24
Je draai vinden
Voor aankomst Afhankelijk van je eindbestemming kun je België meestal in enkele uren tot een halve dag per auto of trein bereiken. Gemeten vanaf Utrecht varieert de afstand van zo’n 125 kilometer (Antwerpen) tot ruim 325 kilometer (Bouillon). De snelwegen en spoorverbindingen zijn prima en doorgaans vrij rustig. Wel moet je rond Antwerpen, Brussel en Luik rekening houden met files.
Reiswijze
De auto is het beste vervoermiddel om door België te reizen. Je kunt er overal het snelst mee komen, onderweg over kleine en mooie wegen reizen en rustige plekjes opzoeken. Een goede tweede is de trein. Met intercity’s, sneltreinen, stoptreinen en de bus kom je eenvoudig en snel op vele plaatsen, maar ben je ter plekke wel minder vrij in je bewegingen. Ook kun je niet overal komen met het openbaar vervoer. Zeker in het dunner bevolkte (zuid)oosten van het land is het treinstation of de bushalte soms een paar kilometer verwijderd van een bestemming. Maak je uitsluitend een stedentrip, dan is reizen per trein altijd de beste optie. Je arriveert dan in of vlak bij het centrum, kunt ter plekke verder met de tram, bus of metro (of per fiets) en hoeft niet te zoeken naar een parkeerplaats.
Handige hulpmiddelen
De Belgische bewegwijzering verdient niet altijd een schoonheidsprijs. Ze verschilt per regio en kan soms echt tot hoofdbrekens leiden. Navigatie in de auto geeft daarom veel rust en zekerheid. Met een Benelux-pakket of de routeplanner van Google Maps kom je doorgaans moeiteloos op de meest afgelegen adressen. Geen navigatie of internet aan boord? Plan je reis vooraf met een routeplanner. Een goede planner is die van de ANWB: route.anwb.nl/routeplanner. Houd daarnaast de (voor leden gratis) ANWB-kaart Frankrijk-België-Luxemburg bij de hand, dan heb je onderweg een goed overzicht van de hoofdwegen en de afstanden. Ter plekke is de ANWB-wegenkaart België en Luxemburg een prettige wegwijzer. Reis je per trein naar België? Bij de NS kun je de internationale treinreis plannen op www.nsinternational.nl. Voor de meeste bestemmingen in België zijn tickets online te koop. Op de website van NMBS (www.belgianrail.be) kun je reisadviezen krijgen voor reizen in België zelf en tickets online kopen. Ter plekke moet je je weg vinden met de kaart en de vertrekstaten op de stations. Ook kun je altijd informatie opvragen bij het loket.
Auto huren
Bekende autoverhuurbedrijven als Avis, Hertz, Budget en Europcar hebben vestigingen in België. Zie het overzicht van verhuurbedrijven op pagina 190.
Feestdagen
België viert de volgende feestdagen. Op die dagen zijn veel mensen vrij en zijn openbare instellingen over het algemeen gesloten: ■ 1 januari ■ paasmaandag ■ 1 mei – Dag van de Arbeid ■ Hemelvaartsdag ■ pinkstermaandag ■ 11 juli – feestdag Vlaanderen ■ 21 juli – nationale feestdag
■ 15 augustus – Maria-Tenhemel-
opneming
■ 27 september – feestdag Wallonië ■ 1 november – Allerheiligen ■ 11 november – wapenstilstand ■ 25 december – Kerstmis
Vervoer
25
Vervoer België heeft een prima netwerk van snelwegen en provinciale wegen. Het is er doorgaans rustiger dan in Nederland. Rond de grote steden is het wel vaak druk (zeker tijdens de spits). En op zomerse weekend- en feestdagen kan het erg druk zijn op de wegen naar de kust, rond pretparken en evenementen. Reizen met het openbaar vervoer is een goed alternatief, zeker als je de reis grotendeels per intercitytrein kunt afleggen. Moet je overstappen of per bus verder reizen, dan ben je vaak wel wat langer onderweg dan met de auto.
Parkeren
Hoewel veel grote steden autoluwe centra en autovrije straten hebben, kun je in kleinere steden vaak parkeren tot op de Grote Markt/Grand Place. Kijk wel even op de borden wanneer het marktdag is of wanneer het plein autovrij moet worden gemaakt voor een evenement. Langdurig parkeren wordt op straat doorgaans ontmoedigd. In de blauwe zones mag je met een parkeerschijf gratis tussen 30 minuten en twee uur blijven staan. Bij betaald parkeren kun je in de parkeerautomaat tot maximaal twee uur betalen. Blijf je langer, volg dan de borden en laat je auto achter op een parkeerterrein of in een parkeergarage. Let op: soms is het parkeren op de markt gratis gedurende de lunchtijd.
Plaatsnamen
Soms heel verwarrend: bekende plaatsnamen worden langs de weg ‘ineens’ in een andere taal weergegeven. Een lijstje van de grotere steden: ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■
Anvers – Antwerpen Bastogne – Bastenaken Bruges – Brugge Bruxelles – Brussel Courtrai – Kortrijk Gand – Gent Liège – Luik Louvain – Leuven Malines – Mechelen
■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■
Mons – Bergen Namur – Namen Nivelles – Nijvel Ostende – Oostende Saint-Trond – Sint-Truiden Tongres – Tongeren Tournai – Doornik Ypres – Ieper
Autopech
Ben je lid van de Wegenwacht, met dekking in het buitenland, bel dan het telefoonnummer dat op je lidmaatschapskaart staat: (+31) 70 31 41 414. De ANWB zorgt dat de hulpdienst van de Belgische zusterbond naar je toe komt.
Kortingskaarten op het spoor
Er zijn diverse kortingsmogelijkheden waarmee je een rondreis door België per trein goedkoper kunt maken. Enkele voorbeelden: Rail Pass (tien enkele reizen tussen twee Belgische treinstations naar keuze. De pas is een jaar geldig en staat niet op naam. Handig en goedkoop voor grotere afstanden). Leg je vooral korte afstanden af, kies dan voor een Key Card (tien enkele reizen in de regio). Met Bdagtrips kun je treinreizen combineren met bijvoorbeeld fietshuur. Op de site van de Belgische Spoorwegen (NMBS in Vlaanderen, SNCB in Wallonië) vind je een overzicht van de mogelijkheden en actuele prijzen: www.belgianrail.be
Per bus, tram of metro
Reizen per bus is in België een goede manier om op plaatsen te komen waar geen treinstation is. In Vlaanderen verzorgt De Lijn (www.delijn.be) het busvervoer. In Wallonië reis je met TEC (www.infotec.be). Het openbaar vervoer in Brussel wordt verzorgd door MIVB/STIB (www.mivb.be).
Kaarten
B B
A A
C C
196196
5 5
g
Middelburg ddelburg Middelburg ddelburg Vlissingen Vlissingen
M
Vlissingen Vlissin
KnokkeZeebrugge ZeebruggeKnokkeHeistHeist
Blankenberge Blankenberge
Lissewege Lissewege
De kust De kust
Het Meetjesland Het Meetjesland slandsland Damme Damme
Oostende Oostende
ede
EekloEeklo Zedelgem Zedelgem
4 4
akk
A18
Assenede Maldegem Mald Maldegem Maldegem Assenede
Brugge Brugge
Middelkerke Middelkerke
Beernem Beernem
A18
Koksijde Koksijde
Ichtegem Ichtegem Torhout Torhout
Veurne Veurne
A10
Wingene Wingene Kortemark Diksmuide Diksmuide Kortemark A17 A17
Tielt Tielt
Roeselare Roeselare
De slagvelden De slagvelden van van de ‘Grote de ‘Grote Oorlog’ Oorlog’
A25
3 3 A26
A19
Leiestree Leie
Nazareth Nazareth
Waregem Waregem
Kortrijk Kortrijk
A19
Z 7
Oudenaarde Oudenaarde e e
E15
E15
E42 A27
A27 E17
B
Ron
se se Ronse Ronse
A17
z- zFraznas-lezFraznas-lezAnvaing Anvaing
E403
sa
A1
Le
Leuze-en Leu Hainaut Ha
Leuze-enLeuze-enHainaut Hainaut
Doornik Doornik
E17
E42
B
A21
A23
A23
A211 A211
2 2
A21
A21 A2
Douai Douai
Arras Arras
A2
D
iennes iennes Valenciennes Valenciennes A26 A1
A1
E15
A2
A26 E17
E17
E19
A2
E15
E17
AMIENS AMIENS 10
10
20
A A29A A29
20 E44
30 km30 km
E19
A26 E17
E19
B B
E44 A1
E19
A2
A26 E15
A1
A29
Saint-Quentin Saint-Quentin C C A29
E44
E44
n
A2
Valenc Va
A2
E19
1 1 A16
D
E15
E19
A16
E42
Bernissa Bernissa A21
A16
B
A1
LensLens
0
Le Fraznas-l Fraz Anvaing An E429 E429
E429 E429
E42
E42
Béthune Béthune
0
7
Oudenaard Oude
Mouscron Mouscron Tourcoing Tourcoing
A26
Roubaix Roubaix E403 LILLE LILLE
A16
Z
Zwevegem Zwevegem A17
Comines-Warneton Comines-Warneton
Le
D
A1
Nevele Nevel
Leiestreek Leiestreek k k
Meulebeke Meulebeke
Menen Menen E42
GA10
G
Nevele Nevele
HeuleHeule E17 E17 Deerlijk Deerlijk
Ieper Ieper
E42
A10
Izegem Izegem
Rumbeke Rumbeke Moorslede Moorslede
Poperinge Poperinge
Z
Oostakk Oostakk AalterAalte
AalterAalter
G
A25
Het Meetje Het M
n
32
Westelijk Vlaanderen
Even oriënteren Westelijk Vlaanderen is een afwisselende en groene regio. Je vindt er populaire steden als Gent en Brugge, maar ook minder bekende pareltjes als Damme en Poperinge. Langs de volgebouwde kust is het soms even zoeken naar ‘groen’, maar in het achterland ligt het voor het oprapen, in de Leiestreek en de Vlaamse Ardennen bijvoorbeeld. Indrukwekkend is de herinnering aan de ‘Grote Oorlog’ rond Ieper. Gent en Brugge: de een een levendige studentenstad, de ander bijna een openluchtmuseum. En altijd is de Vlaamse kust dichtbij. Hier spat het strandplezier van de badgasten af en vind je, als je even zoekt, pareltjes uit de belle époque. Het achterland van Brugge herbergt enkele bijzondere en minder bekende plaatsen: het witgekalkte Lissewege en Damme, de stad van Tijl Uilenspiegel. Rustig en groen is het in het Meetjesland, spannend in het door de Antwerpse haven bedreigde Doel. Via de romantische Leiestreek trek je naar het heuvelachtige zuidoosten, waar het ‘vlakke land’ van Jacques Brel plaatsmaakt voor de Vlaamse Ardennen. Historische steden als Oudenaarde, Kortrijk, Veurne en Poperinge vormen de opmaat tot de slagvelden van de Eerste Wereldoorlog. Erg ingrijpend voor de Belgen, voor ons zeer indrukwekkend. Strandhuisjes rijgen zich aaneen langs de kust
Even oriënteren Verder ontdekken C D F G I J K L N O
0
Lissewege P51 Damme P51 Het Meetjesland P52 Doel P52 Leiestreek P52 Oudenaarde P53 Geraardsbergen/Vlaamse Ardennen P54 Kortrijk P54 Poperinge P55 Veurne P55
20 km
★ Hoogtepunten B E H M
De Kust P36 Brugge P40 Gent P43 De slagvelden van de ‘Grote Oorlog’ P47
33
6
Het magazine
Een VEELBEWOGEN land België is een zelfstandig koninkrijk, maar kent een woelig verleden met steeds andere overheersers. Van de Romeinen tot de Nederlanders. Toch werd het ook met een eigen koning zelden voor lange tijd rustig in het land. Tot op de dag van vandaag verdeelt de taalkwestie de Walen en de Vlamingen. Door zijn centrale ligging in Europa en de directe toegang tot zee was BelFRANS OF NEDERLANDS gië altijd een bloeiend handelsgebied én een gewilde regio om te overheerOver het algemeen merk je als toerist sen. De eerste in de geschiedenis weinig van de Belgische taalkwestie. van wie bekend is dat hij de ‘Belgae’ Op de volgende plekken vang je er bestuurde, was Julius Caesar. Hij een glimp van op: dwong de woeste Galliërs in het In Flanders Fields Museum P47-50 keurslijf van de Romeinse provincie Museum Kortrijk 1302 P54 Gallia Belgica. Honderden jaren De Voerstreek P77 later, na de dood van Karel de Grote Leuven/Louvain-la-Neuve P101 (814), werd België voor het eerst in tweeën gedeeld. Het deel westelijk van de Schelde kwam onder West-Francië en het oosten onder Midden-Francië. Vlaamse steden waren vanaf 1100 welvarende centra van textielnijverheid. Fraaie marktpleinen, stadhuizen en belforten straalden de koopmanstrots uit. In 1302 ontstond de eerste frictie tussen Frans- en Nederlandstaligen. Het leger van de Fransgezinde aristocratie, die via de Franse koning veel macht naar zich had toegetrokken, werd tijdens de Guldensporenslag bij Kortrijk door Vlaamse opstandelingen in de pan gehakt. De onderlinge spanning bleef bestaan, al ageerde men tijdens de eeuwen erna vooral tegen vreemde overheersers. De hertog van Bourgondië werd in 1384 graaf van Vlaanderen en breidde zijn gebied snel uit. Dat deed de Lage Landen in economisch opzicht geen kwaad, ook niet toen het gebied door overerving en huwelijk onder het
Het magazine
7
Huis Habsburg kwam te vallen. In 1516 kreeg een groot deel van Europa zelfs een Habsburgse keizer die was geboren in Gent: Karel V. Onder Karels zoon, Filips II, beleefden de Nederlanden zware tijden. De reformatie won terrein en onder aanvoering van Willem van Oranje keerde het protestantse noordelijk deel zich tegen Filips en het katholieke zuiden. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) dreven Noord- en ZuidBelgische krantentaal: Nederlands of Frans Nederland uit elkaar. Bij de Vrede van Münster werd de onafhankelijkheid van het noorden erkend en gingen het huidige België en Luxemburg door als de Spaanse Nederlanden. Opnieuw werd het gebied bevochten en beurtelings overheerst door Fransen, Oostenrijkers en opnieuw de Fransen onder Napoleon. Tussen 1815 en 1831 behoorde België tot het Koninkrijk der Nederlanden (P8), maar met de kroning van de Duitse prins Leopold van Saksen-Coburg en Gotha werd België een onafhankelijk koninkrijk. Het samengaan in één natie heeft niet gezorgd voor vrede tussen de Walen en Vlamingen. De Franse superioriteit bleef de Vlaming dwarszitten. Het succes van de industriële IN DE OORLOG revolutie in Wallonië maakte dat gevoel er niet beter op. Het Frans is De centrale ligging van België in de taal van de elite, ook al werd Europa zorgde er mede voor dat het Vlaanderen in de loop van de land tijdens de drie laatste grote 20e eeuw het welvarende deel van de Europese schermutselingen het natie. België is nu een federale staat centrale slagveld vormde. Over deze met drie gewesten: Vlaanderen, slagvelden en offensieven lees je Wallonië en het tweetalige Brussel. meer in de volgende items: De ligging van het land, in het hart De Slag bij Waterloo P98 van Europa, werd in 1958 officieel De Eerste Wereldoorlog P47 bevestigd: Brussel is de hoofdstad De Tweede Wereldoorlog P164 van de Europese Unie.
De Leeuw van Waterloo, eerbetoon aan een Nederlandse koning
1
De Dienst voor Toerisme verhuurt fietsen, per halve of hele dag (Jacob van Maerlantstraat 3, 050288610; www.toerismedamme.be). Verderop in de straat kun je op nummer 2 ook terecht bij Tijl en Nele (niet op vrijdag).
FIETSEN HUREN
De route gaat van start bij de brug over de Damse Vaart in het historische stadje Damme (P51). Je begint bij knooppunt 6 van het fiets-
Waar tijdens de Tachtigjarige Oorlog (15681648) de grens tussen ‘Staats’ en ‘Paaps’ lag en Tijl Uilenspiegel zijn streken uithaalde, zie je nu het mooie vlakke land van Vlaanderen. De tijd lijkt er te hebben stilgestaan. Fraaie dorpsaanzichten, witte hoeves in het veld en weilanden met koeien. Langs de Damse Vaart en door het achterland maak je een ontspannen fietstocht, met onderweg veel horeca en picknickplekjes.
Fietstocht
2 2
K DIJ ELDIJK K L RD INKE RD KRRIN OO O N K T NO R A T VAAR SEE VA MS DA M DA
EKKO E BRO IDBR ID ZU ZU
netwerk Brugse Ommeland-Noord. De cijfers tussen haakjes in de nu volgende routebeschrijving verwijzen naar enkele knooppunten die je onderweg op bordjes ziet staan. Een handig geheugensteuntje!
Schapen grazen langs de Damse Vaart K AS IJ NA AS LDIJK A O E D K N D L T O INKE NT D KR IN N KR
3 3
Steek de Damse Vaart over en sla links af (Noorweegse Kaai). Volg dit fietspad langs het water en
1-2
AFSTAND 26 km DUUR 3-4 uur (inclusief stops) BEGIN- EN EINDPUNT Brug over de Damse Vaart, Kerkstraat, Damme A196 C4
S S T RTARA ATAT
Vlaanderen: het Brugse Ommeland
F F O ROTRT SI SI
174
Wandelingen & tochten
K ONON PDIPD I HH SCSC
ARE A STR RE STR -
RORO NN S ESLEL ARAR EE S TSRTR AAAA TT
NDND T T AAAA
0 0
STST RARA ATAT
4 4
EMPEPOMP PO
E E WW RATRT A VAVA NOKNK O PDPD HI HI SCSC
2 km 2 km
NONO OO R WRW EEEE GG S ESE KAKA AI AI
ST E- ST E
DA D
Even aanzetten met zelfbedieningsveer Kobus
1 1
de Schellemolen tot knooppunt 10. Ga rechtsaf en volg een smal, half verhard pad langs de velden en het natuurgebied rond het Fort van Beieren. Dit fort maakte ooit deel uit van de vestingwerken van Damme. Na enkele bochten en bruggetjes kom je uit op een verkeersweg bij Koolkerke (97). Sla hier even links af en houd de bordjes naar knooppunt 90 in de gaten. Je zigzagt door het dorp en vervolg je weg langs boerderijen,
M ROM RO
B OB O U TUS TW ERVERV SW
S S T RTARA ATAT
DIDI JKJK
2 2
E OEK BRRO D I B ID ZU ZU
De route is bezaaid met cafés en restaurants. Aan de rand van Oostkerke passeer je het wat chique wegrestaurant In de Groene Wandeling. Gemoedelijker is eetcafé De Knotwilg in het dorp zelf. Heb je later tijdens je fietstocht nog meer trek? Langs de Damse Vaart in Hoeke kun je heerlijke koffie met een wafel of een streekbiertje bestellen. Na afloop van de tocht is er in Damme volop keuze, bijvoorbeeld bij Tante Marie (P58).
EVEN RUSTEN
175
34
Westelijk Vlaanderen
In zes dagen
De provincies West- en Oost-Vlaanderen zijn niet groot in kilometers, maar hebben een flink aanbod aan bijzondere plaatsen en regio’s. Wil je alle hoogtepunten bezoeken, enkele Verder ontdekken-attracties aandoen en ook tijd overhouden voor het strand, wandelingen en/of fietstochten, trek dan zes dagen uit voor deze regio. Wil je niets missen en volop tijd hebben voor ontspanning én sportieve activiteit, kom dan voor acht of negen dagen.
Dag 1 Heerlijk een dagje naar BDe kust (boven, P36)! De ideale manier om je te verplaatsen: reis met de kusttram. Neem een kijkje in het belle-époquedorp De Haan, wandel over de Zeedijk van Oostende en kijk rond op de plek waar Maurits van Oranje in 1600 de Slag bij Nieuwpoort won. Zin in een strandwandeling? Wandel van Wenduine naar De Haan. Teruglopen hoeft niet, neem gewoon de tram. Blijf overnachten en geniet van een mooie zonsondergang.
Dag 2 ’s Ochtends
Rijd na het ontbijt naar EBrugge (P40). Onderweg kun je een bezoek brengen aan het prachtige CLissewege (P51) en/of DDamme (P51).
’s Middags
De rest van de dag heb je de tijd om Brugge te leren kennen. Bezoek een museum, wandel door de stad en vergeet niet wat winkels te bezoeken waar je kant of pralines kunt kopen. Wil je ook het begijnhof bezoeken? Ga dan op tijd, want de poort sluit vroeg. Overnacht in Brugge.
In zes dagen
35
Dag 3 FHet Meetjesland (P52) en GDoel (P52) liggen bijna in Nederland. Ze zijn beide de moeite van een kleine omweg waard. Reis door naar de schitterende studentenstad HGent (P43). Ga lekker lunchen in een restaurant aan het water en maak een wandeling of boottocht door het historisch centrum. Het is hier altijd erg relaxed. Neem voor twee nachten je intrek in de stad.
Dag 4 ’s Ochtends
Begin je dag met een bezoek aan de Sint-Baafskathedraal en het beroemde schilderij van de aanbidding van het Lam Gods. Neem daarna een kijkje in een van de drie begijnhoven of bezoek een van de boeiende musea.
’s Middags
Wil je nog meer musea bezoeken, trek daar dan de middag voor uit. Heb je zin in natuur, ga dan de stad uit en bezoek de ILeiestreek (P52). Wandel of fiets langs de rivier of neem een kijkje in een van de mooie dorpjes. Ga terug naar Gent voor je overnachting.
Dag 5 Rijd vandaag naar Westhoek, de relatief onbekende maar o zo mooie grensstreek met Frankrijk. Onderweg zijn er genoeg plekken om te stoppen voor een (stads)wandeling, terrasbezoek of lunch. Op je route kunnen liggen: JOudenaarde (P53), KGeraardsbergen/Vlaamse Ardennen (P 54) en/of LKortrijk (P54). Neem aan het eind van de middag je intrek in Ieper.
’s Avonds
Elke avond om 20 uur schalt de ‘Last Post’ door de Menenpoort in Ieper, ter herinnering aan de gevallenen van de Eerste Wereldoorlog. Heel indrukwekkend, mis het niet.
Dag 6 Maak vandaag een tocht langs MDe slagvelden van de ‘Grote Oorlog’ (rechts, P47). Begin in Ieper met het In Flanders Fields Museum en rijd vervolgens langs enkele andere herinneringsplekken. Ook in NPoperinge (P55) en OVeurne (P55) vind je herinneringen aan de oorlog. Deze mooie stadjes hebben daarnaast diverse andere bezienswaardigheden.