BARCELONA

Barcelona_2019_NL_001-240.indd 1
15-04-19 15:57
Hoe werkt de reisgids? De bezienswaardigheden van Barcelona worden in 5 hoofdstukken gepresenteerd. Aan elk hoofdstuk is een speciale kleur toegewezen. Om je reisplanning gemakkelijker te maken, zijn alle belangrijke bezienswaardigheden van elk hoofdstuk verdeeld over 3 rubrieken: unieke bezienswaardigheden zijn samengevat in de rubriek Top 10 en van 2 sterren voorzien. De bezienswaardigheden in de rubriek Hoogtepunten zijn eveneens van belang, zij het niet per se uniek. Een selectie van andere interessante bestemmingen vind je in de rubriek Verder ontdekken.
Pedralbes en Tibidabo
Eixample en Gràcia
Montjuïc en Poble Sec La Ribera, Port Olímpic en Poblenou La Rambla en omgeving
2
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 2
2 km 1 mi
09-04-19 16:38
, c en u
YY Top 10 �������������������������������� 6 Het Barcelona-gevoel ����������������� 8
Het magazine Trots en zelfbewust ������������������������ 14 Geschiedenis in de pan – de geuren van de Cuina Catalana.....18 Sprankelend terroir ����������������������� 20 De barris van Barcelona ���������������� 22 De voorbeeldige Eixample ������������� 26
La Rambla en omgeving Even oriënteren ������������������������������� Mijn dag: Het Barcelona-gevoel ����� YY Barri Gòtic ������������������������������ YY La Rambla �������������������������������� Catedral ������������������������������������������ Palau Güell ������������������������������������� Verder ontdekken ��������������������������� Waar… Eten en drinken ... Winkelen ... Uitgaan ����������������������
32 34 40 43 49 52 55 60
La Ribera, Port Olímpic en Poblenou Even oriënteren ������������������������������ 66 Mijn dag aan zee ���������������������������� 68 YY Palau de la Música Catalana .. 74 YY Museu Picasso ������������������������ 76 YY Santa María del Mar ��������������� 79 Verder ontdekken ��������������������������� 82 Waar… Eten en drinken ... Winkelen ... Uitgaan ����������������������� 88
Eixample en Gràcia Even oriënteren ������������������������������� 96 Mijn dag: modernisme en andere vergenoegens ������������������� 98 YY La Sagrada Família ��������������� 104 Gaudí’s nalatenschap ������������������ 108 YY Park Güell ����������������������������� 110 YY Casa Milà ������������������������������ 112 YY Mansana de la Discòrdia ����� 115 Gràcia �������������������������������������������� 118 Hospital de la Santa Creu i Sant Pau ������������������������������������� 121 Verder ontdekken ������������������������� 123 Waar… Eten en drinken ... Winkelen ... Uitgaan ��������������������� 125
Montjuïc en Poble Sec Even oriënteren ���������������������������� 132 Mijn dag tussen geweldige kunst en door groene tuinen �� 134 YY MNAC ����������������������������������� 138 Museu Marítim ���������������������������� 142 De erfenis van een zeevarende natie ........................144 Fundació Joan Miró ��������������������� 146 Poble Espanyol ����������������������������� 149 Pavelló Mies van der Rohe ���������� 150 CaixaForum ���������������������������������� 151 Verder ontdekken ������������������������� 152 Waar… Eten en drinken ... Winkelen ... Uitgaan ��������������������� 154
INHOUD
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 3
3
09-04-19 16:38
Pedralbes en Tibidabo Even oriënteren ����������������������������� 158 Mijn dag van wonderen ��������������� 160 Tibidabo ����������������������������������������� 164 Monestir de Pedralbes ������������������ 167 CosmoCaixa ����������������������������������� 169 Camp Nou ������������������������������������� 171 Verder ontdekken .............. .......... 173 Waar… Eten en drinken ... Winkelen ... Uitgaan ��������������������� 175
Uitstapjes Sitges �������������������������������������������� Costa Brava ����������������������������������� De cisterciënzerkloosters ������������ De wijnhuizen van Alt Penedès �� Montserrat ������������������������������������
181 182 183 184 185
Wandelingen & tochten Barri Gòtic ������������������������������������ 188 Gràcia �������������������������������������������� 191
Modernistische meesterwerken �� 194 Aan het water ������������������������������� 199
Praktische informatie Voor je vertrek ������������������������������ Bij aankomst �������������������������������� Onderweg in Barcelona ��������������� Overnachten ��������������������������������� Eten & drinken ����������������������������� Uitgaan ����������������������������������������� Winkelen �������������������������������������� Evenementenkalender ����������������� Handige woorden & zinnen ��������
204 206 207 208 210 211 211 212 212
Bijlage Stadsplattegrond �������������������������� Stratenregister ������������������������������ Register ����������������������������������������� Fotoverantwoording ��������������������� Colofon �����������������������������������������
215 227 234 236 237
Magische momenten Ga op het juiste moment naar de juiste plek in Barcelona en beleef iets onvergetelijks. Romantisch rustpunt ��������������� 45 Alledaagse cava-cultuur ����������� 81 Groot feest voor creatieve buren ������������������������������������� 119
4
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 4
Onvergetelijke nachten ���������� 153 Dansende poppen ������������������� 166
INHOUD
09-04-19 16:38
Uitzicht op Barceloneta vanuit het W-Hotel: in het midden de kleurrijk verlichte Torre Agbar, een nieuw herkenningspunt van de stad; rechts de twee torenflats aan de Olympische haven.
Het Plaça Reial aan de Rambla herbergt cafÊs, restaurants en nachtclubs.
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 5
5
09-04-19 16:38
6
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 6
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
TOP 10
09-04-19 16:38
YY Top 10 In deze top 10 vind je de belangrijkste bezienswaardigheden, van de absolute nummer 1 tot en met nummer 10. 1 YY Barri Gòtic De prachtige architectuur van de ‘gotische wijk’ getuigt van de hoogtijdagen van Catalonië als mediterrane mogendheid (blz. 40). 2 YY La Sagrada Família De kathedraal, waaraan nog altijd gebouwd wordt, is met zijn naar de hemel reikende reuzentorens het wereldberoemde symbool van Barcelona (blz. 104).
6 YY Casa Milà Gaudí’s beroemdste en doldwaze woonhuis trekt ook bezoekers naar het uitnodigende daklandschap. Hier kun je genieten van een prachtig panoramisch uitzicht (blz. 112). 7 YY Mansana de la Discòrdia In dit huizenblok hebben de drie toonaangevende architecten van het Catalaans modernisme zich naast elkaar vereeuwigd. Indrukwekkend is vooral het door Gaudí gebouwde Casa Battló (blz. 115).
8 YY Museu Picasso Ondergebracht in vijf middeleeuwse paleizen: het drukst bezochte 3 YY La Rambla museum van de stad geeft een blijDe befaamde flaneerpromenade is vende indruk van het werk van de een geliefkoosde plek voor toeristen, waarschijnlijk grootste kunstenaar theaterbezoekers en tasjesdieven, van de 20e eeuw (blz. 74). cultuurminnaars en kitschverko9 YY Museu Nacional d´Arte de pers, chique operagangers en Catalunya (MNAC) gestreste kelners (blz. 43). Catalaanse kunst volledig onder één 4 YY Palau de la Música Catalana dak: van romaanse tot hedendaagse Muziekpaleis in weelderige art nou- kunst. De collectie romaanse veau en het ornamentrijkste monu- fresco’s is uniek in de wereld ment van het modernisme (blz. 77). (blz. 138). 5 YY Park Güell Gaudí’s park met dorische zuilen, beelden van draken en scheve arcaden biedt ook een schitterend uitzicht over Barcelona (blz. 110).
10 YY Santa María del Mar Pure Catalaanse gotiek: de kerk werd wereldberoemd door de bestseller De kathedraal van de zee van Ildefonso Falcones (blz. 79).
TOP 10
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 7
7
09-04-19 16:38
Het Barcelona-gevoel Ontdek wat de stad te bieden heeft en beleef de unieke sfeer zoals de Barcelonezen dat zelf doen.
Rumba op z’n Catalaans De opzwepende mix van flamenco, Afro-Caribische muziek en rock-’nroll is absoluut hot. Hij is ontstaan in de wijken van de Catalaanse gitanos. De Rumba Catalana wordt beschouwd als moderne folklore van Barcelona, die zelfs de benen van verstokte danshaters in beweging brengt. Liveoptredens zie je bijvoorbeeld in de Taberna Tio Carlos. Tio Carlos A 222 A3 B Passatge de Gutenberg 7 F www.foodandmusic.es/taberna-tio-carlos D dagelijks 7–24 uur
Coole zomernachtsdroom Mediterrane nachten zijn niet alleen lang, maar vaak ook heet. Dan genieten Barcelona’s nachtbrakers van een verkoelend drankje op een van de spectaculaire dakterrassen die veel designhotels tot in de kleine uurtjes openhouden. Tot de meest geliefde chillplekken met uitzicht op fonkelende lichtjes van de stad
8
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 8
behoren de terrassen van hotel Pulitzer, Grand Hotel Central en hotel Majestic. Hotel Pulitzer A 218 B1 B Carrer Bergara 8 Grand Hotel Central A 222 C3 B Via Laietana 30, zie blz. 209 Hotel Majestic A 218 B2 B Passeig de Gràcia 70
In de ‘Buik van Barcelona’ In de Mercat de la Boquería, ofwel de ‘Buik van Barcelona’ aan de Rambla (blz. 47), zul je watertanden. Hier wacht je een zee van kleuren, geuren, geluiden en verlokkende strelingen van het gehemelte. Kijk je ogen uit naar de kunstzinnig opgestapelde vijgen, paddenstoelen, paprika’s, de bungelende hammen en bergen vers gevangen vissen en zeevruchten. Laat je meevoeren door de ochtendlijke hectiek van de markt. Trek gekregen? Proef ter plekke van alle kostelijkheden. De kramen van Quim en Pinotxo zijn altijd druk.
BARCELONA BELEVEN
09-04-19 16:38
Dit hoort bij de de Spaanse manier van leven: aperitief in een bar.
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 9
09-04-19 16:38
Zondagse boottochtjes in het Parc de la Ciutadella.
Uitstekende delicatessen van Cava-Bar Xampanyet in het district Ribera.
10
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 10
BARCELONA BELEVEN
09-04-19 16:38
Eetlustopwekkende traditie Bars zijn voor de lokale bevolking een publieke woonkamer – waar je vrienden en collega’s treft of zelf een ogenblik ontspant met een aperitivo – bij voorkeur na het werk of op de zondagochtend. De traditionele vermout, bier (caña) en wijn mogen niet ontbreken – net zoals natuurlijk iets om te knabbelen zoals olijven, chips en ansjovis. Tot de populairste adressen behoren Quimet & Quimet (blz. 154) en Bar Calders (blz. 126). Barcelona’s menselijke torens Wanneer de inwoners tot wel tien rijen hoog op elkaars schouders gaan staan, heb je te maken met de populairste volkssport van de Cata lanen: de castellers. Bij de vereniging van de Castellers de Barcelona (www.castellersdebarcelona.cat) kun je een training bijwonen. En waaghalzen mogen op eigen risico gratis meedoen! Castellers de Barcelona F www.castellersdebarcelona.cat D feb–nov di, do, vr vanaf 19 uur, niet op feestdagen
Zondagse stemming in het park Vooral in het weekend krijg je in het Parc de la Ciutadella (blz. 82) een goede indruk van de vrijetijdsbesteding van de bewoners van Barcelona: gezinnen picknicken, roeien in bootjes of voetballen, jongeren chillen op het gras, anderen wagen
zich over het slappe koord of jong leren. Trommelaars roffelen erop los en voor de kiosken met versnaperingen sta je in de rij – stilte voor de maandagochtendstorm. Rariteiten en koopjes Op zondagochtend verdringen de vlooienmarktfans van Barcelona zich bij de markthal Sant Antoni op zoek naar boeken, kunstalbums, strips, films, oude prentbriefkaarten en computergames. Bij het groepje Catalanen dat samenzweerderig bijeenstaat gaat het niet om verdachte personen maar verzamelaars die hun schatten ruilen. Wegens renovatiewerkzaamheden vond de vlooienmarkt tot voor kort plaats in een grote tent tegenover de markthal, maar in 2019 is hij weer op de oude plek te vinden. Markthalle Sant Antoni A 221 E4 B Carrer Comte d´Urgell 1
Tussendoortje in de melkbar Als je de geuren van warme chocolademelk en verse churros opsnuift, is de dichtstbijzijnde granja niet ver weg! Geniet van een Catalaanse berenar in de middag. In de granja La Pallaresa gaat het er traditioneel aan toe: bergen slagroom, neonverlichting en obers die met enorme dienbladen jongleren – een kostelijke aanblik! Granja La Pallaresa A 222 B4 B Carrer Petrixol 11 D 9–13, 17–21 uur
BARCELONA BELEVEN
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 11
11
09-04-19 16:38
Prachtige gebouwen uit verschillende eeuwen sieren de Catalaanse hoofdstad.
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 12
09-04-19 16:38
Het magazine Kom alles te weten over Barcelona – geschiedenis, de keuken, wijnen, de wijken en de Catalaanse art-nouveauarchitectuur! Blz. 12–29
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 13
09-04-19 16:38
Trots en zelfbewust Catalanen, en vooral inwoners van Barcelona, zullen je al snel vertellen dat Catalonië en zijn hoofdstad niet Spaans zijn. En inderdaad houdt de regio in het noordoosten van het Spaanse schiereiland al eeuwenlang vast aan zijn unieke cultuur.
A
l in 878 ontstond er een Catalaanse staat, toen Wilfried I meerdere vorstendommen wist te verenigen en de basis legde voor een toekomstige Catalaanse natie. Hij noemde zich de eerste graaf van Barcelona en stichtte een dynastie
die eeuwenlang het land leidde, tot het in de 15e eeuw werd opgeslokt door het expanderende Spanje. De Catalanen bleven tot 1635 onder Castiliaanse heerschappij toen een Frans-Spaanse oorlog uitbrak en de Catalanen aan weerszijden van de
Eigen taal: ‘Català’
De opleving van het Català (het Catalaans) is wellicht de duidelijkste uiting van de Catalaanse identiteit, hoewel er in Barcelona nog steeds twee officiële talen zijn, het Catalaans en het Castiliaans (Spaans). Het gebruik ervan is verplicht in heel Catalonië, ook in het onderwijs (waar Castiliaans Spaans een verplicht vak bleef) en aan de universiteit. Het Catalaans, waarvan de woordenschat deels vergelijkbaar is met het Frans en Italiaans, verschilt in veel opzichten van het Castiliaans, grammaticaal en vooral in uitspraak. Zo worden de onbeklemtoonde klanken ‘a’ en ‘e’ in het Catalaans nagenoeg ingeslikt, maar in het Castiliaans niet, en zijn de zacht gelispelde Castiliaanse klanken ‘z’ en ‘c’ in het Catalaans afwezig; het is dus ‘Barselona’! Overigens waarderen de Catalanen als je als gast Catalaans probeert te spreken, dus probeer het gerust.
14
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 14
HET MAGA ZINE
09-04-19 16:38
Boven het Palau de la Generalitat hangen de Spaanse en Catalaanse vlag.
grens in opstand kwamen en de onafhankelijkheid uitriepen. De opstand werd al snel neergeslagen. In 1652 capituleerde Barcelona voor het Spaanse leger en zeven jaar later werd Catalonië in het Verdrag van de Pyreneeën opgedeeld. De renaixença Na het einde van de Napoleontische bezetting van Spanje (1807–1813), begon het economisch herstel van Catalonië – met een bloeiende landbouw, wijnexport en een toename
van de goederenoverslag in de havens en met Barcelona als de snelst groeiende stad op het Iberisch Schiereiland. Deze opleving werd het begin van de Catalaanse renaixença (renaissance) halverwege de 19e eeuw. Officieel lange tijd verboden, beleefde het Catalaans nu een nieuwe bloeitijd als literaire taal van de ontwikkelde middenklasse. De culturele renaissance ging gepaard met de ‘modernistabeweging’ (de Catalaanse art nouveau), die in combinatie met de bouw van
HET MAGA ZINE
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 15
15
09-04-19 16:38
de wijk Eixample (blz. 96) het aanzicht van Barcelona totaal veranderde.
kunstenaars en schrijvers bleven werken en Barcelona werd een groot centrum van uitgevers. Pas na Franco’s dood in 1975 en de nieuwe Spaanse Burgeroorlog grondwet van 1977 kreeg Catalonië Na de overwinning van generaal een zekere mate van zelfbestuur. In Franco in de Spaanse Burgeroorlog 1979 werd Catalonië een autonome (1936–1939) werd de Catalaanse regio binnen Spanje, in overeenidentiteit rigoreus onderdrukt: de stemming met de nieuwe Spaanse Catalaanse taal ging ondergronds en grondwet. de regio werd economisch uitgeDe Catalaanse hoofdstad hongerd. Ondanks decennia van culturele, economische en politieke Na Franco’s bewind heeft de Catalaanse identiteit zich sterk ontonderdrukking, wist Catalonië zijn wikkeld. De provincie is de welvaonafhankelijkheid te bewaren: de Catalaanse kerk bleef onafhankelijk, rendste van Spanje en is verantwoordelijk voor 20 procent van het bnp. Voor de Catalanen, die 11 procent van de Spaanse bevolking vormen, is Barcelona niet Spanjes tweede stad, maar de hoofdstad van
Kunstenaars geven op vele manieren uiting aan hun Catalaanse identiteit.
16
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 16
HET MAGA ZINE
09-04-19 16:38
Catalonië. In 2017 streefde de Catalaanse regering zelfs naar onafhankelijkheid van Spanje, maar faalde door verzet van de Spaanse centrale overheid. Bijna geen enkele andere Europese stad heeft zichzelf zo prachtig hervonden als Barcelona. Een ingrijpende facelift voorafgaand aan de Olympische Spelen van 1992 heeft
Wilfried I ‘de Harige’ (circa 860–898)
Graaf Guifré (Wilfried) el Pilós van Barcelona, grondlegger van de Catalaanse natie, sneuvelde al jong in de strijd tegen de Saracenen. Hij kreeg zijn merkwaardige bijnaam als tegenbeeld van zijn voormalige leenheer, de Frankische keizer Karel ‘de Kale’. Het verhaal gaat dat de keizer zijn heldhaftigheid wilde eren en daarom zijn vingers in Wilfrieds wonden doopte. Daarmee trok hij vier strepen over zijn gouden schild. Zo ontstonden de geel-rode Quatre Barres (Vier Balken), de oudste vlag van Europa.
Jacobus I (1213–1276)
Gebrandschilderde ramen uit het modernisme, de Catalaanse art nouveau.
de grootse oude stad veranderd in een chique, kosmopolitische metropool en hét centrum van mode en designproducten. Barcelona verbindt flair met trots en wanneer de inwoners je ervan proberen te overtuigen dat Barcelona (en niet Madrid) de eerste stad van Spanje is, is dat niet verwonderlijk.
Jacobus (Jaume) I van Aragón was de belangrijkste Catalaanse koning. Hij stichtte de Corts (het parlement van Catalonië) en de Generalitat de Catalunya (het bestuurlijk comité van de Corts). Hij leidde het land naar een tijdperk van politieke, economische en culturele welvaart. De vroegere heerschappij van Catalonië in het Middellandse Zeegebied kun je ook nu nog in Barcelona afzien aan prachtige gebouwen zoals de kathedraal, Santa María del Mar en de scheepswerven in Drassanes.
HET MAGA ZINE
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 17
17
09-04-19 16:38
Geschiedenis in de pan – de geuren van de Cuina Catalana Catalonië kan bogen op een van de rijkste culi naire tradities in Spanje: de Moorse, Franse, Siciliaanse en Levantijnse invloeden zijn merkbaar. De verscheidenheid aan aroma’s maakt deze uniek.
V
arkensvlees vormt de hoeksteen van de Catalaanse keuken, maar ook lamsvlees, kip, eend, rundvlees, slakken en wild worden gebruikt, vaak a la brasa (bereid in een open houtskooloven) en geserveerd met allioli (knoflookmayonaise). Botifarra (kruidige worsten) en fuet (lange, dunne salami) zijn ook ook geliefde ingrediënten in de Catalaanse keuken. Vlees wordt vaak gecombineerd met fruit, zoals in conill amb prunes (konijn met pruimen) en pollastre amb peres (kip met peren). Maar la cuina catalana onderscheidt zich vooral van andere regionale Spaanse keukens door de unieke mar i muntanya (‘zee en bergen’). Vooral mar i cel (‘zee en hemel’), gemaakt van worst, konijn, garnalen en vis, en sipia amb madonguilles (inktvis met gehaktballetjes) zijn erg lekker. Visgerechten lopen uiteen van gegrilde sardines tot sarsuela (zee-
18
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 18
vruchtenstoofpot) en vissoepen. Probeer ook eens bacallà (stokvis), arròs negre (‘zwarte rijst’ met inktvisinkt), arròs amb llamàntol (rijst met kreeft) en fideuà (een variant op paella met pasta in plaats van rijst). Sausen en bijgerechten Vijf elementen (olijfolie, knoflook, tomaten, paprika en kruiden) vormen samen de pittige samfaina, een heerlijke saus die bij veel gerechten wordt geserveerd. Andere sausen zijn picada (peterselie, noten, brood, knoflook en saffraan), romesco (amandelen, tomaten, chilipepers, knoflook en olie) en sofregit (een eenvoudige saus met tomaat, ui en knoflook). Afhankelijk van het seizoen vind je ’s zomers bijgerechten als asperges, in de herfst wilde paddenstoelen en in de lente calçots, lange geroosterde lente-uitjes met pittige romesco-saus.
HET MAGA ZINE
09-04-19 16:38
Een Catalaanse topkok Waarschijnlijk de bekendste chefkok van Catalonië is Ferran Adrià. In 2007 werd hij zelfs als kunstenaar uitgenodigd voor de Documenta in Kassel met zijn legendarische maar inmiddels gesloten
restaurant El Bulli. Samen met zijn broer opende hij het tapasrestaurant ‘Tickets’ en daarnaast runt hij een mysterieus gastronomisch laboratorium in het Poble Sec. In 2019 wordt El Bulli bij Roses aan de Costa Brava als Food-Lab heropend.
In La Boqueria kun je heerlijke tapas proeven.
Barcelona’s beste voedselmarkten
YYLa Boqueria – La Rambla 89 (www.boqueria.info) De bekendste en populairste markthal van de stad die zijn reputatie zeker waarmaakt (blz. 47). YYSanta Caterina – Avinguda Francesc Cambó 16 (www.mercatsantacaterina.net) De oude markt van La Ribera (blz. 89) is herbouwd volgens een prachtig ontwerp van Enric Miralles met een veelkleurig betegeld dak. In de markthal eet je goed en goedkoop in de populaire Bar Joan (kraam 108–110). YYLa Concepció – Carrer d’Aragó 311 bis In de Dreta de l’Eixample, in een art-nouveaugebouw. YYGràcia – Carrer de Pi i Margall 73–75; Plaça de la Llibertat 27 De kleine Mercat Abaceria Central wordt overschaduwd door de smaakvol gerenoveerde Mercat de la Llibertat. YYBarceloneta – Plaça de la Font 1 Op de markt van Barceloneta (blz. 83) met zijn stijlvolle betonnen ontwerp vind je alles voor een strandpicknick.
HET MAGA ZINE
Barcelona_2019_NL_001-240.indd 19
19
09-04-19 16:38