C ATA L A A N S D e beste tolk voor op rei s Vlot de rekening vragen op een terrasje? Een gesprekje aanknopen? Met deze taalgids kom je altijd uit je woorden. G E TA L L E N
Goedendag
Bon dia
bon diea
1
u(n)
oe(n)
Tot ziens
Adéu
aadee-oe
2
dos
dos
sie
3
tres
tres
Sí Ja
no, ĝrasieəs
4
quatre koeatrə
Sorry Perdona/Perdoni
pərdona/pərdonie
5
cinc
sienk
Links Esquerra
əskerra
6
sis
sies
Nee, dank u wel
No, gràcies
Rechts
Dret(a)
dret(a)
7
set
set
Hoeveel kost dit?
Quant costa?
koean kosta?
8
vuit
oe-iet
on es əl lavaboe?
9
nou
no-oe
Waar is het toilet? On és el lavabo?
10 deu
dee-oe
NUR 507
Ruim 4.000 woorden & zinnen Woordenlijst Nederlands – Catalaans Woordenlijst Catalaans – Nederlands Duidelijke aanwijzingen voor uitspraak
W W W. WAT E N H O E . N L
C ATA L A A N S
ALTIJD HANDIG
C ATA L A A N S “ne e m mij me e op re is” “e mpor ta’m de v iatge”
Catalaans.indd 1
C ATA l A A N S
Vertaling Caspar Vissser en Mercè Sales Jardí
08-02-16 16:09
Catalaans.indd 2
Wat & Hoe: wat anders!? Wat & Hoe maakt deel uit van Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen www.kosmosuitgevers.nl
Leverbaar in de serie Wat & Hoe: • Wat & Hoe Onderweg • Wat & Hoe Select • Wat & Hoe Taalgidsen
Kijk voor meer informatie op: www.watenhoe.nl
watenhoe
watenhoe_reizen
3e druk, 2016 © Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen Technische realisatie en productie: LINE UP boek en media bv Omslagontwerp: Julia Brants, Den Haag Vormgeving: Julia Brants, Den Haag Illustraties: Monique van den Hout ISBN 978 90 215 6224 7 NUR 507 Alle rechten voorbehouden / All rights reserved Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever stelt zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave. Wij zouden het zeer waarderen wanneer u geconstateerde onjuistheden ons wilt doorgeven, zodat wij hiermee rekening kunnen houden bij een volgende druk. Uw opmerkingen kunt u zenden aan: info@watenhoe.nl
08-02-16 16:09
3
Woord vooraf 6 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Handig om te weten... 7 Beknopte grammatica 7 Uitspraak 13 Handige rijtjes 14 Datum, tijd en getallen 19 Persoonlijke gegevens 27
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
Praktische zaken 29 Bank 29 Post 30 Telefoon 31 Internet 35 Foto en video 36 Het weer 38 Veiligheid 40
3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12
Ontmoetingen 42 Algemeen 42 Iemand aanspreken 43 Zich voorstellen 45 Elkaar begrijpen 51 Hobby’s 52 Een mening geven 53 Een compliment geven 55 Iets aanbieden 55 Uitnodigen 56 Iets afspreken 57 Iemand versieren 58 Afscheid nemen 60
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7
Onderweg 64 De weg vragen 64 Douane 67 Bagage 69 De auto 70 Verkeersborden 70 Het benzinestation 71 Pech en reparaties 74
Inhoud
Catalaans.indd 3
Inhoud
08-02-16 16:09
Inhoud
4
Catalaans.indd 4
4.8 4.9 4.10 4.11 4.12
De fiets 76 Vervoermiddel huren 77 Liften 81 Inlichtingen 82 Openbaar vervoer 84
5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
Overnachten 93 Accommodatie zoeken 93 Bij de receptie 94 Kamperen 95 Hotel/appartement/huisje 99 Klachten 102 Vertrek 103
6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Eropuit 105 Bezienswaardigheden 105 Sport en recreatie 108 Aan het water 109 In de sneeuw 112 Wandelen en bergbeklimmen 113 Fitness en wellness 114
7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Winkelen 116 Algemeen 117 Levensmiddelen 119 Kleding en schoenen 120 Kapper 122 Afrekenen 124
8 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6
Eten en uitgaan 126 In het restaurant 126 Bestellen 127 Klachten 136 Afrekenen 137 Uitgaan 138 Kaartjes reserveren 140
9 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5
Gezondheid 142 De dokter roepen 142 Klachten van de patiënt 142 Het consult 146 Recept en voorschriften 151 De tandarts 152
08-02-16 16:09
In moeilijkheden 154 Om hulp vragen 154 Ongelukken 155 Er is iemand vermist 157 Verlies en diefstal 158 Aanranding 159 De politie 160
5
Woordenlijsten 162 Nederlands – Catalaans 162 Catalaans – Nederlands 215
Inhoud
Catalaans.indd 5
10 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6
08-02-16 16:09
Woord vooraf
6
Catalaans.indd 6
Woord vooraf Al ruim 90 jaar kun je je met Wat & Hoe Taalgidsen verstaanbaar maken in vele talen. Dat betekent niet dat de gidsen inmiddels hoogbejaard zijn. Met de huidige generatie gidsen kun je vragen naar de beschikbaarheid van wifi, plekken om je telefoon op te laden of waar je geheugenkaartjes kunt kopen voor je camera. Ook zijn vele taalgidsen inmiddels als app beschikbaar voor Android en iOS. Sommige apps bevatten beluisterbare uitspraak die je kunt laten horen aan je gesprekspartner. En er zelf mee oefenen kan natuurlijk ook! De Wat & Hoe Taalgidsen staan bekend om de vele handige zinnetjes die je kunt gebruiken in een hotel, restaurant of gewoon op straat. Bij alle zinnen zie je meteen hoe je ze moet uitspreken. Er zijn praktische tekeningen waarop je ook kunt aanwijzen wat je nodig hebt. Achterin staan woordenlijsten in beide richtingen die van pas kunnen komen om snel even een woord op te zoeken. Wil je meer weten over de grammatica, dan kun je voorin daarover een beknopte praktische uitleg vinden. De gidsen zijn in samenwerking met Van Dale tot stand gekomen. Wat & Hoe-taalgidsen zijn er in de volgende talen: Afrikaans Arabisch Braziliaans Bulgaars Catalaans Chinees Mandarijn Deens Duits Engels Fins Frans
Fries Grieks Hebreeuws Hongaars Indonesisch Italiaans Japans Kroatisch Noors Pools Portugees
Roemeens Russisch Slowaaks Spaans Thai Tsjechisch Turks Vietnamees Zweeds
Deze Wat & Hoe-taalgidsen zijn ook als app verkrijgbaar: Duits Engels
Frans Italiaans
Spaans
08-02-16 16:09
7
1.1 Beknopte grammatica z zHet
lidwoord
Man. enk. el un
(de/het) (een)
Man mv. els
Vr. enk. la una
Vr. mv. les
Wanneer het zelfstandig naamwoord in het enkelvoud begint met een klinker worden de lidwoorden el/la in de meeste gevallen vervangen door l’ (bijv. de school = l’escola). – uns homes = enkele, enige mannen unes dones = enkele, enige vrouwen – de (van) + el = del a (naar, aan) + el = al per (door) + el = pel z zHet
Handig om te weten...
z elfstand ig naamwoord
In het algemeen geldt dat zelfstandige naamwoorden die op een -a eindigen vrouwelijk zijn. De algemene regel is dat zelfstandige naamwoorden in het meervoud een -s krijgen. Er bestaan talrijke uitzonderingen, waarvan de belangrijkste zijn: – Zelfstandige naamwoorden die op een -a eindigen, krijgen in het meervoud -es, waarbij de e de a vervangt. – Zelfstandige naamwoorden die op een beklemtoonde klinker eindigen, krijgen in het meervoud -ns. – Zelfstandige naamwoorden die op een -s, -ç, -x, -sc, -st of -xt eindigen, krijgen in het meervoud vaak -os of -sos; in sommige gevallen is het meervoud identiek aan het enkelvoud. el cigarret la guitarra la ració el mes el gos el temps
(sigaret) (gitaar) (portie) (maand) (hond) (tijd)
els cigarrets les guitarres les racions els mesos els gossos els temps
Beknopte grammatica
Catalaans.indd 7
1 Handig om te weten...
08-02-16 16:09
8
Het mannelijk meervoud kan ook op mannen en vrouwen slaan: els reis = els pares =
Beknopte grammatica
Handig om te weten...
els fills =
Catalaans.indd 8
z zHet
1. de koningen 2. de koning en de koningin 1. de vaders 2. de ouders 1. de zonen 2. de kinderen
bijvoeglijk naamwoord
a) Aan de meeste bijvoeglijke naamwoorden wordt in de vrouwelijke vorm een -a toegevoegd: el restaurant barat la cafeteria barata
(het goedkope restaurant) (de goedkope lunchroom)
b) Bijvoeglijke naamwoorden die zijn afgeleid van geografische namen hebben altijd een vrouwelijke vorm op -a: neerlandès – neerlandesa (Nederlands) català – catalana (Catalaans) Het bijvoeglijk naamwoord staat meestal achter het zelfstandig naamwoord. De vorming van het meervoud gaat meestal net als bij de zelfstandige naamwoorden: els restaurants barats els mesos calurosos les cafeteries barates De trappen van vergelijking: duur duurder dan het duurst
car més car que el més car
De uitgang -íssim/-íssima geeft een eigenschap aan in een zeer hoge graad: Aquest restaurant és caríssim El menjar és dolentíssim
Dit restaurant is erg duur Het eten is heel slecht
08-02-16 16:09
29
2.1 Bank Waar is hier ergens een bank/een wisselkantoor?
On hi ha un banc/oficina de canvi per aquí? on ie aa oen bank/oefiesiena də kanvie pər aakie?
Kan ik hier deze ... inwisselen?
Aquí puc canviar aquest …? aakie poek kanviea aaket ...?
Kan ik hier pinnen?
Aquí es pot pagar amb targeta de dèbit directe/amb aquesta targeta? aakie əs pot paĝa am tarzjeta də debiet dierektə/am aakesta tarzjeta?
Kan ik hier met een creditcard geld opnemen?
Aquí puc treure diners amb targeta de crèdit? aakie poek tree-oerə dienes am tarzjeta də krediet?
Hoeveel provisie moet ik betalen?
Quant és la comissió? koean es la koemiessieo?
Praktische zaken
Waar moet ik tekenen?
On he de signar? on ee də sieĝna?
Kan ik kleinere biljetten krijgen?
Em podria donar bitllets més petits? əm poedriea doena biejets mes pətiets?
Ik zoek een geldautomaat
Busco un caixer automàtic boeskoe oen kasje aoetomatiek
Wat is het minimum/maximum?
Bank
Catalaans.indd 29
2 Praktische zaken
Quin és el mínim/màxim? kien es əl mieniem/maksiem?
Mag ik ook minder opnemen?
També es pot treure menys? tambe es pot tree-oerə meensj?
Dit zijn de gegevens van mijn bank in Nederland/België
Aquestes són les dades del meu banc a Holanda/Bèlgica aakestəs son ləs dadəs dəl mee-oe bank aa oelanda/belzjieka
Dit is mijn bankrekeningnummer
Aquest és el número del meu compte bancari aaket es əl noeməroe dəl mee-oe komptə bankarie
08-02-16 16:09
42
3 Ontmoetingen 3.1 Algemeen z zDank
u wel
Ontmoetingen
Bedankt/dank u wel
Gràcies/Moltes gràcies ĝrasieəs/moltəs ĝrasieəs
Geen dank/graag gedaan
De res/Un plaer də res/oen plaae
Heel hartelijk dank
Moltíssimes gràcies moeltiessieməs ĝrasieəs
Erg vriendelijk van u
Molt amable (de part seva) mol aamaplə (də par seva)
Het was me een waar genoegen
Ha estat un autèntic plaer aa əstat oen aoetentiek plaae
Dank u voor de moeite
Gràcies per la molèstia ĝrasieəs pər la moelestiea
Algemeen
Dat had u niet moeten doen
Catalaans.indd 42
No calia molestar-se no kaliea moeləstarsə
Dat zit wel goed, hoor
No ha estat res no aa əstat res
z zPardon
Pardon
Perdó (Perdona/Perdoni) pərdo (pərdona/pərdonie)
Sorry!
Perdona!/Perdoni! pərdona/pərdonie
Sorry, ik wist niet dat ...
Perdoni, no sabia que ... pərdonie, no sawiea kə ...
08-02-16 16:09
noten (gemengd) 8.2 els fruits secs əls froe-iets seks nummer 1.5, 2.3, 5.4 el número əl noeməroe nummerbord la (placa de) matrícula la (plaka də) matriekoela
191
o
ober 8.2 el cambrer əl kambre ochtendjas el barnús əl barnoes ochtends (’s) al matí al matie oesters 8.2 les ostres ləsostrəs oever la riba la rieba of 2.3, 3.3, 4.12, 5.3, 5.4, 7.3 o o ogenblik 2.3, 3.4 el moment, l’instant əl moemen, lienstan oké 3.11 d’acord dakor oksel 9.2 l’aixella lasjeja olie 4.6, 8.2 l’oli lolie olie verversen 4.6 canviar l’oli kanviea lolie oliepeil 4.6 el nivell de l’oli əl nievej də lolie olifant l’elefant lələfan olijf 8.2 l’oliva loelieva olijfolie l’oli d’oliva lolie doelieva oma l’àvia laviea omelet 8.2 la truita la troe-ieta omgeving 2.7, 6.1 els voltants, les rodalies əls voeltans, ləs roedalieəs omleiding 4.5 el desviament əl dəsvieamen onbeleefd mal educat mal ədoekat onder 2.6, 4.1, 4.12, 7.3, 8.1 a baix, sota aa basj, sota onderbroek els calçotets əls kalsoetets onderbuik 9.2 l’abdomen labdomən onderdak l’allotjament lajodzjamen onderdeel la peça de recanvi la pessa də rəkanvie ondergoed la roba interior la roba ientərieo ondertekenen signar sieĝna ondertiteld subtitulat soebtietoelat onderweg 4.11 en el camí ən əl kamie onderzoeken (med.) 9.3 explorar əksploera ondiep poc profund pok proefoen ongedierte 5.5 les bestioles ləs bəstieoləs ongelijk (niet vlak) 5.3 desigual dəsieĝoeal ongeluk 3.1, 10.2 l’accident laksieden ongerust inquiet, amoïnat ienkie-et, amojnat ongesteld zijn tenir la regla tənie la reĝla ongetrouwd solter soelte ongeveer més o menys mes o meensj onkosten les despeses ləs dəspezəs onmiddellijk immediatament iemmədieatamen onmogelijk 1.3 impossible iempossieplə ons (100 g) 2.6, 3.2, 3.7, 3.9, 3.10, 3.12 cent grams sen ĝrams
Catalaans.indd 191
O
08-02-16 16:09
192
onschuldig 10.6 innocent iennoesen ontbijt 5.4 l’esmorzar ləsmoerza ontbreken 5.5 faltar falta ontlasting 9.3 la matèria fecal la materiea fəkal ontmoeten (leren kennen) 3.3 conèixer koeneesjə ontmoeten (tegenkomen) 3.3 trobar troewa ontruiming el desallotjament əl dəsajodzjamen ontsmettingsmiddel el desinfectant əl dəsienfəktan ontsteking (med.) 4.4, 9.3 l’infecció, l’inflamació lienfəksieo,
lienflamasieo
O
Catalaans.indd 192
ontvangstbewijs el rebut əl rəboet ontwikkelen 2.5 revelar rəvəla ontzettend 5.5 terrible tərrieplə onweer 2.6 la tempestat la təmpəstat onzin 3.6 (les) ximpleries (ləs) sjiemplərieəs oog 7.4, 9.2 l’ull loej oogarts l’oculista lokoeliesta oogdruppels les gotes per als ulls ləs ĝotəs pər als oejs oogkas 9.2 la conca de l’ull la konka də loej oogschaduw el rímmel əl riemməl oor 9.2 l’orella loereja oorbel l’arracada larrakada oordruppels les gotes per a l’orella ləs ĝotəs pəra loereja oorpijn 9.2 el mal d’orella əl mal doereja oosten 4.1 l’est lest op 1.3, 1.4, 2.2, 2.3, 2.5, 2.7 sobre, damunt de sobrə, damoen də opa l’avi lavie opbellen trucar (per telèfon) troeka (pər təlefoen) open 1.3, 2.5, 4.3, 4.12, 5.2, 5.5 obert oeber openbaar vervoer 4.12, 6.1 el transport públic əl transpor poebliek openen obrir oebrie openingstijden 1.3 l’horari loerarie opera 8.5 l’òpera lopəra opereren operar oepəra operette l’opereta loepəretta opgravingen les excavacions ləs əkskavasieons ophalen 3.10, 4.9, 4.12, 7.1, 7.2, 8.6 passar a buscar, recollir passa aa
boeska, rəkoejie
oplader el carregador əl karrəĝado oplichting l’estafa ləstafa opnieuw 4.1, 4.12 de nou də no-oe oponthoud el retard əl rətar oppas 5.4 el/la cangur əl/la kanĝoer oprit l’entrada ləntrada opruimen ordenar oerdəna opruiming 1.3 la liquidació la liekiedasieo opschrijven 3.4, 5.1 apuntar apoenta optelling la suma la soema
08-02-16 16:09
C ATA L A A N S D e beste tolk voor op rei s Vlot de rekening vragen op een terrasje? Een gesprekje aanknopen? Met deze taalgids kom je altijd uit je woorden. G E TA L L E N
Goedendag
Bon dia
bon diea
1
u(n)
oe(n)
Tot ziens
Adéu
aadee-oe
2
dos
dos
sie
3
tres
tres
Sí Ja
no, ĝrasieəs
4
quatre koeatrə
Sorry Perdona/Perdoni
pərdona/pərdonie
5
cinc
sienk
Links Esquerra
əskerra
6
sis
sies
Nee, dank u wel
No, gràcies
Rechts
Dret(a)
dret(a)
7
set
set
Hoeveel kost dit?
Quant costa?
koean kosta?
8
vuit
oe-iet
on es əl lavaboe?
9
nou
no-oe
Waar is het toilet? On és el lavabo?
10 deu
dee-oe
NUR 507
Ruim 4.000 woorden & zinnen Woordenlijst Nederlands – Catalaans Woordenlijst Catalaans – Nederlands Duidelijke aanwijzingen voor uitspraak
W W W. WAT E N H O E . N L
C ATA L A A N S
ALTIJD HANDIG
C ATA L A A N S “ne e m mij me e op re is” “e mpor ta’m de v iatge”