M O O I S T E
Beleef de 60 meest fantastische en memorabele bootreizen ter wereld – van een tocht over de Nijl
met een feloek en een cruise door het Canadase noordpoolgebied tot een reis per vrachtschip naar de Pitcairneilanden en een ontdekkingstocht door Halong Bay in Vietnam. Met beschrijvingen van
iedere reis, schitterende foto’s en praktische informatie om je eigen reis te plannen, ontdek je met dit boek de meest relaxte, romantische en mooie manier van reizen: over water.
tochten
ISBN 9789021573588
9 789021 573588 www.kosmosuitgevers.nl
B O OT
B O OT tochten
M O O I S T E
M O O I S T E
B O OT tochten
NUR 500 Kosmos Uitgevers Utrecht/Antwerpen
60
onverge reizen ov telijke er water
Inhoud Voorwoord over dit boek
Afrika & het Midden-Oosten
riviersafari op de chobe (botswana en namibië) Met een feloek over de nijl (egypte) okavangodelta in een mokoro (botswana) de tsiribihina af (Madagaskar) over de dubai creek in een abra (VAe) Van kaapstad naar tristan da cunha in een vissersboot (tristan da cunha)
Noord- en Zuid-Amerika
raderstoomboot op de Mississippi (Vs) op een windjammer in Maine (Vs) Glasbodemboten in florida (Vs) Met een houseboat op lake Powell (Vs) staten island ferry (Vs) niagarawatervallen van dichtbij (canada) Poolcirkelcruise (Groenland en canada)
12 16 22 26 30
san Juaneilanden (Vs) dagcruise inside Passage (canada) reis tussen de zeeën (Panama) de bahama’s per postboot (de bahama’s) río de la Plata (Argentinië en uruguay) titicacameer (Peru) de Amazone verkennen (Peru) Galapagoseilanden (ecuador) Patagonië en Vuurland (chili)
34
Azië
6 8
nationaal park komodo (indonesië) ha longbaai (Vietnam) okinawa-eilanden (Japan) binnenwateren van kerala (india) de Mekong (Vietnam en cambodja) de Mahakam (indonesië) star ferry (hongkong) de Yangtze (china) over de Ayeyarwady (Myanmar)
40 46 50 54 58 62 66
70 74 78 82 86 90 94 100 106 114 118 124 128 134 140 144 148 154
Met de klok Mee VAn links: © Geostock / GettY iMAGes; © Vincent McnultY / eYeeM / GettY iMAGes; © kennY teo PhotoGrAPhY / GettY iMAGes; © MArk reAd / lonelY PlAnet
e e n T u r k S e G uL eT biJ ZOnSOnd e rGanG: blz. 222
4
01-09 AmazingBoatJourneys_Intro.indd 4
06/02/2019 12:23
OP de CHaO PHraYa in banGk Ok : blz. 158
dubrOvnik aan de daLMaT iS CHe k uS T: blz. 176
n i a G a r aWaT ervaL L e n: blz. 62
de chao Phraya in bangkok (thailand) sigarettenboot op de tonlé sap (cambodja)
Europa
donaucruise (van duitsland naar hongarije) llangollenkanaal (Vk) dalmatische kust (kroatië) Queen Mary 2 (van de Vs naar het Vk) canal Grande in Venetië (italië) Wolgacruise (rusland) bosporus (turkije) canal du Midi (frankrijk) Pelgrimstocht naar de Araneilanden (ierland) Veerboot van santander naar Portsmouth (van spanje naar het Vk) cycladen (Griekenland) op de theems (Vk) blue cruise (turkije) noordelijke eilanden (Vk) langs de fjorden met hurtigruten (noorwegen)
Parijs langs de seine (frankrijk) de oostzee over (van finland naar zweden)
158 162
Oceanië
Marquesaseilanden (frans-Polynesië) Manly ferry in sydney (Australië) Per vrachtschip naar Pitcairn (Pitcairneilanden) straat cook (nieuw-zeeland) kustcruise langs kimberley (Australië) zeilen bij het ningaloorif (Australië) Golf van hauraki (nieuw-zeeland) kust van nieuw-Guinea (Papoea-nieuw-Guinea)
168 172 176 182 186 190 194 198 202
Het einde van de wereld
208 212 218 222 228 232
238 242 248 254 258 262 268 272 278 282
Marine Mammals-expeditie (Antarctica) Wereldreis
288 294
register over de auteurs
298 302
5
01-09 AmazingBoatJourneys_Intro.indd 5
06/02/2019 12:23
aHETfMriKa & iDDEN-OOSTEN
MOOiSTE
010-037 AmazingBoatJourneys-Africa.indd 10
bOOTTOcH
TEN
06/02/2019 14:04
© Peek creAtiVe collectiVe / AlAMY stock Photo
010-037 AmazingBoatJourneys-Africa.indd 11
06/02/2019 14:04
22
010-037 AmazingBoatJourneys-Africa.indd 22
06/02/2019 14:05
Mooiste boottochten
Okavangodelta in een mokoro botsWAnA
BEGIN MAUN
DELTA
EIND IDEM
2
DUUR
AFSTAND 1,5 TOT 30 KM
UUR TOT EEN WEEK
BORO
De Okavango komt in het hart van zuidelijk Afrika aan zijn einde. In het rode zand van de machtige Kalahariwoestijn in Botswana, versplintert deze brede rivier in talloze stromen en verspreidt zich in fijne tentakels tot een binnendelta van bijna 20.000 km2. Elk jaar zorgt dit voor een ongelooflijke uitbarsting van leven, zowel flora als iconische Afrikaanse fauna. Het is één enorme woestijnbloem. Dit is misschien wel de meest ongerepte wildernis van Afrika, en deze beleef je optimaal wanneer je in een smalle mokoro, een traditionele boomstamkano, door de talloze met riet omzoomde vertakkingen glijdt.
BOTSWANA MAUN
laat strijken of achteroverleunt om te kijken naar vluchten kleine flamingo’s die voor lichtroze en zwarte penseelstreken aan de Afrikaanse hemel zorgen. Zonder het gerommel van een jeepmotor ontdek je nieuwe pracht in zowel de stilte als de klanken van de natuur. Al spoedig hoor je de subtielste geluiden, zoals de kabbelende golfjes of de palmbladeren die dansen in een licht briesje, en er is regelmatig een koor van vogelzang en andere dierengeluiden. Ook je ogen doen mee. Ze hoeven niet langer te turen naar reusachtige neushoorns of sluipende leeuwen, maar kunnen zich kinderlijk nieuwsgierig verheugen in de kleinste details van de directe omgeving: kikkertjes die zich aan het riet vastklampen en de rimpelingen die de mokoro in het water maakt. Misschien komt het door het contrast met het gehobbel en geknars tijdens de jeepsafari van afgelopen dagen, maar de kalmte van de mokoro die wordt gewiegd in de wateren van de delta voelt onbeschrijfelijk sereen. Maar voor je liefdesrelatie met
� v e r L O O P va n d e r e i S
© Anton_iVAnoV / shutterstock
BEGIN EIND
Een tocht met een mokoro gaat net zoveel over loslaten als over vasthouden. Het duurt misschien niet lang tot je in een romantische omhelzing met de natuurwonderen en schoonheid van de Okavangodelta terechtkomt, en je overweldigende verlangen om een van de Big Five te zien tot je eigen verrassing verdwijnt. Terwijl je op de bodem van de mokoro zit, voer je de eenvoudigste handelingen met majesteitelijk ontzag uit, of je nu je hand langs het passerende riet 23
010-037 AmazingBoatJourneys-Africa.indd 23
06/02/2019 14:05
Mooiste boottochten
de mokoro begint, spreken de meeste reizigers eerst dezelfde vijf woorden: ‘Moet ik daar echt in?’ De mokoro, waarschijnlijk het primitiefste vaartuig dat je ooit hebt gezien, laat staan gebruikt, is de basaalste vorm van watervervoer die je je kunt indenken. Hij heeft een grillig gebogen vorm en een zijkant die maar zo’n 20 cm boven de waterlijn uitkomt, en is net breed genoeg om in te zitten. Je moet misschien even wennen aan het idee dat je een olifant kunt tegenkomen in een zo fragiel en schijnbaar instabiel ding, zelfs al weet je dat de punterman, die met zijn stok achterin staat, zijn ervaring, kennis en betere uitzicht gebruikt om dat soort ontmoetingen te voorkomen. Maar je merkt al snel dat de punterman weet wat hij doet en je zenuwen verdwijnen. Het is nu een kwestie van loslaten. Je merkt hoe leuk het is dat je onder het waterniveau zit. Met je ogen zo dicht bij de waterlijn voel je je deel van de omgeving en komt alles heel sterk binnen. Vanaf nu is het gewoon ontspannen en genieten van wat de Okavango je wil laten zien: kleurrijke zwermen zeldzame vogels, kuddes buffels in de verte of simpelweg het betoverende doolhof van schilderachtige, met riet omzoomde vaarwegen. Je vaart misschien in een slakkengang, maar de opwinding in een mokoro wordt niet gemeten in kilometer maar in momenten per uur.
VOLOP WATER IN hET DROGE SEIZOEN
� ServiCe aan bOOrd
Vreemd genoeg is de natte schoonheid van de okavangodelta midden in het droge seizoen op zijn hoogtepunt. dat komt doordat de wateren die de delta tot epische proporties doen zwellen, ontstaan uit regens die maanden eerder in de verre hooglanden van Angola zijn gevallen. in de okavango vormt dit water een oase in de omliggende kalahariwoestijn.
Traditionele mekoro (meervoud voor mokoro) waren superprimitief. Ze werden gesneden uit een boomstam en hadden op z’n hoogst een kussen om op te zitten. De moderne varianten zien er niet echt anders uit en voelen ook niet anders, maar ze zijn van glasvezel om onnodige boomkap te vermijden. In een mokoro passen twee passagiers, die half achteroverleunend
Maak bij boro kennis met je eerste mokoro na een transfer met een 4wd vanuit Maun.
Geniet van het moment dat de majesteitelijke okavangodelta zich ontvouwt.
Maak in de namiddag een dierenwandeling met gids vanuit het kamp, met de kans om olifanten te zien.
24
010-037 AmazingBoatJourneys-Africa.indd 24
06/02/2019 14:05
Mooiste boottochten
Link S & Onder: een traditionele mokoro;
een vorkstaartscharrelaar verdedigt zijn nest.
vOriGe PaGina: okavangodelta vanuit
links: © AGAP / shutterstock; rechts: © JereMY Woodhouse / GettY iMAGes
de lucht.
achter elkaar zitten. Achter hen staat de punterman, die met zijn stok het vaartuig langzaam en behendig door de ondiepe wateren van de delta voortduwt.
� PrakTiSCH Mokorotochten gaan niet op vaste tijden. Je kunt via de Okavango Kopano Mokoro Community Trust (OKMCT; www.okmct.org.bw) wel zelfstandig een trip regelen in de oostelijke delen van de delta. Je begint en eindigt in het safaridorp Maun bij de delta, en de tocht kan één of meerdere dagen duren. Meerdaagse tochten zijn al dan niet inclusief eten, maar je moet wel zelf voor kookgerei en zo zorgen. Ook moet je zelf een tent meenemen. De beste tijd is van juli tot en met oktober, wanneer het water hoog staat en de hemel blauw is. Dan bieden de meeste lodges in de delta ook korte uitstapjes met een mokoro aan, meestal
Probeer zelf eens te punteren nadat je ’s ochtends in de mokoro de delta hebt verkend.
eind van de middag, eindigend met een drankje bij zonsondergang op een schilderachtige plek. MP
Je ziet op tegen het einde van je mokorotocht, al ben je pas halverwege dag vier van de vijf.
spot de laatste dieren van je trip en beloof later nog eens terug te komen.
25
010-037 AmazingBoatJourneys-Africa.indd 25
06/02/2019 14:05
N E D r O NO a K i r E ZUiD-aM TOcHT T O O b E T S i MOO
038-111 AmazingBoatJourneys-America.indd 38
EN
06/02/2019 13:46
038-111 AmazingBoatJourneys-America.indd 40
06/02/2019 13:46
Mooiste boottochten
Raderstoomboot op de Mississippi V e r e n i G d e s tAt e n
MINNEAPOLIS EIND SAINT PAUL
BEGIN SAINT LOUIS, MISSOURI
links: © f11Photo / shutterstock; VoorGAAnde sPreAd: © Abc Photo / shutterstock
AFSTAND 947 KM
DUUR
EIND SAINT PAUL, MINNESOTA
9
DAGEN
Weinig rivieren roepen zoveel emotie op als de Mississippi, de levensader van Amerika, die Jack Kerouac in zijn beatroman on the road treffend omschreef als ruikend naar het ‘rauwe lichaam van Amerika zelf’. De op een na langste rivier van Amerika, die soms zo weids oogt als open zee en soms zo smal is als een kanaal, stroomt in bijna 3800 km door tien staten van het Itascameer in Minnesota naar de Golf van Mexico. Niet zomaar een riviertje, en geen mooiere manier om hem te zien dan vanaf een ouderwetse raderstoomboot zoals de American Queen.
aMEriKa BURLINGTON
HANNIBAL
ALTON
� v e r L O O P va n d e r e i S
BEGIN SAINT LOUIS
Het is een plechtig moment wanneer je aan boord stapt van de nostalgisch geurende American Queen. De grootste raderstoomboot ooit doet haar koninklijke naam eer aan: sierlijke, schaduwrijke dekken en een glamoureuze trap om in avondkleding over naar beneden te schrijden. De ouderwets beleefde bemanning bedient in de statige eetzaal en in de hutten en suites met hun antiek en veloutébehang, en zorgt dat het houtwerk van de bibliotheek piekfijn blijft glanzen. Er is amusement, bijvoorbeeld jazz- en countrybands in de Engine Room, maar veel gasten
luieren liever in een schommelstoel of ontspannen zich bij het zwembad op het bovendek en kijken hoe de rivier voorbijglijdt. En dan heb je nog de Mississippi zelf. Je kunt de schilderachtige plaatsjes en glooiende velden ook vanaf de weg verkennen, maar vanaf de rivier tonen ze zich in een compleet nieuw licht. Een van de raderbootreizen volgt de bovenloop van de rivier van Saint Louis naar Saint Paul, naar het hart van het land van 41
038-111 AmazingBoatJourneys-America.indd 41
06/02/2019 13:46
Mark Twain, en voert langs de slaperige plaatsjes en het vruchtbare land waar verhalen als De avonturen van Huckleberry Finn zich afspelen, verhalen die tot het collectief geheugen van Amerika behoren. Voordat boeren, pelsjagers en houthakkers zich in de achttiende en negentiende eeuw als kolonisten aan de rivier vestigden, was de bovenloop het leefgebied van indianen, wat nog steeds te zien is aan sommige plaatsnamen. St. Louis, Missouri, is in 1764 door Franse pelsjagers gesticht en is nu een grote stad aan een bocht van de rivier. Het opvallendste icoon is de kolossale Gateway Arch, gebouwd in de jaren zestig als een symbool van de westwaartse expansie van de VS in de negentiende eeuw. De raderboot tuft voort en het stadsrumoer maakt plaats voor een weids rivierlandschap. De dagen aan dek verlopen loom, af en toe zweven reigers en zeearenden voorbij, en het stoomorgel zingt zijn lied wanneer de boot een sluis passeert.
Š eYfoto / GettY iMAGes
Mooiste boottochten
neem afscheid van saint louis en de monumentale Gateway Arch.
Š Joe MAMer PhotoGrAPhY / AlAMY stock Photo
ANDER LITERAIR ERFGOED
in een brief aan Pulitzer Prize-winnaar Marquis W. child uit 1930, schreef dichter en toneelschrijver t.s. eliot, geboren in saint louis, vol liefde over zijn jeugd aan de Mississippi, die een diepere indruk op hem had gemaakt dan welke plek ook ter wereld. Robert Crawfords biografie Young Eliot: From St Louis to The Waste Land is een sfeervol portret van zijn jeugd.
breng een verrekijker mee om zeearenden, reigers, kraanvogels, pelikanen en andere vogels te spotten.
slenter rond door Mark twains geliefde hannibal, dat hem bij veel van zijn boeken inspireerde.
42
038-111 AmazingBoatJourneys-America.indd 42
06/02/2019 13:46
a P O EUr
OcHTEN MOOiSTE bOOTT
166-245 AmazingBoatJourneys-Europe.indd 166
06/02/2019 15:47
166-245 AmazingBoatJourneys-Europe.indd 167
06/02/2019 15:47
166-245 AmazingBoatJourneys-Europe.indd 218
06/02/2019 15:49
Mooiste boottochten
Op de Theems VereniGd koninkriJk
Londen, en terwijl de meeste toeristische boten kalm dezelfde route varen, laten de catamarans van Thames Clippers je zonder commentaar maar mét adrenaline genieten van de skyline.
BEGIN WESTMINSTER AFSTAND 10 KM
DUUR
EIND GREENWICH
45 MINUTEN
� v e r L O O P va n d e r e i S
Thames Clippers RB1 is in feite een forensenservice die passagiers vervoert tussen het centrum van Londen en de wijken Canary Wharf (het financiële centrum van Londen), Greenwich en Woolwich. Maar niet alleen is hier woon werkverkeer verheven tot kunstvorm – verse koffie, ongelooflijke uitzichten, geen stinkende massa’s en zeker geen seinstoring of file – maar het is ook een attractie op zich geworden. De Theems stroomt langs de meeste topbezienswaardigheden van
Wanneer je bij Westminster aan boord gaat is het meteen raak: op de noordoever de iconische Big Ben en de parlementsgebouwen, op de zuidoever het enorme reuzenrad London Eye. Je komt ogen tekort; steek je hoofd aan de achterkant naar buiten om zoveel mogelijk te zien. Ga naar voren wanneer de boot de bocht nadert, waar St Paul’s Cathedral, het Tate Modern en de City zich aandienen. Na de Millennium Bridge voor voetgangers komen de bijzondere wolkenkrabbers met hun grappige namen in beeld: de Gherkin (‘Augurk’), de Walkie-Talkie en de Cheese Grater (Kaasrasp) in het noorden, de onmogelijk hoge Shard (‘Scherf’) in het zuiden. Door
LONDEN MODERN GLOBE BRIDGE © Joe dAniel Price / GettY iMAGes
WHARF
BEGIN WESTMINSTER
EIND
219
166-245 AmazingBoatJourneys-Europe.indd 219
06/02/2019 15:49
deze nieuwe gebouwen is de skyline van Londen sinds 2003 drastisch veranderd, en er is nog meer op komst: Londen heeft ongeveer 510 gebouwen van meer dan twintig verdiepingen in de pijplijn. Voorbij Bankside en London Bridge City kom je bij de HMS Belfast, een oude kruiser die dienst heeft gedaan in de Tweede Wereldoorlog en de Koreaanse oorlog. Daarachter ligt het stadhuis, een gebouw dat al is vergeleken met een ui, de helm van Darth Vader en een pissebed. En dan de Tower. Het gebouw lijkt misschien niet zo indrukwekkend tegen de moderne achtergrond van wolkenkrabbers, maar vergis je niet: de Tower is groot in de Britse geschiedenis en staat voor bijna duizend jaar koningschap, veroveringen en executies. Vandaag worden de kroonjuwelen er nog bewaard, die alleen tevoorschijn worden gehaald bij speciale gelegenheden, zoals de opening van het Parlement of een kroning. Voordat je je hebt kunnen afvragen hoe je er met een kroon op uit zou zien, gaat de boot er weer vandoor, op naar een van de grote iconen van Londen, de Tower Bridge. Alleen vanaf de rivier kun je die en face fotograferen: dit is je Instagram-moment. Bij de Tower Bridge eindigt het centrum met zijn topattracties. Hierna volgen de Docklands, die sinds 1945 een duizelingwekkende transformatie hebben ondergaan van drukke haven tot braakliggend industrieel terrein tot gebied van luxe huizen. Veel oude dokken en pakhuizen zijn omgebouwd tot aantrekkelijke appartementencomplexen, en oude hijskranen zijn architectonische snufjes geworden. De maximum vaarsnelheid ligt hier veel hoger dan in het centrum, dus voor je het weet heeft de catamaran je bij Canary Wharf gebracht, het financiële hart van Londen. En dan is het nog maar een klein stukje naar eindhalte Greenwich, van de nulmeridiaan en Greenwich Mean Time (GMT, tegenwoordig UTC). Hier vind je ook het Old Royal
steek achterin je hoofd naar buiten om de big ben en het london eye te bekijken.
© MickeY lee / AlAMY stock Photo
Mooiste boottochten
TOWER BRIDGE
toen de tower bridge in 1894 werd voltooid, was londen een bloeiende havenstad, en de brug kreeg een door stoom aangedreven ophaalmechanisme (dat destijds revolutionair was) om het wegdek omhoog te brengen en schepen door te laten. de haven ligt nu verder oostelijk en het mechanisme wordt elektrisch aangedreven, maar de brug gaat nog steeds ongeveer duizend keer per jaar open.
Naval College, het National Maritime Museum en de klipper Cutty Sark. � ServiCe aan bOOrd Thames Clippers met zijn krachtige catamarans is openbaar vervoer op zijn best: comfortabele leren stoelen, grote vensters voor het uitzicht, klimaatbeheersing zodat je niet bevriest in de winter of stikt in de zomer, een buitendek, een bar voor
Wijs je medereizigers de aparte londense wolkenkrabbers met hun gekke namen aan.
hou je camera bij de hand voor het beste uitzicht op tower bridge.
220
166-245 AmazingBoatJourneys-Europe.indd 220
06/02/2019 15:49
© helen hotson / 500Px
va n L i n k S : boot van thames clippers; Westminster bridge en
kunnen bezoekers naadloos doorstromen van de fundamenten van de Britse kunstgeschiedenis naar hedendaagse kunst van wereldklasse.
big ben weerspiegeld in het water van de theems.
v O r i G e Pa G i n a: st Paul’s vanaf de zuidoever.
� PrakTiSCH
warme en koude (alcoholische) dranken en snacks, en toiletten. Er zijn zelfs gratis kranten aan boord en er is wifi bij bepaalde aanlegsteigers. De boten en bijna alle steigers zijn volledig rolstoeltoegankelijk.
De boot gaat door de week om de 20 minuten en ’s avonds en in het weekend elk half uur. Je kunt op elke steiger een kaartje kopen, online boeken of met je Oyster-kaart reizen (een soort OV-chipkaart voor Londen). Dat is gemakkelijk en een derde goedkoper dan de standaardtarieven. De meeste forensen gebruiken Thames Clippers tussen het centrum en Canary Wharf, toeristen vaak tussen het centrum en Greenwich. Je kunt hem met een River Roamerdagpas ook als een hop-on hop-offservice gebruiken. Het is erg mooi wanneer de avond valt, de lichten aan gaan en de wolkenkrabbers fonkelen tegen de avondlucht. Mensen kijken is ’s ochtends op Canary Wharf ook erg leuk. EF
� andere rOuTeS In het weekend biedt de RBX1 een expressdienst tussen Westminster en Greenwich, die Bankside en de haltes tussen Tower en Greenwich overslaat en 10 tot 15 minuten sneller is. Echt iets voor cultuurminnaars is de RB2, alias ‘Tate to Tate’, van Battersea Power Station naar London Bridge City. Deze stopt bij Millbank bij het Tate Britain en bij Bankside bij het Tate Modern. Zo
bewonder de prachtige omgebouwde dokken en pakhuizen in de docklands.
leer van het rijke wetenschappelijke en maritieme erfgoed van Greenwich.
eindig je reis boven op de GMt/ utc-meridiaan.
221
166-245 AmazingBoatJourneys-Europe.indd 221
06/02/2019 15:49
M O O I S T E
Beleef de 60 meest fantastische en memorabele bootreizen ter wereld – van een tocht over de Nijl
met een feloek en een cruise door het Canadase noordpoolgebied tot een reis per vrachtschip naar de Pitcairneilanden en een ontdekkingstocht door Halong Bay in Vietnam. Met beschrijvingen van
iedere reis, schitterende foto’s en praktische informatie om je eigen reis te plannen, ontdek je met dit boek de meest relaxte, romantische en mooie manier van reizen: over water.
tochten
ISBN 9789021573588
9 789021 573588 www.kosmosuitgevers.nl
B O OT
B O OT tochten
M O O I S T E
M O O I S T E
B O OT tochten
NUR 500 Kosmos Uitgevers Utrecht/Antwerpen
60
onverge reizen ov telijke er water