ZAAI UW LICHT IN ONZE DROMEN, ZAAI DE HOOP DAT EENS ZAL KOMEN WAAR DE WERELD STIL OP WACHT.
André F. Troost
HELDERE STER, DIEP IN DE NACHT,
Deze bundel biedt een verzameling van inspirerende teksten voor de tijd van advent en kerst. Korte en iets langere verhalen voor jong en oud, afgewisseld door nieuwe en eerder ontstane liedteksten, die ook uitstekend als gedicht gen licht de ster van de geboren Verlosser steeds weer op. Dr. André F. Troost publiceerde tal van dagboeken, verhalen, theologische boeken en liedbundels. Hij woont als emeritus predikant in Ermelo.
ALS EEN STER IS HIJ VERSCHENEN
kunnen worden (voor)gelezen. Vooral in de poëtische bijdra-
ALS EEN STER IS HIJ VERSCHENEN Proza en poëzie voor advent en kerst
ISBN 978 90 239 5564 1 | NUR 713
André F. Troost www.kokboekencentrum.nl
9 789023 955641
Als een ster is Hij verschenen
18062 Als een ster is Hij verschenen.indd 1
21-08-18 09:46
18062 Als een ster is Hij verschenen.indd 2
21-08-18 09:46
ALS EEN STER IS HIJ VERSCHENEN Proza en poëzie voor advent en kerst
André F. Troost KokBoekencentrum
18062 Als een ster is Hij verschenen.indd 3
21-08-18 09:46
www.kokboekencentrum.nl Ontwerp omslag: Flashworks, Kampen Vormgeving binnenwerk: Gewoon Geertje ISBN 978 90 239 5564 1 ISBN e-book 978 90 239 5625 9 NUR 713 Š 2018 Uitgeverij Boekencentrum, Utrecht Tenzij anders vermeld, zijn de aanhalingen uit de Bijbel overgenomen uit de Nieuwe Bijbel Vertaling (NBV), uitgegeven door het Nederlands Bijbelgenootschap, Haarlem. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieÍn, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
18062 Als een ster is Hij verschenen.indd 4
21-08-18 09:46
Inhoud Als een ster is Hij verschenen Als een ster is Hij verschenen – gedicht De avondster – kerstverhaal Kind, klein kribbekind – gedicht De Engel van de wereld Zachtmoedig licht dat in mij fluistert – gedicht De tiendaagse veldtocht Licht, bron van louter leven – gedicht De tijdwinkel van Barabbas – kerstverhaal O ster van David, morgenster – gedicht Geboortebericht Heldere ster, diep in de nacht – gedicht Geven en nemen Zon, voorzichtig stralend – gedicht Groei O ster die alle sterren – gedicht Het lied van het sneeuwklokje Een sneeuwklok in de winter – gedicht Maken en breken Als een herder naar zijn schapen – gedicht Meester genade O ster, zo ver van huis gegaan – gedicht Met groene eeuwigheid Een uitgebluste ster, alleen – gedicht
18062 Als een ster is Hij verschenen.indd 5
7 11 12 17 18 22 23 27 28 36 37 41 42 45 46 49 50 56 57 62 63 68 69 75
21-08-18 09:46
Mijn monteur – kerstverhaal Uit liefde is geboren – gedicht Onze God – zo mag Hij heten Als ons licht is uitgedoofd – gedicht Op U, mijn Heiland, blijf ik hopen Kom, Heer Jezus, langverwachte – gedicht Rijk met Jezus Hoog aan de hemel straalt – gedicht Voorpret Was er geen licht, geen ster in een leeg heelal – gedicht Welkom U die met sneeuw de aarde kleedt – gedicht
76 82 83 87 88 93 94 98 99 103 104 107
Melodieën
109
18062 Als een ster is Hij verschenen.indd 6
21-08-18 09:46
ALS EEN STER IS HIJ VERSCHENEN Ik heb een ster ontdekt! Een eeuwenoude ster. Dat is merkwaardig, want de meeste mensen ontdekken een níeuwe ster. Het is bovendien merkwaardig omdat het hier niet om een rijzende ster gaat, maar om een dálende, een vallende ster. De vallende ster die ik op het oog heb, heet Jezus. In de loop van de jaren heb ik me laten wijsmaken dat Jezus een rijzende ster zou zijn. Een Joodse jongen, geboren in Betlehem. Jezus werd rabbi. Een heel bijzondere rabbi. Hij genas zieken, Hij dreef demonen uit. Men vertelde zelfs van Hem dat Hij doden opwekte. Hij verkondigde dat het koninkrijk van God nu wel erg dichtbij gekomen was. ‘Een prettige profeet!’ zeiden de volwassenen. ‘Een leuke leraar!’ zeiden de kinderen. ‘Een rijzende ster!’ riepen ze allemaal. Dat verhaal is de wereld in gegaan, tot op de dag van vandaag: Jezus is een bijzonder kind – en dat is ’ie. Jezus is echt een ster! Jezus, een succesvolle, rijzende ster? Jezus, de Joodse jongen, die de hele wereld wint voor de God van Israël? •
18062 Als een ster is Hij verschenen.indd 7
7•
21-08-18 09:46
Ja, zo zou je het kunnen zien. Het is nog een mooie gedachte ook… Maar is dat het enige wat je over Hem vertellen kunt? Is het verhaal van Jezus alleen maar het succesverhaal van een Joodse jongen die ondanks een beetje tegenwerking dan toch maar de hele wereld voor zich inneemt: Jezus, die rijzende Davidster? Ik heb een ster ontdekt. Een oude ster: Jezus, de dálende ster van Betlehem. Ik was het bijna vergeten… Ik was bijna gaan geloven dat Jezus niet méér was dan alleen een sympathieke, succesrijke Joodse jongen, een goede gids, een lichtende leraar, een ster voor de volken. Maar ik heb mijn bijbel weer eens gepakt, en ik heb nog eens heel aandachtig gelezen wat evangelisten en apostelen over Hem schrijven. Ze doen dat allemaal met hun eigen accent. De een legt de nadruk op Jezus’ menselijkheid, de ander op Jezus’ goddelijkheid. Maar over één ding zijn ze het allemaal eens: Jezus is veel meer dan een omhooggevallen rabbi. Jezus is de Zoon van de mensen, de bijzondere Zoon van David, de unieke Bode van de Eeuwige, zijn evenbeeld – een pláátje, een prentje, een print van God. Zeker, Jezus moest ‘gehoorzaamheid leren’. Maar die gehoorzaamheid hééft Hij ook geleerd. Volkomen gehoorzaam aan zijn Vader was Hij trouw aan de Thora. Hij was de Rechtvaardige bij uitstek. Lucas vertelt dat Hij als twaalfjarige jongen naar de tempel in Jeruzalem ging en daarna groeide in goedheid, ‘toenam in wijsheid en grootte en genade bij God en mensen’. In Hem kwam de hemel naar onze aarde. Jezus, de dálende ster! En nu ben ik precies bij wat ik eigenlijk zeggen wilde. Jezus was juist helemaal geen rijzende ster! Jezus was een val•
18062 Als een ster is Hij verschenen.indd 8
8•
21-08-18 09:46
lende ster. Hij kwam bij God vandaan. Als het evenbeeld van Gods liefde sluimerde Hij als het ware in Gods gedachten. Hij bestond al voordat Hij geboren werd, bij God. En kerst wil zeggen: nu valt de ster! Nu kan God zich niet meer inhouden: het Hoge Woord moet eruit! Jezus, de Heer, redt. Hij is Immanuël, God bij de mensen. Kerst, dat is: er valt een licht uit de hemel, naar de aarde toe. God maakt zich klein, God gaat door de knieën, God ‘buigt zich over het bestaan van hen die door de diepte gaan. Geeft onze God de ere!’ Hoe het met die ster verder gegaan is? Hij is na zijn verschijning kleiner en kleiner geworden. Ze hebben Hem – om een lang verhaal kort te maken – uiteindelijk zelfs onzichtbaar gemaakt. Ze hebben zijn licht gedoofd. Zij? Wij! Wij hebben Hem in de aarde weggestopt, die dalende ster van Betlehem. En zo was de Ster van David bij de doden! Zo heeft Hij zelfs in het aardeduister zijn licht laten schijnen – opdat doden herleven zouden. Vanaf dat moment is zijn ster gaan rijzen: Pasen, verrijzenis uit de dood! Als een licht is zijn ster gaan stralen: over Israël, over de volken, over heel de wereld. Noem mij één werelddeel, noem mij één land waarin het licht van deze Ster nog niet scheen. Niet lang zal het duren, dan geldt dat zijn licht zelfs de donkerste uithoek heeft bereikt. Jezus, de ster van David. Waarom is Hij uit de hemel gedaald? Waarom is zijn licht na Pasen verrezen? Omdat Hij de wereld bevrijden wil. Hij komt als de Grote Bevrijder ons redden uit de hand van wie ons haten.
•
18062 Als een ster is Hij verschenen.indd 9
9•
21-08-18 09:46
Dus als een soort superpresident, een ideaal-generaal? Nee, Hij komt als licht: hartverwarmend, hoopgevend, moed schenkend. Hij komt als voorproef van Gods toekomst, waarin alle tranen worden afgewist. Hij komt als aarzelend morgenlicht, als veelbelovende dageraad. Hij komt als een licht dat verdwaalden op de levenszee veilig naar de haven leidt. Ik heb een ster ontdekt. Een eeuwenoude, maar altijd weer nieuwe ster. Van Hem zong Luther al: Gij daalt van de Vader neer, tot de Vader keert Gij weer, die de hel zijt doorgegaan en hemelwaarts opgestaan. Uw kribbe blinkt in de nacht met een ongekende pracht. Het geloof leeft in dat licht waarvoor al het duister zwicht. Kerst – we vieren het feest van een Ster die straalde omdat Hij dáálde…
•
18062 Als een ster is Hij verschenen.indd 10
10 •
21-08-18 09:46
ALS EEN STER IS HIJ VERSCHENEN Als een ster is Hij verschenen, als een vlam van lange duur; laat geen mens ter wereld menen: heden slaat mijn laatste uur! Soms onzichtbaar, nooit verdwenen: licht van boven, hemels vuur. Als een ster is Hij verschenen, als een lichtpunt in de nacht, die ons bijstand zal verlenen – wie verdwaalt, wordt thuisgebracht. Soms onzichtbaar, nooit verdwenen: licht dat naar de morgen lacht. Als een ster is Hij verschenen, als een stormlamp in de dood; om te troosten al wie wenen, schenkt Hij wijn en breekt Hij brood. Soms onzichtbaar, nooit verdwenen: licht als dageraad, zo rood. Als een ster is Hij verschenen – zie wie wachten op het strand: Hij zal ons met hen verenen, zie de haven, zie het land! Soms onzichtbaar, nooit verdwenen: Christus – licht dat eeuwig brandt!
•
18062 Als een ster is Hij verschenen.indd 11
11 •
21-08-18 09:46
ZAAI UW LICHT IN ONZE DROMEN, ZAAI DE HOOP DAT EENS ZAL KOMEN WAAR DE WERELD STIL OP WACHT.
André F. Troost
HELDERE STER, DIEP IN DE NACHT,
Deze bundel biedt een verzameling van inspirerende teksten voor de tijd van advent en kerst. Korte en iets langere verhalen voor jong en oud, afgewisseld door nieuwe en eerder ontstane liedteksten, die ook uitstekend als gedicht gen licht de ster van de geboren Verlosser steeds weer op. Dr. André F. Troost publiceerde tal van dagboeken, verhalen, theologische boeken en liedbundels. Hij woont als emeritus predikant in Ermelo.
ALS EEN STER IS HIJ VERSCHENEN
kunnen worden (voor)gelezen. Vooral in de poëtische bijdra-
ALS EEN STER IS HIJ VERSCHENEN Proza en poëzie voor advent en kerst
ISBN 978 90 239 5564 1 | NUR 713
André F. Troost www.kokboekencentrum.nl
9 789023 955641