ons land: ruim 1 miljoen mensen lijdt aan deze ziekte.
vergroten de kans op het krijgen van diabetes type 2.
Diabetes is een ziekte die met suiker te maken heeft. Diabeten hebben een probleem om de suikers uit voeding op te nemen, te gebruiken en op te slaan. Dat
Het anti-diabetesprogramma bevat een eenvoudige, wetenschappelijk verantwoorde methode waarmee je
probleem manifesteert zich in verhoogde suikerwaarden
je levensstijl kunt verbeteren en het risico op diabetes
in het bloed. Het is triest als je bedenkt dat iedereen
type 2 kunt verminderen, met praktische tips voor
met diabetes type 2 5 tot 15 jaar ongemerkt prediabetes
beweging, een dag-tot-dagprogramma en
kunnen doen.
En daar draait het om in dit boek. Het wil een effectieve
60 recepten. Kortom, een onmisbaar boek voor mensen met diabetes type 2, prediabetes of een verhoogd risico om deze ziekte te krijgen.
manier aanreiken om de ziekte te voorkomen.
Dr. Réginald Allouche is arts en onderzoeker op het Preventie is namelijk goed mogelijk. De gemiddelde
de kans 100 te worden. Maar wat voor leven krijgt een mens als hij met 45 jaar diabetes type 2 heeft en zijn halve leven moet vechten tegen een chronische ziekte?
Het is de hoogste tijd er iets aan te doen!
Dr. Réginald Allouche
levensverwachting stijgt: wie nu geboren wordt, heeft
gebied van de preventie van diabetes en overgewicht.
POGRAMMA
heeft gehad. In die tijd hadden ze er nog wat tegen
ANTIDIABETES
Overgewicht, weinig beweging, leeftijd en aanleg
HET
Diabetes is de meest voorkomende chronische ziekte in
*
8 weken programma met tips
Dr. Réginald Allouche Of je nu gevaar loopt of prediabetes of diabetes type 2 hebt, het in dit boek aangereikte programma is erop afgestemd. Het helpt het risico op diabetes te
HET
ANTI DIABETES
PROGRAMMA Verbeter je gezondheid en verminder het risico in 8 weken Stap-voor-stapprogramma
Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen
www.kosmosuitgevers.nl
ANTI DIABETES 741.8 x 210.indd 1
NUR 443
Inclusief 60 lekkere recepten Gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek
verlagen of vermindert al bestaande diabetes.
Dit boek bestaat uit twee delen. In het eerste vind je de antwoorden op vragen die je mogelijk hebt (wat is diabetes, hoe wordt die behandeld…) en een test (zie bladzijde 24) om te zien waar je staat. In het tweede deel maak je kennis met het programma zelf. Je krijg tips over voeding en lichaamsbeweging en leert in een programma van acht weken wat je dagelijks kunt doen, compleet met menu’s en recepten. Uit grootschalig onderzoek blijkt dat als je 5 à 10 procent afvalt en 150 minuten per week aan lichaamsbeweging doet, het risico op diabetes type 2 met 48 procent afneemt. De glycemische index-tabel zal je helpen de juiste voedingskeuzes te maken.
* * * 15-06-16 17:05
Voor mijn kinderen Voor mijn vrouw In samenwerking met Laura Zuili
www.kosmosuitgevers.nl kosmos.uitgevers kosmosuitgevers Met medewerking van Élodie Bécu Oorspronkelijke titel: La méthode anti-diabète © 2015 Flammarion, Paris © 2016 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen Omslagontwerp: Welmoet de Graaf Afwerking omslag: M A T ONTWERP, bno, Maya Timmer, Den Haag Lay-out binnenwerk: Scribent Multimedia, Zutphen ISBN 978 90 215 6288 9 NUR 443 Alle rechten voorbehouden / All rights reserved Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever stelt zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave.
Waarschuwing Dit boek richt zich tot volwassenen, met uitzondering van vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven en van patiënten die al onder behandeling zijn. Het wil in geen enkel opzicht een behandelend arts vervangen. Dit boek wil slechts informatie aanreiken om de lezer te helpen zijn eetgewoonten aan te passen en in beweging te komen.
LaMethodeAntiDiabete_NL5.indd 2
25-05-16 11:54
DR REGINALD ALLOUCHE
HET ANTI-DIABETESPROGRAMMA Verbeter je gezondheid en verminder het risico in 8 weken
Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen
LaMethodeAntiDiabete_NL5.indd 3
25-05-16 11:54
LaMethodeAntiDiabete_NL5.indd 4
25-05-16 11:54
INHOUD
Voorwoord 7
I – DIABETES: WAAROM? HOE? Wat is diabetes? Wat is prediabetes Heb je prediabetes? Suiker: vriend of vijand? Diabetes type 2, de plaag van de 21ste eeuw Behandeling en begeleiding van diabetes type 2
10 18 24 34 46 56
II – HET ANTI-DIABETESPROGRAMMA Een paar aanbevelingen vooraf 66 Voeding 70 Lichaamsbeweging 75 De vier fasen van het anti-diabetesprogramma 82 Hoe gebruik je dit programma? 90 Het programma in 8 weken 92 Recepten 195
Conclusie 232 Tabel van de glycemische index 236 Receptenregister 238
LaMethodeAntiDiabete_NL5.indd 5
25-05-16 11:54
LaMethodeAntiDiabete_NL5.indd 8
25-05-16 11:54
VOORWOORD
J
e leest dit boek vast niet toevallig. Als je het nu in je handen hebt, ben je misschien wel bang voor diabetes of heeft iemand in je familie de ziekte gekregen. Misschien heb je een bloedtest laten doen en bleek je bloedsuikerspiegel op de grens te zitten. Misschien is er zelfs al diabetes type 2 bij je geconstateerd.
‘Nel mezzo del cammin di nostra vita mi ritrovai per una selva oscura, ché la diritta via era smarrita.’ Halverwege mijn leven, dool ik opeens door een donker bos, want ik ben van het rechte pad afgedwaald. Het eerste gezang van de Goddelijke Komedie van Dante Alighieri begint met deze prachtige regels. De woorden die Dante in 1300 schreef, zijn zeer toepasselijk voor de verwoestingen die diabetes type 2 aanricht. Op een dag, een morgen nadat je bloed op suiker is getest, hoor je dat je hard op weg bent om diabetes te krijgen en lijkt het of je ineens de weg kwijt bent. Je leven is niet meer hetzelfde en de dreiging van ernstige complicaties door diabetes type 2 hangt je boven het hoofd. Dan is het zaak je leven weer op de rit te krijgen. Als je je zorgen maakt over je gezondheid op de lange duur, risico loopt op prediabetes of ‘beginnend’ diabeet bent, is dit een boek voor jou. Het biedt
LaMethodeAntiDiabete_NL5.indd 7
je de kans te ontkomen aan die epidemie zonder ziektekiemen die het gevolg is van onze ongezonde leefwijze. Het biedt je de handvatten aan om langer gezond te blijven, vooral om uit de klauwen van diabetes type 2 te blijven of, als je er al aan lijdt, de ziekte beter onder controle te houden. Gezondheid is een kostbaar goed dat je moet koesteren. Dit boek bestaat uit twee delen. In het eerste vind je de antwoorden op vragen die je mogelijk hebt (wat is diabetes, hoe wordt die behandeld…) en een test (zie bladzijde 24) om te zien waar je staat. In het tweede deel maak je kennis met het pro gramma zelf. Je krijg tips over voeding en lichaams beweging en leert in een programma van acht weken wat je dagelijks kunt doen, compleet met menu’s en recepten. Uit grootschalig onderzoek blijkt dat als je 5 à 10 procent afvalt en 150 minuten per week aan lichaamsbeweging doet, het risico op diabetes met 48 procent afneemt. De glycemische index-tabel zal je helpen de juiste voedingskeuzes te maken. Of je nu gevaar loopt of prediabetes of diabetes type 2 hebt, het in dit boek aangereikte programma is erop afgestemd. Het helpt het risico op diabetes te verlagen of vermindert al bestaande diabetes. Het is de hoogste tijd er iets aan te doen!
25-05-16 11:54
HET ANTI-DIABETESPROGRAMMA
WAT IS DIABETES? Diabetes is een ziekte die met suiker te maken heeft. Diabeten hebben een probleem om de suikers uit voeding op te nemen, te gebruiken en op te slaan. Dat probleem manifesteert zich in verhoogde suikerwaarden in het bloed: we praten dan van hyperglycemie.
ALLES BEGINT OP ONS BORD
Waar zit de pancreas?
‘Er zijn vier typen diabetes: type 1, type 2, MODY en zwanger schapsdiabetes.’
Voedingsmiddelen bestaan uit lipiden (vetten), proteïnen (zoals vlees) en gluciden (suikers, zetmeelproducten). Die elementen leveren de energie die ons lichaam nodig heeft om te functioneren. Als het eten is verteerd, komen de voedingsstoffen in de darmen en vandaar in de bloedsomloop. Als we eten, gaat de suikerwaarde in ons bloed omhoog, want de gluciden veranderen hoofdzakelijk in glucose. De pancreas merkt de verhoogde glycemie (suikerwaarde in het bloed) en geeft insuline af zodat de glucose in de lichaamscellen kan doordringen: in de spieren, het vetweefsel en de lever, waar glucose kan worden omgezet en opgeslagen. De suikerwaarden kunnen dan licht toenemen om vervolgens weer normaal te worden doordat de glucose wordt omgezet in reserves en in energie. Bij diabeten werkt het systeem om de suikerwaarden in het bloed te regelen niet goed. Er zijn vier typen diabetes: type 1, type 2, MODY en zwangerschapsdiabetes.
1 - DIABETES TYPE 1 Dit is diabetes bij kinderen en jongvolwassenen. Het gaat om een autoimmuunziekte die optreedt na een gewone infectie. Om nog onbekende redenen herkent het lichaam de bètacellen van de pancreas niet meer. Daarom maakt het antilichaampjes aan tegen zijn eigen pancreas en verwoest het dat deel dat insuline aanmaakt. En insuline is een hormoon dat essentieel is om de suiker in het bloed te regelen. Het zorgt ervoor dat glucose in de spieren,
10
LaMethodeAntiDiabete_NL5.indd 10
25-05-16 11:54
I - DIABETES: WAAROM? HOE?
het vetweefsel en de lever kan doordringen. Zonder insuline komt suiker niet in de cellen en blijft in het bloed. Dan stijgen de suikerwaarden in het bloed. Als het lichaam geen insuline kan aanmaken, kun je dat alleen behandelen door twee tot vier keer per dag onderhuids een dosis insuline in te spuiten. Die dosis moet precies zijn afgestemd op de suikerwaarden in het bloed en de aard van de maaltijden. Diabetes type 1 is een ziekte die je niet mag verwaarlozen. Je moet je streng aan de regels houden. De behandeling is echter effectief en als je je netjes aan de regels houdt, zijn levenskwaliteit en -verwachting, op enkele dingen na, vergelijkbaar met die van een normaal persoon.
2 – DIABETES TYPE 2 Deze ouderdomsziekte treedt meestal pas na het veertigste levensjaar op en treft mannen en vrouwen in vrijwel gelijke mate. Mensen met dit type diabetes vormen de grootste groep onder de diabetespatiënten (ongeveer 85 procent). Anders dan diabetes type 1, die zich van de ene op de andere dag kan manifesteren, ontstaat diabetes type 2 heel geleidelijk.
SYMPTOMEN VAN DIABETES – erge dorst; – veel urine; – snel gewichtsverlies
IN CIJFERS Diabetes type 1 = ruim 80.000 patiënten in Nederland = 10% van alle diabetespatiënten
EEN ONGEZONDE LEEFWIJZE
Diabetes type 2 is een ziekte die verband houdt met een ongezonde leefwijze: ‘te veel (slecht of niet-uitgebalanceerd) eten’ en te weinig lichaamsbeweging. Verkeerd eten en weinig bewegen zijn slechte hedendaagse gewoonten en hebben gevolgen voor onze gezondheid. Ze leiden tot een toename van circulerende vetten, overgewicht en obesitas. De toename van vet rond de taille is een signaal dat het bloed een te hoge suikerwaarde heeft, zogenaamde ‘hyperglycemie’. Zodra we suiker eten, begint ons lichaam de glucose om te zetten met behulp van insuline. Met het ouder worden of door overbelasting bouwen de cellen geleidelijk weerstand op tegen de werking van insuline. De pancreas moet dan weer meer insuline aanmaken. Ten slotte wordt dat de pancreas te veel. Hij kan niet meer genoeg insuline van voldoende kwaliteit produceren om de suikerwaarden in het bloed te reguleren en er ontstaat chronische hyperglycemie oftewel diabetes type 2.
11
LaMethodeAntiDiabete_NL5.indd 11
25-05-16 11:54
HET ANTI-DIABETESPROGRAMMA
DE ZIEKTE VAN DE 21STE EEUW
Al is diabetes type 2 geen infectieziekte, hij vormt een ware epidemie en is al twintig jaar bezig aan een gestage opmars. Als we niets doen, is in 2050 een op de vijf mensen diabeet! Erger nog, de ziekte die ooit vooral toesloeg onder ouderen, treft nu steeds meer jongeren. In de Verenigde Staten hebben steeds meer mensen onder de 20 diabetes type 2. Geen enkel continent ontkomt eraan. Maar alle landen, van de rijkste tot de armste, worden erdoor getroffen: vooral in Afrika, China en India. Diabetes type 2 is een sluipende ziekte die ongemerkt steeds erger wordt. Patiënten vertonen soms jarenlang geen enkel symptoom. Vaak wordt de ziekte pas ontdekt bij een routinecontrole of als de eerste complicaties zich voordoen. DODELIJKE OPTELSOM ‘Te veel voeding’ (die ook te eenzijdig is) + weinig lichaamsbeweging = diabetes type 2 (op den duur).
DIABETES TYPE 2 IS NIET TE GENEZEN
Als de ziekte eenmaal in je lijf zit, valt ze niet meer terug te draaien. Wel is het mogelijk om de gevolgen te behandelen, te weten verhoogde suikerwaarden in het bloed (een hyperglycemie van meer dan 1,26 g/l in nuchtere toestand). De behandeling van diabetes type 2 is een combinatie van gezond eten en medicijnen (van het type metformine tegen insulineresistentie en glucoseremmers om de suikerwaarden in het bloed terug te dringen). Na een aantal jaren wordt het effect van de medicijnen minder. Ook zien we vaak dat de aandacht voor gezonde eetgewoonten verslapt. Dan is het nodig om het pakket aan te vullen met insuline. Het regelmatig toedienen van insuline zorgt voor enig ongemak en ook voor een gewichtstoename die tegen het beoogde effect indruist. LATEN WE ER WAT AAN DOEN!
Het is triest als je bedenkt dat iedereen met diabetes type 2 5 tot 15 jaar ongemerkt prediabetes heeft gehad. In die tijd hadden ze er nog wat tegen kunnen doen. En daar draait het om in dit boek. Het wil een effectieve manier aanreiken om de ziekte te voorkomen. Niet reageren wanneer je de risico’s kent, is kiezen voor zelfkastijding met verwoestende gevolgen. Preventie is mogelijk en in het prediabetesstadium zou je er alles aan moeten doen om 12
LaMethodeAntiDiabete_NL5.indd 12
25-05-16 11:54
I - DIABETES: WAAROM? HOE?
diabetes type 2 geen kans te geven. De gemiddelde levensverwachting stijgt: wie nu geboren wordt, heeft de kans 100 te worden. Maar wat voor leven krijgt een mens als hij met 45 diabetes type 2 heeft en zijn halve leven moet vechten tegen een geniepige en verwoestende ziekte?
3 - DIABETES MODY OF MATURITY-ONSET DIABETES OF THE YOUNG Dit is diabetes bij kinderen, tieners en jongvolwassenen (jonger dan 25 jaar). Anders dan diabetes type 1 is dit geen auto-immuunziekte. Het is erfelijke diabetes die binnen families de helft van de leden treft. Minder dan 2 procent van de diabeten lijdt aan deze zeldzame vorm van de ziekte, die wordt behandeld met dezelfde medicijnen als bij diabetes type 1 en 2 (zie bladzijde 56).
4 - ZWANGERSCHAPSDIABETES, EEN APART GEVAL Deze ziekte kan een gezonde vrouw in de zwangerschap treffen en is niet gevaarlijk voor de foetus. Er is alleen sprake van risico tijdens de bevalling, want diabetes bij de moeder zorgt voor ‘grote baby’s’, vooral bij vrouwen die al eerder een kind kregen. Deze diabetes, die meestal optreedt rond de zesde maand van de zwangerschap, treft gemiddeld zes op de honderd vrouwen, maar dat gemiddelde neemt toe nu vrouwen steeds later zwanger worden. Zwangerschapsdiabetes ontstaat doordat bepaalde door de placenta afgescheiden hormonen de werking van de insuline verstoren. We zagen al dat insuline de suikerwaarden in het bloed reguleert. Als insuline haar werk niet goed kan doen, stijgt de glycemie bij de moeder. De foetus krijgt het suikerrijke bloed via de navelstreng en ook al is zijn eigen stofwisseling normaal, hij zal insuline gaan afgeven om zijn moeder te helpen. Het kind uit zijn liefde voor zijn moeder door vervangende insuline aan te maken! Om die reden wordt de foetus dikker. Want insuline is niet alleen een hormoon dat reguleert, het controleert ook de opslag van niet-verbruikte suiker in de vorm van vet in speciale voorraadcellen: de adipocyten. Als een vrouw bevalt van een kind van meer dan 4 kilo, is dat een teken dat ze zwangerschapsdiabetes heeft gehad.
ERFELIJKHEID Er kan sprake zijn van erfelijke aanleg voor diabetes. – Als een van beide ouders diabetes type 2 heeft, is de kans op overdraagbaarheid 40 procent en als beide ouders het hebben, stijgt dat naar 70 procent. – Dat is slechts 5 procent bij diabetes type 1, te weten 6 procent als de vader diabeet is en 2-3 procent als de moeder het is (maar 30 procent als beide ouders diabeet zijn). – Het is dan ook verstandig om na te gaan of er diabeten in de familie zijn en wie dat zijn. Op bladzijde 24 vind je een test om te zien hoeveel kans je hebt op diabetes, vooral op basis van erfelijkheid en persoonlijke leefstijl.
13
LaMethodeAntiDiabete_NL5.indd 13
25-05-16 11:54
HET ANTI-DIABETESPROGRAMMA
HOE GEBRUIK JE DIT PROGRAMMA?
Plan je lichamelijke inspanningen
WEEKLIJST Plan je maaltijden en maak een boodschappenlijst
Noteer je maten
8 WEKEN VOOR EEN TOTALE OMMEKEER 1 – Detoxfase / 2 dagen 2 – Intensieve fase / 1 tot 4 weken
Sporttip van de week
3 – Progressieve fase / 5 tot 8 weken 4 – Onderhoudsfase / de rest van je leven
90
LaMethodeAntiDiabete_NL5.indd 90
25-05-16 11:54
HOE GEBRUIK JE DIT PROGRAMMA?
Menu’s voor de hele week (verwijst naar de recepten achter in het boek)
DAGBOEK Noteer elke dag je lichaamsbeweging, humeur, enz. Bekijk aan het begin van de week de gedetailleerde menu’s voor de hele week.
Noteer de datum om de dag en fase snel te kunnen vinden
Blijf leren met de tip van de dag
Hoe actief was je, hoe was je humeur, hield je je aan het programma?
Informatie aan het eind van de week 91
LaMethodeAntiDiabete_NL5.indd 91
25-05-16 11:54
LaMethodeAntiDiabete_NL5.indd 194
25-05-16 11:55
RECEPTEN INTENSIEVE EN PROGRESSIEVE FASE
KALFSVLEES MET ZONGEDROOGDE TOMAAT VOOR 4 PERSONEN • VOORBEREIDING 15 minuten • BEREIDING 1 uur 12 cocktailtomaatjes • fleur de sel • 1 potje zongedroogde tomaten • 4 el vers basilicum, gehakt • 1 tl paprikapoeder • 4 dunne kalfsschnitzels, ongepaneerd • 4 tl gearomatiseerde olijfolie • een paar blaadjes basilicum • zout en peper
INTENSIEVE FASE PROGRESSIEVE FASE
Verwarm de oven voor op 180 °C (gasstand 6). Was de tomaatjes en snijd ze doormidden. Leg ze in een ovenschaal met antiaanbaklaag en strooi er fleur de sel over. Zet ze 30 minuten in de oven, maar controleer regelmatig of het goed gaat. Week intussen de zongedroogde tomaten 5 minuten in warm water. Laat ze uitlekken en hak ze grof. Meng het basilicum en het paprikapoeder erdoor. Bak de kalfsschnitzels aan beide zijden in een hete koekenpan. Strooi er zout en peper over. Verdeel er dan de zongedroogde tomaat en een scheutje olijfolie over. Serveer het vlees met de tomaatjes uit de oven en wat vers basilicum.
SPIESJES MET MUNTGAMBA’S EN GROENE ASPERGES VOOR 4 PERSONEN • VOORBEREIDING 10 minuten • BEREIDING 15 minuten 20 gamba’s gepeld, maar met staartje • ½ rode ui • 1 cm verse gemberwortel • 20 blaadjes verse munt • 24 groene asperges • 4 el olijfolie • 1 citroen • zout en peper (naar keuze)
INTENSIEVE FASE PROGRESSIEVE FASE
Prik steeds 5 gamba’s aan een houten spiesje. Pel en snipper de ui. Schil en rasp de gember. Was de blaadjes munt. Meng de ui, de gember en 15 muntblaadjes. Verdeel het uimengsel over de bodem van een stoommand, leg de asperges erop en daarbovenop weer de spiesjes. Stoom het gerecht 15 minuten. Breng de asperges op smaak met een eetlepel olijfolie en de gamba’s met een kneepje citroensap en eventueel zout en peper naar smaak. Leg op elk bord 6 asperges met wat garnituur, een spiesje en een muntblaadje als garnering.
215
LaMethodeAntiDiabete_NL5.indd 215
25-05-16 11:56
ons land: ruim 1 miljoen mensen lijdt aan deze ziekte.
vergroten de kans op het krijgen van diabetes type 2.
Diabetes is een ziekte die met suiker te maken heeft. Diabeten hebben een probleem om de suikers uit voeding op te nemen, te gebruiken en op te slaan. Dat
Het anti-diabetesprogramma bevat een eenvoudige, wetenschappelijk verantwoorde methode waarmee je
probleem manifesteert zich in verhoogde suikerwaarden
je levensstijl kunt verbeteren en het risico op diabetes
in het bloed. Het is triest als je bedenkt dat iedereen
type 2 kunt verminderen, met praktische tips voor
met diabetes type 2 5 tot 15 jaar ongemerkt prediabetes
beweging, een dag-tot-dagprogramma en
kunnen doen.
En daar draait het om in dit boek. Het wil een effectieve
60 recepten. Kortom, een onmisbaar boek voor mensen met diabetes type 2, prediabetes of een verhoogd risico om deze ziekte te krijgen.
manier aanreiken om de ziekte te voorkomen.
Dr. Réginald Allouche is arts en onderzoeker op het Preventie is namelijk goed mogelijk. De gemiddelde
de kans 100 te worden. Maar wat voor leven krijgt een mens als hij met 45 jaar diabetes type 2 heeft en zijn halve leven moet vechten tegen een chronische ziekte?
Het is de hoogste tijd er iets aan te doen!
Dr. Réginald Allouche
levensverwachting stijgt: wie nu geboren wordt, heeft
gebied van de preventie van diabetes en overgewicht.
POGRAMMA
heeft gehad. In die tijd hadden ze er nog wat tegen
ANTIDIABETES
Overgewicht, weinig beweging, leeftijd en aanleg
HET
Diabetes is de meest voorkomende chronische ziekte in
*
8 weken programma met tips
Dr. Réginald Allouche Of je nu gevaar loopt of prediabetes of diabetes type 2 hebt, het in dit boek aangereikte programma is erop afgestemd. Het helpt het risico op diabetes te
HET
ANTI DIABETES
PROGRAMMA Verbeter je gezondheid en verminder het risico in 8 weken Stap-voor-stapprogramma
Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen
www.kosmosuitgevers.nl
ANTI DIABETES 741.8 x 210.indd 1
NUR 443
Inclusief 60 lekkere recepten Gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek
verlagen of vermindert al bestaande diabetes.
Dit boek bestaat uit twee delen. In het eerste vind je de antwoorden op vragen die je mogelijk hebt (wat is diabetes, hoe wordt die behandeld…) en een test (zie bladzijde 24) om te zien waar je staat. In het tweede deel maak je kennis met het programma zelf. Je krijg tips over voeding en lichaamsbeweging en leert in een programma van acht weken wat je dagelijks kunt doen, compleet met menu’s en recepten. Uit grootschalig onderzoek blijkt dat als je 5 à 10 procent afvalt en 150 minuten per week aan lichaamsbeweging doet, het risico op diabetes type 2 met 48 procent afneemt. De glycemische index-tabel zal je helpen de juiste voedingskeuzes te maken.
* * * 15-06-16 17:05