her a d e m i n g Tijdschrift voor Spiritualiteit en Mystiek 22e Jaargang Nummer 85 September 2014 Losse nummers E 9,25
Bescheiden leven Bescheidenheid siert de mens Greetje Witte-Rang
Je licht niet onder de korenmaat Interview met Herman Wijffels
Hoe bescheiden is paus Franciscus? Christian van der Heijden
Herademing, nr. 85, september 2014
1
2
We leven in een cultuur waarin grote nadruk wordt gelegd op het zelfbewuste en fiere ik. Zelfontplooiing is een ideaal geworden. Nederigheid lijkt hiermee in strijd te zijn. Kunnen we in deze schaamteloze onbescheiden cultuur een lans breken voor bescheidenheid? In de traditie van christelijke spiritualiteit heeft bescheidenheid altijd een belangrijke rol gespeeld. Door de eeuwen heen hebben vele Godzoekers de anonimiteit gezocht. Denk aan de woestijnvaders en kluizenaars: bescheiden of bescheiden geworden mensen. Hun bescheidenheid was een deugd die ook wereldse mensen konden waarderen. Het paradoxale was evenwel dat ze door hun afzondering juist opvielen. Hun bescheidenheid had een zekere aantrekkingskracht. Het boek Wijsheid van Jezus Sirach wijdt prachtige woorden aan bescheidenheid: ‘Hoe belangrijker je bent, des te bescheidener moet je zijn. (…) Groot is de kracht van de Heer, een bescheiden mens prijst hem’ (Sirach 3, 18-20). Bescheidenheid kun je omringen met verwante woorden en omschrijvingen als ootmoed, nederigheid, ongeveinsde eenheid, je klein maken, de minste willen zijn. Bescheidenheid zet ons ook in de richting van het geheim van ons christelijke geloof. In de Christushymne komt het centrale begrip ‘ontlediging’ aan het licht: Hij die zichzelf niet vastklampte aan zijn als God zijn, maar de gestalte aannam van een mens, en wel een slaaf, een gekruisigde zelfs (Filippenzen 2, 6-11). Christus navolgen betekent leren mens te worden. Niet voor niets staat in het evangelie de oproep om je kruis op je te nemen. Mens als mens die het opneemt voor de ander. In dit kader wordt bescheidenheid omhuld met woorden als: dulden, dragen, lijden, plaatsvervanging. Woorden die getuigen van stille maar ontegenzeggelijke kracht. Deze kracht wens ik u toe. •
Herademing Tijdschrift voor spiritualiteit en mystiek 22e jaargang, nummer 85, september 2014 Thema: Bescheiden leven
Inhoud
Van de redactie Kitty Bouwman is voorzitter van de redactie van Herademing.
Bescheiden leven
9
Cover ‘De voetwassing’ (midden, detail), gebrandschilderd glas 23, Sint-Janskerk Gouda. Foto: Joachim Köhler
30
2 Van de redactie 4 Kort nieuws 8 Booij in beeld 9 Bescheidenheid siert de mens Greetje Witte-Rang Interview met Herman Wijffels 14 Je licht niet onder de korenmaat Arno Fafié en Hélène Leijendekkers 19 Intermezzo Afdalen Marc van der Post 20 Bescheiden dankzij onderscheiding – paus Franciscus Christian van der Heijden Handreiking 25 ‘Stof ben je’ Wim Reedijk 28 Boeken 30 Jezelf vergeten Florence Nigthingale’s spiritualiteit van de zorg Jean-Jacques Suurmond
‘Neem mijn juk op je en leer van mij, want ik ben zachtmoedig en nederig van hart. Dan zullen jullie werkelijk rust vinden.’
35
Woorden van Jezus Christus in Matteüs 11:29
Herademing, nr. 85, september 2014
Herademing, nr. 85, september 2014
35 Een franciscaanse kijk op bescheidenheid Ron Reijsbergen Beeldmeditatie 40 Lichtend vuur Anne-Marie van der Wilt 42 Nederig worden Gods liefde laat geen andere keuze Kitty Bouwman
3