De meest uitgebreide biografie over het leven van topvoetballer Cristiano Ronaldo van bestsellerauteur Guillem Balagué
Cristiano Ronaldo geldt als een van de grootste voetballers ooit. Het zijn echter niet alleen zijn sportprestaties die hem interessant maken – hij geldt als een van de meest controversiële voetballers van nu. Al vroeg was duidelijk dat Ronaldo niet alleen een groot talent had, maar ook een enorme gedrevenheid en focus. Clubs stonden voor hem in de rij. Onder de bezielende leiding van Alex Ferguson ontwikkelde Ronaldo zich bij Manchester United tot een complete voetballer en groot sportman. Mede dankzij hem won de Engelse club drie Premier Leagues en één Champions League. Voor de fans is hij een clublegende. Bij Real Madrid werd hij topscorer aller tijden in de Spaanse competitie. Maar zijn prestaties werden overschaduwd door tegenvallende resultaten van de club, de wedijver met FC Barcelona, en de rivaliteit tussen Ronaldo zelf en Messi. Zijn problemen met managers, medespelers en supporters werden vaak breed uitgemeten in de pers – net als zijn vaak geheimzinnige privéleven. Op het laatste EK ontstond er veel ophef over de knieblessure, waardoor Ronaldo de finale niet uit kon spelen die desondanks door Portugal gewonnen werd. Dit boek over Cristiano Ronaldo is de ultieme beschrijving van de herkomst, ontwikkeling, de man en voetballer die Ronaldo nu écht is. Guillem Balagué is voetbaljournalist en kenner van het Spaanse voetbal bij uitstek. Hij schreef eerder biografieën over Messi en Pep Guardiola.
www.kosmosuitgevers.nl
Ronaldo 2016 goed.indd 1
NUR 491 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen
Ronaldo
Ronaldo
Guillem Balagué
Cristiano
Ronaldo Guillem Balagué
07-04-17 14:40
CRISTIANO
RONALDO GUILLEM BALAGUÉ DE BIOGRAFIE
Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 3
11-04-17 08:03
Voor R. Ik heb tenslotte beloofd je niet herkenbaar in het boek op te voeren…
www.kosmosuitgevers.nl @Kosmosuitgevers Derde, herziene en uitgebreide druk, mei 2017 Voor het eerst gepubliceerd in 2015 in Groot-Brittannië door de Orion Publishing Group, Londen Oorspronkelijke titel: Cristiano Ronaldo – The Biography Oorspronkelijke uitgever: Orion © 2015/2016 Guillem Balagué © 2015/2017 Voor de Nederlandse taal: Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen Onderzoek: Maribel Herruzo, Luis Miguel García Vertaling: Erik de Vries, Ingrid Buthod, Bill Oostendorp, Joost van der Meer Opmaak binnenwerk: ZetSpiegel, Best Omslagfoto: © Hamish Brown / Contour: Getty Images Omslagontwerp: Scribent.nl ISBN 978 90 215 6466 1 ISBN e-book 978 90 215 6530 9 NUR 491 The right of Guillem Balagué to be identified as the author of this work has been asserted in accordance with the Copyright, Designs and Patents Act 1988. Alle rechten voorbehouden / All rights reserved Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever stelt zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave.
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 4
11-04-17 08:03
Inhoud
Verantwoording 7 Proloog 9 Wat we zijn, waar we zijn, waar we heengaan 1 Madeira 27 Een klein eiland, zoals er zovele zijn 2 Lissabon 65 Het lot naar je hand zetten 3 Bij Manchester United 105 Geen kinderspel meer 4 Succes in Manchester 155 Maar niet het einde 5 Van Manchester United naar Real Madrid 193 Een bedrieglijke overeenkomst 6 De eerste jaren bij Real Madrid 223 Een droomleven? 7 Real Madrid 285 In een achtbaan
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 5
11-04-17 08:03
8 Opnieuw moet een trainer het veld ruimen
339
9 De ene superster in de leer bij de ander
357
10 De zege, het spektakel, het begin van het einde
371
Epiloog 393 Bibliografie 401 Dankwoord 405 Register 409 Over de auteur 423
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 6
11-04-17 08:03
Proloog
Wat we zijn, waar we zijn, waar we heengaan ‘Er wordt beweerd dat ik beledigende opmerkingen over Lionel Messi zou hebben gemaakt. Dat is absoluut niet waar en ik heb mijn advocaten verzocht actie te ondernemen tegen degene die hiervoor verantwoordelijk is. Ik heb niets dan respect voor mijn professionele collega’s, en Messi vormt hierop uiteraard geen uitzondering.’ Cristiano Ronaldo op Facebook, 11 november 2014
Ronaldo, of wie het ook is die zijn Facebook-posts schrijft, verwees naar uitspraken die hij doet in mijn boek Messi (Orion, 2013), de eerste geautoriseerde biografie over de Argentijnse voetballer. Toen ik de reacties op Twitter zag, besloot ik een stapje terug te doen. Er was duidelijk storm op komst. Volgens Manu Sainz, journalist en in die controversiële periode Ronaldo’s woordvoerder, was de Portugees, op reis vanwege interlandverplichtingen, ‘des duivels’. De voetballer wilde zo snel mogelijk op de meest publieke manier reageren. Ronaldo wilde een noot kraken met een voorhamer, in de vorm van bovenstaand bericht dat hij aan zijn honderd miljoen volgers deed uitgaan. Waarom? Omdat hij het over een aantal dagen in een vriendschappelijk duel in Manchester tegen Messi zou opnemen.
9
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 9
11-04-17 08:03
cristiano ronaldo
Als hij oog in oog met hem kwam te staan, kon hij in elk geval beweren de beschuldiging ontkend te hebben. Mijn beschuldiging. Aldus de uitleg zoals ik die te horen kreeg van mensen die zich zeer dicht in Cristiano’s nabijheid ophouden. Als hij niets gezegd had, zou de beschuldiging, de laster of de op merking (afhankelijk van hoe je ernaar kijkt) niemand zijn opgevallen. In werkelijkheid bevond de bewuste ‘beledigende’ alinea zich al elf maanden in het publieke domein. Die bewuste week, waarin er geen wedstrijden in La Liga waren om over te berichten en er alleen interlands werden afgewerkt, behaagde het de Daily Telegraph twee fragmenten af te drukken uit de zojuist verschenen paperback-versie van Messi. De Engelse krant koos voor twee fragmenten die ook al in de gebonden versie stonden (over de poging van Arsenal om Leo te contracteren en over de relatie tussen Messi en Ronaldo) en deed zo de bom barsten. Waar kwam, bijna een jaar na de publicatie van de biografie over zijn rivaal, die verontwaardiging plots vandaan? De media (aanvankelijk alleen de Spaanse, maar toen de sociale media er eenmaal lucht van hadden gekregen, ging het al snel de hele wereld over) vielen over een enkel woord, dat ze uit z’n verband rukten, verdraaiden en in Spanje ook nog eens verkeerd vertaalden. Stond dat woord symbool voor de meest beruchte rivaliteit uit de voetbalgeschiedenis? Mijn carrière werd tegen het licht gehouden, en er ontstond een discussie of dit soort dingen echt werden gezegd in een kleedkamer vol met krijgers die stijf staan van de adrenaline. Het bewuste woord was ‘motherfucker’. Dat was de term die ik Ronaldo laat gebruiken als hij het ten overstaan van zijn ploeggenoten over ‘de Vlo’ heeft. Ik was toen al bezig met het onderzoek voor mijn volgende boek. Dit boek. Ik had Cristiano benaderd met het verzoek of het mogelijk zou zijn eens te praten over zijn leven, zijn manier van denken, zijn verleden. ‘Ja, hoor, natuurlijk, geen probleem,’ verzekerde hij mij bij verschillende gelegenheden, tot vier keer toe. Ook had ik al gesproken met zijn agent Jorge Mendes, die slechts tien dagen voor het
10
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 10
11-04-17 08:03
1 Madeira
Een klein eiland, zoals er zovele zijn Als we ter wereld komen, zijn we het product van vier elementen waar we niets over te zeggen hebben gehad: onze moeder, onze vader, de aanwezigheid van eventuele broers of zussen en de plaats waar we geboren zijn. Wat vormt ons nog meer? Onze passie, datgene wat ons motiveert. Al het overige is overtollig, slechts decoratie. Ik realiseer me dat niet iedereen het met me eens zal zijn. Wie verdient, in afwachting van de ontluikende drijfveren van de nog ongeboren Cristiano Ronaldo, de eerste bladzijden: de moeder, het gezin of de plek waar hij is geboren? Waar moeten we het als eerste over hebben? Dolores Aveiro is de moeder die zich nog altijd aan de zijde van Cristiano begeeft en die op zijn zoontje past als ware zij diens moeder, in plaats van grootmoeder. Ze is tevens de vrouw die haar twaalfjarige zoon het ouderlijk huis liet verlaten om zijn droom profvoetballer te worden na te kunnen jagen. Hoewel het pijn deed, liet ze hem al op jonge leeftijd gaan. Misschien omdat het de beste optie was, of de enige. Of misschien omdat zij iets vergelijkbaars had meegemaakt. Er wordt vaak beweerd dat elke generatie belast is met de deugden en tekortkomingen van de vorige: Dolores’ vader liet haar in de steek, hoewel op een andere manier, zonder de liefde die zij in Cristiano’s koffer stopte toen hij naar Lissabon vertrok. Ik heb de indruk dat die twee gebeurtenissen door een onzichtbaar koord met elkaar verbonden zijn.
27
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 27
11-04-17 08:03
cristiano ronaldo
Hoe het ook zij, het is onmogelijk Ronaldo te doorgronden zonder het leven van Dolores onder de loep te nemen. Daarvoor zullen we moeten afreizen naar de geboorteplaats van Dolores en Cristiano, waar ze opgroeiden en die ze uiteindelijk wisten te ontvluchten. We moeten naar Funchal. Funchal is… De hoofdstad van het Portugese eiland Madeira, gelegen buiten de kust van Noordwest-Afrika. Op het uitzonderlijk groene eiland ademt alles de sfeer van de vertrokkenen en van de huidige bewoners die op het punt staan hun voorbeeld te volgen. Een gevangenis zonder deuren. Een kruispunt. Een springplank. Die bij toeval ontdekt is. Laten we even teruggaan naar het begin van de vijftiende eeuw, de tijd van de eerste grote ontdekkingsreizen. Hendrik de Zeevaarder, Infante uit Portugal en de eerste hertog van Viseu konden zich vrije lijk binnen de hofhouding van de Portugese koning bewegen. Hendrik, zoon, broer en oom van monarchen, keek niet al te wakker uit zijn ogen, maar beschikte over een indringende stem en wist behendig het monopolie om de Afrikaanse kust te ontdekken naar zich toe te trekken. Hij bracht de beste zeevaarders en cartografen van het land op de been, in die tijd de facto de beste van de wereld, en s tuurde ze in boten met razeilen eropuit om nieuw land te ontdekken; driemasters voorzien van primitieve hulpmiddelen, niets meer dan een sterrenkijker, een zandloper en een kompas. Dat was alles. De wind voor de Afrikaanse kust was gevaarlijk, en de jonge kapiteins João Gonçalves Zarco en Tristão Vaz Teixeira, die met dit fenomeen geen ervaring hadden, raakten dan ook uit koers. Er gingen dagen voorbij zonder een spoor van land in zicht, maar eindelijk ontdekten ze een klein eiland met gouden stranden dat ze Porto Santo doopten. Nadat ze de wateren in kaart hadden gebracht, keerden de zeevaarders terug naar Portugal om verslag uit te brengen. ‘Dank u,’ zei Infante Enrique. ‘Ga nu terug en koloniseer het eiland. En blijf zoeken naar nieuw grondgebied.’
28
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 28
11-04-17 08:03
4 Succes in Manchester
Maar niet het einde Gary Neville: ‘Hij zal wel gedacht hebben dat ik een rare vogel uit Noord-Engeland was… “Wat doet hij toch? Hij schreeuwt constant naar me. Ik speel voetbal terwijl die vent de bal wegschopt en inworpen neemt. Je gooit de bal naar mij en basta.” Ik speelde rechts achter en had mijn rechtermiddenvelder voor me. We verdedigden allebei en werkten samen. Maar hij heeft dat nooit begrepen…’ Mike Phelan: ‘Hij was moedig en dapper, maar structureel gezien was hij er niet helemaal bij.’ Phil Neville: ‘Het enge was dat elke keer dat hij iets van een terugval had gehad, zijn spel weer verbeterde. “Hoe word ik beter dan zij?”’ Carlos Queiroz: ‘Toen ik na mijn jaar bij Real Madrid terugkwam op Old Trafford, ging ik ’s morgens, ’s middags en ’s avonds met hem werken … Ik realiseerde me dat ik met een supermens te maken had.’ Gary Neville: ‘Hij zou [zijn verdedigende taken] nooit begrijpen. En uiteindelijk waren we op een punt dat een speler wel heel bij zonder moest zijn om zich dat te kunnen permitteren. Dat punt is cruciaal. Ga je nog twaalf maanden door met een speler, die wel redelijk speelt maar niet de vijfentwintig doelpunten scoort waardoor hij kan afhaken en niet meer hoeft te verdedigen?’ Mike Phelan: ‘In het voorseizoen kwam hij terug als een totaal ander beest. Het was na Euro 2004. Hij moet iets gedaan hebben.
155
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 155
11-04-17 08:03
cristiano ronaldo
Hij kwam terug als een man. Een ander lichaam, andere gelaatstrekken en alles wat wij dachten, was ‘Wauw, wat een lijf!’. Die heeft het juiste atletische lichaam voor het Britse spel. Hij was gehard en hij begon zich qua snelheid en in de lucht ook te verbeteren… Ik weet niet of het de puberteit was of iets anders. Zijn persoonlijkheid kwam tot wasdom: “Ik ben er. Ik ben de man.”’ Even kort. Het was gebruikelijk om wedstrijden op de computer te analyseren. Cristiano keek naar wat hij goed en minder goed had gedaan, analyseerde elke beslissing en of hij een bal had moeten afgeven of had moeten dribbelen, schieten of voorzetten. Ronaldo speelde elke wedstrijd twee keer. Bill Beswick wijdt zijn werkzame leven aan het onderzoeken van die vreemde ruimte die personen innemen die van goed naar briljant gaan en toont hun het pad dat ze moeten volgen om dat nog uniekere te bereiken: perfectie. Als je perfectie op tien zet, verklaart Beswick, heb je alleen talent (of ‘hardware’ zoals hij het noemt) nodig om van nul tot zeven te komen. Met andere woorden: ‘Als je fysiek, tactisch en technisch goed bent, haal je die zeven gemakkelijk.’ Het valt niet mee voorbij die zeven te komen. De meesten blijven daar steken. Voor een acht, negen of de laatste stap, heb je maar een ding nodig: wilskracht. Dat noemt Beswick ‘software’. Als je dat niveau haalt, zit je op een ander niveau. Het niveau van de uitverkorenen. De groten voelen zich prettig in onprettige situaties. Je ziet ze glimlachend het veld opkomen en beleefdheden uitwisselen met verdedigers, terwijl de hele wereld toekijkt. ‘Ik zag Maradona warmlopen voor een wedstrijd, hij danste op muziek,’ herinnert zich Beswick. ‘Het veld was van hem.’ Geweldig. Grote spelers laten zich niet afremmen door angst en worden ge-
156
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 156
11-04-17 08:03
7 Real Madrid
In een achtbaan Ik ontving een e-mail van Tor-Kristian Karlsen van AS Monaco over het eerdergenoemde etentje met Jorge Mendes. De spelersmakelaar is een goede vriend van de Monegaskische ploeg, waarin de a fgelopen jaren veel van zijn cliënten zijn opgenomen: Ricardo Carvalho, James Rodríguez en Falcao, om er een paar te noemen. Vadim Vasiljev, de vicevoorzitter van Monaco, gaf onlangs toe dat ze ook Cristiano hadden gepolst. Het was een van de eerste pogingen: ‘Na de wedstrijd [Real Madrid-Espanyol, 16 december 2012] wipte hij [Ronaldo] een restaurant vlak bij het Santiago Bernabéu binnen om Jorge Mendes even gedag te zeggen en hij ging zelfs bij ons aan tafel zitten. Hij was heel aangenaam gezelschap. Na mijn nationaliteit vernomen te hebben vroeg hij meteen of ik Ole Gunnar kende, en hij begroette me in het Noors met “god kveld” [goedenavond], wat ik heel chic vond en totaal niet had verwacht. Hoewel hij een geniaal doelpunt had gemaakt, was hij oprecht geïrriteerd en geagiteerd door de late gelijkmaker van Espanyol; die zat hem echt dwars. Hij was zo teleurgesteld dat hij namens het team zelfs zijn excuses aanbood; dat vond ik erg indrukwekkend. Toen we het restaurant verlieten, zei ik gekscherend tegen hem: “Waarom kom je niet bij Monaco spelen?” Ik kan me niet meer zo goed herinneren wat zijn antwoord was, ik geloof dat hij een complimentje maakte over de schoonheid van het vorstendom, maar hij had een geamuseerde blik op zijn gezicht.’
285
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 285
11-04-17 08:03
cristiano ronaldo
Dit biedt ons een kijkje op hoe hij zich gedraagt in aanwezigheid van een invloedrijk man, zonder dat er een groot publiek bij is. En dat vlak na een teleurstelling. Voor het seizoen 2012-2013 besloot José Mourinho binnen zijn team grote schoonmaak te houden door wat van het ‘dode hout’ weg te snoeien (Nuri Sahin, Lassana Diarra, Pedro León, Hamit Altintop, Fernando Gago en Dani Carvajal). Tijdens de transferperiode in de zomer werd Luka Modri´c voor dertig miljoen euro gecontracteerd; daarnaast werd nog vijf miljoen geïnvesteerd in verdere versterking. Maar het team verloor terrein op het Barcelona van Tito Vilanova, met interne strubbelingen die naar buiten kwamen en belangrijke pacts waar niets meer van over was. In feite was het eerste team van Real Madrid in een tijdsbestek van vier rampzalige dagen heel vroeg in het seizoen tot in zijn grondvesten door elkaar geschud. Op 30 augustus 2012 beleefde het Spaanse voetbal een eerbetoon in de vorm van Andrés Iniesta’s uitverkiezing tot UEFA Beste Speler in Europa van 2011-2012, vóór Messi en Cristiano. De Spaanse middenvelder arriveerde in Monte Carlo, vergezeld van Barcelona-voorzitter Sandro Rosell en directeur voetbal Andoni Zubizarreta. Real Madrid had derde vicevoorzitter Pedro López en Emilio Butragueño, de directeur externe betrekkingen, afgevaardigd. De zwakke (of inferieure) vertegenwoordiging van de club maakte Ronaldo woedend. In zijn ogen was het een verder bewijs van Florentino’s beperkte waardering van hem en dat de club zijn bijdrage onderschatte. Waarom had de voorzitter besloten het protocol te negeren en in plaats daarvan besloten een vergadering van zijn bedrijf ACS bij te wonen? Cristiano begreep hier helemaal niets van. Hij sprong uit zijn vel. Volgens de Spaanse pers wilde Cristiano Ronaldo weg bij Real Madrid. Bij Cristiano komt een ongeluk nooit alleen. Anders dan bij Manchester United, waar zijn contract nooit een belangrijk punt was, behalve toen het voor het eerst werd verlengd, leek er voor Real Madrid geen uitgesproken wens te bestaan om zijn contract te verbeteren,
286
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 286
11-04-17 08:03
9 De ene superster in de leer bij de ander 4 januari 2016. Real Madrid maakte bekend dat Zinédine Zidane – wiens ervaring zich beperkte tot de dug-out van het tweede van Real Madrid – het roer overnam. Florentino Pérez liet de mogelijkheid om José Mourinho aan te stellen, die na zijn ontslag bij Chelsea zonder club zat, aan zich voorbijgaan. De op de burelen van het Bernabéu hogelijk bewonderde Portugese trainer verklaarde naderhand dat hij zelf het aanbod van Real Madrid had afgeslagen. Florentino – die gecharmeerd was van de wijze waarop Mourinho de rangen in de kleedkamer gesloten wist te houden maar ook beducht was voor de machtswellust van de oefenmeester – liet de naam vallen bij journalisten en opiniemakers, van wie de meerderheid echter vond dat het geen goed idee zou zijn hem een tweede kans te gunnen. Mourinho zou Ramos en Ronaldo willen lozen, en misschien ook Pepe. Daags na de bekendmaking gaf Zidane zijn eerste persconferentie, gevolgd door een kennismakingstraining, waarin de coach samen met de spelers de loopoefeningen afwerkte, en hij bevestigde dat hij Benzema, Bale en Ronaldo, indien fit, altijd zou opstellen. 8 januari. Zidane zei in de aanloop naar zijn eerste wedstrijd tegen Deportivo, in het Bernabéu, over Ronaldo: ‘Hij is de ziel van Real Madrid. Hij is niet te koop.’ Maar het was nog altijd niet helemaal duidelijk op welke positie Ronaldo zou spelen: in een vrije rol, als een nummer negen, of op de flank? Zou hij moeten meeverdedigen? 9 januari. Real Madrid walste met 5-0 over Depor heen; Bale scoorde een hattrick en Benzema nam de overige twee doelpunten voor zijn
357
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 357
11-04-17 08:03
cristiano ronaldo
rekening. Ronaldo, die tien keer op doel schoot, waarvan drie keer binnen de palen, begon op links, maar verscheen soms op rechts en in de zestien. Zidane gunde zijn aanvalstrio veel vrijheid. 18 januari. Ronaldo: ‘Zidane heeft de ploeg een nieuwe impuls gegeven. Het klikt met de ene trainer nu eenmaal beter dan met de andere. Ik heb onder Benítez hard gewerkt, ik heb mijn taak serieus genomen en altijd het belang van de club vooropgesteld, ongeacht de man aan het roer. Ik heb nooit een lage dunk van Rafa gehad, hij heeft altijd zijn best gedaan voor Real Madrid. Hij heeft een andere kijk op voetbal dan Zizou. Vraag me niet waarom, maar de spelers voelen meer empathie voor Zizou.’ 19 januari. Zidane liet Ronaldo voor de grap zien hoe je een directe vrije trap moet nemen. Het was voor iedereen duidelijk dat Zidane Ronaldo de aandacht gaf die Benítez hem naar eigen zeggen had onthouden. De trainer had geen moeite met de leidende rol die de speler binnen de selectie vervulde en gaf hem vertrouwen. Op Cristiano, die tot dan toe een hoogstens vriendelijke relatie met zijn trainers had onderhouden, had deze gevoelsbehandeling een gunstige uitwerking. Zidane genoot geen grote reputatie als redenaar in de kleedkamer, analyticus of zelfs als iemand die spelers op detailniveau kan bijschaven. Hij hanteerde een gevoelsaanpak en bemoeide zich, buiten het bepalen van de basisopstelling, nauwelijks met de ploegtactiek. 13 februari. Na eclatante 5-1- en 6-0-overwinningen op respectievelijk Sporting en Espanyol, inclusief een hattrick van Ronaldo waardoor hij in de twee competitiewedstrijden tegen de Catalanen een opzienbarend totaal van acht doelpunten had vergaard, was Real Madrid met 4-2 te sterk voor Athletic Bilbao. Deze wedstrijd, waarin Ronaldo twee keer scoorde, was na de puntendeling tegen Betis de vijfde zege op rij. Aan het einde van de wedstrijd analyseerde Zidane Cristiano’s positiewisseling (tegen Athletic), waarbij hij iets langer op de flanken bleef hangen. ‘Cristiano is heel belangrijk als vleugelspeler, waar hij duels aangaat, gebruik kan maken van zijn snelheid en een-op-een-situaties kan opzoeken. Daar is hij heel goed in. We hebben Ronaldo gevraagd bij een counter op links te blijven hangen, en daar is dat eerste doelpunt uit ontstaan.’
358
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 358
11-04-17 08:03
Epiloog
Is Ronaldo op belangrijke momenten in een wedstrijd dominant? En hoe zit het daarmee tegen Barcelona? Hoe heeft hij zijn stijl veranderd? Is hij nu vooral een nummer 9? Carlo Ancelotti schreef een boek, Mi árbol de Navidad (Mijn kerstboom), dat zijn grote bijdrage aan het voetbal is. Hij praat over 4-3-2-1, dat hij beschouwt als een systeem dat bijna de volmaakte balans schept. Maar bij Real Madrid wist hij dat niet in de praktijk te brengen; hij had Cristiano Ronaldo, die de speelstijl van het team volledig inspireert. Maar wat is hij nu? Een tien? Een negen? Een elf? In het seizoen 2014-2015 scoorde hij 64 procent van zijn doelpunten als een ‘typische’ spits (binnen het strafschopgebied, kopballen, intikkertjes, na een of twee keer raken), een schril contrast met slechts drie jaar daarvoor, toen het percentage 33 was. Zijn doelpuntenaantallen bij Real Madrid zijn door de jaren heen consistent geweest (sinds 2011: 53, 60, 55, 51, 61). Als hij zijn contract in Madrid uitdient (tot 2018), is de verwachting dat hij op 456 goals zal komen. Ik vroeg de website Sportsmatrix.com (een van de meest originele databasebedrijven ter wereld vanwege de manier waarop ze naar statistieken kijken) om de daad bij het woord te voegen en de verandering in stijl van de Portugees uit te leggen. Hier volgt een aantal van hun conclusies op basis van cijfers uit 2011.
393
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 393
11-04-17 08:03
cristiano ronaldo
Prestaties Ronaldo Aanvallende acties Elk seizoen minder aanvallende acties in de eerste twee-derden van het veld (speelt meer als een aanvaller en is minder betrokken bij de opbouw). Creëren van kansen/Omschakeling In de laatste twee seizoenen minder pogingen om kansen te creëren, maar wist wel hetzelfde aantal kansen te creëren (elk jaar hoger slagingspercentage). Heel stabiel in termen van kansen creëren (elk seizoen 2,4-2,5 kansen). In de laatste twee seizoenen creëerde hij meer kansen (meer dan vijf per wedstrijd!), maar hij schoot minder uit die kansen, wat kan verklaren waarom hij meer assists had (hij verdubbelde zijn aantal assists van seizoen 2011-2012 – van 0,11 naar 0,22 per wedstrijd in seizoen 2014-2015). Hij scoort meer vanuit open spelsituaties. Schoten open spel Elk seizoen efficiënter. Minder schoten per wedstrijd maar nauwkeuriger (hoger percentage op doel). Hoger percentage gevaarlijke schoten (aantal schoten die een se rieuze bedreiging vormden, ongeacht de vraag of ze uit een goede positie kwamen, op doel, net naast of geblokt of gestopt). Scoort meer doelpunten per schot. Dribbels Elk seizoen minder dribbels, maar de kwaliteit ervan verbetert. Voorzetten Hoger percentage goede voorzetten in 2014-2015, waarschijnlijk als gevolg van zijn positie (voorzetten die hij dit seizoen gaf, kwamen uit een betere positie, dichter bij het strafschopgebied).
394
Cristiano Ronaldo 1-424 3e druk.indd 394
11-04-17 08:03
De meest uitgebreide biografie over het leven van topvoetballer Cristiano Ronaldo van bestsellerauteur Guillem Balagué
Cristiano Ronaldo geldt als een van de grootste voetballers ooit. Het zijn echter niet alleen zijn sportprestaties die hem interessant maken – hij geldt als een van de meest controversiële voetballers van nu. Al vroeg was duidelijk dat Ronaldo niet alleen een groot talent had, maar ook een enorme gedrevenheid en focus. Clubs stonden voor hem in de rij. Onder de bezielende leiding van Alex Ferguson ontwikkelde Ronaldo zich bij Manchester United tot een complete voetballer en groot sportman. Mede dankzij hem won de Engelse club drie Premier Leagues en één Champions League. Voor de fans is hij een clublegende. Bij Real Madrid werd hij topscorer aller tijden in de Spaanse competitie. Maar zijn prestaties werden overschaduwd door tegenvallende resultaten van de club, de wedijver met FC Barcelona, en de rivaliteit tussen Ronaldo zelf en Messi. Zijn problemen met managers, medespelers en supporters werden vaak breed uitgemeten in de pers – net als zijn vaak geheimzinnige privéleven. Op het laatste EK ontstond er veel ophef over de knieblessure, waardoor Ronaldo de finale niet uit kon spelen die desondanks door Portugal gewonnen werd. Dit boek over Cristiano Ronaldo is de ultieme beschrijving van de herkomst, ontwikkeling, de man en voetballer die Ronaldo nu écht is. Guillem Balagué is voetbaljournalist en kenner van het Spaanse voetbal bij uitstek. Hij schreef eerder biografieën over Messi en Pep Guardiola.
www.kosmosuitgevers.nl
Ronaldo 2016 goed.indd 1
NUR 491 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen
Ronaldo
Ronaldo
Guillem Balagué
Cristiano
Ronaldo Guillem Balagué
07-04-17 14:40