VENETIë De top-10 selectie 34-55
Beschreven bezienswaardigheden
San Marco en San Giorgio
San Polo en Santa Croce 129-140
Maggiore 79-100 Castello 101-116
Dorsoduro en Giudecca 141-158
Cannaregio 117-128
Eilanden in de lagune 159-171
enetië_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 1
06-04-12 11:25
Wat & Hoe maakt deel uit van Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen www.kosmosuitgevers.nl Geschreven door Teresa Fisher Update door Sally Roy Oorspronkelijke titel: Essential Spiral Venice © 2010 AA Media Limited 2010 Eerste druk 2008. Informatie gecontroleerd en geactualiseerd 2010 Gepubliceerd door AA Publishing, de handelsnaam van AA Media Limited, kantoor houdend aan Fanum House, Basing View, Basingstoke, Hampshire RG21 4EA, Engeland. Ingeschreven onder nummer 06112600 © Kaarten: map data © New Holland Publishing (Zuid-Afrika) (PTY) Limited 2012 en mapping © Istituto Geografico De Agostini S.p.A., Novara 2012 © Transportkaarten: Communicarta Ltd, UK © 2008 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen Vertaling: Debby Nieberg. Revisie 2012: Timon Meynen Redactie: Op schrift, Enschede Coördinatie: Jaap Verschoor / Kantoor Verschoor Boekmakers, Haarlem Omslagontwerp: De Weijer Design BNO, Baarn Foto omslag voor: Masterfile; foto omslag achter: AA/A Mockford & N Bonetti Zetwerk: Peter Verwey Grafische Produkties bv, Heemstede ISBN 978 90 215 5203 3 NUR 512 Tweede, herziene druk 2012 A04926 Alle rechten voorbehouden. Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Hoewel de grootst mogelijke zorg is besteed aan de samenstelling van deze gids kan de uitgever geen aansprakelijkheid aanvaarden voor schade die het gevolg is van fouten, nalatigheid of verandering in details in deze uitgave, en voor de gevolgen van het afgaan op de verstrekte informatie. Beoordeling van bezienswaardigheden, hotels, restaurants enzovoort is gebaseerd op ervaringen van de auteur. De omschrijvingen in deze gids bevatten een element van subjectiviteit en hoeven niet noodzakelijkerwijs de opinie van de uitgever weer te geven of de ondervindingen van de lezer te bevestigen. Hoewel alles in het werk is gesteld om de nauwkeurigheid van de gids te verzekeren, doen er zich onophoudelijk veranderingen voor. Wij zijn onze lezers dankbaar wanneer zij eventueel geconstateerde fouten willen melden.
2
enetië_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 2
06-04-12 11:25
Over deze gids Gebruikte symbolen Akaartverwijzing naar kaarten op omslag Badres Ctelefoonnummer Dopeningstijden Jtoegangsprijs E restaurants of cafés bij of in nabijheid van bezienswaardigheid
Deze gids bevat zes hoofdstukken: Over Venetië 6-19 Inleiding. In het kort. Eten en drinken. Kort verblijf Reiswijzer 20-33 Voordat je weggaat. Vervoer naar Venetië. Vervoer in Venetië. Praktische tips
Gaanbevolen buslijn Hdichtstbijzijnde treinstation M dichtstbijzijnde veerdienst Ltoeristenbureau Nandere praktische informatie P paginaverwijzing naar uitgebreidere beschrijving
Kaarten en plattegronden Alle kaartverwijzingen hebben betrekking op de kaarten op het omslag. Bij Palazzo Ducale staat bijvoorbeeld A21J. Dat is het vak op de kaart waar je dit kunt vinden. Prijzen Een indicatie van de kosten van een restaurant of café bij attracties is aangegeven met het C-symbool: C voordelig, CC gemiddeld, CCC prijzig.
De top-10 selectie 34-55 De tien onbetwistbare hoogtepunten van Venetië Hotelprijzen Prijzen per tweepersoonskamer per De beste hotspots 56-77 nacht: C voordelig (minder dan C 120), De mooiste uitzichten. De leukste CC gemiddeld (C 120-220), CCC prijzig winkels. De knallendste kids-uitjes (C 220-300), CCCC luxe (meer dan C 300). enzovoort. Restaurantprijzen Verken de stad per wijk 76-158 Prijzen per persoon voor een Bezienswaardigheden per wijk driegangenmenu zonder drankjes: C voordelig (minder dan C 30), De lagune, de stad uit 159-183 CC gemiddeld (C 30-55), Bezienswaardigheden buiten Venetië CCC prijzig (meer dan C 55).
enetië_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 3
3
06-04-12 11:25
Inhoud
4
inhoud
enetiĂŤ_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 4
06-04-12 11:25
Over VenetiĂŤ
6 - 19
Reiswijzer
20 - 33
De top-10 selectie
34 - 55
De beste hotspots
56 - 75
Verken de stad per wijk 76 - 158 De lagune, de stad uit 159 - 183
enetiĂŤ_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 5
inhoud
5
06-04-12 11:26
Over Venetië Inleiding
8-9
In het kort
10 - 11
Eten en drinken
12 - 15
Kort verblijf
16 - 19
6
OVER VENETIË
enetië_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 6
06-04-12 11:26
enetië_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 7
OVER VENETIË
7
06-04-12 11:26
INLEIDING
Venetië is een betoverende stad en het historische vlaggenschip van een grote vloot eilanden in de lagune. Om haar ware aard te leren ken nen moet je eerst naar de hoofdbezienswaardigheden: Canal Grande, Piazza San Marco en Palazzo Ducale. Neem vervolgens de tijd om de pittoreske achterafstraatjes met hun verborgen pleintjes en kerken te verkennen. Venetië heeft een verborgen kant die alleen over water te bereiken is. Per boot kom je in een andere wereld en zie je de stad zoals het hoort: met vlugge blikken in oude huizen, afgeschermde tuinen en reparatie werven voor gondels. Dat is de essentie van Venetië.
8
OVER VENETIË
enetië_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 8
06-04-12 11:26
enetië_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 9
INLEIDING
9
06-04-12 11:26
in het kort
Venetië, een van de meest geschilderde, gefilmde en beschreven steden ter wereld, is ongelooflijk mooi. Niets bereidt je voor op die eerste aanblik van koepels en spitsen die in de verte als een fata morgana uit het gladde, grijze water oprijzen. Op zonnige dagen, als het water het licht als duizenden lampjes weerkaatst, is dit adembenemend. In de stad klotst het donkere water rond de funderingen van onwezenlijk aandoende gebouwen. Dit zorgt voor een licht desoriënterend effect dat wordt versterkt door het zachte ruisen van de wind langs boten en meerpalen. Achter de grachten liggen smalle, kronkelige steegjes waarin zelfs de beste kaartlezer verdwaalt en alle haast moet worden vergeten. Tijd is niet van belang. Deze stad betovert en blijft je bij, totdat je zintuigen bij een volgend bezoek opnieuw door de schoonheid worden overvallen.
DE STAD ■ Hoogte boven zeeniveau: 80 cm ■ Hoogte van de overstroming in 1966: 2 m ■ Hoogste punt: Campanile op 99 m ■ Grootte van de stad: van oost naar west
5 km, van noord naar zuid): 2 km ■ Net zo groot als: een kwart van de provincie
Utrecht en tweemaal het Hoofdstedelijk gewest Brussel
10
OVER VENETIË
enetië_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 10
06-04-12 11:26
enetië_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 11
■ Aantal wijken (sestieri): 6 ■ Aantal grachten: 177 ■ Aantal bruggen (schatting): 400 ■ Aantal steegjes (schatting): 3000 ■ Aantal kerken (schatting): 200 ■ Verzinking (jaarlijks): 0 cm (verzinkt
niet meer) ■ Gebouwen langs het Canal Grande
met beschadigde funderingen: 60 procent ■ Bezoekers per jaar (schatting): 13 tot 14 miljoen
BEVOLKING ■ Bevolking op het toppunt van de
Republiek Venetië (schatting): 200.000 ■ Bevolking in 1950 (schatting): 140.000 ■ Bevolking in 2008 (schatting): 60.000 ■ Mensen die jaarlijks Venetië verlaten (schatting): 1500
ECONOMISCHE FACTOREN ■ Kosten voor levensonderhoud:
1,5 procent duurder dan Milaan, 4 procent duurder dan Rome ■ Aandeel arbeidsbevolking betrokken bij het toerisme: meer dan 50 procent ■ Aantal cadeauwinkels (schatting): 500 ■ Aantal loodgieters (schatting): 10
DE LAGUNE ■ Lengte: 56 km ■ Breedte: 8-14 km ■ Oppervlakte: 550 km2
IN HET KORT
11
06-04-12 11:26
De top-10 selectie 1 Basilica di San Marco
36 - 37
2 Canal Grande
38 - 39
3 Gallerie dell’Accademia 40 - 41 4 Palazzo Ducale
42 - 43
5 Piazza San Marco
44 - 45
6 San Giorgio Maggiore
46 - 47
7 Santi Giovanni e Paolo
48 - 49
8 Santa Maria Gloriosa dei Frari
50 - 51
9 Santa Maria della Salute 52 - 53 10 Scuola Grande di San Rocco
34
54 - 55
DE TOP-10 SELECTIE
enetië_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 34
06-04-12 11:26
enetië_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 35
DE TOP-10 SELECTIE
35
06-04-12 11:26
1
Basilica di San Marco www.basilicasanmarco.it Dit is een van de meest bezochte plaatsen in Europa. Je kunt ze niet overslaan: de exotische Byzantijns-Venetiaanse basiliek is een van ’s werelds mooiste middeleeuwse gebouwen. De kathedraal van Venetië getuigt van het samengaan van Oost en West dat zo kenmerkend is voor Venetië. De meer oosterse dan Europese architectuur, versiering en sfeer van oude heiligheid omvatten zowel de tijden als de stijlen van de middeleeuwse beschaving. De basiliek werd oorspronkelijk gebouwd als rustplaats voor het lichaam van Sint Marcus, de beschermheilige van Venetië, dat in 828 door Venetiaanse kooplieden uit zijn graf in Alexandrië werd ontvoerd. Tussen de 9e en 19e eeuw kreeg zij haar huidige aanzien. Het hoofdgebouw dateert van eind 11e eeuw, de koepels van de 13e eeuw en de versiering van daaropvolgende eeuwen. Veel van de versiering is geroofd of aan Venetië aangeboden in haar hoogtijdagen. Dat geldt in het bijzonder voor de vier beroemde vergulde paarden boven de hoofddeuren. Die stammen waarschijnlijk uit de 4e eeuw en zijn buitgemaakt in Constantinopel, toen de stad tijdens de kruistochten door de Venetianen werd geplunderd. Ze stonden bijna zeshonderd jaar lang buiten, totdat ze door de Fransen werden
36
DE TOP-10 SELECTIE
enetië_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 36
06-04-12 11:26
enetië_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 37
meegenomen. Na de Napoleontische oorlogen kwamen ze terug in de basiliek, maar vanwege de luchtvervuiling staan de originelen nu binnen, in een museum. Buiten staan replica’s. Je kunt uren kijken naar de rijke versieringen buiten en binnen in de basiliek, maar zelfs gehaaste bezoekers staan even stil bij het glimmende verguldsel van de mozaïeken die bijna een halve hectare van de gewelven beslaan, of die van dichterbij bekijken vanaf de galerijen. Als je geen tijd hebt om naar binnen te gaan of als de mensenmassa’s die de basiliek overspoelen je te veel zijn, kijk dan even naar de details aan de buitenkant. De prachtige 13e-eeuwse Romaanse bas-reliëfs van het centrale portaal worden beschouwd als het fraaiste van het exterieur. Ze zijn prachtig en tonen de aarde, de zeeën en dieren op de onderkant, de deugden en zaligsprekingen op de buitenkant en de tekens van de dierenriem en bezigheden op de binnenkant. Bekijk binnen het bewerkte, gouden Byzantijnse altaarstuk, de Pala d’Oro. Dit is ingelegd met meer dan 2600 parels, robijnen, smaragden en andere edelstenen. Hiermee werd in de 10e eeuw begonnen en het werd pas voltooid in 1342. De basiliek is pas sinds 1807 de kathedraal van Venetië. Daarvoor was zij het heiligdom van San Marco en de Dogenkapel. De kerk San Pietro di Castello in het oosten van de stad (P110) was toen de kathedraal, om de invloed van het pausdom op de zaken van Venetië tot een minimum te beperken. A20J BPiazza San Marco 1 [C](041) 270 8311 DOkt-apr ma-za 9.45-17 en zo 14-17, nov-mrt ma-za 9.45-17 en zo 14-16 uur JBasilica gratis; Museo Marciano, kerkschat en Pala d’Oro voordelig EPiazza San Marco (CCC) MVallaresso/San Zaccaria
BASILICA DI SAN MARCO
37
06-04-12 11:26
De beste hotspots De lekkerste lunchadressen 58 - 59 De mooiste uitzichten
60- 61
De fraaiste façades
62
De leukste pleinen
62
De prachtigste kerken
64 - 65
De beste winkels en markten
66 - 67
De mooiste schilderijen en fresco’s
68 - 69
De knallendste kids-uitjes
70 - 71
Een boottocht over het Canal Grande
72 - 73
De lekkerste logeeradresjes 74 - 75
56
DE BESTE HOTSPOTS
enetië_Wat&HoeSelect!2012SEWNdef.indd 56
06-04-12 11:26
Omslag Wat & Hoe Select-VenetieĚˆ.indd 1
06-04-2012 12:25:54