WAT & HOE
WAT & HOE
TA A L G I D S
FINS
FINS
DE BESTE TOLK VOOR OP REIS
•
Ruim 4000 woorden & zinnen
•
oordenlijst W Nederlands - Fins
•
W oordenlijst Fins - Nederlands
•
uidelijke aanwijzingen D voor uitspraak
eten & uitgaan onderweg overnachten
www.watenhoe.nl
TA A L G I D S
789021 572956
uitspraak ontmoetingen
I S B N 978-90-215-7295-6
9
TA A L G I D S
FINS
Vlot de rekening vragen op een terrasje? Een gesprekje aanknopen? Met deze taalgids kom je altijd uit je woorden.
incl. lijst woordenLANDS
gezondheid
R FINS - NEDE S D E N ERLAND - FINS
&
IN SAMENWERKING MET
3
Woord vooraf 6 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Handig om te weten... 7 Beknopte grammatica 7 Uitspraak 12 Handige rijtjes 13 Datum, tijd en getallen 18 Persoonlijke gegevens 26
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
Praktische zaken 28 Bank 28 Post 29 Telefoon 30 Internet 34 Foto en video 35 Het weer 37 Veiligheid 39
3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12
Ontmoetingen 41 Algemeen 41 Iemand aanspreken 42 Zich voorstellen 44 Elkaar begrijpen 50 Hobby’s 51 Een mening geven 52 Een compliment geven 54 Iets aanbieden 54 Uitnodigen 55 Iets afspreken 56 Iemand versieren 57 Afscheid nemen 59
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7
Onderweg 63 De weg vragen 63 Douane 66 Bagage 68 De auto 69 Verkeersborden 69 Het benzinestation 72 Pech en reparaties 73
Inhoud
Fins.indd 3
Inhoud
18-04-19 11:16
Fins.indd 4
Inhoud
4
4.8 4.9 4.10 4.11 4.12
De fiets 75 Vervoermiddel huren 75 Liften 79 Inlichtingen 80 Openbaar vervoer 82
5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
Overnachten 92 Accommodatie zoeken 92 Bij de receptie 93 Kamperen 94 Hotel/appartement/huisje 98 Klachten 101 Vertrek 102
6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Eropuit 104 Bezienswaardigheden 104 Sport en recreatie 107 Aan het water 108 In de sneeuw 111 Wandelen en bergbeklimmen 112 Fitness en wellness 113
7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Winkelen 115 Algemeen 116 Levensmiddelen 118 Kleding en schoenen 119 Kapper 121 Afrekenen 123
8 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6
Eten en uitgaan 125 In het restaurant 125 Bestellen 126 Klachten 134 Afrekenen 136 Uitgaan 136 Kaartjes reserveren 139
9 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5
Gezondheid 141 De dokter roepen 141 Klachten van de patiënt 141 Het consult 145 Recept en voorschriften 150 De tandarts 151
18-04-19 11:16
In moeilijkheden 153 Om hulp vragen 153 Ongelukken 154 Er is iemand vermist 156 Verlies en diefstal 157 Aanranding 158 De politie 159
5
Woordenlijsten 161 Nederlands – Fins 161 Fins – Nederlands 215
Inhoud
Fins.indd 5
10 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6
18-04-19 11:16
125
8.1 In het restaurant Kan ik een tafel voor zeven uur reserveren?
Voinko varata pöydän kello seitsemäksi? woinko warata peudèn kello se-ietsemèksie?
Graag een tafel voor twee personen
Saanko pöydän kahdelle, olkaa hyvä saanko peudèn kahdelle, olkaa huwè
Wij hebben wel/niet gereserveerd
Meillä on pöytävaraus/ei ole pöytävarausta me-iellè on peutèwaraus/e-ie ole peutèwarausta
Is de keuken al open?
Voimmeko syödä jo nyt? woimmeko suədè jo nut?
Hoe laat gaat de keuken open/dicht?
Eten en uitgaan
Mihin aikaan voimme syödä täällä? miehien aikaan woimme suədè tèèllè?
Is er een tafel vrij?
Onko teillä vapaa pöytä? onko te-iellè wapaa pəutè?
Kunnen we op een tafel wachten?
Voimmeko odottaa pöydän vapautumista? woimmeko odottaa peudèn wapautumiesta?
Moeten we lang wachten?
Täytyykö meidän odottaa kauan? tuituukə me-iedèn odottaa kau-an?
In het restaurant
Fins.indd 125
8 Eten en uitgaan
Is deze (eet)gelegenheid rookvrij?
Onko tämä paikka savuton? onko tèmè paikka sawoeton?
Waar kan ik hier roken?
Missä voin tupakoida täällä? miessè woin toepakoida tèèllè?
Onko teillä pöytävaraus? Millä nimellä? Tännepäin, olkaa hyvä Tämä pöytä on varattu Viidentoista minuutin kuluttua meillä on vapaa pöytä Odotatteko niin kauan (baarin puolella)?
Hebt u gereserveerd? Onder welke naam? Deze kant op, a.u.b. Deze tafel is gereserveerd Over een kwartier hebben wij een tafel vrij Wilt u zolang (aan de bar) wachten?
18-04-19 11:16
126
Is deze plaats bezet?
Onko tämä paikka varattu? onko tèmè paikka warattoe?
Mogen wij hier/daar zitten?
Voimmeko me istua tässä/tuossa? woimmeko me iestoe-a tèssè/toe-ossa?
Mogen wij bij het raam zitten?
Voimmeko istua ikkunan luona? woimmeko iestoe-a iekkoenan loe-ona?
Eten en uitgaan
Kunnen we ook buiten eten?
Voiko ulkona myös syödä? woiko oelkona muəs suədè?
Hebt u nog een stoel voor ons?
Onko teille vielä yksi tuoli meille? onko te-iellè wie-elè uksie toe-olie me-ielle?
Hebt u een kinderstoel voor ons?
Onko teillä syöttötuoli? onko te-iellè suəttətoe-olie?
Is er voor deze flessenwarmer een stopcontact?
Onko täällä pistoke pullonlämmittimelle? onko tèèllè piestoke poellonlèmmiettiemelle?
Kunt u dit flesje/potje voor mij opwarmen?
Voisitteko lämmittää tämän pullon/tölkin minulle? woisietteko lèmmiettèè tèmèn poellon/təlkien mienoelle?
Niet te warm, a.u.b.
Ei kovin lämpimäksi, kiitos e-ie kowien lèmpiemèksie, kiêtos
Is hier een ruimte waar ik de baby kan verzorgen?
Bestellen
Onko täällä lastenhoitohuone? onko tèèllè lastenhoitohoe-one?
Fins.indd 126
Waar is het toilet?
Missä WC/vessa on? miessè weesee/wessa on?
8.2 Bestellen Ober!
Tarjoilija! tarjoilieja!
Mevrouw!
Tarjoilija! tarjoilieja!
Meneer!
Tarjoilija! tarjoilieja!
18-04-19 11:16
63
4.1 De weg vragen Pardon, mag ik u iets vragen?
Anteeksi, saanko kysyä jotain? anteeksie, saanko kusuè jotain?
Ik ben de weg kwijt
Olen eksynyt olen eksunut
Weet u een ... in de buurt?
Missä täällä lähellä on ...? miessè tèèllè lèhellè on ...?
Is dit de weg naar ...?
Meneekö tämä tie ...? meneekə tèmè tie-e ...?
Onderweg
Kunt u me zeggen hoe ik naar ... moet lopen/fietsen?
Voitteko sanoa miten minä pääsen jalan/pyörällä ...? woitteko sano-a mieten mienè pèèsen jalan/puərèllè ...?
Hoe kom ik daar het snelst met de auto?
Miten sinne pääsee nopeimmin autolla? mieten sienne pèèsee nope-iemmien autolla?
Hoe kom ik het snelst in ...?
Kuinka pääsen nopeimmin ...? koe-ienka pèèsen nope-iemmien ...?
Hoeveel kilometer is het nog naar ...?
Kuinka monta kilometriä tästä on vielä ...? koe-ienka monta kielometrie-è tèstè on wie-elè ...?
Kunt u het op de kaart aanwijzen?
Voitteko näyttää sen minulle kartalta? woitteko nuittèè sen mienoelle kartalta?
Mijn navigatiesysteem is kapot, kunt u me vertellen hoe ik in ... kom?
Navigaattorini on rikki, voitteko kertoa miten pääsen …? nawieĝaattorienie on riekkie, woitteko kerto-a mieten pèèsen …?
De weg vragen
Fins.indd 63
4 Onderweg
• •Waar? hier/daar
täällä/tuolla tèèllè/toe-olla
18-04-19 11:16
64
ergens/nergens
jossain/ei missään jossain/e-ie miessèèn
overal
kaikkialla kaikkie-alla
ver weg/dichtbij
kaukana/lähellä kaukana/lèhellè
naar rechts/links
Onderweg
oikealle/vasemmalle oike-alle/wasemmalle
rechts/links van
oikealla/vasemmalla oike-alla/wasemmalla
rechtdoor
suoraan eteenpäin soe-oraan eteenpein
via
... kautta ... kautta
in
...-ssa/-ssä ...-ssa/-ssè
op
...-lla/-llä ...-lla/-llè
onder
De weg vragen
... alla ... alla
Fins.indd 64
tegen
... vastaan ... wastaan
tegenover
... vastapäätä ... wastapèètè
naast
... vieressä ... wie-eressè
bij
... luona ... loe-ona
voor
... edessä ... edessè
18-04-19 11:16
Fins.indd 161
Woordenlijst
161
A
Nederlands – Fins Deze woordenlijst is bedoeld als aanvulling op de hoofdstukjes hiervoor. De nummers achter het woord verwijzen naar de paragraaf met de belangrijkste zinnen waarin u deze woorden kunt gebruiken. In een aantal gevallen kunt u woorden die in deze lijst ontbreken elders in het boekje vinden, namelijk bij de illustraties van de auto, de fiets, de tent en het menselijk lichaam. Veel etenswaren kunt u vinden in de FinsNederlandse lijst in 8.2. De volgende afkortingen zijn gebruikt: bn = bijvoeglijk naamwoord, bw = bijwoord, ev = enkelvoudsvorm, mv = meervoudsvorm, onoverg = onovergankelijk, ww = werkwoord, zn = zelfstandig naamwoord. a
aanbevelen 8.2 suositella soe-osietella aanbieden 3.8 tarjota tarjota aanbieding tarjous tarjo-oes aangebrand (pohjaan)palanut (pohjaan)palanoet aangenaam 3.3 hauska tutustua hauska toetoestoe-a aangetekend 2.2 kirjattuna kierjattoena aangeven (bij douane) ilmoittaa tullattavaksi, tullauttaa ielmoittaa
toellattawaksie, toellauttaa
aanhangwagen perävaunu perèwaunoe aankomen saapua saapoe-a aankomsttijd saapumisaika saapoemiesaika aanranding seksuaalihäirintä seksoe-aalieheirintè aanrijding yhteentörmäys, kolari uhteentərmuis, kolarie aansteker sytytin sututien aantrekkelijk viehättävä wie-ehèttèwè aanwezig 2.3 läsnä (oleva) lèsnè (olewa) aanwijzen 3.4, 4.1, 6.1, 7.3 osoittaa, näyttää osoittaa, nuittèè aardappel peruna peroena aardbeien 8.2 mansikoita mansiekoita aarde (grond) maa, multa maa, moelta aardewerk keramiikka, saviastiat keramiêkka, sawie-astiat aardig mukava, kiva moekawa, kiewa abonnement (bus) 4.12, 6.4 sarjalippu sarjalieppoe abonnement (krant) 4.12, 6.4 tilaus tielaus abonnement (telefoon) 4.12, 6.4 liittymä liêttumè accommodatie 5.1 majoitus majoitoes
18-04-19 11:16
Fins.indd 215
Woordenlijst
215
A
Fins – Nederlands In een aantal gevallen kunt u woorden die in deze lijst ontbreken elders in deze taalgids vinden, namelijk bij de illustraties van de auto, de fiets, de tent en het menselijk lichaam. Veel etenswaren kunt u vinden in de Fins-Nederlandse lijst in 8.2. De volgende afkortingen zijn gebruikt: bn = bijvoeglijk naamwoord, bw = bijwoord, ev = enkelvoudsvorm, mv = meervoudsvorm, onoverg = onovergankelijk, ww = werkwoord, zn = zelfstandig naamwoord. 95-oktaanista (polttoainetta) normaal (benzine) a
aallonmurtaja golfbreker aaltoallas golfslagbad aamiainen ontbijt aamuisin ’s ochtends aamulla ’s morgens aamutakki ochtendjas äänenvaimennin knalpot ääni geluid ääntää uitspreken adapteri adapter after sun -emulsio aftersun aftersun aftersun aids aids aika tijd aikaerorasitus jetlag aikaisin vroeg aikakauslehti tijdschrift aikana gedurende, tijdens aikataulu dienstregeling aina altijd aines ingrediënt aita hek äiti moeder aitio loge aivan edessä helemaal vooraan aivotärähdys hersenschudding
ajaa rijden (in auto) ajaa (moottoripyörä-) kilpaajoissa motorcrossen ajaa parta zich scheren ajaa pyörällä rijden (fietsen) ajanvaraus afspraak ajatella denken ajokortti rijbewijs akku accu akseli as Alankomaat Nederland alas naar beneden alasti (bw), alaston (bn) bloot alaston naakt alavatsa onderbuik ale(nnusmyynti) opruiming, uitverkoop
alennus korting alkaa beginnen alko(holimyymälä) slijterij alkoholi alcohol alkoholiton alcoholvrij alkuruoka voorgerecht alla onder allekirjoittaa ondertekenen, signeren
allekirjoitus handtekening all-in all-in aloittaa beginnen alushousut onderbroek, slipje alusvaatteet (mv) ondergoed
18-04-19 11:16
7
1.1 Beknopte grammatica
Beknopte grammatica
Dat Fins de naam heeft een moeilijke taal te zijn, komt omdat het Fins niet behoort tot de Indo-Europese taalfamilie zoals de meeste in Europa gesproken talen, maar tot de Finoegrische taalfamilie. Het Hongaars, het Estisch en het Laps maken ook deel uit van dezelfde taalfamilie, evenals enkele kleinere talen die in de voormalige Sovjet-Unie worden gesproken. De woordenschat is zo anders dan die van de overige Europese talen dat u zonder enige kennis van het Fins nauwelijks iets van die taal kunt begrijpen. De bedoeling van deze inleiding is om u enigszins een inzicht te geven in het gebruik van de standaardzinnen uit deze gids. In Finland spreekt men in toenemende mate, maar niet overal, vreemde talen en men zal de moeite die u neemt om hen in hun eigen taal tegemoet te komen, erg waarderen! Om te beginnen is het goed om te weten dat de woorden in het Fins door de vervoeging en de verbuiging nogal kunnen veranderen, dat wil zeggen dat u het woord dat u wilt opzoeken in die vorm vaak niet in een woordenboek of woordenlijst kunt vinden. De meest in het oog vallende kenmerken van het Fins: – de taal wordt in feite zo uitgesproken als het geschreven staat. Iedere klank heeft zijn eigen teken, als er één klinker of medeklinker staat, wordt die kort uitgesproken, als er twee staan, dan worden die lang uitgesproken; – de klemtoon valt altijd op de eerste lettergreep, zelfs in het relatief kleine aantal woorden dat de Finnen hebben overgenomen uit andere talen, zoals hotelli hotel; – in plaats van voorzetsels (bij, in, op enz.) en bezittelijke voornaamwoorden (mijn, jouw, zijn/haar enz.) heeft het Fins achtervoegsels (naamvalsuitgangen en possessiefsuffixen) (bijv. talo huis, talossa in het huis, talossani in mijn huis) en achterzetsels (bijv. talon takana achter het huis). In de woordenlijst achterin de gids zijn die naamvalsuitgangen achter de gedeeltes die u zelf moet invullen meestal weggelaten om het niet nodeloos ingewikkeld te maken, ook al is dat grammaticaal niet correct; – de klinkerharmonie; dat houdt in dat a, o, u (achterklinkers) meestal niet samen in een woord voorkomen met ä, ö, y (voorklinkers), behalve in leenwoorden en samengestelde woorden; – medeklinkerwisseling: afhankelijk van de plaats in een lettergreep kunnen de medeklinkers k, p, t in een woord een sterke (bijv. kk, pp, tt)
Handig om te weten...
Fins.indd 7
1 Handig om te weten...
18-04-19 11:16
28
2 Praktische zaken 2.1 Bank
Praktische zaken
Waar is hier ergens een bank/een wisselkantoor?
Missä täällä on pankki/rahanvaihtokonttori miessè tèèllè on pankkie/rahanwaihtokonttorie?
Kan ik hier deze ... inwisselen?
Voinko saada täällä rahaa tällä ...? woinko saada tèèllè rahaa tèllè ...?
Kan ik hier pinnen?
Voinko nostaa täällä rahaa automaatista? woinko nostaa tèèllè rahaa automaatiesta?
Kan ik hier met een creditcard geld opnemen?
Voinko nostaa täällä rahaa luottokortilla? woinko nostaa tèèllè rahaa loe-ottokortiella?
Hoeveel provisie moet ik betalen?
Kuinka paljon provisio on? koe-ienka paljon prowiesio on?
Waar moet ik tekenen?
Mihin minun täytyy kirjoittaa nimeni? miehien mienoen tuituu kierjoittaa niemenie?
Kan ik kleinere biljetten krijgen?
Saanko pienempiä seteleitä? saanko pie-enempie-è setele-ietè?
Bank
Ik zoek een geldautomaat
Fins.indd 28
Missä täällä on raha-automaatti? miessè tèèllè on raha-automaattie?
Wat is het minimum/maximum?
Mikä on minimi-/maksimisumma? miekè on mieniemie-/maksiemiesoemma?
Mag ik ook minder opnemen?
Voinko nostaa myös vähemmän (rahaa)? woinko nostaa muəs wèhemmèn (rahaa)?
Dit zijn de gegevens van mijn bank in Nederland/België
Tässä ovat hollantilaisen/belgialaisen pankkini tiedot tèssè owat hollantielaisen/belĝie-alaisen pankkienie tie-edot
Dit is mijn bankrekeningnummer
Tämä on minun (pankki)tilini/postisiirtotilini numero tèmè on mienoen (pankkie)tielienie/postiesiêrtotielienie noemero
18-04-19 11:16
29
Haluaisin vaihtaa rahaa haloe-aisien waihtaa rahaa
euro tegen ...
euroilla ... e-oeroilla ...
Wat is de wisselkoers?
Mikä (vaihto)kurssi on? miekè waihtokoerssie on?
Kunt u me ook wat kleingeld geven?
Voitteko antaa minulle myös vähän pikkurahaa? woitteko antaa mienoelle muəs wèhèn piekkoerahaa?
Dit klopt niet
Tämä ei ole oikein tèmè e-ie ole oike-ien
Teidän täytyy allekirjoittaa tämä Teidän täytyy täyttää tämä Saanko nähdä passinne? Saanko nähdä henkilöllisyystodistuksenne? Saanko nähdä pankkikorttinne?
U moet hier tekenen U moet dit invullen Mag ik uw paspoort zien? Mag ik uw identiteitsbewijs zien? Mag ik uw bankpasje zien?
Praktische zaken
2.2 Post paketit postimerkit
pakjes postzegels
Ik ben op zoek naar een postkantoor
Missä täällä on posti? miessè tèèllè on postie?
Post
Fins.indd 29
Ik wil graag geld wisselen
Is hier een brievenbus in de buurt?
Missä täällä lähellä on kirjelaatikko? miessè tèèllè lèhellè on kierjelaatiekko?
Bij welk loket kan ik geld wisselen?
Millä tiskillä voin vaihtaa rahaa? miellè tieskiellè woin waihtaa rahaa?
Moet ik hier zijn voor een telefonische overboeking?
Saanko tältä tiskiltä puhelinmääräyksellä rahaa? saanko tèltè tieskieltè poehelienmèèruiksellè rahaa?
Poste restante
Poste restante poste restante
18-04-19 11:16
WAT & HOE
WAT & HOE
TA A L G I D S
FINS
FINS
DE BESTE TOLK VOOR OP REIS
•
Ruim 4000 woorden & zinnen
•
oordenlijst W Nederlands - Fins
•
W oordenlijst Fins - Nederlands
•
uidelijke aanwijzingen D voor uitspraak
eten & uitgaan onderweg overnachten
www.watenhoe.nl
TA A L G I D S
789021 572956
uitspraak ontmoetingen
I S B N 978-90-215-7295-6
9
TA A L G I D S
FINS
Vlot de rekening vragen op een terrasje? Een gesprekje aanknopen? Met deze taalgids kom je altijd uit je woorden.
incl. lijst woordenLANDS
gezondheid
R FINS - NEDE S D E N ERLAND - FINS
&
IN SAMENWERKING MET