Het magazine 14
Het magazine 14 Centrale medina 30
Zuidelijke medina 52
Zuidelijke medina 52
Noordelijke medina 78
Noordelijke medina 78
Ville Nouvelle 102 Wandelingen & tochten 140
MARRAKESH Duidelijke indeling op kleur Marrakesh heeft een grote aantrekkingskracht en inspi• Uitgebreide plattegronden reert reizigers, kunstenaars en gedetailleerde kaarten en acteurs met haar geuren • Verrassende wandeltochten en kleuren en rijke geschie• Top 10 hoogtepunten denis. Dwaal rond door •
de oude medina van de stad, kom op adem in een betoverende tuin of geniet van de spectaculaire uitzichten over het Atlasgebergte.
www.watenhoe.nl
Praktische informatie 152
MARRAKESH
Centrale medina 30
MARRAKESH
Ville Nouvelle 102 Wandelingen & tochten 140 Praktische informatie 152 Stadsplattegrond 169
Stadsplattegrond 169 NUR 516
WAT & HOE MAAKT DEEL UIT VAN KOSMOS UITGEVERS, UTRECHT/ANTWERPEN
W&H 2019 MARRKESH.indd 1-5
28-10-19 11:56
6
Marrakesh_001-192_NL_2019.indd 6
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
TOP 10
28-10-19 13:05
YY Top 10 In deze top 10 vind je de belangrijk ste bezienswaardigheden, van de absolute nummer 1 tot en met num mer 10. 1 YY Djemaa el Fna Het fascinerende kunstenmakers plein met zijn slangenbezweerders, vuurvreters en sprookjesvertellers laat iedereen versteld staan (blz. 38). 2 YY Medersa Ben Youssef De mooiste Koranschool van heel Marokko! Hier treed je binnen in de imposante islamitische bouwkunst van de Maghreb (blz. 88). 3 YY Jardin Majorelle Het blauw dat de Jardin Majorelle domineert, straalt ook bij hevige regen en is van zo’n magische intensiteit dat je je erin wilt onder dompelen (blz. 112). 4 YY Palais de la Bahia Het fraai bewaard gebleven paleis uit de 19e eeuw verenigt alle ele menten van islamitische architec tuur: ornamenten, fonteinen, licht kokers en binnenhoven met bomen (blz. 60). 5 YY Souks In de overdekte winkelstraten van de bazaar is elke winkel een kleine schatkamer die door Aladdin per soonlijk geschapen lijkt (blz. 40).
6 YY Tombeaux Saadiens Het absolute hoogtepunt van de wonderschone kasbahwijk zijn de eerbiedwaardige Saaditombes – getuigenis van grootse bouwkunst uit de 17e eeuw (blz. 62). 7 YY Koutoubiamoskee De indrukwekkende en vermaarde minaret van de eerste moskee van Marrakesh is de religieuze en archi tectonische spil van de stad (blz. 42). 8 YY La Mamounia In dit legendarische art-decohotel logeren sterren en koningen. Je kunt je ook zo voelen bij een kort bezoek, bijvoorbeeld in een van de restaurants of in de elegante spa (blz. 64). 9 YY Musée de Marrakesh Het paleis uit de 19e eeuw is een modelvoorbeeld van Moorse bouw kunst en fascineert elke bezoeker, ook door zijn fraaie wisselende exposities (blz. 90). 10 YY Musée Yves Saint Laurent Het grootste en modernste museum in Marrakesh toont de unieke band van de beroemde Franse mode ontwerper met de rode stad, waar van de kleuren een beslissende invloed hadden op zijn collecties en kunstwerken (blz. 114).
TOP 10
Marrakesh_001-192_NL_2019.indd 7
7
28-10-19 13:05
Stadsplattegrond 170 /171
172 /173
174 /175
176 /177
Legenda Ambassade
Internationale luchthaven
Bron, fontein
Bezienswaardigheid P
Informatie
Parkeerplaats
Moskee
Zwembad
Synagoge
Bijzonder gebouw/ Openbaar gebouw
Kerk
Voetgangersgebied
Tennisveld
Water
Busstation
Groen gebied
Politie Ziekenhuis
Top 10
2
Postkantoor Museum Theater, opera
12
Hoogtepunten
15
Verder ontdekken
1 : 12 500 0 0
250 250
500 m 500 yd
169
Baedeker smart Relaunch 2019 Marrakech, Aufmacher Atlas Legende Blattschnitt, Stand 19.04.2018 B CMY Marrakesh_001-192_NL_2019.indd 169 28-10-19 13:09
Ru
Sidi Ghanem
B lv d Al . Ma Ha chr ram iq
École Supérieure de Commerce
e
18
No
ve
SIDI ABBAD
Abi
Rue
aine
Daj
m
br e
N7
École Privée Nour El Mohammedia
Institution Al Bachir
de
d
fi Sa
Akiou
rd va ule
A ve nue
QUARTIER DEE SAFI
Bo
N9
P
M oh amed Zer oua
l
Faculté des Sciences Semlalia
d rd eS
k
re ba
M
Rue Se u bo
R
n
Be
Rue
di hazine
Za ido un Rue de l’Hôpital
Ibn
R
za el Plaza Gendarm G Rue Trade Center enter Royale R Marché Eden a Municipal Centre es N P ue d n e v A Rue Ze Place du Badr
M
Ima
rt
Rue el Imam
me Tou
R. de Mauritania
alik mM
Ibn
e
d
Ru
Galérie Rê
Rue 16 Novembree Ibn A Av Office d’Agriculture R. Ou e a et de Transport n N ue affis ad i Ay Avenu Mo Cad e 28-10-19 13:09 e ha Ru L’ Église des m
. an II
ss
e Ha
u Aven
Rachid
Ru
Rue
Zia
rya Sou Mosquée Hassan II
C
id
e
32
Ibn
Carré Eden
o eS
GUÉLIZ
nan
Lib
a
ury
rt
ual
Loub
la
é ert
me
el O
T
Rue
ik Tar
n sa
as
lavie
s Yougo
l
l Beqa
eH
Place Sélassié
Moulay
en
Ibn
e
med e
174
Ru
abi Et Khatt
Boulevard
B lid Kha
Rue
Ru
ou
Galérie Noir Mo el M sur Blanc anso ha Rue Galérie ur mm École Franaise d’Enseignement ed Elite Technique privée V. alik Edda hbi
rd
Rue
ed
de
A
aouda
hm nA
e Rue d
leva
Rue Err
Be
Ru e
l lla
i
toun
Zerk
lavie
Bou
Rue Ibn Aïch a
y Ali
Prison locale le Boulmharez ez
ur anso b el M u o c e Ya Avenu
Bethel Synagogue
oula
R. M
oham Rue M
delkrim med Ab
Moham
ed amm Matisse Moh Galérie d’Art
Marrakesh_001-192_NL_2019.indd Hailé 170 Gare
Rue Ibn Sina
Place Abdelmoumen Ben Ali
Gare CTM
afi
Ru
na
n Si
s Yougo
e
Complex Éstival Complexe Minist de du Ministère la Justice
Européen
i hid aou nT
R. de
rd
nu
P
erraq
Ib Rue
LAZA
Cimetière
hab D
aya ou H R. Ab
ne
Bouleva
Av e
da
deloua
Lycée Laila Meriyem Chambre d’Agriculture
Yves Sain Y
École Akenssouss
eA
R. El Alaouy
El Beqal
bi
170
med
Khatta
uma
qao
Rue
l Ben Ach
R. Raha
Bo
Ac
N7
Hôpital Ibn Tufail
P Rue Ab
ou
d
e
VI
e Arrighi
Lt. Lamur
Capitain
d me
ard ulev
e nu ve
va
rra
me
rim Et R. du
ham
Mo Hôpital Militaire
A
ule
eE
ham
Abdelk
Faculté de Médecine et de Pharmacie
Rue Ben Oeddama
Ibn Aïcha Rue
a Dra
Bo
Ru
R. Ibn Achir
Mo
ammed
Rue
rd Moh
R. du
nue
rkla
Ave
R. de Fe
Aven Forces (Rou ue de te d la 4 Armées e Ta èm rga e D Royales ) .M .M .
ou el M
e
eB
Ru
R. Ibn Hazme
Petit Marché
u
e nO
hj
ar
a Boulev
Mosquée du Camp El Ghoul
R. d
a
am
dd
Collège Al Majd
raa
École el Cha
Mosquée Attawfiq
e
Faculté des Sciences et Techniques Guéliz
uD
ouzdalifa
Lycée Sahnoun
P
R. d
Boulevard Al M Institut des Aveugles
École Nationale des Sciences Apliquées
Lt.
Ru
P
Place Semlalia
Even oriënteren Je merkt het meteen: het grote, onregelmatig gevormde centrale plein Djemaa el Fna is het kloppende hart van de medina. Het is zo oud als de stad zelf en tegenwoordig marktplein en ontspanningsplek van de Marrakchi’s.
Het plein en zijn directe omgeving vormen de centrale medina. Die strekt zich zuidelijk uit tot aan de Koutoubiamoskee en noordelijk tot de stegendoolhof van de souks. In dit deel van de stad is het altijd vol mensen en marktkramen, en toe risten lopen de hele dag door af en aan.
uk
rmo
l Ya rd E
Marrakesh_001-192_NL_2019.indd 32
Rue
uE Abo
Mo
bas
l Ab
leva
32
ue
Cyber Parc Arsat Moulay Abdessalem
Bou
Een feest voor de zintuigen ’s Avonds is het een drukte van belang op het Djemaa el Fna. Dan verandert het plein met zijn hon derden eettentjes in een reusachtig openluchtrestaurant. Toeristen en lokale bewoners komen naar de plaats waar oeroude verhalen worden verteld en waar de muziek van de Berbers en andere groepen weerklinkt, waar acroba ten hun kunsten vertonen, waar zeggers naar de toekomst kijken en wonderdokters allerlei kruiden, geheime zalven en amuletten ver kopen.
Av en
Centr ale medina
28-10-19 13:06
ha
mm
i
Sept
ed
V
Top 10
Hoogtepunten 11 Mouassine
MOUASSINE 11
tima
R. Fa
Mo
R.
ha
a
ue
Zohr
Av en
mm
ed
ni ma Ya El i Sid
14 Place Rahba Kedima R. El Ksour
MÉDINA
Place Bab Fteuh 13
V.
bia
utou
bas
l Ab
Tre k
El Ko
uE Abo
i
Sept
12 7
Souks 5
Mouassine
Djemaa el Fna 1
Koubba de Lalla Zohra Place Foucauld
Souk Q
R. Dabachi
essabin
e R. Kennaria
arc ulay em
Rue
Verder ontdekken 12 Koubba de Lalla Zohra 13 Place Bab Fteuh 14 Place Rahba Kedima
1YY Djemaa el Fna 5YY Souks 7YY Koutoubiamoskee
200 m 200 yd
Mosquée de la Koutoubia
Even oriënteren
Marrakesh_001-192_NL_2019.indd 33
33
28-10-19 13:06
Land van God De naam Marrakesh is mogelijk ontleend aan de Berbertaal. Mur(n)akuch betekent ‘Land van God’. Net als in de rest van Marokko speelt de islam een centrale rol in het dagelijks leven in Marrakesh. De minaret van de Koutoubiamoskee (blz. 42), waarvandaan vijfmaal per dag de oproep tot het gebed over de daken schalt, domineert de ‘skyline’ van de medina.
I
n de islam is er geen andere god dan Allah, die uniek en almachtig is. Alleen zíjn werk is onfeilbaar. De interieurs van prachtige koninklijke paleizen zoals El Badii (blz. 66) zijn versierd met prachtige tegels, maar de ambachtslieden hebben bewust kleine foutjes aangebracht om niet te wedijveren met de onfeilbaarheid van Allah. De islam verwerpt de verering van beelden en daarom zijn er in mos keeën geen beelden van Allah, Mohammed, mensen of dieren. In plaats daarvan worden bloem motieven, geometrische patronen en kalligrafie gebruikt. Ooit was Marrakesh de thuisbasis van de grootste joodse gemeenschap in de Arabische wereld en stond er een synagoge in elke straat van de mel lah, de oude Joodse wijk (blz. 70).
Taboes Anders dan in Egypte en Turkije mogen niet-moslims in Marokko meestal geen religieuze gebouwen betreden. Zorg er verder voor dat je je correct kleedt (bedekte schouders en knieën) en vermijd lichamelijk contact in het openbaar. Tijdens de ramadan dien je overdag niet te eten, te drinken of te roken. De gedeeltelijk tot ruïne vervallen moskee Tin Mal is ook voor niet-moslims toegankelijk.
22
Marrakesh_001-192_NL_2019.indd 22
28-10-19 13:05
De indrukwekkende Koutoubiamoskee is gebouwd in de traditionele stijl van de Almohaden.
Meer rechten voor vrouwen Het begon in 2006, met de benoe ming van vijftig mourchidats (vrou welijke geestelijken) die Koran onderricht aan vrouwen geven. De koning onderkende dat weinig scho ling een voedingsbodem voor radica lisering is en dat twee derde van de
Marokkaanse vrouwen niet kan lezen. De mourchidats prediken een gema tigde versie van de islam en halen vrouwen uit hun maatschappelijk isolement. Andere hervormingen van de sharia geven vrouwen gelijke rech ten binnen het huwelijk en het recht om te scheiden.
Inleiding in de islam
Allahu akbar – God is groot! Vijf keer per dag, zeven dagen per week klinkt deze oproep, zodat de gelovige moslims in de moskee komen bidden. De oorverdovende oproepen van alle minaretten van Marrakesh zijn tot in de verste uithoeken van de stad te horen. Want geen enkele gelovige mag de gebedstijden missen, die beginnen zodra de roep is verstild. Solidariteit en gelijkheid zijn fundamentele elementen van de islam. Voor God zijn alle mensen gelijk en dus is elke gelovige verplicht om de armen te helpen. Gokken, alcohol en varkensvlees zijn verboden. Moslims moeten vasten tijdens de ramadan, op bedevaart gaan en eenmaal in hun leven de geloofs belijdenis hebben uitgesproken.
HET MAGA ZINE
Marrakesh_001-192_NL_2019.indd 23
23
28-10-19 13:05
Door het kloppend hart van Marrakesh Start Doel Wanneer? Lengte Duur
Djemaa el Fna Souks ’s Morgens vroeg of kort voor zonsondergang 2 km 2 tot 3 uur
Deze wandeling leidt je diep Marrakesh in, met nieuwe sensaties op elke straathoek. Vanaf het Djemaa el Fna (blz. 38) leidt de route rond de Koutoubiamoskee (blz. 42) en eindigt bij de souks (blz. 40). De route loopt deels door voetgangersgebied en is gemakkelijk te vinden. Pauzeer regelmatig bij grote hitte.
200 m 200 yd
7 Souk Q
essabin
El Ko
8
1
Tre k
2 Place Foucauld
3
oun
Jardins de la Koutoubia
R. Ibn Khald
4
R. M
oul
ay I
sma il
a ohr aZ R. Fa t im
5
bia
utou
6
e
Avenue Haumann El Fetouaki
142
Marrakesh_001-192_NL_2019.indd 142
Wandelingen
28-10-19 13:09
1–2 De dag van de week is minder belangrijk voor je wandeling. Op vrijdag lijkt de stad echter uitgestorven. Het is wel aan te raden om de wandeling (vooral in de zomer) vroeg in de ochtend of laat in de middag te maken om de middaghitte te vermijden of om wat meer rust te hebben in het anders zo drukke deel van de stad. Begin met een glas vers sinaasappelsap bij een van de kramen op het Djemaa el Fna of een kop koffie in Café de France (blz. 48). Overdag zie je op het plein bontgeklede waterverkopers, acrobaten, slangenbezweerders en ezel karren. Steek het plein over naar de kleine, driehoekige Place de Foucauld, waar calèches (blz. 159) staan te wachten op passagiers. 2–3 Vanaf de Place de Foucauld steek je de drukke Avenue Mohammed V over, die helemaal naar de Nieuwe Stad voert, in de richting van de Koutoubiamoskee. Neem de tijd om dit belangrijke monument te bewonderen, evenals de aangren zende fundamenten van de eerdere moskee.
DOOR HET KLOPPEND HART VAN MARRAKESH
Marrakesh_001-192_NL_2019.indd 143
Op het Djemaa el Fna is altijd wat te doen.
Rijk versierd: de minaret van de Koutoubiamoskee.
143
28-10-19 13:09
Mijn dag ... als in een sprookje uit 1001 nacht
Beleef de mysterieuze wereld van oosterse sprookjes met al je zintuigen... Laat je betoveren door de unieke flair van de prachtige droompaleizen met hun delicate stucwerk, gesneden ornamenten en kleurrijke mozaïeken. Vanuit het prachtige rijk van de Marokkaanse grootviziers leidt de weg naar de elegantste spa van Marrakesh.
14 uur: der zinn
14 uur
A
8
Jardins de la Mamoun
8.30 uur: met de koets naar de grootvizier Begin je dag in stijl: op de Place Foucauld kun je een paardenkoets huren voor de rit naar het Palais El Badii. Op de Rue de la Kasbah reis je zuidwaarts door de levendige kas bahwijk en langs de voormalige tui nen van de sultan (blz. 71). Van het ooit schitterende 15 Palais El Badii zijn nu alleen de buitenmuren nog over.
56
Marrakesh_001-192_NL_2019.indd 56
11 uur: de adem van het verleden voelen Het is nog vroeg op de dag en daarom nog niet al te druk. Loop tussen de ruïnes van het grootste Marokkaanse paleis van de 16e eeuw. Sluit je ogen en laat de sfeer op je inwerken. Het was ooit het huis van de familie van sultan Ahmed el Mansour en honderden ambtenaren en bedienden. Naar het 4YY Palais de la Bahia, het ‘stra lende’, is het slechts een kleine
Zuidelijke medina
28-10-19 13:06
8.30 uur: met de koets naar de grootvizier
11 uur: de adem van het verleden voelen
Start
12 uur: in de stemming komen voor het volgende hoogtepunt
Place Foucauld
Zitoun El Jedi
El F eto
h
ab hia B
Ba
Mella
11 uur
i
u Rue d
uak
4
d
n
ARSET EL MAÂCH
Djen
SIDI MIMOUN
12 uur
Kedim
un
imo iens
R. Saâd
en ue Ha um a
un El
idi M
R. S
Jardins de la Mamounia
Hotel Villa des Orangers
Av
n
20 uur
Ende Einde
d Zito
8
R. Riad
Avenue Haumann El Fetouaki
R. Ria
14 uur
8.30 uur
Rue
14 uur: in het rijk der zinnen
h
l Afia
ane E
s El Mâac
Rue Arset
15
20 uur: stijlvol dineren
6
KASBAH
Rue de Be
rrima
200 m
Centre Artisanal
JNANE EL AFIA
BERRIMA
200 yd
Palais Royal R. d’O urika
BAB HMAR b Irhli
Rue Ba
MIJN DaG
57 Baedeker smart Relaunch 2019 Marrakesch, Mein Tag 12 Südl. Medina, Stand 29.03.2018 B C M Y
Marrakesh_001-192_NL_2019.indd 57
28-10-19 13:06
Het magazine 14
Het magazine 14 Centrale medina 30
Zuidelijke medina 52
Zuidelijke medina 52
Noordelijke medina 78
Noordelijke medina 78
Ville Nouvelle 102 Wandelingen & tochten 140
MARRAKESH Duidelijke indeling op kleur Marrakesh heeft een grote aantrekkingskracht en inspi• Uitgebreide plattegronden reert reizigers, kunstenaars en gedetailleerde kaarten en acteurs met haar geuren • Verrassende wandeltochten en kleuren en rijke geschie• Top 10 hoogtepunten denis. Dwaal rond door •
de oude medina van de stad, kom op adem in een betoverende tuin of geniet van de spectaculaire uitzichten over het Atlasgebergte.
www.watenhoe.nl
Praktische informatie 152
MARRAKESH
Centrale medina 30
MARRAKESH
Ville Nouvelle 102 Wandelingen & tochten 140 Praktische informatie 152 Stadsplattegrond 169
Stadsplattegrond 169 NUR 516
WAT & HOE MAAKT DEEL UIT VAN KOSMOS UITGEVERS, UTRECHT/ANTWERPEN
W&H 2019 MARRKESH.indd 1-5
28-10-19 11:56