uali
Ge
ct
s e e rd
e ed
a
In 7 stappen naar simpel en succesvol beleggen
tie
ctu
di
G
ea
itie
Ook in tijden van crisis a l i s e e rd e
e
BLONDJES BELEGGEN BETER Janneke Willemse
INLEIDING
Ja hoor, dat zul je altijd zien. Schrijf ik eindelijk een boek over beleggen, breekt een paar maanden na het verschijnen van dat boek de crisis uit! Toen mijn uitgever Hans Koenen vroeg of ik Blondjes beleggen beter zou willen actualiseren vanwege de coronacrisis vond ik dat eerst totale onzin. Ik had in de oorspronkelijke editie toch ook al een paar keer beschreven dat de beurskoersen in de toekomst wel weer een tijdje zouden kunnen dalen? Daar moesten beleggers maar gewoon rekening mee houden. Toch heb je nu de aangevulde versie van Blondjes beleggen beter in handen. De kans om je te laten zien welk effect corona op mijn portefeuille heeft gehad, wil ik niet laten glip pen. Hopelijk zie je hierdoor nog iets beter dat je, ook in crisistijden, prima (zelf) kunt beleggen. In de eerste maanden van 2020 leek corona nog een ver-van-mijnbed-show. Maar vanaf half maart ging Nederland in ‘intelligente lockdown’. We moesten zoveel mogelijk thuiswerken, handen wassen en anderhalve meter afstand houden. Horeca en scholen gingen dicht, evenementen werden verboden. Logisch dat dat een forse impact op de economie heeft. En niet alleen Nederland, de hele wereld ging gebukt onder maatregelen om de verspreiding van het virus in te dammen. Beurskoersen doken flink omlaag. Mijn beleggingen stonden op 13 maart ruim 17 procent lager dan bij de start van 2020. Dat betekende
9
dat er op dat moment even ruim € 10.000 van mijn belegde geld in rook was opgegaan. De presentatie-opdrachten die ik had, werden afgezegd en zo verdween een belangrijk deel van mijn inkomsten. De thuisblijfperiode had ook een onverwacht voordeel: ik had eindelijk tijd voor het maken van een online training: Super simpel beleggen. Er is nu ik dit schrijf, eind augustus, al niet zo heel veel meer te zien is van het effect van corona op de beurs. En dat is bijzonder. Oké, het is jammer dat ik nu nét niet meer kan zeggen dat mijn geld verdrie voudigd is ten opzichte van 2013, maar de schade is veel kleiner dan ik had verwacht. En dat geldt voor de meeste beleggers denk ik, want Nederlandse aandelen zijn weer zo’n beetje terug op het niveau van augustus vorig jaar en Amerikaanse aandelen bereikten zelfs hun hoogste koers ooit. Er zijn heel veel koelbloedige doe-het-zelf-beleggers die het lef hadden om precies tijdens de beursdaling te starten met beleggen. Als jij daar een van bent: gefeliciteerd! Je zult nu wel op een flinke winst staan. Ik hoop dat je ook de lessen uit dit boek ter harte neemt, zodat je ook een eventuele volgende crisis zult doorstaan. Ben je nog niet begonnen? Wacht dan niet op de volgende daling, maar begin nu. Gebruik de geüpdatete tips uit dit boek en ga ervoor!
10
Wie zou dit boek moeten lezen en waarom? Over beleggen bestaan nogal wat misverstanden. Bijvoorbeeld dat je heel veel geld moet hebben voor je ermee kunt beginnen. Dat het heel ingewik keld is. Dat je de hele dag achter een scherm moet zitten om te kopen en ver kopen. Dat je er heel snel heel rijk mee kunt worden of juist dat je het alleen maar kunt doen als je bereid bent om al je zuurverdiende geld kwijt te raken. Zelf heb ik lange tijd gedacht dat er beleggingsexperts waren die, als ze maar lang en goed genoeg berekeningen maakten, precies konden voorspellen hoe ver de koers van een aandeel zou stijgen of dalen. Ik dacht dat ik pas zelf kon gaan beleggen als ik net zoveel wist over een bedrijf als de directie en meer dere analisten bij elkaar en ik exact kon berekenen waar de koers naartoe ‘hoorde’ te gaan.
Beleggen draait niet om zaken zeker weten, maar om het bedenken van verschillende toekomstscenario’s Tijdens alle jaren die ik als financieel journalist heb gewerkt, is me één ding langzaam duidelijk geworden. Beleggen draait niet om zaken zeker weten, maar om het bedenken van verschillende toekomstscenario’s en het kiezen van het scenario waarvan jij denkt dat het de grootste kans heeft om waar heid te worden. Vergelijk het met de voorbeschouwing van een voetbalwedstrijd. De analisten aan tafel zijn meestal goed geïnformeerd, hebben allerlei feitjes en weetjes van vorige wedstrijden paraat en weten, of schatten in, hoe de opstelling eruit zal zien. Op basis daarvan doen ze een voorspelling over wie de wedstrijd zal gaan winnen. Maar het blijft een voorspelling, het is geen zekerheid. De uitslag staat pas vast als de wedstrijd is gespeeld.
11
Die onzekerheid kan onprettig zijn, maar voor mij werkte deze ‘ontdekking’ juist als een bemoedigende schouderklop. ‘Hee, als niemand écht weet hoe het moet, dan kan ik het net zo goed zelf eens gaan proberen!’ Bovendien kwam ik erachter dat vrouwen betere beleggers zijn dan mannen – dat blijkt telkens weer uit wetenschappelijk onderzoek. Ook dat gaf mij, als vrouw, een extra zetje om de eerste stappen op de beurs te zetten.
‘Hee, als niemand écht weet hoe het moet, dan kan ik het net zo goed zelf eens gaan proberen!’ Dat niemand kan voorspellen wat de koers van een bedrijf gaat doen, betekent natuurlijk niet dat er over beleggen niets te leren valt. Maar je hoeft er geen ingewikkelde studie voor te doen. In mijn ogen volstaat het om te leren over de belangrijkste succesfactoren van beleggen – die van spreiding, kosten en tijd – en na te denken over je eigen financiële situatie. Heb je een globaal beeld van die zaken, dan hoef je je niet meer te laten meeslepen door emoties. Dan kun je geld verdienen op de beurs, zonder daar de hele dag (of nacht) mee bezig te zijn. Op een manier die jij leuk vindt, die helemaal bij jou past en bij wat jij belangrijk vindt in het leven. Het maakt eigenlijk niet uit of je nog moet gaan beginnen met werken of juist binnenkort minder gaat werken, of je man bent of vrouw, en of je ruim in de slappe was zit of ieder einde van de maand toch wat moet schrapen: dit boek is voor jou. Het is voor iederéén slim om in ieder geval met een klein beetje geld te beleggen. Omdat beleggen je meer oplevert dan sparen, omdat we steeds vaker zelf voor ons pensioen moeten zorgen, omdat je dromen wilt realiseren waar je geld voor nodig hebt en omdat het gewoon leuk is. In onze drukke levens, tussen het werken, zorgen, sporten en borrelen door, is er maar weinig tijd over voor beleggen. Het goede nieuws is dan ook: aan beleggen hoef je niet veel tijd te besteden, als je dat niet wilt.
12
Het is een kwestie van één keer goed opzetten en daarna zo af en toe eens onderhouden. Zo doe ik het zelf ook. Beleggen kost me niet veel tijd en toch zie ik hoe het geld op mijn beleggingsrekening al zeven jaar lang ieder jaar gestaag verder groeit. In 2013 begon ik serieus te beleggen. Op mijn blog blondjesbeleggenbeter.nl kun je precies zien wat ik heb, wat ik koop en wat ik verkoop. Tot nu toe pakken mijn keuzes verrassend goed uit, want in 2017 was mijn vermogen verdubbeld. En begin januari 2020 was mijn startbedrag van €20.000 voor het eerst verdrievoudigd. Natuurlijk kan ik je niet beloven dat beleggen jou ook zoveel winst zal opleveren. Niemand kan voorspellen of de beurzen in de komende jaren zullen stijgen of dalen. Maar ik kan wel met je delen wat ik in alle jaren op en rondom de beurs heb geleerd. Ik ben ervan overtuigd dat je een succesvolle belegger kunt worden, zelfs als je nu nog weinig geld of kennis hebt. Want met de juiste handvatten en een paar vuistregels kun je ver komen, helemaal als je nú begint. En zeg nou zelf, als een blondje het kan… Dan jij toch zeker ook?
13
Wat je moet weten voor je dit boek leest Er zijn grofweg twee manieren om te beleggen op de beurs: 1. de beste aandelen, obligaties en andere beleggingen stuk voor stuk uitkiezen 2. kant-en-klare mandjes van beleggingen kopen, die al vooraf zijn sa mengesteld De eerste manier is niet voor iedereen geschikt. Je moet het leuk vinden om beleggingen te analyseren en er tijd aan besteden, je hebt er discipline voor nodig, en je moet het geluk hebben dat je de juiste beslissingen neemt. En dan moet je ook nog eens ’s nachts niet wakker liggen als je een keertje fout zat. Maar áls je, net als ik, voor deze vorm van beleggen kiest, zul je zien hoe ontzettend leuk, spannend en profijtelijk het kan zijn. Verreweg de makkelijkste, minst tijdrovende en meest veilige manier van beleggen voor de meeste mensen die een mooi bedrag willen opbouwen, is beleggen via de tweede methode, waarbij je in één keer een hele groep ver schillende beleggingen koopt. Beleggingsfondsen en ETF’s zijn voorbeelden van zulke groepen of mandjes van beleggingen. Koop je een beleggingsfonds of een ETF, dan heb je meteen twee van de drie succesfactoren van beleggen te pakken: 1) spreiding en 2) lage kosten. Je geld wordt met één aankoop meteen verdeeld over alle beleggingen die in een beleggingsfonds of ETF zitten. Wat betreft ‘kosten’ scoren ETF’s vaak veel beter dan beleggingsfond sen, doordat ze een bestaand mandje of beursgemiddelde volgen. De derde succesfactor van beleggen is 3) een lange termijn. Als je het volhoudt om voor een periode van meerdere jaren te beleggen, neemt de kans toe dat je met een fortuin eindigt en niet met verlies. In dit boek vertel ik je meer over beide manieren van beleggen. Zelf beleg ik het grootste deel van mijn geld door individuele aandelen uit te kiezen,
14
omdat ik het heerlijk vind om ermee bezig te zijn en steeds meer te leren over de bedrijven waar ik mijn geld in steek. Maar als je sommige informa tie uit dit boek het liefst wilt overslaan en je gewoon op zoek bent naar een snelle oplossing om verstandig te beleggen, lees dan vooral de stukken over ETF’s en beleggingsfondsen, de succesfactoren en automatisch beleggen.
15
HOOFDSTUK 1 Van blogger naar beleggingsexpert
1.1 Hoe ik een blonde belegger werd Hoewel ik al sinds het jaar 2000 werk als financieel journalist, duurde het tot 2013 voor ik met een voor mij serieus bedrag durfde te beleggen. Dat ik me ooit nog eens met beleggen zou bezighouden en dat ik het zelfs léuk zou vinden, lag totaal niet voor de hand. Op de lagere school was ik geen kei in hoofdrekenen. Sterker nog, ik had een soort rekenhandicap. Uit een test bleek dat ik niet kon automatiseren. Het duurde enorm lang voordat ik ook maar één tafel boven de 3 uit mijn hoofd kende en bij simpele sommen als 8 + 5 of 27 + 56 moest ik uren over het antwoord nadenken. Daar heb ik trouwens nog steeds wel last van. Een som als 8 + 5 gaat bij mij nog steeds zo: ‘8 plus 2 is 10 en dan heb ik nog 3 over… O ja, 13 dus.’ Helemaal lastig wordt het als het om 48 + 75 gaat, want dan zit je met twee
keer zo’n sommetje dat boven de 10 uitkomt: ‘110 plus 8 plus 2 plus… Waar was ik ook alweer?’ Bovendien vond ik alles wat naar zakelijk en exact riekte doodeng. Op de middelbare school vond ik economie verschrikkelijk en had ik bij wiskunde alleen statistiek wel aardig onder de knie. Op mijn zevende wist ik al dat ik journalist of schrijfster wilde worden, maar dat ik zou gaan schrijven over geldzaken was ondenkbaar. Dat ene telefoontje van een docent van de School voor Journalistiek, waarin hij me overtuigde te gaan solliciteren op een baan als economieredacteur, veranderde alles. Ik kreeg de baan (huh?), ging in 2001 met mijn chef mee om te helpen bij het opzetten van financiële nieuwszender RTL Z (tv? Ik was toch dagbladjournalist?), presenteerde later dagelijks live beursprogramma’s op online tv-kanaal FinanceTelevision (ik zou er eigenlijk áchter de scher men gaan werken) en werd vervolgens hoofdredacteur van beleggingssites Belegger.nl en Beursduivel.be. Wat ik me jaren geleden niet kon voorstellen,
17
gebeurde: ik bleef financieel journalist en ben dagelijks met de beurs bezig, onder andere als beurscommentator en presentatrice bij RTL Z. Ik bleek dat beleggen gewoon héél leuk te vinden. Zo leuk, dat ik er steeds meer over wilde weten en het uiteindelijk zelf ging doen. Dat begon bij FinanceTelevision. Daar interviewde ik dagelijks beursexperts die hun visie op de markt gaven. Ik kon al mijn vragen aan ze stellen en kreeg zo tijdens het werk een stoomcursus beleggen voor begin ners. Omdat ik betere vragen wilde stellen, vragen waar de beleggers die zaten te kijken iets aan hadden, begon ik voorzichtig zelf te beleggen. Nou ja, serieus beleggen kon je het niet noemen. Ik opende een beleggingsrekening en probeerde zo nu en dan wat: meestal korte termijn, meestal niet erg succesvol en met een bedrag van in totaal € 300. Meer geld had ik er toen niet voor over en meer dúrfde ik ook gewoon niet te beleggen. Ik was bang dat ik alles kwijt zou raken. Bij die eerste stappen op de beurs heb ik vooral geleerd hoe het níet moet, maar ook hoe leuk het kan zijn als je via je eigen geld betrokken bent bij het economische nieuws. In de jaren bij de beleggingssites deed ik dus wel eens een aan- of verkoop op de beurs, maar dat deed ik nog altijd zonder echt plan en zonder beleggingsdoel. Dat veranderde toen ik in 2013 besloot om mijn baan op te zeggen en zzp’er te worden. Uit loondienst gaan en zelfstandig worden, daar hoorde ook het zelf zorgen voor mijn pensioen bij, vond ik. Op mijnpensioenoverzicht.nl zag ik dat ik in alle jaren ervoor maar weinig pensioen had opgebouwd. Wel had ik inmiddels aardig wat spaargeld bij elkaar verzameld, meer dan nodig was om van te leven op het moment dat ik zonder opdrachten zou komen te zitten. Dat geld wilde ik zelf gaan beleggen, voor mijn pensioen. Maar ik had nog een andere reden om serieus te starten met beleggen. Het
18
leek me leuk om na al die jaren van praten en schrijven over de beurs eens te zien of ik verstandig zou kunnen beleggen. Tegelijkertijd wilde ik ook aan andere mensen laten zien hoe ik het aanpakte en of ik verlies of juist winst zou maken. Daarom begon ik een blog waarop ik precies zou vastleggen wat ik deed en wat het resultaat daarvan was.
1.2 BlondjesBeleggenBeter Meestal moeten mensen lachen als ze de naam van mijn website horen. ‘BlondjesBeleggenBeter’ moet je natuurlijk ook niet te serieus te nemen. Het is een knipoog naar het feit dat vrouwen betere beleggers zijn dan mannen. Toen ik met mijn blog begon, had ik geen idee of ik ook zo’n beter beleggen de vrouw zou zijn, of dat mijn avontuur één grote beursblunder zou worden. In mijn werk was (en ben) ik vaak de enige vrouw tussen de mannen en ik had het idee dat dat af en toe ook tegen me werkte. Mijn haarkleur – blond, deels zelfs van mezelf – zorgde er soms voor dat ik niet serieus werd geno men, hoewel ik tegenwoordig denk dat dat ook aan mijn gebrek aan kennis kan hebben gelegen. Toch was ik al heel wat wetenschappelijk onderzoek tegengekomen dat steeds weer concludeerde dat vrouwen betere beleggers zijn dan mannen. Dat alles bij elkaar maakte dat ik het woord ‘blondje’ als geuzennaam adopteerde en mijn blog BlondjesBeleggenBeter noemde. Eind 2012 registreerde ik de URL en stortte ik geld op mijn beleggingsrekening. Op 1 januari 2013 startte ik met ‘blond’ beleggen. In het begin moest ik mezelf echt de (virtuele) drempel van de beurs over sleuren. Er was zoveel keus, waar moest ik in beleggen? Wat zou ik kopen dat mij uiteindelijk winst zou opleveren? Doordat ik blogposts schreef over wat ik op de beurs deed, móest ik wel in actie komen. Stukje bij beetje kocht ik aandelen die me aanspraken. Na een paar transacties durfde ik meer. Ik maakte nog € 15.000 extra naar de beleggingsrekening over. Het lukte me
19
om het totaalbedrag van € 20.000 helemaal op de beurs uit te geven. Tot mijn verbazing pakte mijn beleggingsavontuur heel goed uit. In 2013 behaalde ik een winst van 7% over mijn belegde vermogen. Dat was veel beter dan het rendement op een spaarrekening en veel beter dan ik had durven dromen. In de jaren erna werd het nog veel mooier. In 2014 behaalde ik 24,9% rendement en 2019 is mijn beste beleggingsjaar ooit. 2020 zou best eens het eerste jaar kunnen worden wat ik eindig met verlies. Dat is jammer, maar ik kan het hebben na al die mooie jaren.
Rendement per jaar (in%) Blondje
AEX
AEX GR
2013
7,3
17,2
20,7
2014
24,9
5,6
8,6
2015
23,7
4,1
7,4
2016
11,8
9,4
13,6
2017
18,6
12,7
16,5
2018
1,7
- 10,4
- 7,4
2019
41,6
18,2
22,2
- 4,5
- 9,2
- 7,3
2020*
* 2020 is berekend tot en met 31 augustus In de tabel zie je dat ik mijn rendement vergelijk met de AEX en de AEX GR. Onder AEX zie je de verandering in de koersen van de 25 grootste Nederlandse beursgenoteerde bedrijven. Onder AEX GR wordt bij die koers beweging ook het uitgekeerde dividend van die bedrijven meegeteld. Na zeven jaar beleggen ben ik heel blij met het geld dat ik op de beurs heb verdiend. In 2017 heb ik mijn inleg van € 20.000 verdubbeld en in januari
20
van 2020 was dat bedrag voor het eerst verdrievoudigd. In februari kwam de waarde van mijn beleggingen zelfs even boven de € 67.000. Jammer genoeg gooide corona daarna roet in het eten. Eind augustus stond er nog € 56.791,14 op mijn beleggingsrekening. Balen, maar een beleggingswinst van € 36.791,14 in ruim zeven jaar vind ik nog steeds fantastisch! Ik heb ongelooflijk veel geluk gehad dat ik voor mijn werk jarenlang zoveel beleggingsexperts heb kunnen spreken. Doordat zij bereid waren om mij steeds opnieuw weer uitleg te geven en verder te helpen, groeide mijn kennis van beleggen. Het grappige is dat ik dankzij alles wat ik heb geleerd, nu zelf ook gezien wordt als beleggingsexpert. Ik won in 2018 zelfs de Gouden Stier voor Beste Beleggingsexpert. Daar ben ik heel trots op. Toch zie ik mezelf nog niet altijd als expert, maar vooral als journalist en doe-het-zelfbelegger. Ik blijf iedere dag leren van experts en van lezers van mijn blog. De manier waarop ik beleg is niet zonder risico. Mijn beleggingen kunnen ook minder waard worden, daar ben ik me altijd van bewust. Beleggen zon der risico bestaat niet, maar ik zou het risico wel wat kunnen verkleinen. Dat kan bijvoorbeeld door niet alleen aandelen te kopen, maar ook obligaties. Of door mijn portefeuille te beschermen en iets te kopen dat juist méér waard wordt op de momenten dat de aandelenkoersen dalen. Voor het kopen van zoiets betaal je echter ook geld, en van obligaties is de verwachting dat ze minder opleveren dan aandelen. Door het risico van een beleggingsporte feuille te verkleinen, gaat het verwachte rendement dus ook omlaag. Beleggen
zonder risico bestaat niet, maar ik zou het risico wel wat kunnen verkleinen
In de eerste editie van dit boek schreef ik al dat ik me realiseerde dat er een periode aan kan komen waarin aandelenkoersen – en vooral de koersen van de snel bewegende aandelen die ik heb – flink kunnen dalen.
21
In de tweede helft van 2018 raakte ik bijna al het rendement kwijt dat ik in de eerste helft van het jaar had behaald. Van 18% in de plus eindigde ik dat jaar met een mager plusje van 1,69%. Gek genoeg bleef ik ook met dat kleine plusje nog de AEX en de spaarrente voor. Door de coronacrisis zijn beurs koersen dit jaar hard onderuit gegaan en dat kan in de toekomst opnieuw gebeuren. Daar moet je rekening mee houden als belegger. Als je het gevoel hebt dat je beleggingswinst ieder moment weer kan verdwijnen, kun je de drang krijgen om al je geld op te nemen en te stoppen met beleggen. Maar dat is het gekke: het geld op mijn beleggingsrekening vóelt niet als geld. Misschien komt dat wel omdat ik een vrij duidelijk doel heb voor het beleggingsgeld: mijn pensioen. Pas over een jaar of 24 zal ik een eerste deel nodig hebben om van te leven. Op een dag met verlies stel ik me wel eens voor dat ik in een auto zit, het raampje open draai en honderd briefjes van € 50 een voor een het raam uit laat waaien. Dat is wat mij betreft echt een veel pijnlijker beeld dan de rode getallen op mijn beleggings rekening. Mijn blog helpt ook bij het bedwingen van verkoopdrang. Zodra ik iets koop of verkoop, moet ik daar een stukje over schrijven dat voor andere mensen ook nog te volgen is. Aankomen met een argument als ‘helluuuuup, ik weet het niet meer’, wil ik liever niet. Daardoor maak ik waarschijnlijk meer afgewogen beslissingen. Dit kan trouwens ook een tip voor jou zijn: houd een beleggingsdagboek bij. Je hoeft niet meteen een blog te starten of je ideeën op social media te delen, maar het opschrijven van je argumenten om te kopen en verkopen, helpt bij het vergroten van je beleggerssucces.
22