City City Hall Hall Park CITY HALL Place PL. PARK
RO
PEARL STREE T
AY
HW H IG
Rive r
. ST
National Museum of the American Indian (former U.S. Customs House)
WERELDWIJD NEMEN EXPERTS VAN NATIONAL GEOGRAPHIC KERN VAN DE CULTUUR, DE GESCHIEDENIS EN HET VOLK VAN
E as t
D
iver nR
Fraunces Tavern
NEW YORK
EEN KIJKJE ACHTER DE SCHERMEN EN DRINGEN DOOR TOT DE
EV
AV
Pier 17
D
. ST
OA
BE
ET
ST.
BR
so Hud
BOWLING
Bowling GREEN Green E RY B AT T E C A L P START
ER
EET
STR
New York Stock Exchange
U.S. Post Office (former Cunard Building)
WAGNER PARK
Museum of American Finance
WALL Broad Street
EL
BR OA DW AY
ST.
CITY
RE
South Street Seaport
ATE
Street
H
Rector Street
E
Wall Street
TER
N W IC
Equitable Building Wall
Trinity Church
ST
John St. United Methodist Church
N
Federal Reserve Bank L A N
NAS SAU
G R EE
PARK
EET S T R
BATTERY
RK
Building ST.
LIBERTY
Dow Jones
Nassau St. F U LTO N Fulton Street
ST.
GE
EEN LAND. DANKZIJ DE NATIONAL GEOGRAPHIC REISGIDSEN KAN HUN ERVARING DE JOUWE WORDEN.
RE I S G I D S
NEW YORK New York kleurgecodeerd per regio
REISGIDS
Fulton Marine Street MA ID E Midland
Cortlandt Street
B R ID
Wall Street Broadway- Synagogue
St. Paul's Chapel JO HN
GROUND ZERO
O KL YN
Pace University
WA
ST W E
World Financial Center
World Trade Center
STREET
PA
VESEY
W
Woolworth Building
NATIONAL GEOGRAPHIC REISGIDS
NATIONAL GEOGRAPHIC REISGIDS
ST.
N
BRO
WILLIAM
400 meter
ST RE ET
0
WANDELING BROADWAY STADSPLATTEGRONDEN EN WANDELKAARTEN City Hall SOHO
Tunnel Route Looprichting In de tekst besproken bezienswaardigheid Subway-station
Bezienswaardigheid Naam van de wijk Omtrek van het gebouw Parkeerplaats Brug
NEW YORK CITY
GROOT
Newark
Steden en plaatsen Wave Hill
Passaic Paramus
1
KLEIN 9G
Vliegveld A Kaartverwijzing letter
9W 78
K P F J €
Kaartverwijzing Adres Telefoonnummer Sluitingstijden / reistijden (wandelingen) Afstand Start/eind Hotel Entreegeld varieert van € (minder dan €5) tot €€€€€ (meer dan €20)
National Geographic New York - Cover.indd 1
ERVAAR unieke belevenissen, waaronder backstage gaan op Broadway en de
Geschiedenis en cultuur
13
Lower Manhattan
47
De Villages
75
Midtown South
85
Midtown North
103
Upper East Side
131
Central Park
167
Upper West Side
173
The Heights en Harlem
189
Rondom Manhattan
203
Uitstapjes
227
Reiswijzer
235
beste pizzeria’s, straatmarkten en plekken om uit te gaan ontdekken.
INSIDER TIPS van de schrijvers en fotografen van National Geographic, maar
ook van plaatselijke deskundigen, over hun favoriete plekjes, praktische zaken en veel meer.
Kaartverwijzing cijfer
WANDELINGEN EN AUTOTOCHTEN, voorzien van duidelijke kaartjes. Bijvoorbeeld een tocht door SoHo’s historische ‘gietijzerbuurt’, een wandeling in Greenwhich Village of door Lower Manhattans historische zuidpunt.
Bezienswaardigheid
EXCURSIES BUITEN DE GEBAANDE PADEN, zoals de West Point, Hudson River
State route U.S. route U.S. interstate route
NIET MISSEN Bij elk hoofdstuk vind je verwijzingen naar nadere informatie
Valley en de wijngaarden op Long Island.
over sterk aanbevolen bezienswaardigheden en activiteiten.
DE PRACHTIGE KLEURENFOTO’S EN GEDETAILLEERDE KAARTEN maken het
eenvoudig te kiezen, je reis uit te stippelen en overal het mooiste te zien.
SYMBOLEN IN DE TEKST A B C D
De reis indelen
E K V P N T W O S U Q
Restaurant Aantal kamers Aantal stoelen Parkeerplaats Lift Niet-roken Airconditioning Overdekt zwembad Openluchtzwembad Fitnessclub Gangbare creditkaarten geaccepteerd
NUR 513 I S B N 978-90-215-6028-1
NATIONAL GEOGRAPHIC
REISGIDS National Geographic Reisgids maakt deel uit van Kosmos Uitgevers. Utrecht/Antwerpen
9
789021 560281
NEW YORK
REGIO- EN EXCURSIEKAARTEN
DE REIS INDELEN Beknopte kennismaking met New York, zodat je je reis op je eigen wensen en interessegebieden kunt afstemmen.
new york
8
Omslag: Een typische gele New Yorkse taxi (Thomas Northcut/Getty Images); Rug: Vrijheidsbeeld (L. Kelly/Shutterstock) Omslagontwerp: Sam Serebin
15-12-15 14:02
reisgids
new york
Michael S. Durham
NY_001-011_NL.indd 3
14-12-15 15:39
inhoud
bewust reizen 6
de reis indelen 8
Geschiedenis en cultuur 13 New York nu 14 Geschiedenis van New York 20 Kunst 30 Theater 34 Toegang tot de stad 44
Lower Manhattan 47 Wandeling over Broadway 60 Wandeling: gietijzer in SoHo 72
De Villages 75 Wandeling in Greenwich Village 80
Midtown South 85 De High Line 90 Wandeling over Ladies’ Mile 94
Midtown North 103 De grote witte weg 114 Wolkenkrabberwandeling 120
Upper East Side 131 Het Silk Stocking District 162
Central Park 167
F
Upper West Side 173 Wandeling van park naar park 180
The Heights en Harlem 189 De Harlem Renaissance 200
Rondom Manhattan 203 Wandeling door Brooklyn Heights 208
Uitstapjes 227
Reiswijzer 235 Hotels en restaurants 238 Winkelen 257 Uitgaan en activiteiten 262 register 266
fotoverantwoording 271-272
P. 2-3: het rood, wit en blauw verlichte One World Trade Center (Freedom Tower) is tegenwoordig beeldbepalend voor de skyline van New York. Links: de prachtige architectuur van Grand Central Terminal in Manhattan.
NY_001-011_NL.indd 5
15-12-15 16:17
6
bewust reizen Verstandige reizigers gaan doelgericht op pad om alles uit hun reis te halen. Door bewust te reizen draagt u bij aan het behoud van de natuur, historie en culturele rijkdom van de plaatsen die u bezoekt. Bovendien verbetert u uw eigen reiservaring. Hoe reist u bewust? • Bedenk dat uw aanwezigheid van invloed is op de plaatsen die u bezoekt. • Besteed uw tijd en geld zodanig dat u iets bijdraagt aan de couleur locale (dat maakt uw verblijf ook interessanter). • Respecteer het natuurlijke en culturele erfgoed van uw bestemming. • Respecteer de lokale gebruiken en tradities. • Toon de lokale bevolking uw waardering voor de interessante of unieke aspecten van hun streek, zoals het landschap, de historische dorpjes en gebouwen, de muziek of het eten. • Trek af en toe uw portemonnee en steun kleine ondernemers die zich inspannen om de bijzondere eigenschappen van een plaats te behouden. Zoek naar winkeltjes, restaurants, pensions en reisorganisaties die trots en hart voor hun omgeving uitstralen. Mijd bedrijven die afbreuk doen aan het karakter van een plek. • Zorg ervoor dat u mooie herinneringen en verhalen mee naar huis neemt, in de wetenschap dat u iets hebt bijgedragen aan het voortbestaan en de ontwikkeling van uw bestemming. Deze manier van reizen wordt geotoerisme genoemd en valt te omschrijven als ‘toerisme dat het geografische karakter van een plek – omgeving, cultuur, uitstraling en erfgoed – en het welzijn van de inwoners ondersteunt of versterkt’. Meer informatie over geotoerisme is te vinden op de website nationalgeographic. com/travel/sustainable.
NY_001-011_NL.indd 6
14-12-15 15:39
7
reisgids
new york OVER DE AUTEURS Michael S. Durham, geboren en getogen in New York, woont tegenwoordig op het rustige platteland van de staat New York. Zijn belangstelling voor New York City is echter nooit verflauwd en dit boek is een weerslag van zijn liefde voor de ‘Big Apple’. Hij levert bijdragen voor de serie Smithsonian Guides to Historic America, hij is redacteur geweest bij de American Heritage Publishing Company en hij heeft in Parijs en New York gewerkt als correspondent, schrijver en redacteur voor Life. Tot zijn publicaties behoren onder meer Desert Between the Mountains (Henry Holt, 1997), Miracles of Mary (HarperCollins, 1995) en Powerful Days (Stewart, Tabori & Chang, 1991), dat gebaseerd is op zijn reportages over de burgerrechtenbeweging in de VS in de jaren 60. Patricia Shaw, Matt Hannafin en Justin Kavanagh redigeerden deze nieuwe editie en schreven nieuwe stukken. Shaw woont al ruim twintig jaar in New York en vindt het nog steeds een betoverende en enerverende stad. Naast een loopbaan als redacteur bij Random House, Workman, Simon & Schuster en andere uitgeverijen, heeft ze opgetreden als zangeres/liedjesschrijfster, heeft ze zelfgemaakte sieraden verkocht en gewerkt als redacteur en illustrator. Verder loopt ze hard in wedstrijdverband en liep ze onlangs haar eerste halve marathon in Central Park. Hannafin is schrijver en redacteur, musicus, echtgenoot en vader van twee kinderen. Hij is geboren in New York en woont nu in Portland, Oregon. Hij schreef een groot aantal reisgidsen, blogs en krantencolumns over uiteenlopende onderwerpen waaronder de kredietcrisis van 2008-2009, minimalistische kunst en risicomanagement. Hij werkte in opdracht van veel grote uitgeverijen, VN-organisaties en financiële bedrijven en adviesbureaus wereldwijd. Hij trad op bij concerten met een bezoekersaantal variërend van twee tot tweeduizend personen. In 2010 ontving hij de SATW Foundation Lowell Thomas Travel Journalism Award. Kavanagh heeft een lange carrière als schrijver en redacteur achter de rug. Hij werkte allereerst in zijn geboortestad, Dublin, en later in steden als Londen, Washington en New York. Nadat hij in 1985 voor het eerst behoedzaam 42nd Street (vol ‘rook, coke en stiletto’s’) betrad, keerde hij regelmatig terug naar New York om artikelen te schrijven voor verschillende sportbladen en als redacteur voor National Geographic International Editions.
NY_001-011_NL.indd 7
14-12-15 15:39
88
De reis indelen Gezien de ontelbare bezienswaardigheden, musea, winkels en restaurants die New York rijk is, kunt u er gemakkelijk een week doorbrengen. Ook zult u zeker de unieke sfeer in de stad ondergaan. Zoals auteur Thomas Wolfe begin 20e eeuw schreef: ‘Je bent in New York direct thuis. Je bent er na vijf minuten net zo thuis als na vijf jaar.’
Een weekje New York Net als bij veel andere grote steden is er geen betere manier om New York te verkennen dan te voet. In Manhattan is een auto eerder lastig dan handig, want het verkeer is er altijd druk en parkeerplaatsen op straat zijn schaars. Als u een auto huurt, zet deze dan bij uw hotel of in een parkeergarage (15-35 euro per dag of meer) en neem de taxi, metro of bus — de handigste manier om door de stad te reizen. Als u maar een week hebt, begin dan op dag een daar waar de immigranten begonnen: ga naar Ellis Island en het Vrijheidsbeeld. Excursies vertrekken vanuit Battery Park op de zuidpunt van Manhattan. (Ga vroeg, de excursie duurt pakweg vijf uur.) Daarna kunt u het historische Lower Manhattan bezoeken: in Battery Park en de straten eromheen werd de eerste Nederlandse nederzetting gesticht en vindt u koloniale monumenten. Loop door naar Wall Street om te zien waar het geld wordt verdiend (en verloren). Sla 800 m verder rechtsaf naar de Brooklyn Bridge voor een adembenemend uitzicht over de stad. Ga terug naar Manhattan en loop nog zo’n 800 m in noordelijke richting door naar de talloze restaurants in de kleurrijke buurten Chinatown, Little Italy en SoHo. Plan voor dag twee een wandeling door Midtown, het commerciële en zakelijke hart van de stad. Begin net als de forenzen in de mooie Grand Central Terminal (42nd St. en Park Ave.); bezoek de prachtige lobby van het Chrysler Building ernaast en iets westelijker aan 42nd Street de Public Library, met zijn statige Reading Room, en het lommerrijke Bryant Park. Een paar straten ten noorden van de bibliotheek staat het art-decomeesterwerk Rockefeller Center. De uitstekende kunstverzameling van het Museum of Modern Art (MoMA) vindt u twee straten noordelijker, aan 53rd Street. Loop vervolgens langs de etalages van winkelklassiekers als Tiffany’s en Saks over Fifth Avenue, voordat u het zuidelijke deel van Central Park doorsteekt, waarna u uitkomt bij de geweldige moderne architectuur, winkels en restaurants op Columbus Circle. Kuier dan over Broadway naar het fameus verlichte Times Square en bezoek een voorstelling. Bezoek tot slot Een constructietekening van het Vrijheidsbeeld.
NY_001-011_NL.indd 8
14-12-15 15:39
99
het Empire State Building aan 34th Street, acht straten ten zuiden van Times Square. De uitkijkgalerij NIET MISSEN: op de 86e verdieping is open tot 2 uur ’s nachts. Bezoek het Vrijheidsbeeld en Geniet op dag drie van Central Park. Neem Ellis Island 50-52 de zuidoostelijke ingang aan 59th Street via het Verken het historische elegante en roemrijke Plaza Hotel. Zo kunt u het Greenwich Village 78-81 grootste deel van het park verkennen. Huur bij het Het uitzicht vanaf de top van het meer een van de schattige bootjes of sla de paden in Empire State Building 96 van de wilde, 15 ha grote Ramble. Loop dan aan de oostkant van het park Fifth Avenue op, waar bij 82nd De lichtjes op Times Square en een Broadwayshow 110-116 Street het reusachtige Metropolitan Museum of Art staat. Neem een hotdog bij een kraampje Het ongelofelijke Metropolitan voor de ingang en geniet de rest van de dag van de Museum of Art 136-146 kunstverzameling. Roeien in Central Park 170-171 Dag vier brengt u naar de bohemienachtige Naar een ballet-, opera- of villages. Begin aan de Lower East Side, een oude buurt concertuitvoering in Lincoln die nu superhip is. In het populaire Lower East Side Center 176-178 Tenement Museum (103 Orchard St., ten zuiden Vaar met de Staten Island Ferry van Delancey) ziet u hoe arme immigranten hier een door New York Harbor 216 eeuw geleden leefden. Maak hiervandaan een 3 km lange boog naar het noordwesten door de trendy East Village en loop Bleecker Street op naar Greenwich Village met zijn hippienostalgie. Midden in het nabijgelegen Washington Square Park treden bij de fontein vaak artiesten op. Loop westwaarts door de wirwar van straatjes in de Village naar het verhoogde High Line Park (ingang bij Hudson en Gansevoort St.), nog zo’n stuk oud New York dat nu heel trendy is. Daal bij 20th Street af naar straatniveau en verken de vele galeries van Chelsea. Dag vijf kunt u doorbrengen in de stijlvolle Upper East Side. Begin bij het gerenommeerde warenhuis Bloomingdale’s aan 59th Street en Lexington Avenue. Bezoek dan een of meer musea aan of vlak bij Fifth Avenue, een paar straten westelijker. Het Guggenheim
Op weg, deel 1: ter oriëntatie De indeling van de stad maakt het vrij gemakkelijk om er de weg te vinden. De genummerde zijstraten lopen horizontaal, van First Street in de East Village tot 220th Street op de noordpunt van het eiland. De hoofdstraten (avenues) lopen verticaal en zijn genummerd van First tot Twelfth. De nummering loopt in westelijke richting op. (Lexington, Madison, en Park Avenue vallen echter tussen Third en Fifth Avenue in plaats van Fourth Avenue. En hoewel kaarten en straatbordjes verwijzen naar de ‘Avenue of the Americas’, gebruiken de meeste New Yorkers de
NY_001-011_NL.indd 9
oude naam, Sixth Avenue.) Broadway volgt een oud Indiaans pad en trekt zich weinig van het stratenplan aan. In het grootste deel van Lower Manhattan is een kompas bovendien erg handig: de straten gaan hier alle kanten op, aangezien ze ouder zijn dan het stratenplan. Manhattan is verdeeld in een East en West Side — Fifth Avenue is de spil. Als u een adres zoekt, is het handig te weten dat huisnummers aan weerzijden van Fifth Avenue omhoog tellen. Weet dus goed wat u zoekt: 300 East 23th Street is echt iets heel anders dan 300 West 23th Street.
14-12-15 15:39
1010
De ijsbaan van het Rockefeller Center is tijdens de feestdagen een winters sprookjesland.
(89th St.) en het Whitney (Gansevort St.) spreken liefhebbers van moderne kunst aan, terwijl de Frick Collection (70th St.) klassieke kunstschatten tentoonstelt. Op dag zes kunt u de mooie woonwijken van de Upper West Side bezoeken. Misschien kiest u voor een concert- of balletmatinee bij Lincoln Bezoekersinformatie Center for the Performing Arts (Broadway en De toeristenbureaus van New 65th St.)? Een kleine 1,5 km noordelijker kunt u bij York (tel. 212/484-1200, nycgo.com) Zabar’s (Broadway en 80th St.) heerlijke delicatesliggen over de stad verspreid (zie sen inslaan. H&H Bagels ernaast is een van de Reiswijzer p. 236). Neem voor een beste bagelzaken van de stad. Verder noordelijk, persoonlijke introductie contact op met Big Apple Greeter, (tel. aan de noordwestkant van Central Park, liggen de 212/669-8159, bigapplegreeter.org), Cathedral Church of St. John the Divine (die een non-profitorganisatie voor na een eeuw nog altijd niet is voltooid), de fraaie plaatselijke gidsen. Reserveer wel campus van Columbia University en Grant’s twee tot drie weken van tevoren. Tomb. Sluit uw dag af in het mooie Riverside Park Nuttige bladen zijn onder meer met uitzicht op de Hudson. New York magazine (nymag.com) en Op dag zeven kunt u de musea bezoeken die Time Out New York (timeout.com/ u echt interessant vindt, bijvoorbeeld het Museum newyork), die beide informeren of Natural History, de New-York Historical over restaurants en uitgaans Society in de Upper West Side, het Coopermogelijkheden. Als u de weg kwijt Hewitt National Design Museum, het Jewish bent, belt u gewoon 311 en vraagt Museum in de Upper East Side of het Museum u om hulp. of the American Indian.
NY_001-011_NL.indd 10
14-12-15 15:39
1111
Op weg, deel 2: openbaar vervoer Een paar nuttige tips over het uitgestrekte openbaarvervoersysteem in New York: • MetroCards zijn te koop in alle metrostations en bij veel kiosken. Elke keer dat u de metro of bus neemt, wordt de ritprijs van € 2,30 afgeschreven. Voor de metro hebt u de MetroCard nodig; in de bus kunt u ook contant betalen. • Sommige lijnen zijn plaatselijk, sommige zijn expreslijnen. Als u weet waar u moet uitstappen, voorkomt u dat u uw halte mist of onnodig bij veel haltes stilstaat.
• Tussen Houston en 42nd Street gaat elke metro die u neemt (behalve de L en S; zie kader hieronder) van noord naar zuid. Als u dat deel van de stad wilt verkennen, kunt u dat alleen per bus doen. • Bussen stoppen alleen als iemand wil in- of uitstappen. Druk op de gele strook langs de wand of vertel de chauffeur wat uw halte is. • Gratis metroplattegronden vindt u op alle stations; busplattegronden in de bus. Complete informatie vindt u op mta.info.
Als u meer tijd hebt Na een week centraal New York kunt u naar de periferie. In en om Prospect Park in Brooklyn kunt u een geweldige dag doorbrengen met een bezoek aan het Brooklyn Museum, de Brooklyn Botanic Garden, de historische buurt Park Slope en het mooie park zelf. Ook kunt u de charmante buurt Brooklyn Heights bezoeken, een monumentale wijk waar sommige huizen bijna tweehonderd jaar oud zijn. Of ga helemaal naar het noorden naar de uiterste punt van Manhattan en The Cloisters, de afdeling middeleeuwse kunst van het Metropolitan Museum of Art gevestigd op een prachtige klip boven de Hudson. Een andere optie in het hoge noorden kan u voeren naar de Bronx, waar de Bronx Zoo, de New York Botanical Garden en de oude Italiaanse buurt rondom Arthur Avenue dicht bij elkaar te vinden zijn. Nog een optie in de Bronx? Bezoek een wedstrijd in het Yankee Stadium. Tot slot is er de Staten Island Ferry. Dit mag dan gewoon een varende bus voor forenzen zijn, het is ook een gratis tocht door New York Harbor en daar kan niets tegenop. Probeer er tijd voor te maken — in New York te water gaan is echt een must.
Op weg, deel 3: belangrijke metroroutes 1: lijn 1 brengt u op plekken aan Broadway tussen 42nd Street en de noordpunt van Manhattan (waaronder Times Square, Lincoln Center, Columbus Circle/Central Park en de Cathedral Church of St. John the Divine). R: deze lijn is goed voor bezienswaardigheden aan Broadway ten zuiden van 42nd Street naar City Hall (zoals Times Square, Union Square, the Villages en SoHo). De lijn rijdt door naar Wall Street en de zuidpunt van het eiland. C: de C brengt u naar de West Side tussen W. 4th en 168th Street (zoals
NY_001-011_NL.indd 11
High Line Park, Columbus Circle/Central Park en het Museum of Natural History). De legendarische ‘A train’ rijdt dezelfde route, maar is een expreslijn tussen W. 59th en 125th Street. 6: dit is uw beste keus voor bestemmingen aan de East Side, van City Hall tot 125th Street (zoals the East Village, Grand Central, het Met en het Guggenheim). L: de L loopt van oost naar west langs 14th Street tussen First en Eighth Avenue. S: deze lijn loopt van oost naar west langs 42nd Street van Grand Central Terminal tot Times Square.
14-12-15 15:39
NY_012-046_NL.indd 12
14-12-15 15:48
13
Geschiedenis en cultuur New York nu 14-19 Ervaar: verken Riverside Park South 18 Geschiedenis 20-29 Ervaar: bezoek een 19e-eeuwse herberg 24 Kunst 30-43 Theater 34-35 Ervaar: jongerenworkshops 35 Ervaar: een cursus oude druktechnieken 37 Toegang tot de stad 44-46 Ervaar: de stadsbus 45 Boven: het elitecorps van het NYPD geniet van de parade ter gelegenheid van St. Patrick’s Day. Links: het Chrysler Building in artdecostijl, het hoogste bakstenen gebouw ter wereld.
NY_012-046_NL.indd 13
14-12-15 15:48
14
G e s c h i e d e n i s e n c u lt u u r
New York nu Door de waanzinnige rijkdom op Wall Street aan het begin van de 21e eeuw (vóór de al even tomeloze neergang) werd de stad een paradijs voor architecten. Aan de beroemdste skyline ter wereld verrezen gewaagde neomodernistische gebouwen, gevolgd door een opwindende vloed aan nieuwe architectuur. Tegenwoordig lijkt de nadruk net zo sterk te liggen op hergebruik als op herbouwen. Dit is te zien op Times Square, waar achter honderd jaar oude theatergevels ultramoderne bioscoopcomplexen schuilgaan; of in West Side, waar de High Line (een in onbruik geraakt luchtspoor) wordt omgevormd tot een van de bijzonderste openbare parken ter wereld. Op Columbus Circle zijn twee gezichtsbepalende gebouwen (het Hearst Building en de Huntington Hartford Gallery) veranderd in een samengaan van edel verleden en visionaire toekomst. In 2009 kwam voormalig burgemeester Bloomberg bovenEen taxi aanhouden dien met plannen om de ecologische voetafdruk van New York te verkleinen, onder meer door Om een van de 13.437 gele taxi’s van New York aan te houden, kunt boven op wolkenkrabbers en tunnels windturbines u op elke drukke plek uitkijken te installeren. naar een verlicht nummer op het Ook in wijken gaan oud en nieuw samen: de dak van een taxi. Als dit licht uit ooit zo sjofele westrand van Chelsea is veranderd is, is de taxi bezet. Als de off dutyin een epicentrum voor galeries; het Meatpacking lichten branden, is de taxichauffeur District (tussen 15th St. en Gansevoort St.) is een op weg naar huis. Een omhoogmodehoofdstad geworden, waar ’s nachts hippe gestoken hand volstaat meestal mensen en beroemdheden zich komen vermaken om een taxi te krijgen, al kunt u te en overdag arbeiders rundvlees aan stukken maken krijgen met concurrentie. hakken. Als iemand een hand opsteekt voor Als wereldwijde schakel tussen creativiteit en een naderende taxi, mag u deze handel is de stad meer dan ooit het kloppende niet inpikken; de ongeschreven hart van de natie. Dit ondanks het feit dat de stad regel luidt: wie het eerst komt, het eerst maalt. Waarschijnlijk kan uw af en toe veel wegheeft van een ratjetoe van verchauffeur beter overweg met de ouderde infrastructuur, ruziënde politici, stilstaand route dan met de Engelse taal. En verkeer en bergen vuilniszakken op het trottoir. trouwens, die irritante achterWat New York ook aan problemen of nederlagen banktelevisies kunnen uit. heeft moeten doorstaan, zijn overwinningen zijn van zo’n omvang, zijn prestaties zo groots en zijn aanblik alleen al zo verbazend dat niets hem ooit tot stilstand kan brengen – niet 9/11, niet de afmattende zomerse klamheid, niet de economische chaos, zelfs de vervoersstakingen niet. De stad is al twee eeuwen de stuwende kracht achter het land, eerst op het gebied van scheepvaart en handel, daarna wat betreft industrie, kunstuitingen en ideeën. Voor miljoenen Amerikanen gaat hun familiegeschiedenis terug tot New York City. Nog steeds komen hier mensen uit alle hoeken van de wereld aan, op zoek naar een Het vrijheidsbeeld, in 1886 geschonken door Frankrijk, schittert in de haven van New York.
NY_012-046_NL.indd 14
15-12-15 09:46
N ew Y ork n u
NY_012-046_NL.indd 15
15
14-12-15 15:48
16
G esc h i eden i s en c u lt u u r
Times Square is een duizelingwekkende combinatie van commercie en cultuur.
beter leven of de vervulling van een droom. Immigranten en reizigers, dromers en samenzweerders, studenten en vaklieden zijn op zoek naar onbegrensde mogelijkheden, brengen verandering en creativiteit met zich mee en maken de stad mede zo fascinerend. Of u nu Iers, Italiaans, Chinees, Russisch, Jamaicaans of Irokees bent, er is altijd een buurt die bij u past, en anders sticht u er zÊlf een. De essentie van New York is zijn steeds veranderende bevolkingssamenstelling, maar binnen al die verandering bestaat een enorme stabiliteit. Mensen nemen hun eigen tradities mee. Ze vinden een plekje op de arbeidsmarkt, vestigen zich en assimileren, maar ze vergeten niet waar ze vandaan komen. Er worden vaak culturele festivals en parades gehouden, soms zijn ze groots en luidruchtig, soms intiem. De Puerto Rican Day Parade en de St. Patrick’s Day Parade golven door de brede hoofdstraten van Broadway, terwijl de traditionele Italiaanse processies door de smalle straatjes van Brooklyn kronkelen. Dat is het soort co-existentie (van oude en nieuwe tradities) dat New York tegelijkertijd een gevoel van tijdloosheid en van absolute, frisse vernieuwing geeft. Ouderen handhaven zich in de trefpunten die ze in de jaren 40, 50 of 60 openden, terwijl nieuwkomers arriveren om hun eigen New York boven op het oude New York
NY_012-046_NL.indd 16
14-12-15 15:48
N ew Y ork n u
17
te bouwen, als lagen in een door een rivier uitgesleten ravijn. Jong of oud, deze gelijkgestemden hebben hun hartslag afgestemd op het ritme van de stad en ze weten tot in hun botten dat New York echt is wat de marketeers en reclamejongens zeggen: de hoofdstad van de wereld. Zonder twijfel is het de stad die nooit slaapt, waar 24 uur per dag eten, vermaak, vervoer en allerlei andere voorzieningen te vinden zijn. Misschien onderscheidt dit de New Yorker van mensen die de stad haten: om in New York te kunnen overleven, moet u erin opgaan, bereid zijn u aan te passen en permanent op de proef te laten stellen en – bovenal – overal van op de hoogte zijn. Als een New Yorker iets is, dan is het wel ‘bij de tijd’. In de stad kunt u met iedereen een boeiend gesprek hebben, van de bedelaar die u een zelfgeschreven gedicht probeert te verkopen tot de hotdogverkoper, portier, taxichauffeur of gewoon degene die naast u zit in de volle metro. Niet alleen zijn ze allemaal op de hoogte, ze wéten dat ze op de hoogte zijn en hebben een uitgesproken mening.
New York, New York Wie zijn tegenwoordig New Yorkers met macht? Bill de Blasio, Senator Charles Schumer, projectontwikkelaars Jerry Speyer en Bruce Ratner, Rupert Murdoch en zo nog een aantal tycoons in de finanNew York nu: hoger, ciële sector– de lijst is lang. groener en gezonder Maar ook de conducteur New York verandert voortdurend en in de metro op weg naar heeft de blik altijd op de toekomst de Bronx Zoo, de park gericht. Tijdens het bewind van opzichter op Ellis Island die de geschiedenis burgemeester Michael Bloomberg (2001-2013) kwamen belangrijke tot leven wekt en de bakker bij wie u steeds vernieuwingen tot stand, zoals de opnieuw bagels koopt. En de brandweermanbouw van acht van de twintig hoognen, politieagenten en noodhulpwerkers die ste gebouwen, waaronder het One kwaad en gevaar bestrijden. World Trade Center (zie p. 63) en het Muzikanten, schrijvers, acteurs en artiesten New York Times Building (zie p. 155). kunnen ook macht verkrijgen door hun inspiEr werden 757.386 bomen geplant rerende creaties. De films van Woody Allen en en er kwam 324 ha openbaar groen Martin Scorcese, de boeken van Paul Auster en bij. Het aantal rokende volwassenen Richard Price, de columns van Tom Friedman en daalde met 33% en in 2003 kwam Maureen Dowd, Tina Fey en haar vriendenclub er een verbod op het roken in restauin 30 Rock of de presentatoren van Saturday rants en bars. Night Live: ze laten allemaal een bepaalde kant zien van New York, van romantisch tot realistisch. Elke inwoner drukt zijn stempel op de gemengde New Yorkse samenleving, dat was vroeger al zo en dat is nog steeds zo. De stad heeft meer dan 8 miljoen inwoners die er samen een lichtend voorbeeld voor de hele wereld van maken en een helder baken voor de talloze bezoekers.
NY_012-046_NL.indd 17
14-12-15 15:48
City City Hall Hall Park CITY HALL Place PL. PARK
RO
PEARL STREE T
AY
HW H IG
Rive r
. ST
National Museum of the American Indian (former U.S. Customs House)
WERELDWIJD NEMEN EXPERTS VAN NATIONAL GEOGRAPHIC KERN VAN DE CULTUUR, DE GESCHIEDENIS EN HET VOLK VAN
E as t
D
iver nR
Fraunces Tavern
NEW YORK
EEN KIJKJE ACHTER DE SCHERMEN EN DRINGEN DOOR TOT DE
EV
AV
Pier 17
D
. ST
OA
BE
ET
ST.
BR
so Hud
BOWLING
Bowling GREEN Green E RY B AT T E C A L P START
ER
EET
STR
New York Stock Exchange
U.S. Post Office (former Cunard Building)
WAGNER PARK
Museum of American Finance
WALL Broad Street
EL
BR OA DW AY
ST.
CITY
RE
South Street Seaport
ATE
Street
H
Rector Street
E
Wall Street
TER
N W IC
Equitable Building Wall
Trinity Church
ST
John St. United Methodist Church
N
Federal Reserve Bank L A N
NAS SAU
G R EE
PARK
EET S T R
BATTERY
RK
Building ST.
LIBERTY
Dow Jones
Nassau St. F U LTO N Fulton Street
ST.
GE
EEN LAND. DANKZIJ DE NATIONAL GEOGRAPHIC REISGIDSEN KAN HUN ERVARING DE JOUWE WORDEN.
RE I S G I D S
NEW YORK New York kleurgecodeerd per regio
REISGIDS
Fulton Marine Street MA ID E Midland
Cortlandt Street
B R ID
Wall Street Broadway- Synagogue
St. Paul's Chapel JO HN
GROUND ZERO
O KL YN
Pace University
WA
ST W E
World Financial Center
World Trade Center
STREET
PA
VESEY
W
Woolworth Building
NATIONAL GEOGRAPHIC REISGIDS
NATIONAL GEOGRAPHIC REISGIDS
ST.
N
BRO
WILLIAM
400 meter
ST RE ET
0
WANDELING BROADWAY STADSPLATTEGRONDEN EN WANDELKAARTEN City Hall SOHO
Tunnel Route Looprichting In de tekst besproken bezienswaardigheid Subway-station
Bezienswaardigheid Naam van de wijk Omtrek van het gebouw Parkeerplaats Brug
NEW YORK CITY
GROOT
Newark
Steden en plaatsen Wave Hill
Passaic Paramus
1
KLEIN 9G
Vliegveld A Kaartverwijzing letter
9W 78
K P F J €
Kaartverwijzing Adres Telefoonnummer Sluitingstijden / reistijden (wandelingen) Afstand Start/eind Hotel Entreegeld varieert van € (minder dan €5) tot €€€€€ (meer dan €20)
National Geographic New York - Cover.indd 1
ERVAAR unieke belevenissen, waaronder backstage gaan op Broadway en de
Geschiedenis en cultuur
13
Lower Manhattan
47
De Villages
75
Midtown South
85
Midtown North
103
Upper East Side
131
Central Park
167
Upper West Side
173
The Heights en Harlem
189
Rondom Manhattan
203
Uitstapjes
227
Reiswijzer
235
beste pizzeria’s, straatmarkten en plekken om uit te gaan ontdekken.
INSIDER TIPS van de schrijvers en fotografen van National Geographic, maar
ook van plaatselijke deskundigen, over hun favoriete plekjes, praktische zaken en veel meer.
Kaartverwijzing cijfer
WANDELINGEN EN AUTOTOCHTEN, voorzien van duidelijke kaartjes. Bijvoorbeeld een tocht door SoHo’s historische ‘gietijzerbuurt’, een wandeling in Greenwhich Village of door Lower Manhattans historische zuidpunt.
Bezienswaardigheid
EXCURSIES BUITEN DE GEBAANDE PADEN, zoals de West Point, Hudson River
State route U.S. route U.S. interstate route
NIET MISSEN Bij elk hoofdstuk vind je verwijzingen naar nadere informatie
Valley en de wijngaarden op Long Island.
over sterk aanbevolen bezienswaardigheden en activiteiten.
DE PRACHTIGE KLEURENFOTO’S EN GEDETAILLEERDE KAARTEN maken het
eenvoudig te kiezen, je reis uit te stippelen en overal het mooiste te zien.
SYMBOLEN IN DE TEKST A B C D
De reis indelen
E K V P N T W O S U Q
Restaurant Aantal kamers Aantal stoelen Parkeerplaats Lift Niet-roken Airconditioning Overdekt zwembad Openluchtzwembad Fitnessclub Gangbare creditkaarten geaccepteerd
NUR 513 I S B N 978-90-215-6028-1
NATIONAL GEOGRAPHIC
REISGIDS National Geographic Reisgids maakt deel uit van Kosmos Uitgevers. Utrecht/Antwerpen
9
789021 560281
NEW YORK
REGIO- EN EXCURSIEKAARTEN
DE REIS INDELEN Beknopte kennismaking met New York, zodat je je reis op je eigen wensen en interessegebieden kunt afstemmen.
new york
8
Omslag: Een typische gele New Yorkse taxi (Thomas Northcut/Getty Images); Rug: Vrijheidsbeeld (L. Kelly/Shutterstock) Omslagontwerp: Sam Serebin
15-12-15 14:02