WAT & HOE
WAT & HOE
TA A L G I D S
NOORS
NOORS
DE BESTE TOLK VOOR OP REIS
•
Ruim 4000 woorden & zinnen
•
oordenlijst W Nederlands - Noors
•
W oordenlijst Noors - Nederlands
•
uidelijke aanwijzingen D voor uitspraak
NOORS
Vlot de rekening vragen op een terrasje? Een gesprekje aanknopen? Met deze taalgids kom je altijd uit je woorden.
www.watenhoe.nl
ontmoetingen
onderweg overnachten
TA A L G I D S
789021 573786
uitspraak
eten & uitgaan
I S B N 978-90-215-7378-6
9
TA A L G I D S
incl. lijst woordenRLANDS
gezondheid
DE NOORS - NE S NEDERLAND S R - NOO
&
IN SAMENWERKING MET
3
Woord vooraf 6 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Handig om te weten... 7 Beknopte grammatica 7 Uitspraak 11 Handige rijtjes 13 Datum, tijd en getallen 18 Persoonlijke gegevens 26
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
Praktische zaken 28 Bank 28 Post 29 Telefoon 30 Internet 34 Foto en video 35 Het weer 37 Veiligheid 39
3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12
Ontmoetingen 41 Algemeen 41 Iemand aanspreken 42 Zich voorstellen 44 Elkaar begrijpen 50 Hobby’s 51 Een mening geven 52 Een compliment geven 54 Iets aanbieden 54 Uitnodigen 55 Iets afspreken 56 Iemand versieren 57 Afscheid nemen 59
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7
Onderweg 63 De weg vragen 63 Douane 66 Bagage 68 De auto 69 Verkeersborden 69 Het benzinestation 70 Pech en reparaties 71
Inhoud
Noors.indd 3
Inhoud
27-10-19 15:27
Inhoud
4
Noors.indd 4
4.8 4.9 4.10 4.11 4.12
De fiets 75 Vervoermiddel huren 76 Liften 80 Inlichtingen 81 Openbaar vervoer 83
5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
Overnachten 92 Accommodatie zoeken 92 Bij de receptie 93 Kamperen 94 Hotel/appartement/huisje 98 Klachten 101 Vertrek 102
6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Eropuit 104 Bezienswaardigheden 104 Sport en recreatie 107 Aan het water 108 In de sneeuw 111 Wandelen en bergbeklimmen 112 Fitness en wellness 113
7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Winkelen 115 Algemeen 116 Levensmiddelen 118 Kleding en schoenen 119 Kapper 121 Afrekenen 123
8 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6
Eten en uitgaan 125 In het restaurant 125 Bestellen 126 Klachten 135 Afrekenen 136 Uitgaan 137 Kaartjes reserveren 139
9 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5
Gezondheid 141 De dokter roepen 141 Klachten van de patiënt 141 Het consult 143 Recept en voorschriften 150 De tandarts 151
27-10-19 15:27
In moeilijkheden 153 Om hulp vragen 153 Ongelukken 154 Er is iemand vermist 156 Verlies en diefstal 157 Aanranding 158 De politie 159
5
Woordenlijsten 161 Nederlands – Noors 161 Noors – Nederlands 214
Inhoud
Noors.indd 5
10 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6
27-10-19 15:27
125
8.1 In het restaurant Kan ik een tafel voor zeven uur reserveren?
Kan jeg bestille et bord til klokka sju? kan jei bəstiellə et boer tiel klokka sjuu?
Eten en uitgaan
Graag een tafel voor twee personen
Jeg vil gjerne ha et bord til to jei wiel jernə há et boer tiel toe
Wij hebben wel/niet gereserveerd
Vi har (ikke) bestilt bord wii hár (iekkə) bəstielt boer
Is de keuken al open?
Er kjøkkenet åpent? aar gjukkənə òpənt?
Hoe laat gaat de keuken open/dicht?
Når åpner/stenger kjøkkenet? nor òpnər/stengər gjukkənə?
Is er een tafel vrij?
Er det et ledig bord? aar dè et leedie boer?
Kunnen we op een tafel wachten?
Kan vi vente til det blir et ledig bord? kan wii wentə tiel dè bliir et leedie boer?
Moeten we lang wachten?
Må vi vente lenge? mò wii wentə lengə?
In het restaurant
Noors.indd 125
8 Eten en uitgaan
Is deze (eet)gelegenheid rookvrij?
Er dette (spise)stedet røykfritt? aar dettə (spiisə)steedə rujkfriet?
Waar kan ik hier roken?
Hvor går det an å røyke? woer ĝòr dè an ò rujkə?
Har du bestilt bord? På hvilket navn? Det er denne veien Dette bordet er reservert Om et kvarter har vi et bord ledig Vil du vente (i baren) så lenge?
Hebt u gereserveerd? Onder welke naam? Deze kant op, a.u.b. Deze tafel is gereserveerd Over een kwartier hebben wij een tafel vrij Wilt u zolang (aan de bar) wachten?
27-10-19 15:27
126
Is deze plaats bezet?
Er det ledig her? aar dè leedie haar?
Mogen wij hier/daar zitten?
Kan vi få sitte her/der? kan wii fò siettə haar/daar?
Mogen wij bij het raam zitten?
Kan vi få sitte ved vinduet? kan wii fò siettə wè wienduu-ə?
Eten en uitgaan
Kunnen we ook buiten eten?
Er det mulig å sitte ute? aar dè muulie ò siettə uutə?
Hebt u nog een stoel voor ons?
Kan vi få en stol til? kan wii fò een stoel tiel?
Hebt u een kinderstoel voor ons?
Kan vi få en barnestol? kan wii fò een barnəstoel?
Is er voor deze flessenwarmer een stopcontact?
Er det en stikkontakt til denne flaskevarmeren? aar dè een stiek-koentakt tiel dennə flaskəwarmərən?
Kunt u dit flesje/potje voor mij opwarmen?
Kan du varme denne tåteflasken/dette glasset for meg? kan duu warmə dennə tòtəflaskən/dettə ĝlassə for mei?
Niet te warm, a.u.b.
Ikke altfor varm iekkə altfor warm
Is hier een ruimte waar ik de baby kan verzorgen?
Bestellen
Er det et stellerom her? aar dè et stelləroem haar?
Noors.indd 126
Waar is het toilet?
Hvor er toalettet? woer aar toe-álettə?
8.2 Bestellen Ober!
Kelner! kelnər!
Mevrouw!
Frøken! freukən!
Meneer!
Kelner! kelnər!
27-10-19 15:27
63
4.1 De weg vragen Pardon, mag ik u iets vragen?
Unnskyld, kan jeg få spørre deg om noe? uunsjuul, kan jei fò spurrə dei om noe-ə?
Ik ben de weg kwijt
Jeg har kjørt feil jei hár gjeurt feil
Weet u een ... in de buurt?
Vet du om en/et ... her i nærheten? weet duu om een/et ... haar ie naarheetən?
Is dit de weg naar ...?
Er dette veien til ...? aar dettə wei-ən tiel ...?
Onderweg
Kunt u me zeggen hoe ik naar ... moet lopen/fietsen?
Kan du si meg hvordan jeg må gå/sykle for å komme til ...? kan duu sii mei woerdan jei mò ĝò/suuklə for ò kommə tiel ...?
Hoe kom ik daar het snelst met de auto?
Hvordan kommer jeg raskest dit med bil? woerdan kommər jei raskəst diet mè biil?
Hoe kom ik het snelst in ...?
Hvordan kommer jeg raskest til ...? woerdan kommər jei raskəst tiel ...?
Hoeveel kilometer is het nog naar ...?
Hvor mange kilometer er det til ...? woer mangə gjiiloemeetər aar dè tiel ...?
Kunt u het op de kaart aanwijzen?
Kan du vise meg det på kartet? kan duu wiisə mei dè pò kartə?
Mijn navigatiesysteem is kapot, kunt u me vertellen hoe ik in ... kom?
Navigasjonssystemet mitt er i stykker, kan du fortelle meg hvordan jeg kommer til ...? náwiiĝásjoens-suusteemə miet aar ie stuukkər, kan duu fortellə mei woerdan jei kommər tiel …?
De weg vragen
Noors.indd 63
4 Onderweg
z zWaar?
hier/daar
her/der haar/daar
27-10-19 15:27
64
ergens/nergens
noensteds/ingensteds noe-ənsteets/iengənsteets
overal
overalt oowəralt
ver weg/dichtbij
langt borte/i nærheten langt boertə, ie naarheetən
naar rechts/links
Onderweg
til høyre/venstre tiel hujrə/wenstrə
rechts/links van
til høyre/venstre for tiel hujrə/wenstrə for
rechtdoor
rett fram ret fram
via
over/via/om oowər/wie-á/om
in
i Ie
op
på pò
onder
De weg vragen
under uunnər
Noors.indd 64
tegen
mot moet
tegenover
overfor oowərfor
naast
ved siden av wè siidən áw
bij
ved we
voor
foran foran
27-10-19 15:27
Noors.indd 161
Woordenlijst
161
A
Nederlands – Noors Deze woordenlijst is bedoeld als aanvulling op de hoofdstukjes hiervoor. De nummers achter het woord verwijzen naar de paragraaf met de belangrijkste zinnen waarin u deze woorden kunt gebruiken. In een aantal gevallen kunt u woorden die in deze lijst ontbreken elders in het boekje vinden, namelijk bij de illustraties van de auto, de fiets, de tent en het menselijk lichaam. Veel etenswaren kunt u vinden in de NoorsNederlandse lijst in 8.2. Bij zelfstandige naamwoorden is door middel van het onbepaald lidwoord het geslacht aangegeven. Dit is bij vrijwel alle woorden gedaan, ook die waarbij het onbepaald lidwoord ongebruikelijk is. De volgende afkortingen zijn gebruikt: bn = bijvoeglijk naamwoord, ww = werkwoord, zn = zelfstandig naamwoord. a
aanbevelen 8.2 anbefale anbəfálə aanbieden 3.8 tilby tielbuu aanbieding tilbud tielbuud aangebrand svidd swied aangenaam 3.3 det gleder meg dè ĝleedər mei aangetekend 2.2 rekommandert reekoemandeert aangeven (bij douane) fortolle fortollə aanhangwagen en tilhenger een tielhengər aankomen ankomme ankommə aankomsttijd en ankomsttid een ankomst-tiid aanranding et overfall et oowərfal aanrijding en kollisjon een koeliesjoen aansteker en lighter een laitər aantrekkelijk gunstig ĝuunstie aanwezig 2.3 til stede tiel steedə aanwijzen 3.4, 4.1, 6.1, 7.3 vise wiisə aardappel 8.2 en potet een poeteet aardbeien 8.2 jordbær joerbaar aarde (grond) jord joer aardewerk keramikk gjeerámiek aardig hyggelig huuĝĝəlie abonnement 4.12, 6.4 et abonnement et áboenəmang accommodatie 5.1 et losji et loosjie accu 2.5, 4.4 et batteri et battərie
27-10-19 15:28
214
Woordenlijst
A
Noors.indd 214
Noors – Nederlands In een aantal gevallen kunt u woorden die in deze lijst ontbreken elders in deze taalgids vinden, namelijk bij de illustraties van de auto, de fiets, de tent en het menselijk lichaam. Veel etenswaren kunt u vinden in de Noors-Nederlandse lijst in 8.2. De volgende afkortingen zijn gebruikt: bn = bijvoeglijk naamwoord, ww = werkwoord, zn = zelfstandig naamwoord. a
abonnement abonnement adapter adapter adgang toegang adresse adres advarsel waarschuwing advokat advocaat (jur.) aften avond aftenantrekk avondkleding aftersun aftersun agurk komkommer AIDS aids air-conditioning airconditioning aksel as, schouder alarm alarm alarmtelefon alarmnummer, praatpaal
albue elleboog alder leeftijd aldri nooit alene alleen alkohol alcohol alkohol (uten –) alcoholvrij allergisk allergisch zijn all-in all-in alltid altijd alt alles alvorlig erg, ernstig ambassade ambassade ambulanse ambulance
ananas ananas anbefale aanbevelen andre tweede, andere angre-pille morning-afterpil ankel enkel (lichaamsdeel) ankomme aankomen ankomsttid aankomsttijd annen, annet andere, tweede annullere annuleren ansikt gezicht ansvarlig verantwoordelijk ansvarsforsikring WA-verzekering antenne antenne antibiotika antibiotica antikk antiek (bn) antikvitet antiek (zn) anus anus aperitiff aperitief apotek apotheek appelsin sinaasappel appelsinsaft sinaasappelsap arbeid werk arbeide werken arbeidsdag werkdag arbeidsledig werkloos arkitektur architectuur arm arm armbånd armband armbåndsur horloge armhule oksel artikkel artikel
27-10-19 15:28
7
1.1 Beknopte grammatica z zZelfstandige
naamwoorden en lidwoorden
De Noorse taal kent drie geslachten: mannelijk, vrouwelijk en onzijdig. Enkelvoud Het onbepaald lidwoord voor vrouwelijke zelfstandige naamwoorden is ei, voor mannelijke en (uit te spreken als één) en voor onzijdige woorden et (uit te spreken als et). De woorden zijn vergelijkbaar met het Nederlandse een. Het onbepaald lidwoord kan voor zowel mannelijke als vrouwelijke woorden worden gebruikt. In deze taalgids is dat ook gedaan. In het Nederlands komt het bepaald lidwoord (de, het) vóór het zelfstandig naamwoord. In het Noors wordt het bepaald lidwoord als een uitgang aan het zelfstandig naamwoord vastgehecht. Voor mannelijke zelfstandige naamwoorden is dit aangehechte lidwoord -en, voor vrouwelijke zelfstandige naamwoorden -a en voor onzijdige zelfstandige naamwoorden -et. Bijvoorbeeld: mannelijk en gutt = een jongen gutten = de jongen
vrouwelijk ei/en dør = een deur døra = de deur
onzijdig et hus = een huis huset = het huis
vrouwelijk dører = deuren dørene = de deuren
Beknopte grammatica
De uitgang -en wordt uitgesproken als -ən. De uitgang -et wordt uitgesproken als ə. Meervoud Zelfstandige naamwoorden krijgen in het onbepaald meervoud gewoonlijk -er. Een van de belangrijkste uitzonderingen vormen de onzijdige, eenlettergrepige woorden, die meestal geen uitgang krijgen. Ook in het meervoud geldt dat het bepaald lidwoord (in het Nederlands de) als een uitgang aan het zelfstandig naamwoord worden vastgehecht. De uitgang van het bepaald meervoud is -ene. Bijvoorbeeld: mannelijk gutter = jongens guttene = de jongens
Handig om te weten...
Noors.indd 7
1 Handig om te weten...
onzijdig hus = huizen husene = de huizen
27-10-19 15:27
28
2 Praktische zaken 2.1 Bank
Praktische zaken
Waar is hier ergens een bank/een wisselkantoor?
Er det en bank/et vekslingskontor her i nærheten? aar dè een bank/et weksliengskoentoer haar ie naarheetən?
Kan ik hier deze ... inwisselen?
Kan jeg heve denne ... her? kan jei heewə dennə ... haar?
Kan ik hier pinnen?
Kan jeg bruke bankkort her? kan jei bruukə bankkort haar?
Kan ik hier met een creditcard geld opnemen?
Kan jeg ta ut penger med kredittkort? kan jei tá uut pengər haar mè kreedietkort?
Hoeveel provisie moet ik betalen?
Hvor mye er det i provisjon? woer muu-ə aar dè ie proewiesjoen?
Waar moet ik tekenen?
Hvor må jeg skrive under? woer mò jei skriiwə uunər?
Kan ik kleinere biljetten krijgen?
Kan jeg få mindre sedler? kan jei fò miendrə sedlər?
Bank
Ik zoek een geldautomaat
Noors.indd 28
Er det en minibank i nærheten? aar dè een mieniebank ie naarheetən?
Wat is het minimum/maximum?
Hva er minimum/maksimum? wá aar mieniemuum/maksiemuum?
Mag ik ook minder opnemen?
Kan jeg heve et lavere beløp? kan jei heewə et láwərə bəleup?
Dit zijn de gegevens van mijn bank in Nederland/België
Her er opplysningene om min nederlandske/belgiske bank haar aar opluusniengənə om miin needərlanskə/belĝieskə banks dátá
Dit is mijn bankrekeningnummer
Her er mitt bankkontonummer haar aar miet bank-koentoenoemər
27-10-19 15:27
29
Jeg vil gjerne veksle penger jei wiel jernə wekslə pengər
euro tegen ...
Jeg vil gjerne veksle Euro til ... jei wiel jernəweksləuiroe tiel ...
Wat is de wisselkoers?
Hva er valutakursen? wá aar wáluutákuursən?
Kunt u me ook wat kleingeld geven?
Kan jeg få litt småpenger også? kan jei fò liet smòpengər ossò?
Dit klopt niet
Det stemmer ikke dè stemmər iekkə
Du må skrive under her Du må fylle ut dette Kan jeg få se passet ditt? Kan jeg få se identitetskortet ditt? Kan jeg få se bankkortet ditt?
U moet hier tekenen U moet dit invullen Mag ik uw paspoort zien? Mag ik uw identiteitsbewijs zien? Mag ik uw bankpasje zien?
Praktische zaken
2.2 Post frimerker pakker
postzegels pakjes
Ik ben op zoek naar een postkantoor
Jeg leter etter et postkontor jei leetər ettər et postkoentoer
Post
Noors.indd 29
Ik wil graag geld wisselen
Is hier een brievenbus in de buurt?
Er det en postkasse i nærheten? aar dè een postkassə ie naarheetən?
Bij welk loket kan ik geld wisselen?
I hvilken luke kan jeg veksle penger? ie wielkən luukə kan jei wekslə pengər?
Moet ik hier zijn voor een telefonische overboeking?
I hvilken luke kan jeg overføre penger telefonisk? ie wielkən luukə kan jei oowərfeurə pengər teeləfoeniesk?
27-10-19 15:27
WAT & HOE
WAT & HOE
TA A L G I D S
NOORS
NOORS
DE BESTE TOLK VOOR OP REIS
•
Ruim 4000 woorden & zinnen
•
oordenlijst W Nederlands - Noors
•
W oordenlijst Noors - Nederlands
•
uidelijke aanwijzingen D voor uitspraak
NOORS
Vlot de rekening vragen op een terrasje? Een gesprekje aanknopen? Met deze taalgids kom je altijd uit je woorden.
www.watenhoe.nl
ontmoetingen
onderweg overnachten
TA A L G I D S
789021 573786
uitspraak
eten & uitgaan
I S B N 978-90-215-7378-6
9
TA A L G I D S
incl. lijst woordenRLANDS
gezondheid
DE NOORS - NE S NEDERLAND S R - NOO
&
IN SAMENWERKING MET