WAT & HOE
WAT & HOE
TA A L G I D S
NOORS
NOORS
DE BESTE TOLK VOOR OP REIS
•
Ruim 4000 woorden & zinnen
•
oordenlijst W Nederlands - Noors
•
W oordenlijst Noors - Nederlands
•
uidelijke aanwijzingen D voor uitspraak
NOORS
Vlot de rekening vragen op een terrasje? Een gesprekje aanknopen? Met deze taalgids kom je altijd uit je woorden.
www.watenhoe.nl
ontmoetingen
onderweg overnachten
TA A L G I D S
789021 567259
uitspraak
eten & uitgaan
I S B N 978-90-215-6725-9
9
TA A L G I D S
incl. lijst woordenRLANDS
gezondheid
DE NOORS - NE S NEDERLAND S R - NOO
&
IN SAMENWERKING MET
Noors.indd 1
noors
Vertaling Janke Klok en Jørn Sveistrup, Stichting Scandinavisch Vertaal& Informatiebureau Nederland, Groningen
08-02-16 12:00
Noors.indd 2
Wat & Hoe: wat anders!? Wat & Hoe maakt deel uit van Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen www.kosmosuitgevers.nl
Leverbaar in de serie Wat & Hoe: • Wat & Hoe Onderweg • Wat & Hoe Select • Wat & Hoe Taalgidsen
Kijk voor meer informatie op: www.watenhoe.nl
watenhoe
watenhoe_reizen
49e druk, 2016 © Kosmos Uitgevers Utrecht/Antwerpen Technische realisatie en productie: LINE UP boek en media bv Omslagontwerp: Julia Brants, Den Haag Vormgeving: Julia Brants, Den Haag Illustraties: Monique van den Hout ISBN 978 90 215 6212 4 NUR 507 Alle rechten voorbehouden / All rights reserved Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever stelt zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave. Wij zouden het zeer waarderen wanneer u geconstateerde onjuistheden ons wilt doorgeven, zodat wij hiermee rekening kunnen houden bij een volgende druk. Uw opmerkingen kunt u zenden aan: info@watenhoe.nl
08-02-16 12:00
3
Woord vooraf 6 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Handig om te weten... 7 Beknopte grammatica 7 Uitspraak 11 Handige rijtjes 13 Datum, tijd en getallen 18 Persoonlijke gegevens 26
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
Praktische zaken 28 Bank 28 Post 29 Telefoon 30 Internet 34 Foto en video 35 Het weer 37 Veiligheid 39
3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12
Ontmoetingen 41 Algemeen 41 Iemand aanspreken 42 Zich voorstellen 44 Elkaar begrijpen 50 Hobby’s 51 Een mening geven 52 Een compliment geven 54 Iets aanbieden 54 Uitnodigen 55 Iets afspreken 56 Iemand versieren 57 Afscheid nemen 59
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7
Onderweg 63 De weg vragen 63 Douane 66 Bagage 68 De auto 69 Verkeersborden 69 Het benzinestation 70 Pech en reparaties 71
Inhoud
Noors.indd 3
Inhoud
08-02-16 12:00
Inhoud
4
Noors.indd 4
4.8 4.9 4.10 4.11 4.12
De fiets 75 Vervoermiddel huren 76 Liften 80 Inlichtingen 81 Openbaar vervoer 83
5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
Overnachten 92 Accommodatie zoeken 92 Bij de receptie 93 Kamperen 94 Hotel/appartement/huisje 98 Klachten 101 Vertrek 102
6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Eropuit 104 Bezienswaardigheden 104 Sport en recreatie 107 Aan het water 108 In de sneeuw 111 Wandelen en bergbeklimmen 112 Fitness en wellness 113
7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Winkelen 115 Algemeen 116 Levensmiddelen 118 Kleding en schoenen 119 Kapper 121 Afrekenen 123
8 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6
Eten en uitgaan 125 In het restaurant 125 Bestellen 126 Klachten 135 Afrekenen 136 Uitgaan 137 Kaartjes reserveren 139
9 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5
Gezondheid 141 De dokter roepen 141 Klachten van de patiënt 141 Het consult 143 Recept en voorschriften 150 De tandarts 151
08-02-16 12:00
In moeilijkheden 153 Om hulp vragen 153 Ongelukken 154 Er is iemand vermist 156 Verlies en diefstal 157 Aanranding 158 De politie 159
5
Woordenlijsten 161 Nederlands – Noors 161 Noors – Nederlands 214
Inhoud
Noors.indd 5
10 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6
08-02-16 12:00
7
1.1 Beknopte grammatica z zZelfstandige
naamwoorden en lidwoorden
De Noorse taal kent drie geslachten: mannelijk, vrouwelijk en onzijdig. Enkelvoud Het onbepaald lidwoord voor vrouwelijke zelfstandige naamwoorden is ei, voor mannelijke en (uit te spreken als één) en voor onzijdige woorden et (uit te spreken als et). De woorden zijn vergelijkbaar met het Nederlandse een. Het onbepaald lidwoord kan voor zowel mannelijke als vrouwelijke woorden worden gebruikt. In deze taalgids is dat ook gedaan. In het Nederlands komt het bepaald lidwoord (de, het) vóór het zelfstandig naamwoord. In het Noors wordt het bepaald lidwoord als een uitgang aan het zelfstandig naamwoord vastgehecht. Voor mannelijke zelfstandige naamwoorden is dit aangehechte lidwoord -en, voor vrouwelijke zelfstandige naamwoorden -a en voor onzijdige zelfstandige naamwoorden -et. Bijvoorbeeld: mannelijk en gutt = een jongen gutten = de jongen
vrouwelijk ei/en dør = een deur døra = de deur
onzijdig et hus = een huis huset = het huis
vrouwelijk dører = deuren dørene = de deuren
Beknopte grammatica
De uitgang -en wordt uitgesproken als -ən. De uitgang -et wordt uitgesproken als ə. Meervoud Zelfstandige naamwoorden krijgen in het onbepaald meervoud gewoonlijk -er. Een van de belangrijkste uitzonderingen vormen de onzijdige, eenlettergrepige woorden, die meestal geen uitgang krijgen. Ook in het meervoud geldt dat het bepaald lidwoord (in het Nederlands de) als een uitgang aan het zelfstandig naamwoord worden vastgehecht. De uitgang van het bepaald meervoud is -ene. Bijvoorbeeld: mannelijk gutter = jongens guttene = de jongens
Handig om te weten...
Noors.indd 7
1 Handig om te weten...
onzijdig hus = huizen husene = de huizen
08-02-16 12:00
8
z zBijvoeglijke
naamwoorden
Handig om te weten...
Het bijvoeglijk naamwoord heeft drie vormen: één zonder uitgang, één met -t en één met -e. De vorm zonder uitgang wordt gebruikt na en = een (m., v.), die met -t na et = een (onz.) en die met -e in de andere gevallen. Wanneer er een bijvoeglijk naamwoord voor het zelfstandig naamwoord staat, is er zowel een vooropgeplaatst, losstaand, als een achtergeplaatst, aangehecht, bepaald lidwoord. Bijvoorbeeld: mannelijk en stor gutt den store gutten store gutter de store guttene
een grote jongen de grote jongen grote jongens de grote jongens
onzijdig et pent hus det pene huset pene hus de pene husene
een mooi huis het mooie huis mooie huizen de mooie huizen
Beknopte grammatica
z zPersoonlijke
Noors.indd 8
onderwerp ik jij u hij zij het wij jullie u zij/ze
vrouwelijk ei/en grønn dør den grønne døra grønne dører de grønne dørene
een groene deur de groene deur groene deuren de groene deuren
voornaamwoorden
jeg du De han hun det vi dere De de
voorwerp mij jou u hem haar het ons jullie u hun/hen
meg deg Dem ham henne det oss dere Dem dem
In Noorwegen is de beleefdheidsvorm De/Dem van het persoonlijk voornaamwoord veel minder gebruikelijk dan in het Nederlands. In winkels, restaurants e.d. kunt u daarom goed du/deg en dere gebruiken.
08-02-16 12:00
28
2 Praktische zaken 2.1 Bank
Praktische zaken
Waar is hier ergens een bank/een wisselkantoor?
Er det en bank/et vekslingskontor her i nærheten? aar dè een bank/et weksliengskoentoer haar ie naarheetən?
Kan ik hier deze ... inwisselen?
Kan jeg heve denne ... her? kan jei heewə dennə ... haar?
Kan ik hier pinnen?
Kan jeg bruke bankkort her? kan jei bruukə bankkort haar?
Kan ik hier met een creditcard geld opnemen?
Kan jeg ta ut penger med kredittkort? kan jei tá uut pengər haar mè kreedietkort?
Hoeveel provisie moet ik betalen?
Hvor mye er det i provisjon? woer muu-ə aar dè ie proewiesjoen?
Waar moet ik tekenen?
Hvor må jeg skrive under? woer mò jei skriiwə uunər?
Kan ik kleinere biljetten krijgen?
Kan jeg få mindre sedler? kan jei fò miendrə sedlər?
Bank
Ik zoek een geldautomaat
Noors.indd 28
Er det en minibank i nærheten? aar dè een mieniebank ie naarheetən?
Wat is het minimum/maximum?
Hva er minimum/maksimum? wá aar mieniemuum/maksiemuum?
Mag ik ook minder opnemen?
Kan jeg heve et lavere beløp? kan jei heewə et láwərə bəleup?
Dit zijn de gegevens van mijn bank in Nederland/België
Her er opplysningene om min nederlandske/belgiske bank haar aar opluusniengənə om miin needərlanskə/belĝieskə banks dátá
Dit is mijn bankrekeningnummer
Her er mitt bankkontonummer haar aar miet bank-koentoenoemər
08-02-16 12:00
41
3.1 Algemeen z zDank
u wel
Bedankt/dank u wel
Takk/takk skal du ha tak/tak skal duu há
Geen dank/graag gedaan
Ikke noe å takke for/Ingen årsak iekkə noe-ə ò takkə for/iengən òrsák
Heel hartelijk dank
Tusen takk tuusən tak
Erg vriendelijk van u
Det er snilt av deg dè aar snielt áw dei
Ontmoetingen
Het was me een waar genoegen
Bare hyggelig bárə huuĝĝəlie
Dank u voor de moeite
Takk for hjelpen tak for jelpən
Dat had u niet moeten doen
Det hadde ikke vært nødvendig dè haddə iekkə waart neudwendie
Dat zit wel goed, hoor
Det er ikke noe å snakke om dè aar iekkə noe-ə ò snakkə om
Algemeen
Noors.indd 41
3 Ontmoetingen
z zPardon
Pardon
Unnskyld uunsjuul
Sorry!
Beklager! bəkláĝər!
Sorry, ik wist niet dat ...
Beklager, jeg visste ikke at ... bəkláĝər, jei wiestə iekkə at ...
08-02-16 12:00
13 7 9
6
8
10 11
1
12
5 4
Gezondheid
14
3 2
Ingewanden 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
alvleesklier blaas blindedarm dikke darm dunne darm hart kransslagader lever long maag milt nier slokdarm urineleider
skjoldbruskkjertel blære blindtarm tykktarm tynntarm hjerte kransarterie lever lunge mave milt nyre spiserør urinleder
sjolbruuskgjertəl blaarə blientarm tuuktarm tuuntarm jertə kransə-arteerie-ə leewər loengə maawə mielt nuurə spiisəreur uuriinleedər
Ingewanden
Noors.indd 149
149
08-02-16 12:00
WAT & HOE
WAT & HOE
TA A L G I D S
NOORS
NOORS
DE BESTE TOLK VOOR OP REIS
•
Ruim 4000 woorden & zinnen
•
oordenlijst W Nederlands - Noors
•
W oordenlijst Noors - Nederlands
•
uidelijke aanwijzingen D voor uitspraak
NOORS
Vlot de rekening vragen op een terrasje? Een gesprekje aanknopen? Met deze taalgids kom je altijd uit je woorden.
www.watenhoe.nl
ontmoetingen
onderweg overnachten
TA A L G I D S
789021 567259
uitspraak
eten & uitgaan
I S B N 978-90-215-6725-9
9
TA A L G I D S
incl. lijst woordenRLANDS
gezondheid
DE NOORS - NE S NEDERLAND S R - NOO
&
IN SAMENWERKING MET