INHOUD Inleiding - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 04
Voor je begint - - - - - - 07
Welke camera? - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 08 De wereld door een lens - - - - - - - - - - - - - - 10 Accessoires - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 12 Maak een plan - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 14 Stroom in de natuur - - - - - - - - - - - - - - - - - 16 Bescherm je uitrusting - - - - - - - - - - - - - - - 18 Statieven - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 20 Opslag - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 22 Audio - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 24 Maak een checklist - - - - - - - - - - - - - - - - - - 26 Oefening baart kunst - - - - - - - - - - - - - - - - 28
Technische tips - - - - - 31
Regel van derden- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 32 De belichtingsdrie-eenheid - - - - - - - - - - - - 34
Scherptediepte - - - - - - - - - - - - - - - 36 Houd het binnen de lijnen - - - - - - - 38 Ken je opnames- - - - - - - - - - - - - - -40 Tracking en pannen - - - - - - - - - - - - 42 Binnen de kaders - - - - - - - - - - - - - 44 Vermijd inzoomen - - - - - - - - - - - - - 46 Landschappen- - - - - - - - - - - - - - - - 48 Dieren in het wild - - - - - - - - - - - - - 50 Time-lapse - - - - - - - - - - - - - - - - - - 52 Actie - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 54 Slechte weersomstandigheden - - 56 Fel zonlicht - - - - - - - - - - - - - - - - - - 58 In het donker - - - - - - - - - - - - - - - - -60 Interviews - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 62 Wild audio - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 64 Praten tegen de camera - - - - - - - - 66 Wees aardig en jezelf - - - - - - - - - - 68
Creatieve tips - - - - - 71 Maak contact met je publiek - - - - - - - 72 De kracht van de suggestie- - - - - - - - - 74 De etiquette van het filmen - - - - - - - - 76 Vloggen in de openbare ruimte - - - - - 78 Verhalen vinden - - - - - - - - - - - - - - - - 80 De camera geeft je toegang - - - - - - - - 82 Vermijd clichés - - - - - - - - - - - - - - - - - - 84 Leer om geduldig te zijn - - - - - - - - - - - 86 Filmen of niet filmen - - - - - - - - - - - - - - 88
Montagetips - - - - - - - 91 Montagesoftware - - - - - - - - - - - - - - - - 92 De juiste toon vinden - - - - - - - - - - - - - 94 Variatie in je opnames brengen - - - - - 96 Houd het tempo van je verhaal vast - - 98 Houd het kort en vlot - - - - - - - - - - - 100
Weet hoe je knipt - - - - - - - - - - - - - - -102 Snijden in de beweging - - - - - - - - - - -104 Muziek gebruiken - - - - - - - - - - - - - - -106 Wees goed georganiseerd - - - - - - - - -108
Tips voor het delen - - - - - - - - - 111 Kies je platform - - - - - - - - - - - - - - - - - 112 YouTube: de basis - - - - - - - - - - - - - - - 114 Maak jezelf bekend - - - - - - - - - - - - - - 116 Vine-video’s - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 118 Woordenlijst - - - - - - - - - - - - - - - - - - -120 Register - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 122 Over de auteurs- - - - - - - - - - - - - - - - - 125 Colofon - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 128
INLEIDING
V
IDEO IS EEN MACHTIG MIDDEL om reiservaringen vast te leggen. Het
raakt alle zintuigen: beeld, beweging en geluid komen samen en bieden de
kijker een levendige weergave van plaats en tijd. Laat fotografie, letterlijk, een beeld van een enkel moment zien, video kan een combinatie van vergezichten, standpunten en real time actie bieden. In het beste geval kan video kijkers helemaal betoveren, ze het gevoel geven dat ze er zelf bij zijn, de geluiden kunnen horen en de geuren kunnen opsnuiven. Heel veel factoren dragen bij aan een goede reisvideo, maar laat dit je niet afschrikken. Dankzij een leven lang kijken naar televisie, film, reclame en
4
filmpjes op internet, weten we allemaal wel wanneer
Of je nu een beginneling of een ervaren videofilmer bent, in dit boek vind je tips
een video goed is. De 52 tips in dit boek laten je zien welke praktische vaardigheden je nodig hebt om een originele en vermakelijke video te maken, van technische kennis en advies over composities tot creatieve voorstellen en montagetips. Je kunt flink geld uitgeven aan topcamera’s, lenzen en uitrusting, maar dat hoeft niet. Met smartphones kun je ook mooie beelden maken, en bewerkingssoftware is toegankelijker dan ooit. YouTube heeft bewezen dat iedereen nu een publiek kan bereiken; je hebt geen diploma’s of jaren ervaring nodig. Of je nu een beginneling of een ervaren videofilmer bent, in dit boek vind je tips die je inspiratie en nieuwe ideeën geven voor je volgende reis en waar je maar gaat en staat.
5
Hoofdstuk
1
Voor je begint T I P S VA N Teton Gravity Research * Russ Malkin * Lucy Clements * Nick Ray
10 VOOR JE BEGINT
MAAK EEN CHECKLIST Als je je uitrusting hebt uitgezocht en weet wie er gaat presenteren, maak je een checklist om ervoor te zorgen dat je alles filmt wat je nodig hebt.
1
Een goed establishing shot (zie blz. 40): dit toont de kijker je locatie en geeft je de gelegenheid om er de titel van het project in te monteren.
2
4
3
5
Jouw inleiding voor de camera moet ook laten zien wat je aan het doen bent en eventueel wat je gaat doen. Wees niet bang om emoties te tonen, ook als je moe of kribbig bent of honger hebt. Dit geeft een goed beeld van hoe je reageert op situaties. Schiet heel veel beelden van de plaatsen die je ziet of de avonturen die je beleeft. Houd de opname altijd minstens vijf seconden vast. Als je een beweging van links
26
naar rechts maakt, moet je een heel vaste hand hebben of een klein statief gebruiken (zie blz. 20). Je kunt later een voice-over gebruiken voor deze beelden of ze over jouw in beeld gesproken tekst leggen. Als het gepast of beschikbaar is, gebruik dan soundbites of korte interviews met lokale bewoners om je film kleur te geven. Tips voor interviews staan op blz. 62. Vat aan het einde van je film samen wat er is gebeurd, wat je gedachten en emoties waren en verwijs eventueel naar een volgende aflevering of andere clip. Streef ernaar dat de kijker meer wil zien.
11 VOOR JE BEGINT
28
OEFENING BAART KUNST Dit oude gezegde is misschien wat overdreven, maar het helpt wel degelijk om betere resultaten te bereiken. Laat niet de camera alles bepalen. Overweeg eens om wat ‘stills’ te maken om het kader van de video te bepalen. Omdat bijna elk apparaat foto en video kan combineren, kun je eerst wat foto’s maken om te kijken welke compositie het beste overkomt. Dat is vooral handig bij een tablet, omdat het grote scherm de amateurversie is van de monitor van een regisseur. Als je er de tijd voor hebt, zou je meerdere opnames vanuit verschillende standpunten moeten maken en dan goed moeten kijken naar het resultaat. Misschien moet je een andere feature van je app toepassen op je smartphone of een andere witbalans gebruiken, maar kleine veranderingen kunnen grote verschillen in resultaten opleveren. Het is gemakkelijk om op
de automatische stand te filmen en de camera te laten beslissen, maar als je beter wilt worden als filmer moet je je eigen beslissingen nemen, vooral als je hebt geïnvesteerd in een dure uitrusting. Je hoeft je niet te beperken tot het filmen met een traditionele spiegelreflexcamera. Er zullen momenten zijn dat je die niet bij je hebt als er iets interessants gebeurt en dan is het de moeite waard om opnames te maken met een smartphone of tablet. De kwaliteit van het eindproduct is dan misschien niet zo goed als wanneer je een spiegelreflex had gebruikt, maar de manier van filmen is precies dezelfde.
Hoofdstuk
2
technische tips T I P S VA N Russ Malkin * Lucy Clements * Nick Ray * Nadine Sykora * Teton Gravity Research
12 TECHNISCHE TIPS
REGEL VAN DERDEN Een goede compositie is van fundamenteel belang, of je nu foto’s of video maakt. Zelfs het meest fascinerende beeld kan er onevenwichtig of saai uitzien als de compositie niet klopt. De regel van derden kan helpen bij de compositie. Kijk door je zoeker of naar je scherm en stel je twee evenwijdige lijnen op gelijke afstand van elkaar voor, zowel horizontaal als verticaal, zodat negen rechthoeken ontstaan. Volgens de regel van derden moet je onderwerp zich op of bij een van de kruisingen van lijnen bevinden. Vooral niet-bewegende onderwerpen zijn geschikt voor de regel van derden. Vind in een landschap het meest interessante punt, zoals een berghut of een olifant op de savanne. Als je iemand interviewt, moeten de ogen het aandachtspunt zijn.
32
Wees voorzichtig: de autofocus van spiegelreflexcamera’s en smartphones is meestal op het centrum gericht. Gebruik de focus-lock op je camera door scherp te stellen op je onderwerp, de sluiterknop half in te drukken tot deze scherpstelt en verander dan je compositie. Met een smartphone is het zelfs nog makkelijker: raak het scherm aan en richt het op je onderwerp, dan zet hij de focus vanzelf vast. Houd echter niet star vast aan de regel van derden. Als je weet hoe hij werkt, kun je ermee experimenteren en zo ook ontdekken wat ongebruikelijke composities kunnen doen voor je film.
Hoofdstuk
3
creatieve tips T I P S VA N Lucy Clements * Nadine Sykora * Nick Ray
34 CREATIEVE TIPS
VLOGGEN IN DE OPENBARE RUIMTE Je zult jezelf waarschijnlijk soms in de openbare ruimte moeten filmen. Dat is een minder prettig vooruitzicht als je verlegen bent. Mensen gaan inderdaad naar je kijken, maar dat geeft helemaal niet. We leven in een selfiecultuur en het is dus heel normaal om jezelf te fotograferen of filmen. Maak je niet druk om mensen die je vreemd aankijken, ze zien je waarschijnlijk nooit meer en zijn je in minder dan vijf minuten weer vergeten. Zoek een goede plek, draai de camera naar je toe, let zo min mogelijk op de mensen om je heen en praat tegen je camera. Kijk als je klaar bent meteen naar beneden, kijk weg en blijf lopen. Als jij er geen issue van maakt, zullen de mensen om je heen dat ook niet doen.
78
Als je er echt niet tegen kunt dat mensen naar je kijken, loop dan weg van een groep zodat je buiten gehoorafstand bent. Zoek een muur, een hoek, een boom of een grotere open ruimte en keer terug naar de menigte als je klaar bent. Gedraag je normaal Hoe minder aandacht je besteedt aan de mensen om je heen, des te minder je eraan zult denken dat ze er zijn, waardoor je je minder opgelaten voelt.
OVER DE AUTEURS Lucy Clements heeft al lange tijd een passie voor reizen en het maken van films. Na acht jaar vanuit de reclame-industrie over de hele wereld te hebben gefilmd en daarnaast bekroonde korte films te hebben gemaakt, verhuisde ze met een camera naar Oeganda om daar boeiende verhalen op te sporen. Russ Malkin is een Britse tv- en filmproducent, creative director, schrijver en ondernemer met een eindeloze passie voor avontuur. Russ reist de hele wereld over en heeft enkele van ‘s werelds meest opwindende sporten evenementenopnames gemaakt. Zo heeft hij de motoravontuurdocumentaires Long Way Round en Long Way Down gemaakt met Charley Boorman en Ewan McGregor. In 2011 schreef
Russ Big Earth’s 101 Amazing Adventures, ontleend aan zijn filmervaringen en enkele van zijn favoriete persoonlijke avonturen. Nick Ray werkt al 15 jaar bij de televisie en film in Zuidoost-Azië. Hij kwam in 1998 in opdracht van Lonely Planet voor het eerst in Cambodja en werkt er sindsdien als locatiescout, locatiemanager, lijnproducent en cameraman bij tal van opnames in de regio. Hij heeft onder andere als locatiemanager meegewerkt aan Tomb Raider, als lijnproducent aan de Vietnam-special van Top Gear en als uitvoerend producent aan de bekroonde Cambodjaanse film The Last Reel. 125
OVER DE AUTEURS Emma Sparks bekleedde ruim een jaar de felbegeerde functie van social-mediacoördinator van Lonely Planet. Daarna werd ze adjunct-redacteur van lonelyplanet.com, maar ze blijft Vines maken en tweets sturen over haar reizen. @Emma_Sparks
126
Matthew Sterling monteert films en video’s en heeft alles gedaan, van muziekvideo’s en webseries tot televisieprogramma’s en bioscoopfilms. In dienst van Sundance Channel, AMC en anderen produceerde en monteerde hij meerdere met een Promax bekroonde campagnes, kreeg hij geregeld een eervolle vermelding voor ‘beste montage’ en monteerde hij twee bioscoopfilms. Hij werkt nu voor NC2 Media.
Na haar universitaire studie ging Nadine Sykora met een videocamera op werkvakantie naar Nieuw-Zeeland. Daar besloot ze te vloggen over wat ze zoal meemaakte. Ze vond het zo leuk dat ze besloot te blijven reizen en vloggen. Nu reist ze fulltime en maakt boeiende video’s vol reislust, humor en inspiratie, die ze met de wereld blijft delen.
Teton Gravity Research is een sportmediabedrijf in Jackson Hole, Wyoming in de VS, opgericht door de broers Steve en Todd Jones. TGR produceerde tientallen bekroonde actiesportfilms, doorgaans over skiën, snowboarden en surfen, en maakte tal van originele televisieseries. Deze mensen hebben bijdragen geleverd voor TGR: Blake Campbell is TGR’s chef-editor die de enorme hoeveelheid materiaal die TGR elk jaar produceert, beheert.
Jonathan Desabris is een fanatieke wildwaterkajakker, freerider en liefhebber van alles dat buiten plaatsvindt. Greg Epstein begeleidt de videoproductie bij TGR. Hij is verantwoordelijk voor de logistiek van het filmen van meerdere intensieve videoproducties tegelijk.
Austin Hopkins is gek op actieve sporten en is een producent die zijn passie deelt door zowel korte films als avondvullende projecten te maken bij TGR. Nick Kalisz gebruikt graag video om dingen die door de ruimte en tijd bewegen, vast te leggen.
127
COLOFON Lonely Planet verzamelde ook de beste tips voor op reis in:
www.kosmosuitgevers.nl @Kosmosuitgevers
Lonely Planet Beste Reistips Tom Hall ISBN 978 90 215 5926 1
© 2016 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen
De handigste fotografietips van Lonely Planet vind je in: De beste fotografietips Richard l’Anson ISBN 978 90 215 5703 8 www.lonelyplanet.com Oorspronkelijk uitgegeven in 2015 door Lonely Planet Publications Pty Ltd., Australië Oorspronkelijke titel: Lonely Planet’s Best Ever Video Tips © 2015 Lonely Planet
Teksten: Lucy Clements, Russ Malkin, Nick Ray, Matthew Sterling, Emma Sparks, Nadine Sykora, en bijdragen van Teton Gravity Research: Blake Campbell, Jonathan Desabris, Greg Epstein, Austin Hopkins, Nick Kalisz Opmaak omslag en binnenwerk: Prezns, Marco Bolsenbroek Illustraties: Crush Vertaling: Paulina de Nijs ISBN 978 90 215 6124 0 NUR 500, 473 Alle rechten voorbehouden / All rights reserved. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever stelt zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave.
ISBN 9789021561240
WWW.KOSMOSUITGEVERS.NL
9 789021 561240
DE BESTE V I D E O
NUR 500, 473 Kosmos Uitgevers Utrecht/Antwerpen
V A N L O N E LY P L A N E T
Meer dan 50 tips van insiders uit de filmindustrie en social-mediaexperts zijn in dit boek bijeengebracht. Deze gaan je helpen om betere videofilms te maken en te delen, of je nu een spiegelreflex, smartphone of tablet gebruikt. Beginners, vloggers en ervaren amateurcineasten kunnen met Lonely Planets praktische informatie hun vaardigheid vergroten om de mooiste momenten vast te leggen en te delen met de wereld.
DE BESTE
VIDEO
VA N L O N E LY P L A N E T
SHOOT EN SHARE BETERE VAKANTIEFILMPJES WELKE UITRUSTING
HOE JE ONDER
HOE JE CLIPS
JE NODIG HEBT – EN
ALLE OMSTANDIGHEDEN
NAADLOOS KUNT
WELKE NIET
GEWELDIGE VIDEO’S MAAKT
MONTEREN