DINGEN
DOEN ER Z
IE N
00 +50.0 cht verko IT IE • H E RZ
1000_D_COVER_2022.indd 1-3
I
ED
www.kosmosuitgevers.nl
In deze veelgeprezen inspiratiegids vind je niet alleen honderden adressen voor een dagje uit, maar ook bijzondere doe-ervaringen, hippe hotspots en restaurants met een twist. Met deze gids in handen is de kans op verveling nihil!
Jeroen van der Spek
NUR 500 Kosmos Uitgevers, Utrecht /Antwerpen
Een fietstocht door het museum maken, de nacht doorbrengen in een kartonnen huis of de code kraken van de onder water-escaperoom: 1000 dingen doen in Nederland wijst je de weg naar de origineelste uitjes van ons land.
I E N E E DI T
Jeroen van der Spek
HERZIE NE
E EDITIE • H
IN NEDERLAND
E•
1OOO DINGEN DOEN IN NEDERLAND
1OOO
27-01-2022 11:09
1OOO
DINGEN
DOEN
IN NEDERLAND Jeroen van der Spek
Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen
1000D nieuw.indb 3
27-01-2022 10:56
www.kosmosuitgevers.nl
Vierentwintigste druk, 2022 © Tekst: Jeroen van der Spek en Kosmos Uitgevers Utrecht/Antwerpen Alle rechten voorbehouden Vormgeving: Annelies Dollekamp (Zilverstermedia) ISBN 978 90 215 9068 4 ISBN e-book 978 90 215 9069 1 NUR 500 Hoewel de grootst mogelijke zorg is besteed aan de samenstelling van deze gids kan de uitgever geen aansprakelijkheid aanvaarden voor schade die het gevolg is van fouten, nalatigheid of verandering in details in deze uitgave, en voor de gevolgen van het afgaan op de verstrekte informatie. Wij zijn onze lezers dankbaar wanneer zij eventueel geconstateerde fouten willen melden. Uw opmerkingen kunt u – zonder postzegel – zenden aan: Kosmos Uitgevers t.a.v. redactie Reizen en Vrije tijd Postbus 13288 3507 LG Utrecht Alle rechten voorbehouden. Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Kosmos Uitgevers vindt het belangrijk om op milieuvriendelijke en verantwoorde wijze met natuurlijke bronnen om te gaan. Bij de productie van het papieren boek van deze titel is daarom gebruikgemaakt van papier waarvan het zeker is dat de productie niet tot bosvernietiging heeft geleid.
1000D nieuw.indb 4
27-01-2022 10:56
INHOUD
NOO R D G RONINGEN F R IESL AND D R ENT H E MID D EN OVE R IJ S SEL FL EVOL AND GELD E R L AND WEST UT R ECH T NOO R D - HOL L AND ZUID - HOL L AND ZUID ZEEL AND NOO R D - B R A BANT L IMBU RG
1000D nieuw.indb 5
6
1 0X S T R A N D PAV I L J O E N S
19
26
1 0X O P VA L L E N D E G E B O U W E N
45
50
1 0X S P I R I T U E L E P L A AT S E N
71
1 0X B I JZO N D E R E R O N D VA A R T E N
97
1 0X F I L M L OC AT I E S 64 84 98 13 0 14 6 19 8
1 23
1 0X D E B E K E N D S T E B E R G E N VA N N E D E R L A N D
151
1 0X T Y P I S C H H O L L A N D S
17 1
1 0X MU S E UMC A F É S
193
1 0X V U U R T O R E N S
217
1 0X N AT U U R G E B I E D E N
243
1 0X D E L E U K ST E W I N K E L S T R AT E N
27 1
1 0X D E MOO I S T E T E R R A S S E N
293
A D R E S S E N R E G I ST E R
306
F O T OV E R A N T WOO R D I N G
32 0
244 26 2 284
27-01-2022 10:56
001 KABELBAANTJE DAL VAN DE RUITEN AA
Dertig jaar geleden was de Ruiten Aa zo recht als een liniaal. Maar sinds het begin van deze eeuw mag het riviertje weer slingeren en kronkelen, en geldt het beekdal als een van de mooiste van Europa. Een wandeling langs de stroom voert je langs ooievaarsnesten, een plaats voor middeleeuwse heksenverbrandingen (De Griezelbaarg) en een van de oudste
bossen van Nederland, het Liefstinghsbroek. Ter hoogte van Ter Apel kun je zelfs oversteken met het eerste hand-aange dreven kabelbaantje van Nederland: een ‘attractie’ uit de prehistorie van binnenlands toerisme. H T T P S : / / W W W. N AT U U R M O N UM E N T E N . N L / N AT U U R G E B I E D E N / D A L- VA N - D E- R U I T E N -A A
6
1000D nieuw.indb 6
27-01-2022 10:56
GRONINGEN
002 MINIATUUR NOORDEN LEGIOMUSEUM
Een haarscherp oog voor detail, eindeloos veel geduld en tienduizenden legosteentjes. Dat zijn de belangrijkste pijlers van het Legio museum in Grootegast. In het museum, ondergebracht in het voormalige hoofdkantoor van Lego Nederland, kunnen bezoekers niet alleen zelf met lego aan de slag, maar staat ook een miniatuurstad met bekende gebouwen uit de drie noordelijke provincies. Zoals het Eise Eisinga-planetarium, NS Station Groningen en vuurtoren de Brandaris. Als je goed kijkt, zie je zelfs een legoversie van het oorlogsmonument in Grijpskerk. 0594 – 74 56 05
W W W.M U S E UM P L E I N G R O O T E G A S T. N L /
L E G I O -M U S E UM /
–
003 WC-KUNST MO O I S T E T O I L E T VA N N E D E R L A N D
Het gaat wat ver om bij wijze van sightseeing een bezoek te brengen aan een toilet. Maar voor het ‘gemak’ aan de Kleine der Aa in de stad Groningen kun je gerust een uitzondering maken. Fotograaf Erwin Olaf en architect Rem Koolhaas tekenden voor het mooiste openbare toilet van Nederland. De twee gebogen wanden van het matglazen gebouwtje vormen samen het yin- en yangteken. De fotocollage op de wanden verbeeldt de strijd der seksen.
– 004 HUWEN EN EXT R AHEREN HOOGHOUDT
De Groninger distilleerderij Hooghoudt staat al sinds 1888 bekend om zijn oude klare’s en dubbele graanjenever. Tijdens een rondleiding of proeverij ontdek je stap voor stap hoe jenevers, kruidenbitters en likeuren op smaak komen. Je ontrafelt de geheimen van lageren, distilleren, huwen en extraheren en kijkt rond in de ‘familiehuiskamer’ op de distilleerderij, een paar jaar geleden door interieurbureau JANN voorzien van een nieuw ‘antiek’ interieur. W W W.H O O G H O U D T.N L
–
005 BOURTANGE BACK TO 1742
Het plaatsje Bourtange had de ‘pech’ dat het strategisch lag: net op de plaats waar de Spaanse legers tussen de moerassen door richting Groningen trokken. Om de verbindingslijnen van ‘de vijand’ af te snijden gaf Willem van Oranje in 1580 opdracht om een fort aan te leggen. In de daaropvolgende eeuwen groeide Bourtange uit tot een zeer succesvolle vesting: het vestingstadje werd nooit ingenomen. Tijdens een bezoek aan Bourtange reis je terug naar het jaar 1742. Je maakt kennis met soldatenbarakken en indrukwekkende wallen, loopt langs het kruitmagazijn, de kapiteinswoning en de synagoge en tuurt langs de loop van een oud kanon of de vijand in aantocht is. In de zomermaanden kun je zelfs een exercitie-peloton met spiesdragers tegen het lijf lopen. Mocht je tijd, zin en geld hebben: vanuit de lucht is de stervorm van de vesting prachtig te zien. 0599 - 35 46 00
W W W. B O U R TA N G E . N L
JE T U U RT L A NGS DE LOO P VA N E E N OU D K A NO N O F DE V IJA N D IN A A NTOCHT IS 7
1000D nieuw.indb 7
27-01-2022 10:56
423 KERKEN MET MICHELINSTER HET GROOTSTE MUSEUM VAN NEDERL AND Op het eerste gezicht hebben de SintHippolytuskerk in Middelstum en de Sint-Jan in Gouda niet veel met elkaar gemeen. Toch maken ze allebei deel uit van het Grootste Museum van Nederland. Het museum, een initiatief van Museum Catharijneconvent, vestigt de aandacht op de schitterende kerkinterieurs van zestien kerken die stuk voor stuk een ‘Michelinster’
verdienen. Bewonder de enorme bronzen lichtkroon in de grote sjoel van de synagoge in Enschede, ga op zoek naar het fraaie houtsnijwerk in de Petruskerk van Pieterburen en vergeet niet om een audiotour te maken langs de verborgen schatten van de Utrechtse Domkerk. W W W.G R O O T S T E M U S E UM . N L
13 2
1000D nieuw.indb 132
27-01-2022 10:57
UTRECHT
424 T R AINSPOT TING
427 DICHT BIJ DE ZON
SPOORWEGMUSEUM
ST E R R E N WACH T S O N N E N BO R GH
Imposante locomotieven uit de jaren twintig van de vorige eeuw, exotische wagons van de Oriënt Express en prehistorische boemeltjes: in het Nederlands Spoorwegmuseum in Utrecht trekt de geschiedenis van de spoorwegen in sneltreinvaart voorbij. Je reist terug naar 1839 voor een avontuur in een mijnschacht, en je neemt, samen met verteller Rutger Hauer, plaats in De Vuurproef, een s pectaculaire rit door twee eeuwen spoorgeschiedenis.
Het middeleeuwse Utrecht was omringd door stadswallen, waarop zich zogeheten bolwerken bevonden. In het langgerekte plantsoen langs de singels is nog mooi te zien hoe de stadswallen liepen. Tuinarchitect Zocher, bekend van het Amsterdamse Vondelpark, nam stukjes van de oude muur op in de glooiingen van het plantsoen. Op de restanten van een bolwerk werd in 1853 de sterrenwacht Sonnenborgh gebouwd. In de sterrenwacht, tegenwoordig ook een museum, kun je een kijkje nemen achter de metersdikke muren van het 16eeeuwse bastion. Je stelt de telescoop scherp op Saturnus, verdwijnt in een zwart gat of lanceert een zelfgebouwde raket: een fascinerende reis door tijd en ruimte.
030 - 230 62 06
–
W W W.S P O O R W E G M U S E UM . N L
425 OOGST RELEND EYE HOTEL
Het Utrechtse designhotel Eye Hotel heeft niet alleen eye for detail, maar heeft ook oog voor de wereld van het zien. Het voormalige Ooglijdersgasthuis, ooit het werkterrein van de beroemde hoogleraar Franciscus Cornelis Donders, werd omgetoverd tot een hip boetiekhotel waar je je ogen uitkijkt. Brillen, oogtesten en leesplankjes zorgen voor een voortdurende knipoog naar het oogheel kundige verleden. 030 - 303 63 03
–
W W W. E Y E H O T E L . N L
426 ZIT TING GEOPEND DE RECHTBANK
Tegenwoordig komen bezoekers er vrijwillig. Maar lange tijd was De Rechtbank de een-nalaatste plaats waar je in Utrecht ‘te gast’ wilde zijn. De ontmoetingsplek voor rechters en veroordeelden, in 2005 nog het decor van een film over verzetsheld Wim Eggink, veranderde in een sfeervol restaurant met een van de beste terrassen van Utrecht. Elke tweede vrijdag van de maand kun je in de Vrouwe Justitia-zaal terecht voor de befaamde Borrel030: dé vrijdagmiddagborrel van Utrecht. 030 - 233 00 30
W W W.D E R E C H T B A N K .C O M / H T T P S : / /
030 - 820 14 20
–
W W W.S O N N E N B O R G H . N L
428 VAREN, GIEREN, BRULLEN… DE LACHBOOT
Normaal gesproken werkt een paar uurtjes varen niet op je lachspieren. Maar tijdens een vaartocht op de Lachboot krijg je geheid kramp in je kaken – ook als daar helemaal geen reden voor is! Een professionele lachkapitein laat je tijdens een workshop ervaren hoe bevrijdend lachen kan zijn. Een hilarische vaartocht vol ontspanning en inspanning. 0 85 - 0 6 0 7 0 1 1
–
W W W. L A C H B O O T. N L
429 AF TERWALK EETHUYS-CAFÉ DE GENERAAL
Fantastisch gelegen restaurant en een ideaal vertrekpunt voor een wandeling door de landgoederen en bossen rond Baarn. Ook uitermate geschikt voor de ‘afterwalk’. 0 3 5 - 5 4 2 1 7 84 W W W.D E G E N E R A A L . N L
–
BORREL030.NL
–
133
1000D nieuw.indb 133
27-01-2022 10:57
ZUID-HOLLAND
761 SPOEDCURSUS ANATOMIE COR PUS EXPERIENCE
Een reis maken door het menselijk lichaam: het is de ultieme droom van veel kinderen, wetenschappers en kunstenaars. En het hoeft niet meer bij een droom te blijven. De Corpus Experience voert je door alle zones van het menselijk lichaam. Je stapt binnen in een bizar bouwwerk in de vorm
van een reusachtige mensfiguur en maakt een ontdekkingsreis van knieën naar hersenpan. Ontdek waarom je niet kunt niezen met je ogen open, waarom baby’s zonder knieschijven worden geboren en waarom iedereen een unieke tong heeft. 0 7 1 - 7 51 0 2 0 0
HT T PS: // CORPUSEXPERIENCE.NL
233
1000D nieuw.indb 233
27-01-2022 10:57
762 POPUL AIR DESIGN
765 HUGO ’S BOEKENKIST
MUSEUM DE VOORDE
VESTINGDRIEHOEK
Museum de Voorde vertelt het verhaal van zeventien miljoen Nederlanders. Je ziet hoe ‘nieuwkomers’ in een groeikern als Zoetermeer hun eigen verhaal en cultuur meebrengen en ontdekt dat buren van verschillende afkomst vaak veel meer met elkaar gemeen hebben dan ze denken. Ten slotte zie je de grote ontwikkelingen in de wereld weerspiegeld in de gebruiksvoorwerpen van de Collectie Populair Design: van de uitlekstandaard uit de jaren vijftig – bedoeld om de laatste druppel uit de yoghurtfles te halen – tot de iPhone 3G uit 2008, de definitieve doorbraak naar het mobieltjestijdperk.
Op één dag drie provincies bezoeken, 600 jaar geschiedenis beleven én drie rivieren bevaren: een bezoek aan de Vesting3hoek opent ongekende perspectieven. Je start in Gorinchem, waar je over de vestingwallen wandelt en uitkijkt over het schitterende rivierenlandschap. Daarna steek je per veerpont over naar Slot Loevestein. Het slot gold ooit als de best beveiligde gevangenis van Nederland. Tot Hugo de Groot op Houdini-achtige wijze wist te ontsnappen: de rechtsgeleerde verliet het kasteel per boekenkist. Vanaf Loevestein vaar je met een klein pontje of met een watertaxi naar Woudrichem of Fort Vuren. Schitterende panden, fraaie gevelstenen en de Gevangenpoort voeren je zeshonderd jaar terug in de tijd.
0 7 9 - 31 6 4 7 3 5
–
H T T P S : / / M U S E UM D E V O O R D E . N L
763 KLOMPENST RIKE
H T T P S : / / N I E U W E H O L L A N D S E WAT E R L I N I E . N L / C AT- F O R T E N / T O P L O C AT I E S / V E S T I N G D R I E H O E K /
BOERENBOWLEN
H ET S LOT GO L D OOIT A LS DE BEST BEV E IL IGDE GEVA NGE N IS VA N N E DE R L A N D
De bowlingbaan is afgezet met bielzen en strobalen, de bal ziet eruit als een pompoen en de kegels zijn boerenklompen die op hun punt zijn neergezet. Welkom bij de plattelandsvariant op het oude kegelen: boerenbowlen. Lekker in de openlucht, met de geur van het platteland in je neus. Strike! 0 6 - 51 2 7 2 8 0 8
–
W W W. J E U D E B O E R . N L
DUTCH PINBALL MUSEUM
764 CULINAIRE DWARSHEID TRAMMMHUYS
Het Trammmhuys heeft wat je noemt een onalledaagse keuken. De keukenbrigade vertoont zijn kookkunsten in een afgedankte tram die midden in het restaurant staat. Gastheer Bobby van Galen en sterrenkok Pierre Wind legden de hand op een uitgerangeerde tram en verbouwden het voertuig tot een open keuken waar je terecht kan voor een Menu à la table, met conducteurshapjes en minimaal vijf aan tafel afgemaakte gerechten. Of een Menu Invention, een avondvullend eetfestijn waarbij je bent overgeleverd aan de culinaire dwarsheid van chef-kok Pierre Wind. 070 - 406 74 22
–
766 DINOSAUR EGGS Ooit beschikte elk zichzelf respecterend café over een flipperkast, en had iedere kroeg zijn lokale pinball wizzard: een flipperkastheld die alle trucs kende om vrije spelen en extra ballen te versieren, zonder de kast op tilt te laten slaan. In het Dutch Pinball Museum in Rotterdam reis je terug naar de tijd van stuiterende ballen, hellingbanen en actieve bumpers. Je leeft je uit op klassiekers als Haunted House, Dinosaur Eggs en Dolly Parton, maar laat je niet verleiden tot een duel met museumbaas Gerard van de Sanden: je verliest gegarandeerd. W W W.D U T C H P I N B A L L M U S E UM .C O M
–
W W W.T R A M M M H U Y S . N L
234
1000D nieuw.indb 234
27-01-2022 10:57
825 GEEN ST R AF G E VA N G E N T O R E N S U I T E
Wie in de zeventiende eeuw vanaf de haven toren in Vlissingen over de Westerschelde uitkeek, had iets niet goed gedaan. De grimmige, bakstenen toren fungeerde lange tijd als stadsgevangenis. Waar ooit gauwdieven en beurssnijders hun zonden overdachten, kun je nu overnachten met uitzicht op een van de drukst bevaren zeeroutes van Nederland. Als je wilt kun je zelfs buiten op de oude kantelen rondom de torenspits lopen: een voorrecht waar veel vroegere gevangenen een moord voor zouden hebben gedaan.. 0118 - 41 14 41
H T T P S : / / G E VA N G E N T O R E N S U I T E . N L
JE KU NT Z E L FS O P DE OU DE K A NT E L E N RO N DLO P E N
826 SLAPEN OP HET STRAND STRANDHUISJES NOLLESTRAND
De boulevard van Vlissingen heeft twee gezichten. Het grootste deel oogt nogal stedelijk, met hoge flatgebouwen en enorme containerschepen. Dat verandert als je de stad in westelijke richting uit loopt en terechtkomt bij het Nollestrand. Op dit idyllische zandstrand, met zijn kleurrijke houten strandhuisjes, mag je iets doen wat in de meeste Nederlandse kustgemeentes inmiddels uit den boze is: overnachten. De huisjes, geopend van eind maart tot eind september, zijn ver genoeg van het stadshart om het echte strandgevoel te cultiveren. Even verderop, tussen Vlissingen en Westkapelle, kun je zelfs neerstrijken op de enige zuidstranden die Nederland rijk is. 0118 - 47 03 86
W W W.S L A A P S T R A N D H U I S J E . N L
254
1000D nieuw.indb 254
27-01-2022 10:58
ZEELAND
850 MONNIKENWERK 849 UIT WAAIEN!
PA NO R A M A WA L CH E R E N
ORKAANMACHINE
Het landschapspanorama is een bijna vergeten genre in de schilderkunst. Maar in Walcheren realiseerde artistiek leider Jo Dumon Tak met een groep medeschilders de Zeeuwse tegen hanger van het beroemde Panorama Mesdag. Panorama Walcheren is een totaalvoorstelling die bezoekers langs verschillende interessante plekken op het eiland voert: van de vissers haven van Vlissingen tot het Badpaviljoen in Domburg. In de Machinefabriek op het terrein van de vroegere scheepswerf De Schelde.
Uitwaaien aan de kust – het is bijna een cliché, maar een goede zeebries kán heel verkwikkend uitpakken. Zelfs een orkaan is op zijn tijd wel eens lekker. Als je niet bang bent voor windkracht 12 of meer en je wilt weten hoe het is om jezelf in een bulderende zuidwester staande te houden, moet je een keer naar de orkaanmachine van Neeltje Jans. Je stapt binnen in een kunstmatige tunnel waar een turbinewind met snelheden van ruim 120 kilometer per uur op je inbeukt. Voordat je aan 12 beaufort wordt blootgesteld, krijg je een dreigend filmpje te zien, waarop de wind telkens in kracht toeneemt en ook de bijbehorende beelden steeds dramatischer worden: van omgeslagen veerboten tot caravans die over het asfalt schuiven. Na afloop van het filmpje krijg je een stofbril op en mag je de echte windtunnel in. Goed vasthouden en uitwaaien maar. 0111 - 65 56 55
W W W. N E E LTJ E J A N S . N L
06 - 57 71 75 88
W W W. PA N O R A M AWA L C H E R E N . N L
– 851 FLY INTO THE WATER! WAT E R J UM P B R O U W E R S D A M
Duiken en zwemmen in het Grevelingenmeer is ’s zomers een populair tijdverdrijf. Maar sinds kort kun je op een heel spectaculaire manier in het meer plonzen: vanaf de nieuwe, acht meter hoge Waterjump. De 25 meter lange schans telt drie glijbanen, waar je vanaf verschillende hoogtes een sprong kunt wagen: op een matje, in een band, of gewoon in je wetsuit... 0 1 1 1 - 67 1 4 8 0
W W W. B R O U W E R S D A M . N L
– 852 T R AININGSRITJE JAN RAAS WIELERROUTE
Hij werd in 1979 wereldkampioen op de weg en won de Amstel Gold Race zo vaak dat hij de bijnaam Amstel Gold Raas kreeg. Jan Raas is een levende wielerlegende. Tijdens de Jan Raas Wielerroute fiets je in het spoor van de Nederlandse klassiekerkoning. Je peddelt door Raas’ geboorteplaats Heinkenszand, stoempt door de Zak van Zuid-Beveland – een van de oudste polderlandschappen van Nederland – en trotseert buitendijks de wind langs de Westerschelde. Een oer-Hollands trainingsritje van ruim honderd kilometer. W W W.Z E E L A N D .C O M / N L- N L / V I S I T / 2 1 8 9 _ N L / J A N - R A A S W I E L E R R O U T E-1 0 1 - K M
–
261
1000D nieuw.indb 261
27-01-2022 10:58
993 IMITATIEROBOT DISCOVERY MUSEUM
Vanuit ruimtevaartperspectief naar de aarde kijken, shoppen in de supermarkt van de toekomst of op bezoek gaan bij een robot die gezichtsuitdrukkingen imiteert. In het Discovery Museum kom je alles te weten over onze aarde, wetenschap, techniek en ontwerp. Je
vliegt in een mijnkarretje door de tijd, bekijkt ouderwetse huishoudelijke apparaten in de Schatkamer of steekt zelf je handen uit je mouwen tijdens de doe-expositie Stad in de Steigers. 0 4 5 - 5 67 0 8 0 9
W W W.D I S C O V E R YM U S E UM . N L
302
1000D nieuw.indb 302
27-01-2022 10:58
LIMBURG
303
1000D nieuw.indb 303
27-01-2022 10:58
FOTOVERANTWOORDING
blz. 6 Kabelbaan Ter Apel: Marieke Kijk in de Vegte, www.mariekekijkt.nl blz. 8 Landgoed Fraeylemaborg: Marketing Groningen blz. 10 Sterrenuitkijkpost Achter de Zwarten: Stella Dekker/Marketing Groningen blz. 17 De Kiekkaaste: Jeroen van der Spek blz. 20 DOT: Marketing Groningen blz. 24 ’t Roegwold: Marketing Groningen blz. 28 Uitkijkstoelen Nieuw Stroomland: Jeroen van der Spek blz. 29 Love van Jaume Plensa: Dinand van der Wal blz. 30 OnderWaterSafari: Natuurmuseum Fryslân blz. 31 Vuurtoren Harlingen blz. 32 Landhuis Uniastate: Jeroen van der Spek blz. 38/39 Afsluitdijk: Theo de Witte/Visit Friesland blz. 42 Studio Roosegaarde blz. 44 Huisjeshotel: Jeroen van der Spek blz. 49 Dijk van een Wijf: Jeroen van der Spek blz. 50 Uitkijktoren Ruiner schaapskooi: Jeroen van der Spek blz. 52 Kasteel Coevorden: Jeroen van der Spek blz. 56 Andreas Koidl blz. 60 Uitkijktoren De Onlanden: Jeroen van der Spek blz. 63 Col du VAM: Jeroen van der Spek blz. 64 Museum No Hero blz. 67 Vliegbasis Twenthe: Jeroen van der Spek blz. 68 Giethoorn (Weerribben en Wieden): MarketingOost Beeldbank blz. 70 Dorien Koppenberg Fotografie blz. 73 Hello Sailor!: Jeroen van der Spek blz. 76 Museum de Fundatie, foto Pedro Sluiter blz. 78b VVV Kampen Zwolle Overijssels Vechtdal blz. 80 Wikimedia Commons, by Bert Verhoeff/Anefo blz. 81 Annelies Dollekamp blz. 84 Pannenkoekenhuis Hans en Grietje: Jeroen van der Spek blz. 89 Kunstpaviljoen Almere: Studio-Ossidiana blz. 90 Kabelbaan Floriade: Floriade Expo 2022 blz. 95 Exposure: Jeroen van der Spek blz. 98 Shall We Dance: Jeroen van der Spek blz. 103 Zandverhalen blz. 104 Silo Art Tour Achterhoek: Rosalie de Graaf/Stichting Achterhoek Toerisme blz. 105 Het gezicht van Nijmegen: Jeroen van der Spek blz. 109 Meegaan met je tijd: Collectie Marius van Dokkum Museum blz. 111 Met dank aan Fotowerkgroep Vrienden Van De Hoge Veluwe blz. 112 Burgers’ Zoo blz. 114 Waterval van Loenen: Jeroen van der Spek blz. 114b Annelies Dollekamp blz. 117 Wikimedia Commons by Natashabelarus - Own work, CC BY-SA 4.0, blz. 122 Jutka Rona blz. 124 Kooi-met-geen-poema-erin: Jeroen van der Spek blz. 127 Eusebius Experience: Erik Vos - Het Lab blz. 128 Dijk van een Wijf: Jeroen van der Spek blz. 129 Agrarisch Cultuurgoed blz. 130 Ufo: Jeroen van der Spek blz. 132 Het grootste museum van Nederland blz. 134 Thermen Soesterberg blz. 136 Key West Beachhouse: Jeroen van der Spek blz. 141 Pyramide van Austerlitz: Jeroen van der Spek blz. 144 Stadhuis Nieuwegein: Jeroen van der Spek blz. 150 Rutger Burgers blz. 153 De Stolp: Jeroen van der Spek blz. 154 Rijksmuseum 2014, foto John Lewis Marshall
blz. 155b Alice Roegholt blz. 156 Les Pisseurs d’Amsterdam: Jeroen van der Spek blz. 160 Costa Hollanda: Jeroen van der Spek blz. 166a De Python: Jeroen van der Spek blz. 167 Paard van Marken: Jeroen van der Spek blz. 174 Nxt Museum Dimensional Sampling #1 by Yuxi Cao (James): NXT/Peter Tijhuis blz. 176b R. Korthof blz. 179 Hortus Botanicus, Wikimedia Commons by Zxempire – Own work, CC BY-SA 3.0 blz. 179b REM-eiland: Jeroen van der Spek blz. 182 Kissing Couple XXXL: Jeroen van der Spek blz. 183 Street Art Today: Jeroen van der Spek blz. 187 Domestikator (Basecamp IJmuiden): Jeroen van der Spek blz. 189 Klimmuur Spaarnwoude: Jeroen van der Spek blz. 190 De Autoprikker: Jeroen van der Spek blz. 195 Body Worlds blz. 196 Uitkijktoren Papenberg: Jeroen van der Spek blz. 198 Vogelobservatorium Tij: Jeroen van der Spek blz. 203 Markthal, foto Ossip van Duivenbode blz. 204 Depot Boijmans Van Beuningen: Ossip van Duivenbode blz. 206 Skybar SnowWorld: Jeroen van der Spek blz. 209 Wikimedia Commons, by Bic - Own work, CC BY-SA 4.0 blz. 216 ANP blz. 224 De Bospoldervos: Jeroen van der Spek blz. 226 Erasmusbrug: Jeroen van der Spek blz. 231 Paal 83: Jeroen van der Spek blz. 232 Aloha Bar, foto Sophia van den Hoek blz. 235 Beverbrug de Grote Zaag: Jeroen van der Spek blz. 238 Museum Voorlinden blz. 244 Sjakie’s Chocolademuseum blz. 249 Bizarium blz. 252 Snorkelsafari Oosterschelde: Beeldbank Provincie Zeeland, gemeente Kapelle blz. 254 Strandhuisjes Nollestrand: Jeroen van der Spek blz. 256 Lockheed Starfighter: Jeroen van der Spek blz. 261 Deltapark Neeltje Jans blz. 262 De Nieuwe Herdgang: Jeroen van der Spek blz. 265 Tramkade Den Bosch: Jeroen van der Spek blz. 266 De Melkfabriek: Jeroen van der Spek blz. 276 Uitkijktoren Pompejus: Jeroen van der Spek blz. 277 Shelter (Kapellenbaan): Jeroen van der Spek blz. 281 Area51 skatepark, skater: Szymon Stachon, foto: Nicola Debernardi blz. 286 Odapark: Jeroen van der Spek blz. 288 Wikimedia Commons by Rehgina - Own work, CC BY-SA 4.0 blz. 290 Thorn: Jeroen van der Spek blz. 291 Maasroute: Jeroen van der Spek blz. 292 Restaurant De Fuik blz. 294 Mind Mystery: Jeroen van der Spek blz. 302 Imitatierobot: Discovery Museum blz. 305 ENCI-groeve: Jeroen van der Spek
320
1000D nieuw.indb 320
27-01-2022 10:58
DINGEN
DOEN ER Z
IE N
00 +50.0 cht verko IT IE • H E RZ
1000_D_COVER_2022.indd 1-3
I
ED
www.kosmosuitgevers.nl
In deze veelgeprezen inspiratiegids vind je niet alleen honderden adressen voor een dagje uit, maar ook bijzondere doe-ervaringen, hippe hotspots en restaurants met een twist. Met deze gids in handen is de kans op verveling nihil!
Jeroen van der Spek
NUR 500 Kosmos Uitgevers, Utrecht /Antwerpen
Een fietstocht door het museum maken, de nacht doorbrengen in een kartonnen huis of de code kraken van de onder water-escaperoom: 1000 dingen doen in Nederland wijst je de weg naar de origineelste uitjes van ons land.
I E N E E DI T
Jeroen van der Spek
HERZIE NE
E EDITIE • H
IN NEDERLAND
E•
1OOO DINGEN DOEN IN NEDERLAND
1OOO
27-01-2022 11:09