her a d e m i n g
Barmhartig
Tijdschrift voor Spiritualiteit en Mystiek 22e Jaargang Nummer 86 December 2014 Losse nummers E 9,25
Naastenliefde Ilse Bulhof
Barmhartigheid als levenshouding Charles van Leeuwen
Werken van barmhartigheid Herademing, nr. 86, december 2014
1
Van de redactie Kitty Bouwman is voorzitter van de redactie van Herademing.
Barmhartig De bekende schrijfster Karen Amstrong introduceerde in 2009 de Charter for Compassion. Daarin houdt ze een pleidooi voor compassie: meeleven en medelijden. Ze roept ons op om de Gulden Regel toe te passen waarvan alle religieuze tradities een eigen verwoording kennen. ‘Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doet dat ook een ander niet.’ Of: ‘Behandel de ander zoals je zelf behandeld wilt worden.’ Of in de woorden van de evangelist Lucas: ‘Je zult liefhebben je naaste die is als jij.’ Compassie, mededogen en barmhartigheid zijn woorden die in onze tijd een softe bijklank hebben. Ze doen het niet goed in onze verzakelijkte samenleving. Er zit te veel ‘gevoel’ in. In de wereld is er echter veel onbarmhartigheid, cynisme, eigenbelang en machtswellust. Barmhartigheid ‘heelt’ en dat is iets totaal anders dan wat we dagelijks tegenkomen. Het woord barmhartigheid heeft oude papieren. Het is een centraal begrip in de joodse, christelijke en islamitische traditie. Toch is het aan slijtage onderhevig. Het komt in nieuwe bijbelvertalingen veel minder voor dan in eerdere. Dat is jammer. In dit themanummer van Herademing stellen we het begrip barmhartigheid opnieuw aan de orde en gaan we op zoek naar de actualiteit ervan. Barmhartigheid heeft nog steeds betekenis voor ons en de wereld om ons heen. We hopen dat deze bezinning op barmhartigheid een herbronning mag zijn, ook in het licht van Kerstmis.
9
20
In de redactie van Herademing verwelkomen we Barbara Zwaan en we bedanken Antoinette van Gurp voor haar bijdrage de afgelopen jaren. •
40
2
Herademing, nr. 86, december 2014
Herademing Tijdschrift voor spiritualiteit en mystiek 22e jaargang, nummer 86, december 2014
Inhoud
Thema: Barmhartig
4 Kort nieuws 8 Booij in beeld 9 Naastenliefde ‘Gewoon dóen dus’ Ilse Bulhof 13 Intermezzo ‘Adem om verder te leven’ Leo Fijen
Cover Good Samaritan, 14 De actualiteit van barmhartigheid Charles van Leeuwen He Qi, Verenigde Staten www.heqigallery.com www.asianchristianart.org 20 Medelijden en barmhartigheid
Een franciscaanse visie Willem Marie Speelman 25 Handreiking In de beweging van barmhartigheid Kitty Bouwman 28 Boeken
Een schoot van ontferming is onze God. Hij heeft ons gezocht en gezien zoals de opgaande zon aan de hemel. Hij is ons verschenen toen wij in duisternis waren, in schaduw van dood. Hij zal onze voeten richten op de weg van de vrede. Liedboek 158b, 2013
Herademing, nr. 86, december 2014
3 0 Rahmãn – Barmhartige in de islamitische traditie Karel Steenbrink 35 Buitenste binnen Het ‘eigen zijn’ bij Levinas Jan Engelen 38 Beeldmeditatie ‘Wilt Gij barmhartig zijn?’ Ko Schuurmans 40 Portret Werken van barmhartigheid Joanne Seldenrath en Margreet Meijer
3
WINNAAR NOBELPRIJS VOOR DE VREDE 2014
‘Ik ben Malala. Dit is mijn verhaal…’ In dit boek het persoonlijke en echt aangrijpende verhaal van Malala. Ze is Pakistaanse en woont in een land waar de Taliban de scepter zwaait en het meisjes verbiedt om naar school te gaan. Malala komt hiertegen in opstand en maakt zich wereldwijd sterk voor onderwijs voor iedereen.
Ik ben Malala - jongereneditie MALALA YOUSAFZAI & PATRICIA MCCORMICK
€ 14,95 www.kok.nl