CHINEES MANDARIJN D e beste tolk voor op rei s Vlot de rekening vragen op een terrasje? Een gesprekje aanknopen? Met deze taalgids kom je altijd uit je woorden. G E TA L L E N
Hallo 你好
nĭhăo
1
一
yī
Tot ziens
再见
zàijiàn
2
二
èr
Ja, graag
好
hăo
3
三
sān
Nee, dank u wel
不,谢谢您
bù, xièxie nín
4
四
sì
Sorry 对不起
duìbuqĭ
5
五
wŭ
Links 左边
zuŏbiān
6
六
liù
Rechts
右边
yòubiān
7
七
qī
Hoeveel kost dit?
多少钱?
duōshao qián?
8
八
bā
Waar is het toilet?
洗手间在哪里? xĭshŏujiān zài năli?
9
九
jiŭ
10 十
shí
NUR 507
Ruim 4.000 woorden & zinnen Woordenlijst Nederlands – Chinees (Mandarijn) Woordenlijst Chinees (Mandarijn) – Nederlands Duidelijke aanwijzingen voor uitspraak
W W W. WAT E N H O E . N L
CHINEES MANDARIJN
ALTIJD HANDIG
CHINEES MANDARIJN “ne e m mij me e op re is”
带我去旅游
Chinees.indd 1
Chinees mandarijn
Vertaling Tang Qian en Marius van Bergen
08-02-16 16:17
Chinees.indd 2
Wat & Hoe: wat anders!? Wat & Hoe maakt deel uit van Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen www.kosmosuitgevers.nl
Leverbaar in de serie Wat & Hoe: • Wat & Hoe Onderweg • Wat & Hoe Select • Wat & Hoe Taalgidsen
Kijk voor meer informatie op: www.watenhoe.nl
watenhoe
watenhoe_reizen
13e druk, 2016 © Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen Technische realisatie en productie: LINE UP boek en media bv Omslagontwerp: Julia Brants, Den Haag Vormgeving: Julia Brants, Den Haag Illustraties: Monique van den Hout ISBN 978 90 215 6199 8 NUR 507 Alle rechten voorbehouden / All rights reserved Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever stelt zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave. Wij zouden het zeer waarderen wanneer u geconstateerde onjuistheden ons wilt doorgeven, zodat wij hiermee rekening kunnen houden bij een volgende druk. Uw opmerkingen kunt u zenden aan: info@watenhoe.nl
08-02-16 16:17
3
Woord vooraf 6 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Handig om te weten... 7 Beknopte grammatica 7 Uitspraak 10 Handige rijtjes 11 Datum, tijd en getallen 16 Persoonlijke gegevens 24
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
Praktische zaken 26 Bank 26 Post 27 Telefoon 28 Internet 31 Foto en video 32 Het weer 34 Veiligheid 36
3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12
Ontmoetingen 38 Algemeen 38 Iemand aanspreken 39 Zich voorstellen 41 Elkaar begrijpen 47 Hobby’s 48 Een mening geven 49 Een compliment geven 51 Iets aanbieden 51 Uitnodigen 52 Iets afspreken 53 Iemand versieren 54 Afscheid nemen 56
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7
Onderweg 60 De weg vragen 60 Douane 63 Bagage 65 De auto 66 Verkeersborden 66 Het benzinestation 67 Pech en reparaties 68
Inhoud
Chinees.indd 3
Inhoud
08-02-16 16:17
Inhoud
4
Chinees.indd 4
4.8 4.9 4.10 4.11 4.12
De fiets 72 Vervoermiddel huren 73 Liften 74 Inlichtingen 75 Openbaar vervoer 80
5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
Overnachten 89 Accommodatie zoeken 89 Bij de receptie 90 Kamperen 91 Hotel/appartement/huisje 93 Klachten 98 Vertrek 99
6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Eropuit 101 Bezienswaardigheden 101 Sport en recreatie 104 Aan het water 105 In de sneeuw 108 Wandelen en bergbeklimmen 109 Fitness en wellness 110
7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Winkelen 112 Algemeen 113 Levensmiddelen 115 Kleding en schoenen 116 Kapper 118 Afrekenen 120
8 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6
Eten en uitgaan 122 In het restaurant 122 Bestellen 123 Klachten 133 Afrekenen 134 Uitgaan 135 Kaartjes reserveren 137
9 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5
Gezondheid 139 De dokter roepen 139 Klachten van de patiënt 139 Het consult 141 Recept en voorschriften 147 De tandarts 148
08-02-16 16:17
In moeilijkheden 151 Om hulp vragen 151 Ongelukken 152 Er is iemand vermist 154 Verlies en diefstal 155 Aanranding 156 De politie 157
5
Woordenlijsten 159 Nederlands – Chinees – Pinyin 159 Pinyin – Chinees – Nederlands 211
Inhoud
Chinees.indd 5
10 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6
08-02-16 16:17
Woord vooraf
6
Chinees.indd 6
Woord vooraf Al ruim 90 jaar kun je je met Wat & Hoe Taalgidsen verstaanbaar maken in vele talen. Dat betekent niet dat de gidsen inmiddels hoogbejaard zijn. Met de huidige generatie gidsen kun je vragen naar de beschikbaarheid van wifi, plekken om je telefoon op te laden of waar je geheugenkaartjes kunt kopen voor je camera. Ook zijn vele taalgidsen inmiddels als app beschikbaar voor Android en iOS. Sommige apps bevatten beluisterbare uitspraak die je kunt laten horen aan je gesprekspartner. En er zelf mee oefenen kan natuurlijk ook! De Wat & Hoe Taalgidsen staan bekend om de vele handige zinnetjes die je kunt gebruiken in een hotel, restaurant of gewoon op straat. Bij alle zinnen zie je meteen hoe je ze moet uitspreken. Er zijn praktische tekeningen waarop je ook kunt aanwijzen wat je nodig hebt. Achterin staan woordenlijsten in beide richtingen die van pas kunnen komen om snel even een woord op te zoeken. Wil je meer weten over de grammatica, dan kun je voorin daarover een beknopte praktische uitleg vinden. De gidsen zijn in samenwerking met Van Dale tot stand gekomen. Wat & Hoe-taalgidsen zijn er in de volgende talen: Afrikaans Arabisch Braziliaans Bulgaars Catalaans Chinees Mandarijn Deens Duits Engels Fins Frans
Fries Grieks Hebreeuws Hongaars Indonesisch Italiaans Japans Kroatisch Noors Pools Portugees
Roemeens Russisch Slowaaks Spaans Thai Tsjechisch Turks Vietnamees Zweeds
Deze Wat & Hoe-taalgidsen zijn ook als app verkrijgbaar: Duits Engels
Frans Italiaans
Spaans
08-02-16 16:17
7
1.1 Beknopte grammatica z zInleid ing
Het Chinees heeft geen alfabet, maar wordt geschreven in zogenaamde karakters of tekens. Achter veel karakters gaat een zekere logica schuil, maar het leren ervan is toch hoofdzakelijk een kwestie van memoriseren. Ieder karakter bestaat uit een aantal trekken en heeft een sleutel aan de hand waarvan het in een woordenboek kan worden opgezocht. Een dergelijke sleutel kan iets zeggen over de betekenis of over de uitspraak van een karakter. Het Chinees is monosyllabisch (één karakter komt overeen met één lettergreep) en is een toontaal. Dit laatste houdt in dat ieder karakter op een bepaalde toon wordt uitgesproken die bovendien betekenisonderscheidend is. De grote moeilijkheid van het Chinees zit hem in het feit dat ons Nederlands oor niet getraind is om dit onderscheid te maken. Sommige karakters worden bijvoorbeeld uitgesproken als het Nederlandse woord die. In de tweede toon kan dit vijand betekenen. Een totaal verschillend karakter, eveneens als die uitgesproken, maar dan in de vierde toon is keizer. De context waarbinnen karakters worden gebruikt, is daarom erg belangrijk, temeer omdat veel karakters slechts in bepaalde unieke samenstellingen voorkomen.
Handig om te weten...
z zGrammatica
Het Chinees kent weinig grammaticale regels en is in hoge mate instinctief. Er is bijvoorbeeld geen simpel woord voor ja en nee. Wel is de zinsvolgorde belangrijk. Voor de meeste zinnen ziet die volgorde er als volgt uit: onderwerp – werkwoord – lijdend voorwerp. Er wordt in het Chinees geen onderscheid gemaakt tussen enkelvoud en meervoud. In de zin wŏ (ik) yŏu (heb) shū (boek) weten we niet of het gaat om één of om meerdere boeken. Wel wordt het suffix men gebruikt om het meervoud te vormen van persoonlijke voornaamwoorden. Wŏmen yŏu shū wordt dan: Wij hebben een boek of Wij hebben boeken. In tegenstelling tot het Nederlands gaat de volgorde in een tijdsbepaling van groot naar klein. 5 januari 2010 wordt 2010 nián (jaar 2010) 1 yuè (maand 1) 5 rì (dag vijf).
Beknopte grammatica
Chinees.indd 7
1 Handig om te weten...
08-02-16 16:17
Beknopte grammatica
Handig om te weten...
8
Chinees.indd 8
Tijdsbepalingen staan voor aan de zin, meestal na het onderwerp maar voor het werkwoord en de eventuele plaatsbepaling ingeleid door zài (zie hieronder: ‘Het werkwoord’). Wŏ (onderwerp) zuótiān (tijdsbepaling) zài jiā (plaatsbepaling) kàn shū (werkwoord): Ik heb gisteren thuis een boek gelezen. Eigennamen komen voor titels of functies: Janssen xiānsheng (mijnheer Janssen), Beatrix nǚwáng (koningin Beatrix). z zHet
werkwoord
Anders dan in het Nederlands zijn er geen werkwoordsvervoegingen in het Chinees. Vergelijk de zinnen: wŏ zài zhōngguó (Ik ben in China) en wŏmen zài zhōngguó (Wij zijn in China). Zài wordt hier als werkwoord gebruikt (zich bevinden in/te/op). In de zin wŏ zài zhōngguó yŏu péngyou (Ik heb vrienden in China) doet zài dienst als voorzetsel (in/te/op). Het werkwoord is yŏu (hebben). Het Chinees maakt veelvuldig gebruik van constructies waarbij bepaalde betekenissen impliciet zijn. Zo ook wŏ qù zhōngguó (Ik ga naar China). Gebruik van het werkwoord shì (zijn) is in het Chinees beperkter dan in het Nederlands. In positief mededelende zinnen wordt het vervangen door het bijwoord hĕn, dat eigenlijk heel betekent. Zhōngguó hĕn dà (China is groot of China is heel groot). Shì kan dus niet worden gebruikt met een bijvoeglijk naamwoord. Het is niet Zhōngguó shì hĕn dà. Shì wordt wel gebruikt als er sprake is van vereenzelviging, zoals in de zin Wŏ shì Hélán rén (Ik ben een Nederlander). Het Chinees heeft geen toekomende of verleden tijd. Wel spreekt men van aspecten, zoals een ervaring in het verleden. Een ervaring in het verleden wordt uitgedrukt door middel van guo, dat na het werkwoord wordt gezet. Wŏ qùguo zhōngguó (Ik ben in China geweest). Het karakter yào kan men gebruiken om een toekomstige intentie of een verplichting uit te drukken. Wŏ yào qù zhōngguó (Ik ga naar China of Ik moet naar China). z zDe
ontkenning
De ontkenning komt voor het zinsdeel dat negatief gemaakt moet worden en wordt gevormd door het karakter bù. Bijvoorbeeld: Wŏ bù shì Hélán rén (Ik ben geen Nederlander) of Wŏ bù zài zhōngguó (Ik ben niet in China). Uitzondering is het werkwoord yŏu (hebben), dat ontkend moet worden door er méi voor te plaatsen. Wŏ méi yŏu shū (Ik heb geen boek).
08-02-16 16:17
38
3 Ontmoetingen 3.1 Algemeen z zDank
u wel
Ontmoetingen
Bedankt/dank u wel
谢谢(您) xièxie(nín)
Geen dank/graag gedaan
不客气 bùkèqi
Heel hartelijk dank
衷心感谢 zhōngxīn gănxiè
Erg vriendelijk van u
您太客气了 nín tài kèqile
Het was me een waar genoegen
我非常高兴 wŏ fēicháng gāoxìng
Dank u voor de moeite
谢谢, 太麻烦您了 xièxie, tài máfan nín le
Algemeen
Dat had u niet moeten doen
Chinees.indd 38
您不要这样客气 nín bùyào zhèyàng kèqi
Dat zit wel goed, hoor
没关系 méi guānxi
z zPardon
Pardon
抱歉 / 请原谅 / 劳驾 bàoqiàn/qǐng yuánliàng/láojià
Sorry!
对不起! duìbuqĭ!
Sorry, ik wist niet dat ...
对不起, 我不知道 ... duìbuqĭ, wŏ bù zhīdao ...
08-02-16 16:17
60
4 Onderweg 4.1 De weg vragen Pardon, mag ik u iets vragen?
劳驾, 我可以问您一下吗? láojià, wŏ kĕyĭ wèn nín yīxià ma?
Onderweg
Ik ben de weg kwijt
我迷路了 wŏ mílùle
Weet u een ... in de buurt?
这里有没有 ...? zhèlĭ yŏu méiyŏu ...?
Is dit de weg naar ...?
这是去 ... 的路吗? zhèshì qù ... de lù ma?
Kunt u me zeggen hoe ik naar ... moet lopen/fietsen?
请告诉我到 … 走路 / 骑自行车怎么走? qĭng gàosù wŏ dào … zŏulù/qízìxíngchē zĕnme zŏu?
Hoe kom ik daar het snelst met de auto?
我怎么最快地开车去那里？ wŏ zěnme zuì kuàide kāichē qù nàli?
Hoe kom ik het snelst in ...?
哪一条路去 ... 最快呢? nă yītiáo lù qù ... zuìkuài ne?
De weg vragen
Hoeveel kilometer is het nog naar ...?
Chinees.indd 60
到 ... 还有多少公里? dào ... háiyŏu duōshao gōnglĭ?
Kunt u het op de kaart aanwijzen?
您可以在地图上指出来吗? nín kĕyĭ zài dìtú shàng zhĭchū lái ma?
Mijn navigatiesysteem is kapot, kunt u me vertellen hoe ik in ... kom?
我的导航器坏了, 您能告诉我去 … 怎么走吗？ wǒde dǎohángqì huàile, nín néng gàosu wǒ qù … zěnme zǒu ma?
z zWaar?
hier/daar
这里 / 那里 zhèlĭ/nàli
08-02-16 16:17
Chinees.indd 237
yīng’ér shípĭn 婴儿食品 babyvoeding
yíngmiànláichē 迎面来车 tegenligger
yínghuŏ 营火 kampvuur yíngyè shíjiān 营业时间 openingstijden
yíngyèyuán 营业员 verkoopster yìng 硬 hard (stijf) yìngbì 硬币 muntgeld yòng/chī 用／吃 gebruiken yōuhuì 优惠 korting yōuxiānlù 优先路 voorrangsweg yōuxiānquán 优先权 voorrang yóutài jiàotáng 犹太教堂 synagoge
yóutàirén 犹太人 joods yóufèi 邮费 porto yóujú 邮局 postkantoor yóupiào 邮票 postzegel yóuxiāng 邮箱 brievenbus yóuzhèng 邮政 post yóuzhèngbiānmă 邮政编码 postcode
yóu 油 olie yóumén 油门 gaspedaal yóuqī 油漆 verf yóuxiāng 油箱 benzinetank yóuzhĭ 油脂 vet (zn) yóukè 游客 toerist yóukèkă 游客卡 toeristenkaart yóulèchăng 游乐场 kermis, pretpark
yóuliè 游猎 safari yóutĭng 游艇 jacht (schip) yóutĭnggăng 游艇港 jachthaven yóuxì 游戏 spelletje yóuyŏng 游泳 zwemmen yóuyŏngchí 游泳池 zwembad yóuyŏngchí kānguănyuán 游泳池 看管员 badmeester (yòu’ér chīfàn yòngde)gāojiăoyĭ (幼儿吃饭用的)高脚椅 kinderstoel
yóuyǒngjìng 游泳镜 zwembril yóuyŏngkù 游泳裤 zwembroek yóuyŏngyī 游泳衣 badpak yŏuhăo 友好 vriendelijk
yóuguǐ diànchē 有轨电车 tram yǒujī shípǐn shāngdiàn 有机食品 商店 natuurvoedingswinkel yŏu jiĕshuōde lǚyóu 有解说的旅游
237
rondleiding
yǒuqù 有趣 leuk vinden yŏushíhou 有时候 soms yŏu wèidàode 有味道的 hartig yǒuxīyǐnlì 有吸引力 aantrekkelijk yŏuxiào 有效 geldig yǒu zhàdàn bàojǐng 有炸弹报警 bommelding
yòubiān 右边 rechts yòuzhuănwān 右转弯 rechtsaf yú 鱼 vis yúlède dìfang 娱乐的地方 uitgaansgelegenheid
yúlèzhĭnán 娱乐指南 uitgaanskrant
yúkuài 愉快 gezellig yŭ 雨 regen yŭsăn 雨伞 paraplu yŭyī 雨衣 regenjas yŭyán 语言 taal yǔyán kèchéng 语言课程 taalcursus
yùgāng 浴缸 badkuip yùjīn 浴巾 badhanddoek yùmào 浴帽 badmuts yùshì 浴室 badkamer yùdìng 预订 gereserveerd, reserveren, reservering
yùdìng (piào) 预订(票) bespreken (kaartjes)
yùdìng yímǎn 预订已满 volgeboekt
yùyuē (yīshēng) 预约（医生） afspraak maken (bij arts)
yùjiàn 遇见 ontmoeten (tegenkomen)
yuándàn 元旦 nieuwjaarsdag yuánhuán 圆环 rotonde yuánquān 圆圈 cirkel yuánzhūbĭ 圆珠笔 balpen yuănzú 远足 trektocht yuēhuì 约会 afspraakje yuēhuì (xiāngjiàn) 约会(相见)
Y
afspreken (ontmoeten)
08-02-16 16:18
238
yuè 月 maand yuèjīng 月经 menstruatie yuèjīng miánshuān 月经棉栓 tampons
yuètái 月台 perron yuèyĕ huáxuĕ 越野滑雪 langlaufen
yùndòng 运动 sport, sporten yùndòngxié 运动鞋 sportschoenen yùnqì 运气 geluk yùnshū gōngjù 运输工具 vervoer yùnchē 晕车 wagenziek yūnchuán 晕船 zeeziek zijn yùn 熨 strijken yùndŏu 熨斗 strijkbout yùnyībăn 熨衣板 strijkplank z
zázhì 杂志 tijdschrift zài 再 opnieuw zàijiàn 再见 dag (tot ziens) zàiyīcì 再一次 opnieuw zài…lĭmiàn 在…里面 in zài…qījiān 在…期间 gedurende zài…shàngmian 在…上面 op zài…shíhou 在…时候 tijdens zài…xiàmian 在…下面 onder zài…yĭhòu 在…以后 na (zài)zăoshang (在)早上 ’s morgens
Z
Chinees.indd 238
(zài)zhōngjiān (在)中间 midden zàichăng 在场 aanwezig zàihòumìan 在后面 achterin zàijiā 在家 thuis zài pángbiān/āizhe 在旁边/ 挨着 naast zài qiánmiàn 在前面 vooraan zàitúzhōng 在途中 onderweg zài wǎngshàng yùdìng 在网上预 订 online boeken zànshíde 暂时的 provisorisch zāng 脏 vuil zāo 糟 slecht zăo 早 vroeg zăocān 早餐 ontbijt zǎoshang 早上 ’s ochtends
zăoshanghăo 早上好 goedemorgen
zĕnme? 怎么? hoe? zhàpiàn 诈骗 oplichting zhàlan 栅栏 hek zhàdàn 炸弹 explosieven zhá tŭdòutiáo/shŭtiáo 炸土豆条/ 薯条 patates frites zhāijiè 斋戒 vasten zhài 债 schuld (geld) zhănlăn 展览 tentoonstelling zhàntái 站台 perron zhāngláng 蟑螂 kakkerlak zhăngcháo 涨潮 vloed zhàngfu 丈夫 echtgenoot zhàngdān 帐单 rekening zhàngpeng 帐篷 tent zhàngpengdīng 帐篷钉 tentharing zhàngpenggăn 帐篷杆 tentstok zháohuŏ 着火 brand zháolù 着陆 landen zhăo 找 vinden, zoeken zhăozédì 沼泽地 moeras zhàokàn háizide rén 照看孩子的人 oppas zhàopiàn 照片 foto zhàoxiàng 照相 fotograferen zhàoxiàngjī 照相机 camera, fototoestel
(zhàoxiàngjī)kuàimén (照相机) 快门 sluiter (zhàoxiàngjī)zìpāi (照相机)自拍 zelfontspanner
zhēyángpéng 遮阳棚 luifel zhēyángpéng 遮阳篷 voortent, zonnescherm
zhēyángsăn 遮阳伞 parasol zhédiéchē 折叠车 vouwwagen zhédié fānbù tăngyĭ 折叠帆布躺椅 strandstoel
zhékòu 折扣 korting zhèlĭ 这里 hier zhēn 针 naald zhen’àide 珍爱的 dierbaar zhĕntóu 枕头 kussen (zn) zhĕntóutào 枕头套 kussensloop zhènjìngjì 镇静剂 kalmeringsmiddel
08-02-16 16:18
CHINEES MANDARIJN D e beste tolk voor op rei s Vlot de rekening vragen op een terrasje? Een gesprekje aanknopen? Met deze taalgids kom je altijd uit je woorden. G E TA L L E N
Hallo 你好
nĭhăo
1
一
yī
Tot ziens
再见
zàijiàn
2
二
èr
Ja, graag
好
hăo
3
三
sān
Nee, dank u wel
不,谢谢您
bù, xièxie nín
4
四
sì
Sorry 对不起
duìbuqĭ
5
五
wŭ
Links 左边
zuŏbiān
6
六
liù
Rechts
右边
yòubiān
7
七
qī
Hoeveel kost dit?
多少钱?
duōshao qián?
8
八
bā
Waar is het toilet?
洗手间在哪里? xĭshŏujiān zài năli?
9
九
jiŭ
10 十
shí
NUR 507
Ruim 4.000 woorden & zinnen Woordenlijst Nederlands – Chinees (Mandarijn) Woordenlijst Chinees (Mandarijn) – Nederlands Duidelijke aanwijzingen voor uitspraak
W W W. WAT E N H O E . N L
CHINEES MANDARIJN
ALTIJD HANDIG
CHINEES MANDARIJN “ne e m mij me e op re is”
带我去旅游