over wielertaal door Henk Tetteroo. Dinsdag lezen we de belevenissen van wielertoeristen Clemens Steekelenburg en Patrick Croisiaux. We beschrijven beklimmingen (inclusief ervaringen van de wielertoerist) van Climbfinder.com en je vindt er het maandelijks in te vullen logboek. De woensdag en vrijdag zijn gereserveerd voor ‘Killed in action’, verhalen van te vroeg (in het harnas) gestorven renners opgetekend door Evert de Rooij. De Rooij neemt ook verschillende fietsmerken onder de loep en duikt naar aanleiding van het Super WK in de wereld van het Schotse wielrennen. René Schwab vertelt het verhaal van ambtenaar (maar bovenal amateurwielrenner) Willem Hus. En verder: de wielerplaatjes van Jos van Nierop, ‘Muziek terwijl u fietst’ van Jimmy Tigges, een maandelijkse wielerquiz, wielergedichten van Patrick Cornillie, interessante weetjes van sportarts Robert Rozenberg en losse verhalen die bij elkaar geveegd zijn in de bezemwagen. Donderdag is voor de verhalen van (sport)journalist/schrijver Guido Bindels. Op zaterdag volgen we profwielrenner Jos van Emden (JumboVisma) verteld door Peter Tetteroo. En iedere zondag duikt Fred van Slogteren in de wielergeschiedenis met bijzondere verhalen van weleer. De Fietsscheurkalender, een jaar fietsen, een jaar scheuren.

ZONDAG Die saaie zondagen…

1 JAN VERHA L VAN W EN ELEER

De zondagen van mijn jeugd, in het Amsterdam van de jaren veertig en vijftig, herinner ik me met weinig enthousiasme. Er was weinig te beleven. De winkels waren dicht, het werk lag stil, de kerkklokken bim, bam, beierden en de verveling sloeg toe. De bioscopen waren open, maar dat liet mijn zakgeld niet altijd toe. Twee kwartjes in de week, waarvan ik 35 cent besteedde aan het blaadje Wielersport bij het bladenmannetje op de hoek. Gelukkig was er in het voorjaar en in de zomer op zondag meestal een wielerronde in de stad. Daar ging ik dan naartoe en beleefde de hele middag plezier, want het was altijd spektakel. Op een zondag in juni was er ook altijd de strijd om de Nederlandse baankampioenschappen in het Olympisch Stadion. In latere jaren genoot ik op zondag van de klassiekers op tv, met als hoogtepunten de Ronde van Vlaanderen en Parijs-Roubaix en de strijd om de regenboogtrui in het najaar.

MAANDAG

2 JAN WIELE

1. Van start

RTAAL

Volop afwisseling, ook nu weer. Terwijl het toch al de veertiende keer is dat ik mijn rubriek over de Nederlandstalige wielertaal samenstel. Ik vind het daarbij een erezaak u, beste lezer, geen ouwe kost/opgewarmde prak voor te schotelen. Geen herhalingen dus. Hoogstens gebruik ik soms elementen uit een vorig stukje voor een volgende tekst. Nu een greep uit de inhoud van dit jaar. Ik schrijf over bijnamen van renners (type: eigenschap plus plaatsnaam). Over het merkwaardige voorvoegsel ‘ont-’, in bijvoorbeeld ontketend, ontbolsterd, zijn duivels ontbinden. Over ballet in de wielertaal. Over klassieke zinnen. Over mijn ultratocht uit 1983. Over achtervolgen. En verder veel over losse woorden en uitdrukkingen. Bijvoorbeeld: waar komt de razend populaire uitdrukking alles uit de kast halen vandaan?

Wielertaal heb ik steeds gevet, vaktermen van neerlandici gecursiveerd. De afkortingen B-N en N-N staan voor: Belgisch-Nederlands en Nederlands-Nederlands; de laatste vijftien jaar worden die, gelukkig, als gelijkwaardig beschouwd. Lezer, veel leesplezier! Henk Tetteroo, Delft, 20 april 2022

DINSDAG

3 JAN WIELE

Col du VAM/VAM-berg via Ronde van Drenthepad (Nederland)

RTOER

IST

Col du VAM/VAMberg via Ronde van Drenthepad is een beklimming in de regio Drenthe. De klim is 0,4 kilometer lang en overbrugt 34 hoogtemeters met een gemiddeld stijgingspercentage van 9,6%. Daarmee scoort deze klim 35 klimpunten*. De top van de beklimming ligt op 48 meter hoogte. Straatnaam: Klimpunten: Gemiddeld stijgingspercentage: Steilste 100 meter: Lengte: Hoogtemeters:

Ronde van Drenthepad 35 9,6% 12,8% 400 m 34 m

Ervaringen van wielertoeristen worden hier gedeeld met toestemming van Climbfinder.com: ‘Prachtig klimpark waar je een paar mooie loops kunt doen op de verschillende delen van de VAM-berg. Leuk om langs te gaan als je in Drenthe bent.’ ‘Hij vlakt nergens af waardoor je benen flink getest worden. Ook weer aanzetten aan het begin om vervolgens niet stil te vallen. Steilste klim in omgeving Drenthe/Overijssel.’ ‘Ik heb wel een uur rond kunnen rijden met verschillende combinaties van hellingen en afdalingen en parcours op en rondom de bult. Zowel kasseien als steile hellingen als bochtige wegen.’ Meer beklimmingen, informatie, kaartjes en foto’s vind je op Climbfinder.com.

*Uitleg over klimpunten vind je op Climbfinder.com.

WOENSDAG

4 JAN FIETSM

Peugeot

ERKEN

Fietsmerken hebben in de wielersport altijd een grote rol gespeeld. Niet alleen als leveranciers van het materiaal maar ook als sponsors. We zetten er twaalf in het zonnetje. Nadat Jean Pequignot Peugeot in 1882 de eerste fietsen onder zijn naam had geproduceerd, begon hij al snel wielrenners te sponsoren. Het Franse merk was uiteindelijk tot 1986 (co-)sponsor van een wielerploeg. Het eerste succes kwam op naam van Paul Bourrillon, die in 1896 op de piste van Kopenhagen wereldkampioen sprint werd. Vanaf 1901 sponsorde Peugeot een eigen team. Van 1905 tot en met 1908 heerste Peugeot in de Tour de France. Maar hoewel Philippe Thys in 1913 en 1914 een succesvol vervolg aan dat rijtje wist te geven, nam vanaf 1909 Alcyon de fakkel van Peugeot over tot de Belg Lambot in 1922 de Tour de France won als kopman van de Peugeot-formatie. Onder leiding van Gaston Plaud werden er vanaf 1958 veel successen behaald. Hij wist grote namen aan zijn stal te verbinden, zoals Simpson, Cerami, Godefroot, Bracke, Danguillaume en de grootste van allemaal, Eddy Merckx.

DONDERDAG

5 JAN GUIDO

De gewone maatschappij – 1

VERTE

Topsport is een jungle, het wielerpeloton een uitvergroting van de veelal corrupte maatschappij. Dat is maar deels waar als we Francesco Moser mogen geloven. De ex-coureur, die in januari 1984 geschiedenis schreef door in één uur tijd 51 kilometer, 151 meter en 35 centimeter af te leggen lijkt, als we hem die dag in 1993 op het kantoor van zijn fietsenfabriek opzoeken, zo op het eerste gezicht een geslaagde zakenman. Maar de werkelijkheid is dat hij in dat zakenleven moeilijker zijn draai kan vinden dan op het zadel. De ontvangst is hartelijk. Toch oogt Checco moe. Grijs is de overheersende kleur in zijn haardos. Eindelijk weer eens lekker over wielrennen praten. Hij heeft er zin in en zakt lekker onderuit. Maar de telefoon functioneert voortdurend als stoorzender. Een gesprek met de drukker van de etiketten van zijn wijnflessen is ten slotte de druppel. Moser geeft een hele verhandeling over het corrupte Italië en zegt dat hij het liefst vandaag nog zou willen emigreren.

‘Een mens moet zich doelen kunnen stellen. Als coureur heeft dat mij groot gemaakt. Ik ben iemand die uitdagingen moet kunnen aangaan. Ik wil mijn rijwielhandel groter maken, mijn eigen wijn meer aanzien geven. Maar dan krijg je opeens te maken met de politiek en met die politiek is het heel slecht gesteld in mijn Italië.’ Guido Bindels

VRIJDAG

6 JAN

C’est l’blaireau / Michel Delbecq (1985)

MUZIE K U FIET TERWIJL ST

‘La chanson pour Bernard Hinault’ luidt de ondertitel, voor wie niet weet wie De Das is. ‘C’est l’blaireau!, C’est l’blaireau!, C’est l’blaireau!’ zingt de opgewonden Michel Delbecq tot drie keer toe, met een ferm uitroepteken erachter, ‘plus rapide que l’éclair’: sneller dan de bliksem. Toverdrank heeft hij niet nodig, want hij heeft zijn moed. Volgens sportjournalist Guus Holland (nu.nl, 2005) werd Hinault ‘de das’ genoemd omdat hij in zijn jeugdjaren bij Renault een haarband droeg van waaruit zijn haren ‘als een scheerkwast van dassenhaar’ overeind stonden. Een Bretonse ploeggenoot gaf hem vervolgens de bijnaam vanwege de overeenkomsten met het roofdier: in één klap kon hij zijn prooi onschadelijk maken.

De auteur van een uitgebreid artikel over muzikale odes aan Hinault (franceinter.fr, januari 2021) noemt het nummer zonder enig voorbehoud ‘een verschrikking’. Over de artistieke waarde van Delbecqs eerbetoon valt inderdaad op zijn minst te twisten. Wie als topsporter grootse prestaties levert, roept dergelijke uitingen kennelijk over zich af. De muzikale impact is evenredig aan iemands sportieve erfenis, zoals de schrijver het stelt: ‘Wie al die odes tot zich neemt, realiseert zich wat voor immense kampioen Hinault was.’ Delbecqs plaatje verschijnt in 1985, nog altijd het laatste jaar dat de Tour, dankzij Hinault, een Franse winnaar kende. Disclaimer: bij de deadline van dit stukje was de winnaar van de Tour van 2022 nog niet bekend. Jimmy Tigges

ZATERDAG

7 JAN JOS V

AN EM

Ochtendtraining – 1

DEN

In deze kalender lees je op de zaterdagen het verhaal van Jos van Emden zoals opgetekend van herfst 2021 tot voorjaar 2022. Als ik op een stralende herfstdag in november 2021 bij Jos van Emden voor zijn huis in België parkeer, net over de grens met Maastricht, is hij zojuist terug van een ochtendrit met Tom Dumoulin en Pascal Eenkhoorn. Jos: ‘“Trainen met gezelligheid” noemen we ons groepje dat ooit eens in een novembermaand is aangemaakt. November is eigenlijk de mooiste maand, het is dan nog niet heel koud en je hebt vaak zulke dagen als vandaag.’

‘We gaan dan lekker fietsen en dan is alles goed wat je doet, met altijd een stop voor een koffietje. We begonnen alweer een tijd geleden met een hele leuke groep met Laurens ten Dam, Karsten Kroon, Bram Tankink en nog een paar mannen. Dat was altijd lachen, gieren, brullen. Nu zijn we nog met zijn vieren, Tom Dumoulin, Pascal Eenkhoorn, Wilco Kelderman en ik. Ook leuk maar daarmee houdt het wel op, het is gewoon gedaan. De jongens die niet meer actief zijn in de wielersport hebben meestal ook iets anders te doen dan zoals wij ’s ochtends vroeg vertrekken. De hoogtijdagen van de trainingsgroep hier zijn voorbij. Ik koester die tijd, het was echt superleuk.’ Een paar maanden na het gesprek met Jos van Emden stapte Tom Dumoulin af in de Giro d’Italia. Niet veel later maakte Dumoulin bekend na het seizoen 2022 helemaal te stoppen met het wielrennen als prof. Hopelijk blijft hij wel zijn fietstochten met Jos maken. Wie weet? Peter Tetteroo