OP JE PLEK, MAAR BETREED JE EEN WEG. Dietrich Bonhoeffer In dit artistieke geschenkboek treedt kunstenaar Andreas Felger aan de hand van verschillende thema’s in een schilderachtige dialoog met Dietrich Bonhoeffer. Zijn aquarellen harmoniëren op een bijzondere manier met de meditatieve teksten van Bonhoeffer.
SCHILDERKUNST EN POËZIE
ISBN 978 90 435 2600 5 • NUR 713
9
789043 526005
Dietrich Bonhoeffer
EEN DIALOOG TUSSEN
DOOR GOEDE MACHTEN TROUW EN STIL OMGEVEN
MET GOD BLIJF JE NIET
kok
Dietrich Bonhoeffer
DOOR GOEDE MACHTEN TROUW EN STIL OMGEVEN
Met aquarellen van Andreas Felger
Dietrich Bonhoeffer
DOOR GOEDE MACHTEN TROUW EN STIL OMGEVEN met aquarellen van Andreas Felger
Oorspronkelijke titel Von guten Mächten wunderbar geborgen © 2015 Gütersloher Verlagshaus, Gütersloh, onderdeel van Verlagsgruppe Random House GmbH, München Nederlandse uitgave @ Uitgeverij Kok – Utrecht www.kok.nl Vertaling: Bertie van Zoest en Ger Meesters, tenzij anders aangegeven. Vormgeving: Flashworks ISBN 978 90 435 2600 5 NUR 713 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
ANDREAS FELGER Andreas Felger is een eigentijdse schilder, graficus en beeldhouwer. Hij werd in 1935 geboren in Mössingen in de deelstaat Baden-Württemberg en begint in 1950 aan een stage als patroonontwerper bij Pausa AG, een textielbedrijf dat in die stad gevestigd is. Na zijn studie aan de Akademie der bildende Künste in München begint Andreas Felger in 1960 als vrije en veel reizende kunstenaar. Zijn studiereizen hebben hem onder meer naar Spanje, Egypte, Libië, Tunesië, Griekenland, Italië en Israël gebracht. Met zijn gezin woont hij eerst in het Taunusgebergte en later in Hessen. In 2009 keert Andreas Felger terug naar zijn geboortestreek: hij woont nu in Mössingen-Belsen en heeft in Bad Sebastiansweiler zijn werkplek, Atelier K, ingericht in een voormalige kapel.
6
OEUVRE De artistieke focus van Andreas Felger ligt al vroeg op de confrontatie met de natuur, Bijbelse thema’s en literatuur. Sinds 1974 presenteert hij zijn werk regelmatig in binnen- en buitenland, zowel op tentoonstellingen als in de openbare ruimte. Hij realiseerde talrijke boekprojecten samen met gerenommeerde schrijvers als Hilde Domin en Peter Härtling. In 2001 ontwerpt Andreas Felger negen kamers met houtreliëfs voor het Christus-paviljoen van de Expo 2000 in Hannover, dat naderhand naar het klooster van Volkenroda werd verplaatst. In 2006 maakt hij 171 aquarellen en 106 schetsen als illustraties voor de Luthervertaling van de Bijbel, waardoor hij bij een groot publiek bekend wordt. In 2002 initieert de kunstenaar de Andreas Felger Kulturstiftung om de hedendaagse kunst in Berlijn te bevorderen. In dit boek gaan de aquarellen van Andreas Felger een dialoog aan met de poëtische teksten van Dietrich Bonhoeffer, de meest gelezen theoloog van onze tijd.
7
GEBORGENHEID Door goede machten trouw en stil omgeven behoed, getroost, zo wonderlijk en klaar zo wil ik graag met u, mijn liefsten, leven en met u ingaan in het nieuwe jaar. Wil nog de oude pijn ons hart vernielen drukt nog de last van 't leed dat ons beklemt O Heer, geef onze opgejaagde zielen het heil waarvoor Gij zelf ons hebt bestemd. En wilt Gij ons de bittere beker geven met gal gevuld tot aan de hoogste rand dan nemen wij hem dankbaar zonder beven aan uit uw goede, uw geliefde hand. Maar wilt Gij ons nog eenmaal vreugde schenken om deze wereld en haar zonneschijn leer ons wat is geleden dan herdenken, geheel van U zal dan ons leven zijn.
8
Laat warm en stil de kaarsen branden heden die Gij hier in ons duister hebt gebracht breng als het kan ons samen, geef ons vrede Wij weten het, uw licht schijnt in de nacht. Valt om ons heen steeds meer het diepe zwijgen de eenzaamheid die nergens uitkomst ziet laat ons dan allerwegen horen stijgen tot lof van U het wereldwijde lied. In goede machten liefderijk geborgen verwachten wij getroost wat komen mag. God is met ons des avonds en des morgens is zeker met ons elke nieuwe dag.
[vert.: J.W. Schulte Nordholt]
9
VREUGDE Je hebt een gelukkige aanleg in je: Je kunt je verheugen. Verheug je zo veel als je kunt: Vreugde maakt sterk. Verheugen betekent in alles God zien en zijn liefde, daar waar het er vrolijk en vriendelijk uitziet, maar ook waar de dingen niet gaan zoals je zou wensen. Dat is niet gemakkelijk.
10
OP JE PLEK, MAAR BETREED JE EEN WEG. Dietrich Bonhoeffer In dit artistieke geschenkboek treedt kunstenaar Andreas Felger aan de hand van verschillende thema’s in een schilderachtige dialoog met Dietrich Bonhoeffer. Zijn aquarellen harmoniëren op een bijzondere manier met de meditatieve teksten van Bonhoeffer.
SCHILDERKUNST EN POËZIE
ISBN 978 90 435 2600 5 • NUR 713
9
789043 526005
Dietrich Bonhoeffer
EEN DIALOOG TUSSEN
DOOR GOEDE MACHTEN TROUW EN STIL OMGEVEN
MET GOD BLIJF JE NIET
kok
Dietrich Bonhoeffer
DOOR GOEDE MACHTEN TROUW EN STIL OMGEVEN
Met aquarellen van Andreas Felger