NEDER LAND MUSEUM LAND 22e editie
Dé gids voor cultuurliefhebbers
inhoud
De leukste musea en   bijzondere gebouwen...................................... 3 Friesland ................................................................... 4 Groningen ..............................................................36 Drenthe ...................................................................58 Overijssel ................................................................78 Gelderland .......................................................... 110
Flevoland ............................................................. 160 Utrecht ................................................................. 168 Noord-Holland . ................................................. 192 Zuid-Holland ...................................................... 254 Zeeland ................................................................ 314 Noord-Brabant . ................................................. 334 Limburg ............................................................... 374 Trefwoordenregister ........................................ 402 Museumnamenregister .................................. 409 Plaatsnamenregister . ...................................... 428 Colofon . ............................................................... 432
(Spoor)lijnen Autosnelwegen Hoofdverbindingswegen SCHIERMONNIKOOG
AMELAND HOLLUM
TERSCHELLING
BUREN
NES
MODDERGAT ANJUM
BLIJA
WEST-TERSCHELLING
RAARD
HOGEBEINTUM
EE
DOKKUM
JANUM BIRDAARD
VLIELAND
DAMWOUDE RINSUMAGEEST
VEENKLOOSTER ZWAAGWESTEINDE JELSUM BUITENPOST NOARDBURGUM LEEUWARDEN MARSSUM HARKEMA A31 FRANEKER BURGUM BEERS SUAMEER WERGEA DRACHTEN WARTEN EARNEWALD WOMMELS GROU A7 BOLSWARD NIJ BEETS TERHERNE ALDEBOARN ALLINGAWIER SNEEK TIJNJE
HARLINGEN
KORNWERDERZAND
WORKUM
IJLST
JOURE
A7 HEERENVEEN
GORREDIJK MAKKINGA
HINDELOOPEN SLOTEN OUDEMIRDUM
WOLVEGA
NOORDWOLDE
LEMMER
N
Museumkaart geldig
Koffie en thee verkrijgbaar
Parkeerplek voor auto’s in directe
Lunch, diner of snacks verkrijg-
omgeving
baar
Parkeerplek voor bussen in directe
Toegang rolstoelgebruikers
omgeving
Kidsproof
Bibliotheek
Museum heeft een eigen app
Museumwinkel
Audiotour aanwezig
FRIESLAND, MET CULTURELE HOOFDSTAD
Friesland telt bijna 650.000 inwoners (gemeten in 2016) en heeft een oppervlakte van 5748,74 km2. De hoofdstad is Leeuwarden. De provincie heeft in totaal elf steden, waarvan de kleinste maar 700 inwoners heeft. Friesland heeft een eigen taal, vlag en volkslied en een rijke cultuur met typisch Friese sporten zoals skûtsjesilen, kaatsen en fierljeppen. De hoofdstad Leeuwarden zet zich in 2018 op de kaart als culturele hoofdstad van Europa. Hierbij staat de gastvrijheid van de Friezen centraal. Het doel is onder andere om door evenementen de Friese ‘mienskip’ (gemeenschap) te verbinden met andere gemeenschappen in Europa.
Toegang: volw € 5,-; kind (0-12) € 2,50 Trein: Tiel Bus: lijn 42, h. Akkerstraat, Beneden-Leeuwen
waarbij genieten en beleven hoog in het vaandel staan. Postweg 6, 6571 CS Berg en Dal, 088-0042800, www.afrikamuseum.nl
BENNEKOM 26 / Kijk- en Luistermuseum Het museum herbergt twee collecties, een ‘kijkcollectie’ met oud-Bennekomse folklore zoals klederdrachten, een band- en garenwinkel uit 1868, een schoolklas, een kruidenierswinkeltje met snoep van vroeger voor prijsjes van toen; en een ‘luistercollectie’ met mechanische muziekinstrumenten: cilinderspeeldozen, schijfspeeldozen, straat- en danspiano’s en bewegende figuren. Alles uit de 19e eeuw! Kerkstraat 1, 6721 VA Bennekom, 0318-414629, www.kijkenluistermuseum.nl Open: di t/m za 14-17 u.; groepen bovendien op afspraak; feestdagen gesloten m.u.v. tweede paas- en pinksterdag, Hemelvaartsdag en 26 dec. Toegang: volw € 5,-; kind (0-12) € 2,50; 65+/groep (v.a. 10 pers) € 3,Trein: Ede-Wageningen Bus: lijn 52, h. Bart van Elstplantsoen, Bennekom
BERG EN DAL 27 / Afrika Museum Een bezoek aan het Afrika Museum is een unieke ervaring. Zo is er een fraaie collectie traditionele en hedendaagse Afrikaanse kunst in het binnenmuseum. In het prachtig gelegen buitenmuseum staat het thema ‘architectuur’ centraal. U wandelt langs woonerven uit o.a. Ghana, Mali en Benin. Speciaal voor groepen volwassenen en kinderen (scholen) verzorgt het museum boeiende rondleidingen en (creatieve) workshops
Open: di t/m zo 10-17 u.; tijdens schoolvakanties ook op ma; 1 jan, Koningsdag en 25 dec gesloten. Toegang: volw € 15,-; kind (4-18) € 6,Trein: Nijmegen Bus: lijn 3 ri. Afrika Museum – H. Landstichting, h. Afrika Museum
BORCULO 28 / Boerderijmuseum ‘De Lebbenbrugge’ Oude tolboerderij (1500) annex herberg met een volledige inventaris (1850-1900), opkamer, keuken, herenkamer, karnkamer, weefkamer en deel. Ieder jaar is er een vaste tentoonstelling en een wisseltentoonstelling. De lokale klederdracht wordt getoond, er is een bezoekerscentrum en verder zijn er landbouwwerktuigen, wagens, kapbergen, een waterput, een boomgaard met oude fruitrassen en een rosmolen. Lebbenbruggedijk 25, 7271 SB Borculo, 0545-272178, www.lebbenbrugge.nl Open: mei t/m okt dagelijks 11-17 u., tweede paasdag 11-17 u.; groep (v.a. 10 pers) op afspraak (0545-274391 of 0545-272178) Toegang: volw € 3,50; kind (4-12) € 1,Trein: Doetinchem Bus: lijn 23, h. Kerkemeijer
29 / Brandweer- en Stormrampenmuseum Brandbestrijdingsmiddelen en -attributen vanaf het allereerste begin (ca. 1650) van de brandbestrijding en meer dan 120 brandweervoertuigen, o.a. een Seagrave uit 1917 en een Ahrens Fox uit 1927. Het stormrampenmuseum documenteert de stormramp
119
KrĂśller-MĂźller Museum, Otterlo
Vischpoort en Kazematten, Elburg
Nederlands Watermuseum, Arnhem
geschiedenis van Egmond aan Zee, Egmond aan den Hoef en Egmond-Binnen. Zuiderstraat 7, 1931 GD Egmond aan Zee, 072-5070000, www.museumvanegmond.nl Open: 31 mei t/m 31 okt di t/m zo 14-17 u. Toegang: volw € 3,-; kind (0-12) € 1,50; donateurs gratis Trein: Heiloo Bus: lijn 408, h. Busstation, Egmond aan Zee Trein: Alkmaar Bus: lijn 165, h. Zeeweg, Egmond aan Zee
woest. De geschiedenis van de middeleeuwse abdij is nauw verbonden met die van de graven van Holland, van wie menig nazaat in en nabij de kloosterkerk begraven is. In 2008 werd een museum ingericht, dat een goed overzicht geeft van de geschiedenis van de oude en nieuwe abdij, inclusief haar bewoners. Bezoek ook de ambachtelijke kaarsenmakerij! Vennewatersweg 27, 1935 AR Egmond-Binnen, 072-5062786, www.abdijvanegmond.nl
92 / Scheepvaartmuseum Prins Hendrik de Zeevaarder Het museum is gevestigd in de Prins Hendrik Stichting, een nationaal tehuis voor oud-zeevarenden, en beschikt over een collectie scheepsmodellen gemaakt door de zeevarenden die daar huisvesting en verzorging genoten. Verder schilderijen, gravures, aquarellen, etsen en gebruiksvoorwerpen die niet alleen betrekking hebben op de zeevaart, maar ook op de geschiedenis van de Egmonden en de Prins Hendrik Stichting. Voorstraat 41, 1931 AH Egmond aan Zee, 072-5061224, www.egmond.nl/scheepvaartmuseumprins-hendrik-de-zeevaarder Open: ma t/m zo 10-17 u.; rondl. groepen op afspraak (tel. 072-5070000 of via de mail mak.edel@gmail.com). Toegang: gratis, een vrije gift voor restauraties wordt op prijs gesteld Trein: Heiloo Bus: lijn 408, h. Busstation, Egmond aan Zee Trein: Alkmaar Bus: lijn 165, h. Voorstraat, Egmond aan Zee
EGMOND-BINNEN 93 / Museum Abdij van Egmond De huidige Abdij van Egmond is in 1935 opgericht in de directe nabijheid van een middeleeuwse abdij, die uit de 10e eeuw dateerde. Deze abdij werd in 1573 aan de vooravond van het beleg van Alkmaar ver-
Open: ma t/m za 10-17 u.; zo gesloten. Toegang: gratis Trein: Heiloo Bus: lijn 408, h. Abdij, Egmond-Binnen
ENKHUIZEN 94 / Enkhuizer Almanak Museum Permanente expositie van bijzondere archiefstukken. De eeuwenoude vaste rubrieken van de almanak, zoals de tijdrekening, de stand van de hemellichamen, de watergetijden, het luiden van de poortklokken van Amsterdam en de vertrektijden van de diligences naar Haarlem of Leiden. Havenweg 3a, 1601 GA Enkhuizen, 0228-319826/321033, www.almanak.nl Open: vanaf 11 u., geen vaste eindtijd; ma gesloten. Toegang: donatie Trein: Enkhuizen, lopen
95 / Flessenscheepjesmuseum Meer dan duizend scheepjes in flessen, van het kleinste parfumflesje tot een 30 literwijnballon. De flessen bevatten replica’s van schepen uit de VOC-tijd, de vroege zeilvaart, de stoomvaart, de visserij, de walvisvaart, de offshore enz. De aanwezige vrijwilligers leggen u graag uit hoe een flessenscheepje wordt
221
Tassenmuseum Hendrikje, Amsterdam
Multatuli Museum, Amsterdam
Museummolen Schermerhorn, Schermerhorn
Museum Haarlem, Haarlem
OUDE AUTO’S IN EEN HEDENDAAGSE TEMPEL
De collectie Louwman
Je hebt van die gebouwen die je doen omkijken als je erlangs rijdt. Het Louwman Museum in Den Haag is hier één van. Het indrukwekkende gebouw uit 2010 is ontworpen door de Amerikaanse architect Michael Graves. Speciaal hiervoor gebouwd, huisvest het museumgebouw in verschillende zalen de oudste privécollectie automobielen ter wereld. Iedere zaal ademt een geheel eigen sfeer, imposant zijn ze allemaal. Leuk detail: de twee leeuwen bij de entree komen uit het in 1985 gesloten Dierenpark Wassenaar dat in handen van de familie Louwman was. LOUWMAN MUSEUM Leidsestraatweg 57 2594 BB Den Haag 070-3047373 www.louwmanmuseum.nl
310
BIJZONDERE
GEBOUWEN VIJF MILJOEN AFBEELDINGEN IN EEN OUDE WERKPLAATS
Villa Chabot
Museum in industriële omgeving
De villa van het Chabot Museum is een schitterend voorbeeld van de architectuur van de nieuwe zakelijkheid. De keuze voor deze stijl kwam bij architect G.W. Baas vandaan. Hij was in 1938 verantwoordelijk voor het ontwerp van dit oorspronkelijke woonhuis. Het opvallende lijnenspel, waarbij rechte lijnen en gebogen vormen elkaar afwisselen, geeft het ontwerp een bijzonder karakter. De vele raampartijen zorgden niet alleen voor veel lichtinval, maar boden ook uitzicht op de tuin. Sinds 1993 is het Chabot Museum in de mooie villa gevestigd en toont naast het werk van kunstenaar Henk Chabot (1894-1949) ook kunst van zijn tijdgenoten. CHABOT MUSEUM Museumpark 11 3015 CB Rotterdam 010-4363713 www.chabotmuseum.nl
Niet alleen de enorme collectie van het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam is indrukwekkend. Ook Las Palmas, het gebouw dat de meer dan vijf miljoen beelden van het museum huisvest, maakt indruk. Las Palmas was voorheen het werkplaatsengebouw van de Holland-Amerika Lijn. Hier werden vanaf 1953 onder andere scheepsonderdelen gemaakt. Na een ingrijpende renovatie van een aantal jaar opende het gebouw in 2007 weer zijn deuren. Echte eyecatcher van Las Palmas is het penthouse dat ruim drie meter boven het gebouw zweeft. Naast het Nederlands Fotomuseum herbergt het gebouw nog een restaurant en een cultureel centrum. NEDERLANDS FOTOMUSEUM Wilhelminakade 332 3072 AR Rotterdam 010-2030405 www.nederlandsfotomuseum.nl
FOTOGRAFIE: STUDIO HANS WILSCHUT
FOTOGRAFIE: JANNES LINDERS
NIEUWE ZAKELIJKHEID IN EEN ROTTERDAMS MUSEUMPARK
311
95 / Kessels Muziekinstrumenten Museum De fabricagelokalen laten zien hoe 150 jaar geleden muziekinstrumenten werden gemaakt. Er zijn museumruimtes met veel oude muziekinstrumenten vanaf 1700 en een koffiekamer met beperkte winkel. Ook de pianola kan worden bespeeld. Regelmatig worden er activiteiten georganiseerd die het erfgoed aan de bezoekers presenteren. Goirkestraat 96, 5046 GN Tilburg, 06-27273873, www.kesselsmuseum.nl Open: op afspraak, wo/vr 9-12 u. (voor groepen v.a. 6 pers) tel. 06-27273873. Toegang: € 6,- (incl. koffie/thee en rondl. van ca. 2,5 uur) Trein: Tilburg Bus: lijn 5, h. Goirkestraat
96 / Natuurmuseum Brabant Natuurmuseum Brabant is een superleuk familiemuseum waar je met je neus op de natuur zit. Kom natuuronderzoek doen in de OO-zone, het gigantische potvisskelet bewonderen of een (gratis) ontdekkingstocht volgen. Of misschien durf je het spannende spel ‘Mammoetsluipen in de IJstijd!’ wel aan. De experience ‘BOS’ neemt alle vier- tot achtjarigen mee op een toffe ontdekkingsreis door de seizoenen. Kom snel langs, je bent van harte welkom! Spoorlaan 434, 5038 CH Tilburg, 013-5353935, www.natuurmuseumbrabant.nl Open: di t/m zo 10-17 u.; feestdagen 10-17 u.; 1 jan, 25 dec gesloten; in de reguliere schoolvakanties op ma geopend. Toegang: volw € 11,-; kind (4-17) € 9,-; groep (v.a. 10 pers) volw € 10,-; kind (4-17) € 8,Trein: Tilburg CS, lopen (2 min.); het museum ligt tegenover het trein- en busstation
97 / Stadsmuseum Tilburg In de collectie van Stadsmuseum Tilburg zitten 370 objecten van cultureel-historische waarde. De objecten vertellen het verhaal van de stad en haar ontwikkeling. Tilburg, www.stadsmuseumtilburg.nl Open: Stadsmuseum Tilburg is niet te bezoeken. De exposities, activiteiten en projecten wel. Die hebben steeds een tijdelijk karakter op verschillende locaties in de stad. Zie hiervoor de website. Toegang: zie website Bereikbaarheid: zie website
98 / TextielMuseum Het TextielMuseum is hét kennis- en expertisecentrum op het gebied van textiel met een zeer gevarieerd aanbod aan tentoonstellingen op het gebied van textieldesign, mode, beeldende kunst en industrieel erfgoed. Daarnaast is het maakproces van talentvolle en gerenommeerde ontwerpers en kunstenaars te volgen, die onder begeleiding van onze vakmensen, in het TextielLab werken aan innovatieve producten. Je eigen creativiteit ontdekken? Dat kan in een van de diverse workshops of masterclasses. Goirkestraat 96, 5046 GN Tilburg, 013-5367475, www.textielmuseum.nl Open: di t/m vr 10-17 u.; za/zo, tweede paas- en pinksterdag, Hemelvaartsdag, 26 dec 12-17 u.; overige feestdagen gesloten. Toegang: volw € 10,-; kind (13-18) € 3,50; kind (0-12) onder begeleiding gratis; CKV/CJP € 3,-; groep (v.a. 15 pers) volw € 8,-; kind (13-18) € 2,50 Trein: Tilburg Bus: lijn 5, ri. Noord, h. Kasteeldreef/Textielmuseum
99 / Vincents Tekenlokaal Vincent was here. Als jongen van dertien kwam Vincent van Gogh in 1866 in Tilburg wonen. Zijn school zat in het huidige PaleisRaadhuis. Daar kreeg hij ook tekenlessen.
364
Safaripark Beekse Bergen, Hilvarenbeek
Nederlands Zouavenmuseum, Oudenbosch
Nederlands Drukkerij Museum, Etten-Leur