w
In Onmogelijke dierenhelden staan bijna 40 verhalen over dieren die echte heldendaden hebben verricht. gered, zoals een school dolfijnen die een groep zwemmers beschermden voor een witte haai. En dieren die verschrikkelijk hebben geleden, maar de moed vonden om hun angst te overwinnen. Stuk voor stuk meeslepende verhalen en hartverwarmende foto’s.
Auteur Jennifer S. Holland schreef
e e e
Dieren die door hun snelle handelen levens hebben
Onmog lijk di renhelden
Helden in de dierenwereld
Onmog lijk di renhelden 37 O pm er ke lij ke V er ha len over H eld en in het D ier en rij k
ook de bestsellers Onmogelijke liefdes
NUR 430
Kosmos Uitgevers Utrecht/Antwerpen
Omslag Onmogelijke dierenhelden.indd 1 | Elgraphic - Vlaardingen
www.kosmosuitgevers.nl
jennifer s. Holland
en Onmogelijke vriendschappen.
J e n n i f e r S. H o l l a n d J e n n i f e r S. H o l l a n d 13-04-15 13:02
Ook door JENNIFER S. HOLLAND
Onmogelijke liefdes Onmogelijke vriendschappen
Onmogelijke dierenhelden001-017.indd 2 | Elgraphic - Vlaardingen
31-03-15 09:48
e e
Onmog lijk Di renhelden
e
37
OPMERKELIJKE VERHALEN HELDEN
over
in hett DIERENRIJK
door
JENNIFER S. HOLLAND
Utrecht/ Antwerpen
Onmogelijke dierenhelden001-017.indd 3 | Elgraphic - Vlaardingen
31-03-15 09:48
www.kosmosuitgevers.nl Oorspronkelijke titel: Unlikely Heroes: 37 Inspiring Stories of Courage and Heart from the Animal Kingdom Oorspronkelijke uitgever: Workman Publishing Company, New York Copyright © 2014 Jennifer S. Holland verhaal p. 186-189: © Bouwien Jansen voor Kidsweek © 2014 Workman Publishing Company © 2015 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen Ontwerp door: Ariana Abud en Raquel Jaramillo Beeldselectie: Melissa Lucier Vertaling: Akkie de Jong, www.inAksie.nl Belettering omslag en zetwerk binnenwerk: Elgraphic bv, Vlaardingen Fotografie: TK ISBN 978 90 2155 878 3 NUR 430 Alle rechten voorbehouden/All rights reserved Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever stelt zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave.
Onmogelijke dierenhelden001-017.indd 4 | Elgraphic - Vlaardingen
31-03-15 09:48
J a s mi n e , d e g u lle g r e y h o u n d , m e t e e n n i e u we v r i e n d .
Onmogelijke dierenhelden001-017.indd 6 | Elgraphic - Vlaardingen
31-03-15 09:48
2 p. 19
Inhoud
I N L E ID IN G . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11 DEEL EEN
SUPERHELDEN Spontane heldendaden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .18 Lincoln, de leonberger met leeuwenmoed . . . . . . . .20 De zeeolifant die het opnam tegen pestkoppen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .26 Het paard dat vocht met de agressieve hond . . . . .32 Dolfijnen als strandwacht. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .38 De kat die vuur trotseerde . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .44 Het dappere nijlpaard bij de rivier . . . . . . . . . . . . . .50 De goede gorilla . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .56 Een parkiet slaat alarm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .62 De zeehond die de hond voor verdrinken behoedde . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .68 De merrie die de gekke koe tegenhield . . . . . . . . . . .74 De verbluffende barmhartigheid van een olifant . .80 De mannelijke moederpoes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .88 Twee honden tegen de vlammen . . . . . . . . . . . . . . . .92 De goede daad van de vriendelijke eland . . . . . . . . .98 De dappere kleine lama . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104 De moedige koe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 De dolfijnen die een hond redden . . . . . . . . . . . . . 116
Onmogelijke dierenhelden001-017.indd 8 | Elgraphic - Vlaardingen
31-03-15 09:49
p. 148
DEEL TWEE
ELKE DAG EEN HELD Een leven lang geven. . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 De toegewijde greyhound . . . . . . . . . . . . 124 De meelevende dromedaris . . . . . . . . . . 130 De hond die van katten hield . . . . . . . . . 136 De liefdevolle lama . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 De beste vriend van een veteraan . . . . . 148 Het inspirerende konijn . . . . . . . . . . . . . 154 De onverschrokken leeuwin . . . . . . . . . . 160 De therapeutische geit . . . . . . . . . . . . . . 168 Een hond in de wolken . . . . . . . . . . . . . . 174 De infanteriekat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180 De beste speurders van Nederland . . . . 186
p. 160
DEEL DRIE
HELDEN MET EEN VISIE Nu iets goeds doen voor later . . . . . . . . . . . 190 Zeeotters als supermama’s. . . . . . . . . . . 192 De honden die met hun neus soorten redden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 Huiskatten met een wilde taak . . . . . . . 204 De bionische hond . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 De coöperatieve kraanvogels . . . . . . . . . 220 Dwergpinguïnhoeders . . . . . . . . . . . . . . . 226 Bomratten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232 Het schaap dat kanker te snel af was . 240 Een konijn met een zesde zintuig . . . . . 246 B I B L I O G R A F IE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251 D A N K W O O R D . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255 F O T O V E R A N T W O O R D IN G . . . . . . . . . . . . . . . . . 256
Onmogelijke dierenhelden001-017.indd 9 | Elgraphic - Vlaardingen
p. 26
31-03-15 09:49
‘Doe wat je kunt, met wat je hebt, waar je bent.’ — Theodore Roosevelt
H
IER LEES JE OVER DE WARE HELDEN UIT DE DIERENWERELD,
de schepselen die te hulp schoten, hun angst opzijzetten en ge-
vaar trotseerden omwille van een ander. Of ze het nu beseffen of niet, ze zijn moedig. Hun snelle handelen heeft levens gered.
Onmogelijke dierenhelden018-121.indd 19 | Elgraphic - Vlaardingen
31-03-15 09:45
Onmogelijke dierenhelden018-121.indd 20 | Elgraphic - Vlaardingen
31-03-15 09:45
C A L I F O R N I Ă‹ , V. S., 199 5
De zeeolifant die het opnam tegen pestkoppen H
ET EERSTE WAT IK OPMERKTE WAS DE STANK.
IK
WAS
de rotsen langs een Californisch strand op geklauterd op zoek
naar een goed uitkijkpunt, maar hier ging ik niet op mijn ogen af. De muskusachtige geur van natte hond en rotte vis sloeg me in het gezicht. Zeeolifanten. Ik hurkte op een eerbiedige afstand, niet lettend op de stank en genietend van het tafereel: tientallen enorme hompen grijs vlees die verspreid in het zand lagen als, nou, gestrande walvissen. Deze luidruchtige, onwelriekende zeezoogdieren horen samen met de zeehonden, zeeleeuwen en walrussen tot de vinpotigen. Ze horen beslist tot de meest sociale en levendige zeewezens. In het paarseizoen vormen ze een kolonie die al snel ontaardt in een wild festijn. Terwijl de wijfjes de mannetjes lijken te negeren, zwaaien de laatste
27
Onmogelijke dierenhelden018-121.indd 27 | Elgraphic - Vlaardingen
31-03-15 09:46
E e n j o n g e G i mp y .
Onmogelijke dierenhelden018-121.indd 26 | Elgraphic - Vlaardingen
31-03-15 09:45
Bibliografie BOEKEN, ARTIKELEN, GESPREKKEN EN VIDEO’S Balas, M., ‘Oregon City Hero Cat That Rescued Soldier to Be Honored by ASPCA’. The Oregonian (Portland, OR), 11 november 2013. Bat Conservation International. ‘The Tale of the Flying Fox Midwife’. BATS magazine 13 (2), zomer 1995. BBC News. ‘Rabbit Saves Diabetic from Coma’ (29 januari 2004): news.bbc.co.uk/2/hi/ uk_news/England/cambridgeshire/3441337.stm. BBC News. ‘Skippy to the Rescue’ (22 september 2003): news.bbc.co.uk/2/hi/asiapacific/3127814.stm. Bhanoo, S. N., ‘Four-Legged Assistants Sniff out Wildlife Data’. The New York Times, 14 januari 2011. Bideawee. ‘A Most Unlikely Cat Hero’ (2013, Studio One Networks): bideawee.org/S1TCC-Blog-oklahoma_cat_hero-426. Bohn, K. M., C. F. Moss en G. S. Wilkinson, ‘Pup Guarding by Greater Spear-Nosed Bats’, Behavioral Ecology and Sociobiology (10 juni 2009): link.springer.com/article/10.1007 %2Fs00265-009-0776-8/ Bonsper, P., ‘Dan & Shadow: The Sky’s the Limit’, Coastal Canine, herfst 2013. Breuning, L. G.. ‘The Myth of Animal Altruism’, Psychology Today, 24 mei 2011. Britannica.com. African Pouched Rat: britannica.com/EBchecked/topic/472950/ African-pounched-rat#toc226067. z.j. Britannica.com. Manawatu River britannica.com/EBchecked/topic/361352/ Manawatu-River. z.j. Britannica.com. Syrinx: britannica.com/EBchecked/topic/579069/syrinx. z.j. CBS Chicago, ‘15 Years Ago Today: Gorilla Rescues Boy Who Fell in Ape Pit’ (16 augustus 2011: chicago/cbslocal.com. Centre National de la Recherche Scientifique, ‘Why Are Animals Altruistic?’ Science Daily (5 april 2006): sciencedaily.com/releases/2006/04/060404201741.htm. Chakraborty, Debajyoti, ‘Elephant Pulls Down House in Bengal, Then Rescues 10-Month-Old Baby Trapped Under Debris’, (12 maart 2014): timesofindia. indiatimes.com/india/Elephant-pulls-down-house-in-Bengal-then-rescues-10month-old-baby-trapped-under-debris/articleshow/31860512.cms Chapman, Paul, ‘Swimming Cow Saves Farmer’s Wife’, Telegraph (Nieuw-Zeeland), (18 februari 2004): telegraph.co.uk/news/worldnews/australiaandthepacific/ newzealand/1454679/. Corpsman.com., ‘Veterans Day 2010’: corpsman.com/2010/11/in-war-there-are-nounwounded-soldiers-jose-narosky-veterans-day-2010/#Scene_1. Cox, C., et al., ‘Rats for Demining: An Overview of the APOPO Program’(date?):apopo. org/images/publications/. Defenders of Wildlife, ‘Basic Facts About Sea Otters’, (2013): defenders.org/sea-otter/ basic-facts.
251
Onmogelijke dierenhelden251-256.indd 251 | Elgraphic - Vlaardingen
31-03-15 09:58
EEN KEUZE UIT WEBSITES British Rabbit Council: thebrc.org Center for Orthotics Design: centerfororthoticsdesign.com/isocentric_rgo/index.html IUCN Rode lijst van bedreigde soorten: iucnredlist.org/details/8542/0 Leonberger Club of America: leonbergerclubofamerica.info Leonberger Honden Club Nederland www.leonberger.nl Dwergpinguïn: http://nl.wikipedia.org/wiki/Dwergpingu%C3%AFn Middle Island: http://en.wikipedia.org/wiki/Middle_Island_(Warrnambool) Middle Island Maremma Project: warrnambool.vic.gov.au/index.php?q=node/943 Mtn Peaks Therapielama’s & -alpaca’s: rojothellama.com Quaker Parrots.com: quakerparrots.com/quaker-parrot-faq Tanzania National Parks: tanzaniaparks.com/news/migration.html Stichting Hulphond Nederland www.hulphond.nl Stchting Kind en Hulphond www.kindenhulphond.nl Stichting Assistentiehond www.assistentiehond.nl
254
|
B ib lio g r a f i e
Onmogelijke dierenhelden251-256.indd 254 | Elgraphic - Vlaardingen
31-03-15 09:58
Dankwoord
O
m het kort te zeggen: zoals altijd ben ik mijn familie, vrienden en redacteuren bijzonder dankbaar. Vooral dank ik mijn bronnen omdat ze hun herinneringen aan dierenheldendaden wilden delen, zodat ik deze bladzijden kon vullen met inspirerende ware verhalen over compassie en hoop. Heel veel dank, allemaal! Ik bedank mijn schoonfamilie, Lorie, Glenn, Lenora, en Ross, omdat ze me het gevoel gaven speciaal te zijn en me voorzagen van goed voedsel, sloten merlot en heel veel familieliefde. Mijn speciale dank gaat uit naar mijn loyale en getalenteerde researcher Kate Horwitz; ze is een kei in het vinden van goed materiaal en hield het project gaande als ik een dutje deed. Ga zo door, Kate! Intens dankbaar ben ik mijn vriendin, de voortreffelijke woordensmid Lynne Warren voor haar redactiewerk, steun en betrokkenheid. Veel waardering heb ik voor de zachtmoedige luisteraar Margaret Storey die mij bemoedigde en stuurde zonder te oordelen; en voor mijn agent Suzanne Gluck voor haar topadviezen en nuchtere kijk. Ook heel erkentelijk ben ik So-Young Lee die van het Koreaans Engels maakte en jindofeiten scheidde van fictie. Ik breng een toast uit op de geweldige vrouwen die me regelmatig oppeppen en de stukken oprapen als ik instort, vooral Patti Bright, Melanie Carlos, Carol Kaufmann, Julie McCord, Sadie Quarrier, Lynne Warren en Annika McNamara. Dank ook aan de kinderen in mijn leven omdat jullie zijn wie jullie zijn: Kate, Will, Elliott en Jasper, plus Cree, Abigael, Evelyn en Theo; jullie zijn geweldige mensen en ik ben blij dat ik jullie ken. Ik zeg ook dank aan Gerald Carter voor zijn geduldige uitleg van complexe ideeën en voor het delen van zijn vleermuizengrot. Aan Neil Reilly, dank voor het passen op mijn slangen, zodat ik kon ontsnappen naar mijn boshut, de beste plek om dierenverhalen te schrijven. Waits en Monk, wollige stinkbeesten, bedankt voor jullie gezelschap, voor al die redenen om uit mijn stoel te komen en voor het warm houden van mijn voeten de hele winter. Tot slot een warm en welgemeend dankjewel voor mijn Workman-‘familie’: Krestyna Lypen voor haar geweldige redactiewerk en goede ideeën, Melissa Lucier voor opnieuw heroïsche fotografie, Maggie Gleason en Chloe Puton voor de enthousiaste publiciteit (en voor het vervelende regelwerk voor al die reizen), Ariana Abud voor het geïnspireerde design, Tae Won Yu voor al die schattige illustraties bij de verhalen en Beth Levy voor het regelen van alle kleine details. En ik zou in gebreke blijven als ik niet opnieuw mijn erkentelijkheid betuigde aan Raquel Jaramillo, omdat zij me om te beginnen deze prachtige, onwaarschijnlijke gelegenheid heeft geboden. ................................................................................................
Jennifer S. Holland
Onmogelijke dierenhelden251-256.indd 255 | Elgraphic - Vlaardingen
255
31-03-15 09:58
Fotoverantwoording Cover en compositie titelpagina: Naki’o door Rick Wilking/Reuters; achtergrond foto (gras) door Siede Preis/Getty Images. Achterplat: James Weis/BNPS (links), George Karbus Photography/Getty Images (rechts). Binnenwerk foto’s: Courtesy of Alyn Hospital: p. 154, p. 156; Associated Press: p. 58, (boven en onder); Barcroft/Landov: p. 83, p. 84; Maarten Boersema: p. 232, p. 237; Christy Bogner: p 92–96; Caters News Agency Ltd: p. 124 (rechtsboven), p. 124 (middenrechts), p. 129; Julie Crawford/Central Oklahoma Humane Society: p. 91; Marty Davis: p. 145; Pia Dierickx: p. 5 (midden), p 160–167; Elyse Fair/Central Oklahoma Humane Society: p. 86; Fairfax Media New Zealand: p. 113, p. 114; met dank aan Nancy Fite: p. 130, p. 132, p. 134; David Forster en Emma Turner: p 240–245; Karyn Gitsham p. 116, p. 120; met dank aan Lori Gregory: p. 146; Dave Hamman: p. 200; Lon Hodge: p. 5 (boven), p. 148, p. 150 (onder), p. 151; Meagan Howard: p. 66; Sue Howes: p. 41; imageBROKER/Alamy Images: p. 208; George Karbus Photography/Getty Images: p. 38; Abdul Karim: p 50–54; Jesse Knott: p 180–184; Ålvaro Laiz: p. 236; Murdo Macleod: p. 74, p. 77; Sara Manley: p 168–173; michaklootwijk/fotolia: p. 71; Middle Island Maremma Project: p. 226, p. 228, p. 229, p. 231; Mint Images/Getty Images: p. 207; met dank aan © Monterey Bay Aquarium, foto door Randy Wilder: p. 4, p. 6, p. 196, p. 194, p. 195, p. 196; Vic Neumann: p. 25, p. 43; Michael Nolan/ Getty Images: p. 118; North Shore Animal League America: p. 47; Nuneaton & Warwickshire Wildlife Sanctuary/Peter Corns: p. 2, p. 124 (links), p. 124 (onder); Scott Olson/Getty Images: p. 56; © Christie Pace: p. 213, p. 214, p. 219; Patuxant Wildlife Research Center USGS/Jane Chandler: p. 220, p. 224; Patuxant Wildlife Research Center USGS/Barbara Claus: p. 222; Photolibrary/Getty Images: p. 72; Siede Preis/Getty Images: p. 210 (achtergrond gras); Richard Rayner/North News and Pictures: p. 68; Rex USA: p. 80; Joy Rexroat: p 98–102; Tamara Reynolds Photography: p. 32, p. 35, p. 62, p. 65; met dank aan Kim Riley: p. 111 (koe in compositie); Gary Rohde: p 136–139; Hugh Ryono: p. 5 (onder), p 26–30; met dank aan Bruce Schumacher: p 104–107; Vlad Skibunov/Shutterstock: p.110 (gras in compositie) Nancy Steele: p. 142; Simon Steggall: p 246–248; met dank aan Jeff Strout/Audubon Nature Institute: p. 204; Jim Urquhart/Reuters: p 174–178; James Weis/BNPS: p. 82; Karen Wellen: p. 46; Rick Wilking/Reuters: p. 210 (Naki’o), p. 217; Working Dogs for Conservation: p. 198, p. 201; Xiaoli Xu: p. 14, p. 150 (boven); Taro Yamasaki/Time & Life Pictures/Getty Images: p. 44, p. 46; Chiba Yasuyoshi: p. 234, p. 238.; Shody Careman: p. 186 en p. 188
256
Onmogelijke dierenhelden251-256.indd 256 | Elgraphic - Vlaardingen
31-03-15 09:58
w
In Onmogelijke dierenhelden staan bijna 40 verhalen over dieren die echte heldendaden hebben verricht. gered, zoals een school dolfijnen die een groep zwemmers beschermden voor een witte haai. En dieren die verschrikkelijk hebben geleden, maar de moed vonden om hun angst te overwinnen. Stuk voor stuk meeslepende verhalen en hartverwarmende foto’s.
Auteur Jennifer S. Holland schreef
e e e
Dieren die door hun snelle handelen levens hebben
Onmog lijk di renhelden
Helden in de dierenwereld
Onmog lijk di renhelden 37 O pm er ke lij ke V er ha len over H eld en in het D ier en rij k
ook de bestsellers Onmogelijke liefdes
NUR 430
Kosmos Uitgevers Utrecht/Antwerpen
Omslag Onmogelijke dierenhelden.indd 1 | Elgraphic - Vlaardingen
www.kosmosuitgevers.nl
jennifer s. Holland
en Onmogelijke vriendschappen.
J e n n i f e r S. H o l l a n d J e n n i f e r S. H o l l a n d 13-04-15 13:02