WAT & HOE
WAT & HOE
TA A L G I D S
KROATISCH
KROATISCH
DE BESTE TOLK VOOR OP REIS
•
Ruim 4000 woorden & zinnen
•
oordenlijst W Nederlands - Kroatisch
•
W oordenlijst Kroatisch - Nederlands
•
uidelijke aanwijzingen D voor uitspraak
KROATISCH
Vlot de rekening vragen op een terrasje? Een gesprekje aanknopen? Met deze taalgids kom je altijd uit je woorden.
www.watenhoe.nl
ontmoetingen
onderweg overnachten
TA A L G I D S
789021 567242
uitspraak
eten & uitgaan
I S B N 978-90-215-6724-2
9
TA A L G I D S
incl. lijst woorden EDERLANDS
gezondheid
-N KROATISCH S NEDERLANDH C S TI A O - KR
&
IN SAMENWERKING MET
Kroatisch.indd 1
K R O AT I S C H
Vertaling Tanja Bojic-Markovic Aanvullingen en correcties Jolanda Keesom (Nederlands) en Alma Domazet-Flego (Kroatisch)
04-02-16 16:45
Kroatisch.indd 2
Wat & Hoe: wat anders!? Wat & Hoe maakt deel uit van Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen www.kosmosuitgevers.nl
Leverbaar in de serie Wat & Hoe: • Wat & Hoe Onderweg • Wat & Hoe Select • Wat & Hoe Taalgidsen
Kijk voor meer informatie op: www.watenhoe.nl
watenhoe
watenhoe_reizen
10e druk, 2016 © Kosmos Uitgevers Utrecht/Antwerpen Technische realisatie en productie: LINE UP boek en media bv Omslagontwerp: Julia Brants, Den Haag Vormgeving: Julia Brants, Den Haag Illustraties: Monique van den Hout ISBN 978 90 215 6211 7 NUR 507 Alle rechten voorbehouden / All rights reserved Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever stelt zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave. Wij zouden het zeer waarderen wanneer u geconstateerde onjuistheden ons wilt doorgeven, zodat wij hiermee rekening kunnen houden bij een volgende druk. Uw opmerkingen kunt u zenden aan: info@watenhoe.nl
04-02-16 16:45
3
Woord vooraf 6 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Handig om te weten... 7 Beknopte grammatica 7 Uitspraak 11 Handige rijtjes 13 Datum, tijd en getallen 18 Persoonlijke gegevens 26
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
Praktische zaken 28 Bank 28 Post 29 Telefoon 30 Internet 34 Foto en video 35 Het weer 37 Veiligheid 39
3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12
Ontmoetingen 41 Algemeen 41 Iemand aanspreken 42 Zich voorstellen 44 Elkaar begrijpen 50 Hobby’s 51 Een mening geven 52 Een compliment geven 54 Iets aanbieden 54 Uitnodigen 55 Iets afspreken 56 Iemand versieren 57 Afscheid nemen 59
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7
Onderweg 63 De weg vragen 63 Douane 66 Bagage 68 De auto 69 Verkeersborden 69 Het benzinestation 70 Pech en reparaties 71
Inhoud
Kroatisch.indd 3
Inhoud
04-02-16 16:45
Inhoud
4
Kroatisch.indd 4
4.8 4.9 4.10 4.11 4.12
De fiets 75 Vervoermiddel huren 76 Liften 80 Inlichtingen 81 Openbaar vervoer 83
5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
Overnachten 92 Accommodatie zoeken 92 Bij de receptie 93 Kamperen 94 Hotel/appartement/huisje 98 Klachten 101 Vertrek 102
6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Eropuit 104 Bezienswaardigheden 104 Sport en recreatie 107 Aan het water 108 In de sneeuw 111 Wandelen en bergbeklimmen 112 Fitness en wellness 113
7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Winkelen 115 Algemeen 116 Levensmiddelen 118 Kleding en schoenen 119 Kapper 121 Afrekenen 123
8 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6
Eten en uitgaan 125 In het restaurant 125 Bestellen 126 Klachten 134 Afrekenen 136 Uitgaan 136 Kaartjes reserveren 139
9 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5
Gezondheid 141 De dokter roepen 141 Klachten van de patiënt 141 Het consult 143 Recept en voorschriften 149 De tandarts 150
04-02-16 16:45
In moeilijkheden 153 Om hulp vragen 153 Ongelukken 154 Er is iemand vermist 156 Verlies en diefstal 157 Aanranding 158 De politie 159
5
Woordenlijsten 161 Nederlands – Kroatisch 161 Kroatisch – Nederlands 214
Inhoud
Kroatisch.indd 5
10 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6
04-02-16 16:45
7
1.1 Beknopte grammatica
Beknopte grammatica
Kroatisch is een Slavische taal, evenals Russisch, Pools, Tsjechisch, Slowaaks en uiteraard de andere talen uit het voormalige Joegoslavië die ontstaan zijn na de splitsing van het land: Servisch, Bosnisch, Sloveens en Macedonisch. Wat men voor de oorlog het Servokroatisch noemde, zijn na 1991 drie talen geworden: Servisch, Kroatisch en Bosnisch, waarvan alleen het Servisch zich van het cyrillisch alfabet bedient. De overige talen gebruiken het Latijnse schrift. Slavische talen behoren tot de Indo-Europese taalfamilie. De Indo-Europese talen vormen een grote taalfamilie, waartoe de meeste talen in Europa en West-Azië behoren. Kroatisch is de officiële taal van Kroatië en wordt ook gebruikt door Kroaten in Bosnië-Herzegovina. In totaal wordt het door ongeveer zeven miljoen mensen gesproken. Kroatisch is een rijke taal. De grote verscheidenheid aan naamvallen, uitgangen en uitzonderingen maakt deze taal voor een buitenlander niet gemakkelijk te leren. Zo zijn er drie geslachten: mannelijk, vrouwelijk en onzijdig. Behalve voor zelfstandige naamwoorden geldt dit ook voor bijvoeglijke naamwoorden, telwoorden, voornaamwoorden en deelwoorden. Vrouwelijke vormen kenmerken zich vaak door toevoeging van of verandering in a, bij onzijdige vormen is dat vaak een o. In de gids staat dat achter de mannelijke vormen aangegeven, bijv. Nederlands – Ik sta zonder benzine. Kroatisch – Ostao/Ostala sam bez goriva. In het Kroatisch gebruikt men zeven naamvallen: 1. Nominativus (onderwerp), 2. Genetivus (bezit of afkomst), 3. Dativus (meewerkend voorwerp), 4. Accusativus (lijdend voorwerp), 5. Vocativus (aanroepvorm), 6. Locativus (de plaats waar) en 7. Instrumentalis (het instrument waarmee of de manier waarop). Hierdoor veranderen de woorden steeds van vorm. Bijvoorbeeld het woord žena (= vrouw) wordt zo vervoegd: 1. žena, 2. žene, 3. ženi, 4. ženu, 5. ženo, 6. ženi, 7. ženom Daarbij worden in sommige gevallen voorzetsels gebruikt die de zin verder aanduiden.
Handig om te weten...
Kroatisch.indd 7
1 Handig om te weten...
04-02-16 16:45
8
z zHet
lidwoord
Handig om te weten...
Zelfstandig naamwoord en lidwoord
De Kroatische taal kent geen lidwoorden. Bijvoorbeeld: Nederlands – Een man loopt over de straat. Kroatisch – Čovjek ide preko ulice. U zult merken dat de beide naamwoorden in het Kroatisch zonder lidwoorden zijn geschreven. De betekenis van een naamwoord blijkt uit het zinsverband. Meervoudsvormen
De meervoudsvorm van een zelfstandig naamwoord is afhankelijk van het geslacht. Het meervoud van de meeste mannelijke zelfstandige naamwoorden (die voornamelijk op een medeklinker eindigen) wordt gevormd door toevoeging van -i of -ovi. Nederlands wiel/wielen golf/golven
Het meervoud van vrouwelijke zelfstandige naamwoorden (te herkennen aan de uitgang -a) wordt meestal gevormd door toevoeging van de uitgang -e.
Beknopte grammatica
Nederlands straat/straten
Kroatisch.indd 8
Kroatisch kotač/kotači val/valovi
Kroatisch ulica/ulice
Het meervoud van onzijdige zelfstandige naamwoorden (vaak te herkennen aan de uitgang -e of -o) wordt meestal gevormd door de uitgang -a. Nederlands spiegel/spiegels
Kroatisch zrcalo/zrcala
Er zijn natuurlijk uitzonderingen, bijvoorbeeld: Nederlands man/mannen boom/bomen
Kroatisch čovjek/ljudi drvo/drveće
Bij het vormen van het meervoud in het Kroatisch moet men ook rekening houden met de vaak voorkomende vervoegingen (o.a. naamvallen), waardoor de woorden kunnen veranderen.
04-02-16 16:45
28
2 Praktische zaken 2.1 Bank
Praktische zaken
Waar is hier ergens een bank/een wisselkantoor?
Ima li u blizini banka/mjenjačnica? ima li oe blizini baanka/mje-njatsj-nitsa?
Kan ik hier deze ... inwisselen?
Mogu li ovo ovdje zamijeniti? moĝoe li owo owd-je zamie-jeniti?
Kan ik hier pinnen?
Mogu li ovdje platiti karticom? moĝoe li owd-je platiti kartitsom?
Kan ik hier met een creditcard geld opnemen?
Mogu li ovdje podići novac s karticom? moĝoe li owd-je poditji nowats s kartitsom?
Hoeveel provisie moet ik betalen?
Koliko se plaća provizija? koliko se platja prowizie-ja?
Waar moet ik tekenen?
Gdje trebam potpisati? ĝd-je trebam potpisati?
Kan ik kleinere biljetten krijgen?
Mogu li dobiti sitnije novčanice, molim vas? moĝoe li dobiti sitni-je now-tsja-nitse, molim was?
Bank
Ik zoek een geldautomaat
Kroatisch.indd 28
Postoji li u blizini bankomat? postoji li oe blizini bankomat?
Wat is het minimum/maximum?
Koji je minimalni/maksimalni iznos? koji je minimalni/maksimalni iznos?
Mag ik ook minder opnemen?
Mogu li podići manje od toga? moĝoe li poditji manje od toĝa?
Dit zijn de gegevens van mijn bank in Nederland/België
Ovo su podaci o mojoj banci u Nizozemskoj/Belgiji owo su podatsi o mojoj bantsi u nizozemskoj/bel-ĝie-ji
Dit is mijn bankrekeningnummer
Ovo je broj mog računa u banci owo je brooj moĝ ratsjoena u bantsi
04-02-16 16:45
41
3.1 Algemeen z zDank
u wel
Bedankt/dank u wel
Hvala hwaala
Geen dank/graag gedaan
Molim/Nema na Ä?emu molim/nema na tsjemoe
Heel hartelijk dank
Veoma ti/vam hvala weoma ti/wam hwaala
Erg vriendelijk van u
Veoma ste ljubazni weoma ste ljoebazni
Ontmoetingen
Het was me een waar genoegen
Bilo mi je zadovoljstvo bielo mi je zado-woolj-stwo
Dank u voor de moeite
Hvala na trudu hwaala na troedoe
Dat had u niet moeten doen
Niste trebali niste trebali
Dat zit wel goed, hoor
To je u redu to je oe redoe
Algemeen
Kroatisch.indd 41
3 Ontmoetingen
z zPardon
Pardon
Pardon pardon
Sorry!
Oprostite! oprostite
Sorry, ik wist niet dat ...
Oprostite, nisam znao/znala ‌ oprostite, nisam znao/znala ...
04-02-16 16:45
13 7 9
6
8
10 11
1
12
5 4
Gezondheid
14
3 2
Ingewanden 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
alvleesklier blaas blindedarm dikke darm dunne darm hart kransslagader lever long maag milt nier slokdarm urineleider
gušterača mjehur slijepo crijevo debelo crijevo tanko crijevo srce koronarna arterija jetra pluća želudac slezena bubreg jednjak mokraćni kanal
ĝoesj-tera-tsja mjehoer slie-jepo tsrie-jewo debelo tsrie-jewo tanko tsrie-jewo srətse koronarna arterie-ja jetra ploetja zjeloedats slezena boebreĝ jed-njak mokratjni kanal
Ingewanden
Kroatisch.indd 151
151
04-02-16 16:45
WAT & HOE
WAT & HOE
TA A L G I D S
KROATISCH
KROATISCH
DE BESTE TOLK VOOR OP REIS
•
Ruim 4000 woorden & zinnen
•
oordenlijst W Nederlands - Kroatisch
•
W oordenlijst Kroatisch - Nederlands
•
uidelijke aanwijzingen D voor uitspraak
KROATISCH
Vlot de rekening vragen op een terrasje? Een gesprekje aanknopen? Met deze taalgids kom je altijd uit je woorden.
www.watenhoe.nl
ontmoetingen
onderweg overnachten
TA A L G I D S
789021 567242
uitspraak
eten & uitgaan
I S B N 978-90-215-6724-2
9
TA A L G I D S
incl. lijst woorden EDERLANDS
gezondheid
-N KROATISCH S NEDERLANDH C S TI A O - KR
&
IN SAMENWERKING MET